Pełny tekst orzeczenia

III SA/Lu 68/24

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

III SA/Lu 68/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-04-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Iwona Tchórzewska /sprawozdawca/
Jerzy Drwal
Robert Hałabis /przewodniczący/
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1047
art. 64 ust. 2; art. 140 aa; art. 140ab w ust. 1 pkt 3;
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Hałabis Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2023 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. z dnia [...] 2023 r., nr [...], nakładającą na E. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w B. P. karę pieniężną w wysokości 10000 zł za przewóz pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego po drogach publicznych – jak za brak zezwolenia kategorii V.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
W dniu [...] 2023 r. na terenie Drogowego Przejścia Granicznego w Dorohusku, podczas przekraczania granicy na kierunku wyjazdu z Rzeczypospolitej Polskiej, został poddany kontroli dwuosiowy ciągnik samochodowy z trzyosiową naczepą ciężarową o numerach rejestracyjnych [...] Pojazdem przewożony był ładunek podzielny w postaci płytek ceramicznych gresowych na 20 paletach, o łącznej wadze brutto [...] kg. Podmiotem wykonującym kontrolowany przejazd w ramach międzynarodowego transportu drogowego była skarżąca [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.
Wynik dynamicznego ważenia pojazdu opisany w pkt 5 lit. a protokołu nr [...] z dnia [...] 2023 r. wskazał na przekroczenie nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu o 2160 kg (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 18,78 %), przy dopuszczalnym przewidzianym przepisami prawa nacisku pojedynczej osi napędowej wynoszącym 11,5 tony.
Wynik powtórnego ważenia pojazdu na wadze dynamicznej opisany w pkt 5 lit. a protokołu [...] z dnia [...] 2023 r. wskazał na przekroczenie nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu o 2260 kg (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 19,65 %).
Pomiaru dokonano przy użyciu wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu, zgodnie z wymaganiami określonymi w instrukcji dla użytkownika wydanej przez producenta (TAMTRON Systems OY Finlandia), znak fabryczny DW600 (znak zatwierdzenia typu PL T 06 273), numer fabryczny 202018, posiadającej świadectwo legalizacji ponownej z dnia 22 lipca 2021 r. wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Warszawie Wydział Zamiejscowy w Lublinie, znak wniosku WZ8.41.1487.2021.4.02.
W wyniku kontroli stwierdzono, że przedmiotowy przewóz wykonywany był z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1047 z późn. zm., dalej jako "Prawo o ruchu drogowym" lub "p.r.d.") polegającym na przewozie ładunku podzielnego pojazdem nienormatywnym, jak bez zezwolenia kategorii V.
Pismem z dnia [...] 2023 r. organ pierwszej instancji zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej jak za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego o nr rej. [...] bez zezwolenia kategorii V.
W dniu 7 sierpnia 2023 r. na adresy poczty elektronicznej organu pierwszej instancji wpłynął skan pisma strony z dnia 6 sierpnia 2023 r. W treści pisma skarżąca podniosła, że to sposób rozmieszczenia ładunku spowodował przeciążenie osi napędowej, ponieważ pozostałe osie były wyraźnie niedociążone. Kierowca nie był osobą odpowiedzialną za załadunek, który został wykonany wózkiem na terenie załadowcy przez jego pracownika, zatem to on ponosi odpowiedzialność za sposób załadunku. Kierowca okazał do wglądu dowód rejestracyjny w celu uniknięcia przeważenia pojazdu. Fakt spiętrzenia palet w przedniej strefie ładowni jest błędem profesjonalisty – załadowcy, a nie kierowcy, który ręcznie nie mógł przesuwać tonowych palet. Dopuszczalna masa całkowita nie została przekroczona i skarżąca nie miała wpływu na stwierdzone naruszenie. Skarżąca wniosła o przesłuchanie załadowcy oraz o wyjaśnienie okoliczności przeprowadzenia ważenia. Wskazała także, że całkowita masa zestawu w wyniku dwóch ważeń różni się o ponad 250 kg, co stanowi około ćwierć palety. Ponadto wyraźnie różnią się poszczególne pomiary na osiach - widać na nich przesunięcie czy też chwianie się pojazdu przy ważeniu.
Postanowieniem z dnia 1 września 2023 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej odmówił przeprowadzenia dowodu z przesłuchania osoby odpowiedzialnej za załadunek u załadowcy towaru.
Decyzją z dnia [...] 2023 r. organ pierwszej instancji nałożył na skarżącą karę pieniężną w kwocie 10000 zł za przewóz po drogach publicznych ładunku podzielnego, pomimo zakazu określonego w art. 64 ust. 2 p.r.d., jak bez zezwolenia kategorii V.
Po rozpatrzeniu sprawy na skutek odwołania skarżącej, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie decyzją z dnia [...] 2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że wymogi dotyczące dopuszczalnych wymiarów, masy i nacisków osi pojazdów uregulowane zostały w ustawie Prawo o ruchu drogowym oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych"), wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 66 ust. 5 p.r.d. Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia sprawie warunków technicznych w przypadku pojedynczej osi napędowej pojazdu, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 2-14, dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać 11,5 tony. Natomiast w wyniku pomiaru nacisków osi kontrolowanego pojazdu stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku drugiej osi pojazdu, stanowiącej pojedynczą oś napędową. Podczas pierwszego ważenia przekroczenie wyniosło 2160 kg, a podczas drugiego ważenia – 2260 kg. Zatem dwukrotnie przeprowadzony pomiar dynamicznego obciążenia drugiej osi pojazdu, będącej osią napędową, wykazał przekroczenie dopuszczalnej wartości (odpowiednio o 18,78 % oraz o 19,65 %), przy dopuszczalnym przewidzianym przepisami prawa nacisku pojedynczej osi napędowej wynoszącym 11,5 tony. W związku ze stwierdzonym przekroczeniem nacisku pojedynczej osi napędowej pojazd został uznany za nienormatywny, na przejazd którego wymagane byłoby zezwolenie kategorii V wydane dla podmiotu wykonującego przejazd.
Organ odwoławczy podkreślił, że w przypadku naruszenia zakazu przewozu ładunku innego niż niepodzielny, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Poddanym kontroli środkiem transportu przewożony był ładunek podzielny, którego przewóz pojazdem nienormatywnym jest stosownie do art. 64 ust. 2 p.r.d. zabroniony.
Mając powyższe na względzie organ drugiej instancji uznał za uzasadnione nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 10000 zł, na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b w związku ust. 2 p.r.d.
Organ stwierdził brak podstaw do zastosowania art. 140aa ust. 4 p.r.d., ponieważ skarżąca nie udowodniła zaistnienia okoliczności uzasadniających zwolnienie przedsiębiorcy od odpowiedzialności. Organ podkreślił, że podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy jest profesjonalnym przewoźnikiem, który powinien organizować pracę swojego przedsiębiorstwa tak, aby przestrzegać przepisów prawa.
Skarżąca w toku postępowania podnosiła, że nie miała wpływu na stwierdzone naruszenie, które zostało spowodowane nieprawidłowym załadunkiem wykonanym przez pracownika załadowcy. Zdaniem skarżącej to załadowca ponosi wyłączną odpowiedzialność za sposób załadunku, który w tej sprawie miał polegać na spiętrzeniu palet w przedniej strefie naczepy, co bezpośrednio wpływa na nacisk wywierany przez pojedynczą oś napędową. Jednocześnie skarżąca wyjaśniła, że to jej kierowca, przeszkolony w zakresie sposobu prawidłowego załadunku, zabezpieczał ładownię i ładunek, założył podkładki i pasy zabezpieczające towar przed przesunięciem.
W ocenie organu odwoławczego przedstawione przez stronę okoliczności nie wyłączają odpowiedzialności skarżącej za stwierdzone naruszenie. Organ podniósł, że skoro przeszkolony kierowca zabezpieczył na naczepie towar nieprawidłowo załadowany i rozpoczął przewóz, to okoliczność ta obciąża skarżącą. Doświadczony kierowca, znając rodzaj oraz masę przewożonego towaru, a także znając zasady prawidłowego załadunku i obowiązujące przepisy prawa winien w takiej sytuacji podjąć stosowne działania np. korektę rozmieszczenia ładunku przez załadowcę. Znajdujący się w aktach sprawy list CMR z dnia [...] 2023 r., podpisany przez kierowcę, nie zawiera żadnych zastrzeżeń.
Organ odwoławczy podkreślił, że podmiot świadczący usługi w zakresie przewozów powinien zachować należytą staranność w zakresie prowadzonej zawodowo działalności, gdyż skutki wynikające z tej działalności obciążają przedsiębiorcę. Natomiast z akt sprawy nie wnika, aby przewoźnik przed podjęciem przewozu podejmował jakiekolwiek kroki w celu sprawdzenia parametrów pojazdu, a oświadczenie o dochowaniu należytej staranności przy załadunku jest niewystarczające do przyjęcia, że skarżąca nie miała wpływu na powstałe naruszenie. Podmiot wykonujący przejazd decyduje o sposobie wykonywanego przewozu, musi więc uwzględniać w jego planowaniu i wykonywaniu zasady prawa regulujące wykonywanie tej działalności. Normy w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a fakt ich naruszenia skutkuje koniecznością nałożenia kary pieniężnej. Podmiot wykonujący przewóz powinien więc wykazać, jakie działania podjął w celu zapewnienia wykonywania przewozu zgodnie z prawem a taką argumentacją skarżący w przedmiotowej sprawie się nie posługiwał. Natomiast strona w niniejszej sprawie nie przedstawiła dowodów dochowania należytej staranności w realizacji czynności związanych z kontrolowanym przewozem.
Odnosząc się do procesu ważenia kontrolowanego pojazdu organ odwoławczy wskazał, że ważenie dynamiczne służące do wyznaczenia nacisków osi pojazdu polega na wyznaczeniu obciążenia, jakie wywiera oś pojazdu na pomost wagi podczas jego ruchu z ustaloną stałą prędkością. Charakter ważenia dynamicznego powoduje, że wpływ na wynik pomiaru mogą wywierać: technika jazdy, różna prędkość przejazdu pojazdu przez pomost wagi (mieszcząca się w dopuszczalnym zakresie prędkości wskazanym przez producenta tj. od 1 km/h do 6 km/h), zmiana prędkości poprzez przyśpieszenie lub przyhamowanie przed pomostem wagi lub na pomoście, wysprzęglenie, regulacja wysokości osi, przemieszczenie się ładunku, sposób załadunku i zabezpieczenia ładunku przed zmianami położenia w czasie jazdy, czy stan techniczny pojazdu. Nawet zatem przy zachowaniu odpowiednich warunków pomiaru oraz sprawności urządzeń wagowych, różnice w pomiarach nacisków na oś napędową naczepy mogą występować w wyniku wskazanych wyżej czynników.
Z uwagi na powyższe zostały wykonane dwa pomiary nacisków osi, aby bezspornie stwierdzić, że kontrolowany pojazd jest nienormatywny w zakresie nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu. Wyniki obydwu pomiarów potwierdziły nienormatywność kontrolowanego pojazdu.
Odnosząc się do stanowiska strony dotyczącego odpowiedzialności załadowcy, organ odwoławczy wskazał, że odpowiedzialność podmiotów wymienionych w art. 140aa ust. 3 pkt 2 i 3 p.r.d. (m.in. nadawcy towaru, podmiotu wykonującego czynności ładunkowe) nie ma charakteru bezwzględnego, co oznacza, że samo stwierdzenie wystąpienia naruszenia nie jest wystarczającą podstawą do nałożenia kary pieniężnej na te podmioty. Możliwość nałożenia kary pieniężnej na podmioty wymienione w powołanych przepisach powstaje wyłącznie wtedy, gdy okoliczności sprawy i dowody niewątpliwie wykazują ich wpływ lub zgodę na powstanie naruszenia. Kara pieniężna może zostać nałożona na te podmioty dodatkowo, niezależnie od odpowiedzialności przewoźnika, którego odpowiedzialność ma charakter obiektywny, a zatem nie zależy od winy przewoźnika lub kierowcy. W niniejszej sprawie brak jest dowodów mogących w sposób jednoznaczny wskazać na wpływ lub zgodę załadowcy towaru na powstanie stwierdzonego naruszenia.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zaskarżyła decyzję organu odwoławczego, zarzucając naruszenie:
1) art. 140 aa ust 4 p.r.d., poprzez jego niezastosowanie;
2) nart. 78 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego;
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że przepisy prawa nie nakazują, aby załadowcy czy też przewoźnicy mieli wagi do pomiaru nacisków osi. Obowiązkiem uczestników przewozu jest takie zorganizowanie swojej pracy, aby nie można było zarzucić im braku nadzoru czy też niedbalstwa. W kontrolowanym przewozie, jeszcze przed załadunkiem przekazano załadowcy dane zestawu. Dopuszczalna ładowność oraz masa całkowita została zawarta w zleceniu i skarżąca dopilnowała, aby nie doszło do ich przekroczenia. Przedstawienie do wglądu dowodów rejestracyjnych pojazdu i naczepy miało na celu umożliwienie wykonania przewozu zgodnie z przepisami. W ocenie skarżącej, jako przewoźnik dochowała ona należytej staranności. Zabezpieczenie ładunku i bezpieczeństwo transportu zostało zapewnione przez kierowcę. Jedynym podmiotem, który nie dopełnił swoich obowiązków, był załadowca. Ponadto z powodu wojny w Ukrainie prezes zarządu skarżącej spółki nie był w stanie przekroczyć granicy i nie miał wpływu na powstanie naruszenia. W związku z powyższym, w ocenie strony w sprawie zaszła przesłanka umożliwiająca umorzenie wszczętego wobec skarżącej postępowania.
Skarżąca podniosła ponadto, że rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 188, poz. 1345), odnosi się do miejsca ważenia, a nie procedury ważenia pojazdów. Sposób używania wagi wynika z instrukcji jej obsługi. Jeżeli producent wskazał potrzebę korygowania możliwych błędów, należało z niej skorzystać.
Jednocześnie skarżąca podtrzymała wniosek o uzupełnienie materiału dowodowego przez przesłuchanie załadowcy.
Powołując się na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu.
Przedmiot skargi w niniejszej sprawie stanowiła decyzja wydana na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b i ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, nakładająca na skarżącą karę pieniężną w wysokości 10000 zł, jak za brak zezwolenia kategorii V, za przewóz pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego po drogach publicznych, pomimo zakazu określonego w art. 64 ust. 2 p.r.d.
Po przeprowadzeniu kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie nie miało miejsca naruszenie prawa, które uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji.
Stosownie do art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Przepis art. 64 ust. 4 p.r.d. nakłada na kierującego pojazdem nienormatywnym obowiązek posiadania przy sobie i okazywania uprawnionym osobom zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 powołanego artykułu. Jednocześnie zgodnie z art. 64 ust. 2 p.r.d., zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I.
Na podstawie art. 140aa ust. 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.
Przepis art. 140ab w ust. 1 pkt 3 p.r.d. za brak zezwolenia kategorii V przewiduje karę pieniężną w wysokości: a) 6000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%, b) 10000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%, c) 15000 zł - w pozostałych przypadkach.
Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd (art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d.). W sytuacjach określonych w pkt 2 i 3 ust. 3 art. 140aa p.r.d. kara pieniężna może być także nałożona na podmiot wykonujący czynności ładunkowe lub podmiot wykonujący inne niż wymienione w pkt 2 czynności związane z przejazdem pojazdu nienormatywnego, w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę lub spedytora.
Zgodnie z art. 140ab ust. 2 p.r.d. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.
Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 35a p.r.d. pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.
Wymogi dotyczące dopuszczalnych wymiarów, masy i nacisków osi pojazdu określone są przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 z późn. zm.), wydanego w oparciu o delegację wyrażoną w art. 66 ust. 5 p.r.d.
Stosownie do § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w przypadku pojedynczej osi napędowej pojazdów, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2-14, dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać 11,5 tony. Przepis § 3 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia dotyczy zespołu pojazdów złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy.
Przepis § 5 ust. 4 rozporządzenia przewiduje, że w przypadku pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym podstawą sprawdzenia wymagań, o których mowa w ust. 1-3 oraz ust. 5, są wartości rzeczywiste nacisków osi.
W rozpatrywanej sprawie w wyniku kontroli pojazdu składającego się z dwuosiowego ciągnika samochodowego oraz trzyosiowej naczepy ciężarowej, przewożącego ładunek podzielny w postaci płytek ceramicznych na 20 paletach, stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej ciągnika samochodowego. W wyniku dwukrotnego pomiaru uzyskano wyniki nacisku osi w wysokości 13660 kg oraz 13760 kg. Jako wiążący przyjęto korzystniejszy dla strony wynik ważenia wynoszący 13660 kg, co oznacza przekroczenie dopuszczalnego nacisku 11,5 t o 2160 kg, a zatem o 18,78 %. Powyższe czynności zostały udokumentowane w protokołach kontroli, które kierujący pojazdem podpisał, nie wnosząc uwag odnośnie dokonanych czynności.
Bezsporne jest, że w dniu kontroli kierowca kontrolowanego pojazdu wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy z ładunkiem podzielnym w postaci płytek ceramicznych na 20 paletach o łącznej wadze brutto [...] kg. Podmiotem wykonującym przejazd była skarżąca.
Skarżąca kwestionuje natomiast swoją odpowiedzialność, wskazując, że naruszenie powstało na skutek działania podmiotu odpowiedzialnego za załadunek, który był wykonany niewłaściwie, gdyż palety były skoncentrowane w przedniej części ładowni, obciążając nadmiernie przednie osie. Skarżąca kwestionowała też prawidłowość przeprowadzenia procesu ważenia.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom podniesionym przez skarżącą, proces ważenia został przeprowadzony prawidłowo.
Zgodnie z § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 188, poz. 1345 z poźn. zm., dalej jako "rozporządzenie w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu"), ważenie dynamiczne oznacza wyznaczenie obciążenia, jakie wywiera oś pojazdu na pomost wagi podczas jego ruchu z ustaloną prędkością. Pomost wagi (dynamicznej) zgodnie z § 3 pkt 15 rozporządzenia, to jedno- lub dwusegmentowy zespół wagi, przejmujący obciążenie od kół umieszczonych na jednej osi ruchomego pojazdu. Pomiar taką wagą polega na najeżdżaniu kolejnymi osiami pojazdu na ten sam pomost wagi. W taki sposób możliwe jest wyznaczenie m.in. obciążenia osi pojazdu, przez które § 3 pkt 5 rozporządzenia nakazuje rozumieć wartość obciążenia osi pojazdu podczas ważenia dynamicznego, wyrażoną w jednostkach miary masy.
Ze znajdujących się w aktach sprawy protokołów kontroli oraz wydruków ważenia dynamicznego pojazdu, podpisanych bez zastrzeżeń przez kierującego pojazdem, wynika jednoznacznie, że kontrola nacisków osi w obu przypadkach została przeprowadzona przy użyciu wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu znak fabryczny DW600, znak zatwierdzenia typu PLT 06 273, numer fabryczny 202018, produkcji TAMTRON Systems OY Finlandia, posiadającej świadectwo legalizacji ponownej z dnia 22 lipca 2021 r. wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Warszawie Wydział Zamiejscowy w Lublinie, znak wniosku WZ8.41.1487.2021.4.02. Zgodnie z treścią wskazanego świadectwa, było ono ważne do dnia 22 sierpnia 2023 r.
Zgodnie ze znajdującą się w aktach sprawy decyzją Prezesa Głównego Urzędu Miar nr ZT 300/2006 z dnia 28 października 2006 r. o zatwierdzeniu typu wag samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu o znaku fabrycznym DW600 produkowanych przez Tamtron Systems OY, objęte decyzją wagi spełniają wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych. Następną decyzją z dnia 27 października 2016 r. Prezes Głównego Urzędu Miar przedłużył o kolejny dziesięcioletni okres, to jest do dnia 28 października 2026 r., okres ważności decyzji nr ZT 300/2006. W aktach sprawy znajduje się również świadectwo legalizacji ponownej z dnia 22 lipca 2021 r. dotyczące wagi o numerze fabrycznym 202018, produkcji TAMTRON Systems OY Finlandia, a także kopia programu obsługi wagi elektronicznej SCALEX DW-600 do dynamicznego ważenia osi pojazdu dla Windows XP/7/8/10 instrukcji dla użytkownika.
Zauważyć należy, że zgodnie z § 30 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, podczas legalizacji pierwotnej, w normalnych warunkach użytkowania, należy sprawdzić:
1) zgodność wagi z zatwierdzonym typem w zakresie:
a) właściwego wykonania konstrukcji i zastosowania odpowiednich materiałów,
b) właściwych oznaczeń;
2) prawidłowość zainstalowania wagi w miejscu użytkowania;
3) kompletność wyposażenia stosownie do każdego przewidywanego rodzaju ważonego pojazdu i produktu;
4) zgodnie z określoną klasą dokładności spełnianie wymagań w zakresie, o którym mowa w § 29 ust. 1 pkt 1, 2, 3 lit. a, b, g-m i ust. 3, dla poszczególnych rodzajów pojazdów i produktu, do ważenia których jest przewidziana sprawdzana waga.
Podczas legalizacji ponownej wykonuje się sprawdzenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b i pkt 2-4 (§ 30 ust. 2 powołanego rozporządzenia).
Przepis § 29 tego rozporządzenia przewiduje, że:
1. podczas badań typu należy sprawdzić dokumentację techniczno-konstrukcyjną zgłoszonej do badań wagi oraz przeprowadzić badania egzemplarza wagi w zakresie:
1) wymagań podczas ważenia dynamicznego, z wykorzystaniem pojazdów kontrolnych zgodnie z § 32 i w warunkach działania określonych przez producenta, odnośnie do:
a) odchylenia każdego obciążenia osi lub osi wielokrotnej od skorygowanego obciążenia osi lub osi wielokrotnej pojazdu kontrolnego innego niż dwuosiowy,
b) odchylenia każdego obciążenia osi od wartości statycznego obciążenia osi dla pojazdu kontrolnego dwuosiowego sztywnego,
c) błędu sumarycznego masy dowolnego pojazdu kontrolnego;
2) wymagań odnośnie do błędu wskazań podczas ważenia statycznego dla dowolnego obciążenia z zakresu ważenia, gdy waga jest stosowana do ważenia statycznego;
3) pozostałych wymagań:
a) zgodności wskazań cyfrowego urządzenia wskazującego i drukującego,
b) właściwej wartość działki elementarnej wagi, liczby działek elementarnych wagi, obciążenia minimalnego,
c) błędów wskazań ważenia statycznego podczas oddziaływania czynników wpływających,
d) wpływu zakłóceń dla wag elektronicznych,
e) wpływu temperatury na wskazanie zerowe,
f) stabilności przedziału wskazań dla wag elektronicznych,
g) urządzeń zerujących,
h) urządzenia podtrzymującego zero,
i) urządzeń wskazujących i drukujących odnośnie do:
– łatwego i jednoznacznego odczytania wyników,
– drukowania co najmniej wymaganych danych,
– zakresu ważenia,
– urządzenia sumującego,
– czujnika obecności pojazdu,
– urządzenia zapewniającego centryczny przejazd pojazdu,
– kierunku przejazdu, jeżeli ma zastosowanie,
– prędkości przejazdu podczas ważenia,
j) właściwego zainstalowania zgodnego z wymaganiami dotyczącymi w szczególności wypoziomowania powierzchni jezdni, strefy ważenia i strefy poza strefą ważenia,
k) właściwego odwodnienia,
l) możliwości umieszczania cech zabezpieczających albo właściwości zabezpieczenia elektronicznego,
m) właściwego oznaczenia wagi;
2. podczas badania typu wag elektronicznych dodatkowo należy sprawdzić wymagania dotyczące:
1) działania w przypadku wystąpienia zakłóceń;
2) możliwości kontroli wyświetlacza;
3) działania w czasie nagrzewania;
4) właściwego działania po podłączeniu urządzeń peryferyjnych;
5) właściwego działania po spadku napięcia baterii zasilającej;
3. jeżeli badana waga będzie stosowana jako waga kontrolna własna, w celu wyznaczenia statycznego obciążenia osi pojazdu dwuosiowego należy sprawdzić:
1) błędy wskazań podczas ważenia statycznego dla dowolnego obciążenia z zakresu ważenia;
2) dokładność zerowania;
3) niecentryczność;
4) pobudliwość.
Zatem świadectwo legalizacji, ewentualnie świadectwo legalizacji ponownej stanowi potwierdzenie spełnienia przez wagę wymagań określonych w rozporządzeniu, decydujących o jej prawidłowym funkcjonowaniu. Wbrew stanowisku skarżącego z powołanych przepisów wynika, że podczas legalizacji wagi sprawdzana jest zgodność z zatwierdzonym typem wagi nie tylko w zakresie miejsca ważenia, ale także w zakresie wymagań podczas ważenia dynamicznego.
Jak słusznie podnosił organ odwoławczy, organy dokonujące kontroli na terenie przejść granicznych zostały wyposażone w dopuszczone do użytkowania urządzenia wagowe posiadające wydane przez właściwe organy świadectwa legalizacji. Użyte w tej sprawie urządzenie takie świadectwo posiadało. Jednocześnie brak jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, by urządzenie to zostało użyte nieprawidłowo. Trafnie zwrócono uwagę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że waga jest wyposażona w system automatycznej sygnalizacji błędów pomiaru. W sytuacji, gdy w okolicznościach sprawy system wagi nie sygnalizował błędu, należało uznać, że ważenie przebiegało w sposób prawidłowy i nie zachodzą podstawy do kwestionowania wyników pomiaru.
Jednocześnie należało mieć na uwadze, że skarżąca nie zanegowała zawartego w zaskarżonej decyzji stwierdzenia przez organ, że w trakcie ważenia system wagi nie sygnalizował nieprawidłowości pomiaru. W tej sytuacji – jak już wskazano – nie zachodziły przesłanki do uznania, że proces pomiaru przebiegał w sposób niezgodny z instrukcją obsługi wagi. Zarówno instrukcja obsługi wagi, jak i świadectwo legalizacji ponownej wagi zostały dołączone do akt administracyjnych. Dodatkowo trzeba zauważyć, że obecny podczas kontroli kierowca został pouczony o możliwości przeprowadzenia powtórnego ważenia, które zostało dokonane niezwłocznie po zakończeniu pierwszego ważenia, a zatem w niezmienionym stanie środka przewozowego. Z protokołów ważenia dynamicznego pojazdu wynika, że drugi pomiar również wykazał przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi pojazdu. Wskazane wyniki ważenia zostały odnotowane w protokołach kontroli z dnia [...] 2023 r. Oba protokoły kontroli wraz z wydrukami ważenia znajdują się w aktach sprawy i strona mogła się z nimi zapoznać na każdym etapie postępowania.
Wymaga zaś przypomnienia, że protokół kontroli jako dokument urzędowy sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ państwowy w zakresie jego działania, stosownie do art. 76 k.p.a. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i korzysta z domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Utrwalone protokołem czynności kontrolne odzwierciedlają przebieg tych czynności oraz poczynione w ich toku ustalenia faktyczne. Protokół ponadto sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Wiarygodności dokumentowi urzędowemu można odmówić jedynie w przypadku, gdy zostanie przeprowadzone skuteczne postępowanie dowodowe przeciwko jego autentyczności lub przeciwko zgodności z prawdą. Ciężar obalenia domniemania wiarygodności tego rodzaju dowodu ciąży przy tym na stronie skarżącej. Chcąc obalić wiarygodność takiego dokumentu strona jest zatem zobowiązana do wskazania dowodu przeciwnego. W rozpoznawanej sprawie kierujący pojazdem uczestniczył w kontroli, otrzymał informacje dotyczące procedury pomiaru, jak również miał zagwarantowaną możliwość wypowiedzenia się w protokole kontroli, co do sposobu i warunków jej przeprowadzenia. Kierowca podpisał protokół kontroli bez żadnych uwag i zastrzeżeń do wyników kontroli nie zgłosił.
Zatem ważenie dokonane zostało na wadze spełniającej wymogi normatywne i wykonane zostało w sposób zgodny z instrukcją obsługi tego urządzenia wagowego. Dlatego ważenie uznać należało za całkowicie prawidłowe i miarodajne. Fakt wystąpienia różnicy pomiędzy wynikami dwóch pomiarów na wadze dynamicznej jest związany z istotą procesu ważenia dynamicznego i nie świadczy o nieprawidłowości procesu ważenia w określonym przypadku. Na wyniki ważenia dynamicznego pojazdu mogą mieć bowiem wpływ bardzo różne czynniki, w tym stan techniczny pojazdu, sposób zabezpieczenia ładunku, zmiana prędkości jazdy podczas ważenia. Okoliczności te trafnie zostały omówione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z tego właśnie powodu istnieje możliwość przeprowadzenia powtórnego ważenia na żądanie kierowcy. Powtórne ważenie w niniejszej sprawie potwierdziło nienormatywność pojazdu. Nie znajduje natomiast podstaw wyrażone w skardze stanowisko skarżącej, iż w sytuacji stałych parametrów ładunku i mas własnych zestawu pojazdów nie jest możliwe uzyskanie dwóch różnych wyników ważenia dynamicznego pojazdu, w tym wyższego wyniku drugiego ważenia. Zasadnie też wskazał organ odwoławczy, że różne wartości masy całkowitej, wyliczonej jako sumy nacisków osi, nie wpływają na rzeczywistą masę całkowitą, której wartość jest mierzona w toku pomiaru statycznego.
W okolicznościach sprawy chybiona jest argumentacja skarżącej o obowiązku dokonania korekty możliwych błędów w zakresie wyników ważenia, jeżeli przewiduje to instrukcja obsługi wagi,
Bezsprzecznie z instrukcji obsługi wagi użytej do skontrolowania nacisków osi w niniejszej sprawie nie wynika, aby uzyskane wyniki pomiarów należało pomniejszyć o wartość dopuszczalnego odchylenia.
Wyjaśnić jednocześnie należy, że rozporządzenie w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu rozróżnia przy pomiarze obciążenia osi cztery klasy dokładności wag oznaczane jako A, B, C i D (§ 20 ust. 1). Odchylenie dopuszczalne każdego obciążenia osi określa załącznik nr 1 do rozporządzenia (§ 20 ust. 2). W załączniku tym, w tabeli nr 1: "Odchylenie dopuszczalne każdego obciążenia osi lub osi wielokrotnej od skorygowanego obciążenia osi lub osi wielokrotnej pojazdu kontrolnego innego niż dwuosiowy podczas ważenia dynamicznego", dla klasy dokładności wagi D przewidziano dla zatwierdzenia typu i legalizacji wagi odchylenie ±2%, natomiast dla użytkowania wagi – odchylenie ±4%. Odchylenie dopuszczalne wskazuje na możliwy dopuszczalny błąd pomiaru, na plus albo na minus, różny w zależności od klasy dokładności wagi.
Kwestia czy organy użytkujące przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej mają obowiązek uwzględniania wartości błędów granicznych dopuszczalnych wskazań tych przyrządów w użytkowaniu oraz korygowania w tym zakresie wskazań nominalnych pomiaru, nie jest jednolicie postrzegana w orzecznictwie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 328/20, z 11 maja 2011 r., sygn. akt I GSK 225/10, z 30 sierpnia 2004 r., sygn. akt GSK 778/04, z 28 września 2021 r., sygn. akt II GSK 909/21, z 21 lutego 2023 r., sygn. akt II GSK 1264/22, z 17 czerwca 2016 r., sygn. akt I GSK 1312/14, oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 października 2023 r. w sprawach II GSK 737/23 i II GSK 2094/22 oraz z 14 grudnia 2023 r., sygn. akt II GSK 1204/20).
Trzeba jednak zauważyć, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy podzielenie jednego ze wskazanych stanowisk nie ma wpływu na rozstrzygnięcie zarówno co do podstaw do nałożenia kary, jak i jej wysokości, a to z uwagi na stwierdzoną wielkość przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi. W wyniku pierwszego ważenia stwierdzono przekroczenie o 18,78 %, a w wyniku drugiego – o 19,65 %. Nawet więc skorygowanie wyniku 18,78 % o wielkość dopuszczalnego odchylenia nie powoduje, że przekroczenie nie ma miejsca, jak też nie wpływa na wysokość kary określoną zgodnie z art. 140ab w ust. 1 pkt 3 lit b) p.r.d. Przepis ten przewiduje bowiem karę pieniężną w wysokości 10000 zł w przypadku przekroczenia dopuszczalnych wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%.
W świetle powyższych rozważań, w ocenie Sądu uprawnione jest stanowisko organu, że w dniu kontroli skarżąca wykonywała przejazd pojazdem nienormatywnym z ładunkiem podzielnym, który nie może być przewożony pojazdem nienormatywnym (z wyjątkiem niemających w sprawie zastosowania przypadków przejazdu na podstawie zezwolenia kategorii I).
Przekroczenie o 18,78 % dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej ciągnika samochodowego uzasadniało nałożenie na skarżącą, jako podmiot wykonujący przejazd, kary pieniężnej zgodnie z art. 140aa ust. 1 pkt 1 p.r.d.
Prawidłowe jest także stanowisko organu, że kara nałożona być powinna na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b p.r.d. w związku z art. 140ab ust. 2 p.r.d., jak za brak zezwolenia kategorii V. Podkreślić należy, że nie jest to kara za brak samego zezwolenia, lecz kara za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego. Stosownie do art. 140aa ust. 1 p.r.d. w związku z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b p.r.d. kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii V w przypadku gdy nacisk jednej lub wielu osi, masa rzeczywista całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10 % i nie więcej niż 20% wynosi 10000 zł. Taka też kara została nałożona na skarżącą w niniejszej sprawie.
W związku z zarzutami skargi odnoszącymi się do odpowiedzialności załadowcy za powstałe naruszenie należy wyjaśnić, że w świetle art. 140aa ust. 3 p.r.d. kara za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia lub z naruszeniem jego warunków jest zawsze nakładana na podmiot wykonujący przejazd (pkt 1), a w ściśle określonych sytuacjach może być także nałożona na inne podmioty. Zgodnie z art. 140aa ust. 3 pkt 2 i 3 p.r.d. karę nakłada się na podmiot wykonujący czynności ładunkowe, jeżeli wykonał te czynności w sposób powodujący przekroczenie któregokolwiek z wymiarów, nacisków osi lub masy całkowitej pojazdu lub zespołu pojazdów, w stosunku do wartości dopuszczalnych lub wartości określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1 (pkt 2 ) oraz na podmiot wykonujący inne niż wymienione w pkt 2 czynności związane z przejazdem pojazdu nienormatywnego, w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1 (pkt 3). Odpowiedzialność podmiotów wymienionych w art. 140aa ust. 3 pkt 2 i 3 p.r.d. nie ma więc charakteru obiektywnego, związanego z samym faktem przekroczenia nacisków osi. Dla powstania tej odpowiedzialności istotne jest, by podmiot miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego
Trzeba przy tym podkreślić, że odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd jest niezależna od odpowiedzialności ostatnio wymienionych podmiotów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt II GSK 993/19). Zatem nieuprawnione jest stanowisko skarżącej, że ustalenie odpowiedzialności załadowcy wyłączałoby jej odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie, tj. przewóz po drogach publicznych ładunku podzielnego pojazdem nienormatywnym.
Wobec tego nieuwzględnienie w postępowaniu administracyjnym wniosku strony o dopuszczenie dowodu z przesłuchania załadowcy nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy, dotyczącej odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd. Jeszcze raz trzeba podkreślić, że odpowiedzialność przewoźnika jest niezależna od odpowiedzialności załadowcy, a przy tym ma charakter obiektywny, to jest niezależny od winy strony. Dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej, to jest rozstrzygnięcia czy prawidłowo nałożono na skarżącą karę za wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym, zbędne było przeprowadzenie wnioskowanego dowodu.
W związku z podtrzymaniem w skardze wniosku dowodowego o przesłuchanie załadowcy wskazać należy, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów i to tylko wówczas, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd administracyjny nie przeprowadza więc dowodu z zeznań świadka. Jednocześnie w sprawie nie występowały wątpliwości, które wymagałyby wyjaśnienia.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 140aa ust. 4 p.r.d. wskazać należy, że skarżąca w toku postępowania nie wykazała okoliczności, które uzasadniałyby umorzenie postępowania administracyjnego na wskazanej podstawie. Zgodnie z powołanym przepisem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, wykonujący przejazd:
a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,
b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub
2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.
W ocenie Sądu, zarzut naruszenia w okolicznościach sprawy art. 140aa ust. 4 jest niezasadny.
Wyjaśnić należy, że przepis art. 140aa ust. 4 p.r.d. stanowi wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd i musi być interpretowany ściśle. Dochowanie należytej staranności oznacza, że podmiot wykonujący przejazd uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać przy organizacji przejazdu, a jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń, na które nie miał wpływu, doszło do naruszenia prawa. Podejmując się przewozu określonego ładunku, podmiot wykonujący przejazd powinien przedsięwziąć kroki zapobiegające przekroczeniu dopuszczalnych parametrów pojazdu. Skarżąca nie wykazała, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, nie przedstawiła dowodów świadczących o braku wpływu na powstanie naruszenia. Zgodzić się należy z wyrażonym w zaskarżonej decyzji stanowiskiem, że jako przedsiębiorca zajmujący się profesjonalnie przewozem ładunków po drogach publicznych, skarżąca powinna znać przepisy normujące ruch pojazdów nienormatywnych i zasady przewozu ładunków. Przed rozpoczęciem przewozu powinna był sprawdzić, czy po załadowaniu towaru nie dojdzie do przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi. To bowiem podmiot wykonujący przewóz powinien wykazać, co uczynił dla zapewnienia wykonywania przewozu zgodnie z prawem, oraz że nie mógł przedsięwziąć nic więcej, a podjęte działania pozwalały na uzasadnione przekonanie, iż nie naruszy prawa. Skarżąca nie wykazała zaś, że podjęła wszelkie możliwe czynności, aby wykonywany przez nią przewóz nie naruszał stosownych norm. Skarżąca nie wykazała też, że zaistniały nadzwyczajne i niezależne okoliczności, które spowodowały, że nie miała wpływu na powstałe naruszenie. Brak specjalnej wagi na miejscu załadunku nie zwalnia skarżącej z odpowiedzialności. Skarżąca nie może też skutecznie powoływać się na okoliczność, że załadunku dokonał profesjonalny podmiot. To skarżąca, jako podmiot wykonujący przejazd, jest bowiem odpowiedzialna za normatywność pojazdu i powinna podjąć wszelkie możliwe czynności w celu upewnienia się co do spełnienia przesłanek normatywności.
Skarżąca podnosiła, że podczas załadunku przedstawiła do wglądu dowody rejestracyjne pojazdu i naczepy, aby nie dopuścić do przeładowania. W tym kontekście trzeba wskazać, że skarżąca oprócz czynności zmierzających do zapewnienia normatywności pojazdu z punktu widzenia dopuszczalnej masy całkowitej, powinna również dołożyć wszelkiej staranności, by nie zostały przekroczone także inne parametry pojazdu, w tym naciski osi. Zaznaczyć należy, że jedynie w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna, w sytuacji gdy rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu, przepis art. 140aa ust. 4 pkt 2 p.r.d. przewiduje umorzenie postępowania w sprawie nałożenia kary. W niniejszej sprawie skarżąca przewoziła towar inny niż wymienione w ostatnio powołanym przepisie. Jednocześnie skarżąca przyznała, że mimo dokonywania załadunku przez inny podmiot, to kierowca był zobowiązany do zabezpieczenia ładowni i ładunku, założenia podkładek i pasów, aby uniemożliwić przesunięcie ładunku i te czynności kierowca wykonał. Zatem kierowca widział, w jaki sposób towar został załadowany, co – jak podnosił skarżąca – miało polegać na skoncentrowaniu towaru w przedniej części ładowni, gdy tylna część była pusta. Zgodzić się należy z wyrażonym w zaskarżonej decyzji stanowiskiem, że przeszkolony kierowca winien znać zasady prawidłowego załadunku i w opisanej sytuacji kierowca winien zareagować w celu skorygowania sposobu załadunku. Przewoźnika obciążają zaś czynności albo zaniechanie osób, którymi się posługuje przy realizacji przejazdu.
Przesłanek umorzenia postępowania na podstawie art. art. 140aa ust. 4 p.r.d. nie wypełnia też podniesiona w skardze okoliczność przebywania prezesa zarządu skarżącej spółki w Ukrainie i braku możliwości przekroczenia granicy z powodu wojny. Okoliczność ta nie stanowi o braku wpływu strony skarżącej na powstanie naruszenia. Skoro skarżąca prowadzi i kontynuuje działalność gospodarczą na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, w której ma siedzibę, to winna podejmować czynności w celu zapewnienia legalności działań w tym zakresie.
Podsumowując, w sprawie nie zachodziły podstawy do uwzględnienia argumentacji skarżącej. Jeszcze raz podkreślić należy, że obowiązkiem przedsiębiorcy jest takie zorganizowanie działalności i przygotowanie przewozu, aby zachować wymagane przepisami wielkości w zakresie wymiarów pojazdu, masy i nacisków na osie.
W ocenie Sądu organy obu instancji podjęły wszelkie czynności niezbędne do należytego wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie, zgodnie z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. – wskazano dowody, na których decyzja została oparta. Organ dokonał prawidłowej oceny tych dowodów, przyjmując je za podstawę ustaleń faktycznych. Uzasadnienie prawne zaskarżonej decyzji zawiera szczegółowe, jasne i jednoznaczne wyjaśnienie podstawy prawnej, z przytoczeniem właściwych przepisów prawa. Organ odwoławczy w sposób szczegółowy odniósł się także do zarzutów formułowanych przez stronę. W ocenie Sądu organy ustaliły stan faktyczny prawidłowo, uwzględniając wszystkie przeprowadzone w sprawie dowody.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, w związku z czym wniesiona skarga podlega oddaleniu stosownie do art. 151 p.p.s.a.
Sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, wniosek taki został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę, a skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.