III SA/Lu 669/23

III SA/Lu 669/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-03-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-11-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec /przewodniczący/
Ewa Ibrom
Iwona Tchórzewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inne
Inspekcja sanitarna
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1836
poz. 20 pkt 3; § 8; § 5; § 6;
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
Dz.U. 2023 poz 1465
art. 2351;
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy ( t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Strzelec Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Protokolant Asystent sędziego Arleta Bednarczyk-Chagowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2024 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. oddala skargę; II. przyznaje radcy prawnemu D. B. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2023 r., nr [...] Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z dnia [...] 2023 r. nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u H. M. choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespołu kanału do Guyona, wymienionej w poz. 20 pkt 3 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1836).
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej zostało wszczęte na skutek zgłoszenia przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Lublinie podejrzenia choroby zawodowej u H. M.. Zgłoszenie wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu [...] r.
Po przeprowadzeniu postępowania, w toku którego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie potwierdził narażenia zawodowego skarżącej, organ pierwszej instancji w dniu [...] 2017 r. wydał decyzję nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej – zespołu kanału de Guyona.
Skarżąca wniosła odwołanie od tej decyzji.
Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] 2017 r. uchylił wskazaną wyżej decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia w związku z naruszeniem art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz 80 k.p.a.
Po ponownym przeprowadzeniu postępowania, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. decyzją z dnia [...] 2023 r. nr [...] ponownie orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej H. M. choroby zawodowej.
W toku postępowania ustalono, że H. M. była zatrudniona na następujących stanowiskach: w okresie od dnia [...] r. na stanowisku asystenta w O. (obecnie P. .), w okresie od dnia 1. r. na stanowisku referenta ds. zbytu w G. " (obecnie N. S. ), w okresie od dnia [...] r. na stanowisku aparatowy produkcji w [...], w okresie od dnia [...] r. na stanowisku aparatowy produkcji w N. w N., w okresie od dnia [...] r. na stanowisku asystenta w P. P. S.A.
Skarżąca od dnia [...] r. na stanowisku asystenta zajmowała się: sortowaniem przesyłek listowych, które następnie liczyła, sporządzała z nich wiązki i odkładała do zbiorczego worka, oddzielaniem przekazów pieniężnych, odprawą paczek i worków z materiałem listowym z sortowni centralnej do poszczególnych placówek pocztowych, ręcznym pisaniem przez kalkę, liczeniem na liczydłach. Następnie od dnia [...] r. na stanowisku referenta ds. zbytu do obowiązków skarżącej należało: przyjmowanie i zapisywanie telefonicznych zamówień, ręczne i maszynowe sporządzanie dokumentacji, prowadzenie kartotek pustych opakowań, sporządzanie cotygodniowych zestawień sprzedaży, ręczna obsługa centrali telefonicznej. W okresie od dnia [...] r., a następnie od dnia [...] r. na stanowisku aparatowy produkcji skarżąca wykonywała czynności polegające na ustawianiu na taśmie pustych butelek i zdejmowaniu już napełnionych wodą oraz wstawianiu ich do pojemników.
Następnie od dnia [...] r. w P. P. S.A. P. [...] w L. na stanowisku asystenta skarżąca wykonywała następujące czynności: przygotowanie stanowiska pracy, pobranie rekwizytów, skanerów, kluczy, przygotowanie i składanie chorągiewek, stemplowanie kartek wiązankowych stemplem imiennym i datownikiem, prowadzenie dokumentacji przy komputerze. Większość czasu pracy zajmowały czynności związane z rozdzielaniem przesyłek, co wiązało się z ręcznym wyjmowaniem przesyłek z kontenera lub pojemnika na stół rozdzielczy, następnie przesyłki były segregowane i rozdzielane. Skarżąca każdą przesyłkę chwytała w dłonie i rozdzielała na poszczególne gniazda/koszyki, regały z przegrodami lub worki, wykonując ruchy zginania i prostowania ręki w nadgarstku i łokciu oraz odchylania łokciowego i promieniowego nadgarstka. Zapełnione kosze przesypywała do wózków. Zapełnione worki zdejmowała ze stojaka (poprzez odpięcie z mocowań), następnie górną część worka składała jak najściślej przy użyciu siły rąk (ruch chwytania palcami, używanie dużej siły nacisku na dłonie, zginacze i prostowniki palców, a także zginanie i prostowanie w stawie nadgarstkowym), przykładała chorągiewkę i worek wiązała sznurkiem lub zamykaczem, tak aby nie było dostępu do jego zawartości, wykonując przy tym ruchy obrotowe nadgarstka z użyciem siły. Średnia ilość rozdzielanych przez jednego pracownika na sortownicy przesyłek to 1150-1250 szt/h. Czas pracy przy sortownicy wynosił ok 6/8 h lub 10/12 h.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie analizując ponownie warunki pracy potwierdził, że większość czasu pracy zajmowały czynności związane z rozdzielaniem przesyłek, których na zmianie roboczej skarżąca wydzielała kilka tysięcy. Przez cały okres zatrudnienia skarżąca wykonywała różne czynności obciążające dłonie i nadgarstki, ale czynności wykonywane z dużą siłą wymagające ruchów ściskania, skręcania, dokręcania, odkręcania były wykonywane sporadycznie w trakcie zmiany roboczej, podczas zamykania zapełnionego worka. Dlatego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska i w nowej karcie oceny narażenia zawodowego z dnia [...] 2019 r. także nie potwierdził, by praca skarżącej była wykonywana w narażeniu na ruchy ściskania, skręcania, dokręcania, odkręcania.
W toku postępowania organ pierwszej instancji zwracał się do jednostek orzeczniczych o wydanie orzeczenia o stwierdzeniu albo o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Lublinie, na podstawie anamnezy, badania ogólnego, oceny specjalistycznej – neurologicznej, ortopedycznej, charakterystyki stanowiska pracy, karty oceny narażenia zawodowego sporządzonej przez PPIS w Lublinie i w Puławach, analizy dostarczonej dokumentacji leczniczej pacjentki wydał w dniu [...] 2016 r. orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej z pozycji 20 pkt 3 wykazu chorób zawodowych. U pacjentki rozpoznano zespół kanału de Guyona. Jednostka orzecznicza stwierdziła jednakże, iż wobec niepotwierdzonego zawodowego narażenia na wykonywanie w trakcie pracy ruchów ściskania, skręcania, dokręcania i odkręcania, brak podstaw aby wiązać rozpoznany u pacjentki lewostronny zespół kanału de Guyona z narażeniem zawodowym.
Instytut Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera w Łodzi – jako jednostka orzecznicza II stopnia – w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] 2017 r., nr [...] także nie znalazł podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej pod postacią zespołu kanału de Guyona. Według jednostki orzeczniczej II stopnia analiza czynności zawodowych skarżącej uzasadnia stwierdzenie, iż angażują one kończyny górne, nie wymagają jednak wykonywania takich prac, które powodują ucisk na nerw łokciowy w kanale de Guyona i mogły przyczynić się w istotny sposób do powstania objawów choroby (np. prace związane z wykonywaniem z dużą siłą ruchów ściskania, skręcania, dokręcania i odkręcania bądź polerowania/szlifowania przy utrzymywanym dużym nacisku na kończyny górne). W związku z tym Instytut Medycyny Pracy w Łodzi stwierdził, że nie można uznać związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy sposobem wykonywania pracy, a powstaniem zmian w obrębie kanału de Guyona.
W toku ponownego rozpoznania sprawy, stosownie do wskazań L. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, organ pierwszej instancji przesłał sporządzoną w dniu [...] 2019 r. kartę oceny narażenia zawodowego wraz z kopią karty Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Puławach z dnia [...] 2018 r., kopię decyzji L. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2017 r. oraz kopię odwołania skarżącej od decyzji nr [...] i zwrócił się do jednostek orzeczniczych I i II stopnia o ponowną analizę i weryfikację wydanych orzeczeń lekarskich, przy uwzględnieniu przedstawionej dokumentacji.
W odpowiedzi z dnia [...] 2019 r. Instytut Medycyny Pracy w Łodzi wyjaśnił, że z załączonej karty oceny narażenia zawodowego oraz ustaleń poczynionych w trakcie hospitalizacji w Instytucie wynika, iż skarżąca wykonywała różne czynności manualne w dużej ilości, których jednak nie można wiązać z podwyższonym ryzykiem zwiększenia ciśnienia w kanale de Guyona. Z analizy czynności wykonywanych podczas pracy przez opiniowaną wynika, że angażując kończyny górne nie wykonywała prac, które mogły doprowadzić do ucisku na nerw łokciowy lub nerw promieniowy w obrębie nadgarstka tj. czynności wymagających użycia dużej siły, dużego nacisku przez większą część zmiany roboczej. Reasumując, analiza całości zgromadzonej dokumentacji oraz ponowna ocena narażenia zawodowego nie daje podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy – zespołu kanału de Guyona.
Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Lublinie w dniu [...] 2019 r. wyjaśnił, że w przesłanej karcie oceny narażenia zawodowego potwierdzono wykonywanie przez skarżącą w całym okresie zatrudnienia różnych czynności obciążających dłonie i nadgarstki. Nie były to jednak czynności wykonywane przez większą część zmiany roboczej z dużą siłą, które wymagałyby ruchów ściskania, skręcania, dokręcania, odkręcania oraz wywołujące stały nacisk na powierzchnię dłoniową ręki z wyraźną przewagą na rękę lewą. W związku z tym nie można uznać tła zawodowego rozpoznanego i leczonego operacyjnie w 2013 r. zespołu kanału de Guyona.
Organ pierwszej instancji w toku postępowania wielokrotnie zwracał się do jednostek orzeczniczych o ustosunkowanie się do argumentów i okoliczności powoływanych w pismach składanych przez skarżącą. Instytut Medycyny Pracy w Łodzi w opiniach uzupełniających: z dnia [...] 2019 r., z dnia [...] 2019 r., z dnia [...] 2020 r. oraz Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Lublinie w opiniach uzupełniających: z dnia [...] 2019 r., z dnia [...] 2019 r., z dnia [...] 2019 r. oraz z dnia [...] 2019 r. po analizie materiału dowodowego nie znalazły przesłanek do zmiany treści wydanych w sprawie orzeczeń o braku podstaw do rozpoznania u pacjentki choroby zawodowej z pozycji 20 pkt 3 wykazu chorób zawodowych.
Podtrzymując dotychczasowe stanowisko jednostki orzecznicze stwierdziły, że analiza czynności wykonywanych podczas pracy wskazuje, iż skarżąca angażując kończyny górne nie wykonywała prac, które mogły doprowadzić do ucisku na nerw łokciowy. W trakcie wykonywania obowiązków służbowych badana wykonywała różnorodne czynności manualne w dużej ilości, których nie można jednak wiązać z podwyższonym ryzykiem rozwoju zespołu kanału de Guyona. Jednostki stwierdziły, że wskazywane przez skarżącą warunki atmosferyczne na stanowisku pracy (zimny wiatr, przeciągi, mroźne powietrze, temperatury w granicach od minus 5 do nawet plus 40°C, przy ogromnej wilgotności oraz wówczas niemal zerowej fluktuacji powietrza) nie mają wpływu na rozwój przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespołu kanału de Guyona. Obie jednostki orzecznicze jednoznacznie wskazały, że uzupełniona w toku postępowania, w tym przedłożona przez skarżącą dodatkowa dokumentacja oraz ponowna ocena narażenia zawodowego nie dają podstaw do zmiany treści orzeczeń lekarskich.
Pismem z dnia [...] 2020 r. skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania z uwagi na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego. Organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] 2020 r. zawiesił postępowanie, które na skutek wniosku skarżącej z dnia [...] 2023 r. podjął postanowieniem z dnia [...] 2023 r.
Skarżąca w dniu [...] 2023 r. złożyła w poczet materiału dowodowego oświadczenia współpracownic, które pracowały na takich samych stanowiskach, a także zaświadczenie lekarskie z dnia [...] 2023 r. wydane przez specjalistę ortopedę - traumatologa z [...]. Sp. z o.o., sp. j. w L..
Instytut Medycyny Pracy w Łodzi w piśmie z dnia [...] 2023 r. oraz Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Lublinie w piśmie z dnia [...] 2023 r. nie znalazły podstaw do zmiany wydanych orzeczeń lekarskich.
Decyzją z dnia [...] 2023 r. organ pierwszej instancji orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej z poz. 20 pkt 3 wykazu chorób zawodowych.
Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał na kompletność zebranego w sprawie materiału dowodowego. Uznał za niezasadny zarzut konieczności przeprowadzenia dodatkowych badań w jednostce orzeczniczej II stopnia. Organ odwoławczy podkreślił, że uprawnieni lekarze orzecznicy dokonali dogłębnej analizy w zakresie związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy występującym u badanej schorzeniem pod postacią zespołu kanału de Guyona, a wykonywaną pracą. Lekarze specjaliści, mając na uwadze dokumentację medyczną i wyniki przeprowadzonych badań, ocenę narażenia zawodowego wraz ze składanymi przez pacjentkę uzupełnieniami w zakresie wykonywanych czynności, nie znaleźli powiązania tego schorzenia z charakterem wykonywanej przez badaną pracy. Jednocześnie organ zaznaczył, że w postępowaniu w przedmiocie choroby zawodowej uprawnieni w dziedzinie medycyny pracy specjaliści zajmują się wyłącznie określeniem, czy dana choroba ma etiologię zawodową.
Za bezzasadny organ uznał zarzut sprzeczności pomiędzy decyzjami wydanymi w sprawach jednostek chorobowych występujących u skarżącej tj. zespołu kanału de Guyona oraz zespołu cieśni w obrębie nadgarstka (decyzja organu pierwszej instancji nr [...] z dnia [...] 2023 r.). Wprawdzie obie decyzje dotyczą podejrzenia chorób zawodowych należących do przewlekłych chorób układu nerwowego wywołanych sposobem wykonywania pracy, jednakże zebranie materiału dowodowego w tych sprawach wymagało przeprowadzenia oceny narażenia zawodowego na stanowiskach pracy w nieco innym zakresie, jeśli chodzi o sposób wykonywania określonych czynności, gdyż w każdej z tych jednostek chorobowych oprócz wykazania monotypii dotyczącej wykonywanych czynności, ich zakres i charakter wykazują różnice. Odrębna jest także ocena medyczna dotycząca tych jednostek chorobowych.
Organ odwoławczy podkreślił, że zarówno Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Lublinie, jak również Instytut Medycyny Pracy w Łodzi w wydanych orzeczeniach lekarskich i opiniach uzupełniających dokonały szczegółowej analizy wszystkich czynności wykonywanych przez skarżącą w ramach pracy zawodowej. Lekarze orzecznicy posiadali pełną dokumentację dotyczącą sprawy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego bezsprzecznie orzekli, że czynności wykonywane przez stronę w ramach pracy zawodowej nie miały wpływu na rozwój jednostki chorobowej wymienionej poz. 20 pkt 3 wykazu chorób zawodowych. Natomiast w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej organy inspekcji sanitarnej są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim i nie są uprawnione do samodzielnej oceny zebranej w sprawie dokumentacji medycznej. Wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Organ nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenie lekarskie może być zakwestionowanie tylko pod względem formalnym, ku czemu w sprawie nie było podstaw, a nie w zakresie dotyczącym jego merytorycznej treści.
Organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji działał zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, gdyż zebrał kompletny materiał dowodowy i oparł swoją decyzję na wydanych przez jednostki orzecznicze I i II stopnia orzeczeniach lekarskich, które stanowią podstawę decyzji w sprawach chorób zawodowych. Przed wydaniem decyzji skarżąca została poddana specjalistycznym badaniom w uprawnionych jednostkach orzeczniczych. Analiza całości zebranego materiału dowodowego nie pozwoliła jednak tym jednostkom na rozpoznanie choroby zawodowej. W sprawie zostały wydane jednoznaczne orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącej.
W konkluzji zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w świetle całości materiału dowodowego, kart oceny narażenia zawodowego oraz orzeczeń lekarskich wraz z opiniami uzupełniającymi, decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa pod względem merytorycznym i oparta została na właściwych podstawach prawnych.
H. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie podnosząc, że nie zgadza się z treścią wydanej w sprawie decyzji. Skarżąca wskazała, że 25 lat pracy w P. P. S.A, w systemie zmianowym przyczyniło się do zmian chorobowych w jej organizmie, gdyż w trakcie zmiany wykonywała ciężką pracę obciążającą nadgarstki: dzieliła listy i wkładała przesyłki większych gabarytów do worków. Wykonywane czynności wiązały się z ruchami skręcania nadgarstka. Ruchy skręcania występowały też co kilkanaście minut przy sporządzaniu wiązanek listowych. Przy zawieszaniu lub odczepianiu worków ze stojaka skarżąca używała dużej siły nadgarstków, a przy wiązaniu worków z przesyłkami musiała mocno ściskać górną część worka i okręcać z użyciem siły sznurkiem lub zamykaczem. Szczególnie nowe, sztywne worki były bardzo trudne do wiązania. Każdy odcisk musiała zabezpieczyć plombą. Z użyciem siły na plombownicę robiła odcisk na plombie. W rozdzielni skarżąca wydzielała na każdej zmianie kilkanaście tysięcy przesyłek, w tym listów, druków, katalogów czy reklam. Wydzielała materiał listowy po 100-120 sztuk do kaset, które z dużą siłą ściskania palcami trzeba było otwierać, a wypełnione kasety po [...] kg szybko zamykać i ustawiać na wózki. Każdego dnia używała datownika, którego odcisk stawiała z dużym naciskiem na dłoń. W przekonaniu skarżącej praca ta spowodowała uszkodzenie nadgarstków, w tym zespół kanału de Guyona.
W odpowiedzi na skargę Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji wskazuje, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.
Zgodnie z dyspozycją art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465) za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów choroby w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235˛ kodeksu pracy).
Oznacza to, że choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą (jej rodzajem, charakterem i warunkami jej wykonywania).
Tylko choroba wymieniona w stosownym wykazie może być uznana za chorobę zawodową, a nadto dla uznania wystąpienia choroby zawodowej niezbędne jest stwierdzenie bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 4 czerwca 1998 r., sygn. akt III RN 36/98, OSNAPiUS z 1999 r. nr 6, poz. 192, z dnia 3 lutego 1999 r., sygn. akt III RN 110/98, LEX nr 794841 oraz z dnia 18 stycznia 2002 r., sygn. akt III RN 188/00, LEX nr 558332, a także "Kodeks pracy. Komentarz" pod red. Ludwika Florka, Warszawa 2011, str. 1068).
Wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, zawarty jest w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1836, dalej także jako "rozporządzenie"). Pozycja 20 pkt 3 tego wykazu obejmuje przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy - zespół kanału de Guyona.
Ocena zaistnienia przesłanek stwierdzenia lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej dokonywana jest w postępowaniu uregulowanym przepisami powołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Stwierdzenie choroby zawodowej bądź braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej następuje w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego, od którego decyzji przysługuje odwołanie do organu sanitarnego wyższego stopnia.
W postępowaniu prowadzonym w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest zbadanie warunków wykonywania pracy przez osobę, u której podejrzewa się chorobę zawodową, przez cały okres jej zatrudnienia, pod kątem ustalenia, czy i w których zakładach pracy występował tzw. czynnik narażenia zawodowego - czy to związany ze sposobem wykonywania pracy, czy też określony czynnik szkodliwy dla zdrowia występujący w środowisku pracy. Istotą sprawy w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej jest bowiem potwierdzenie, że określone schorzenie kwalifikowane jako choroba zawodowa ma swoje źródło w środowisku pracy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 120/17, z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1282/16, z dnia 22 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1100/16).
Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika (§ 8 ust. 1 rozporządzenia).
Orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania wydaje lekarz spełniający wymogi określone w § 5 ust. 1 rozporządzenia na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego (§ 6 ust. 1 rozporządzenia).
Jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji, o której mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie do podmiotów wymienionych w § 6 ust. 5 rozporządzenia.
Pracownik lub były pracownik, badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia (§ 7 ust. 1 rozporządzenia).
Jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w § 8 ust. 1 rozporządzenia, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (§ 8 ust. 2 rozporządzenia).
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że skarżąca cierpi na chorobę w postaci zespołu kanału de Guyona. Pozostaje też poza sporem, że zespół kanału de Guyona jest chorobą wymienioną w wykazie chorób zawodowych,. W świetle poz. 20 pkt 3 wykazu chorób zawodowych zespół kanału de Guyona jest przewlekłą chorobą obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy i może stanowić chorobę zawodową.
Jednak, jak wskazano już wyżej, sam fakt zdiagnozowania jednostki chorobowej wymienionej w wykazie chorób zawodowych nie jest wystarczający do wydania przez właściwego powiatowego inspektora sanitarnego pozytywnej decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Niezbędne jest bowiem jednocześnie ustalenie związku przyczynowego pomiędzy chorobą, a narażeniem zawodowym.
W świetle przywołanych wyżej przepisów § 8 ust. 1 oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych warunkiem koniecznym do stwierdzenia przez organ inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest uprzednie jej lekarskie rozpoznanie, bowiem organ sam nie może dokonać rozpoznania jednostki chorobowej i jej zawodowej etiologii. Właściwe medyczne jednostki orzecznicze uprawnione do rozpoznania choroby zawodowej zostały określone w § 5 rozporządzenia. Przepis ten stanowi, że właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2022 r. poz. 437) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3. W § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia przewidziano opiniowanie przez dwa rodzaje jednostek orzeczniczych, to jest jednostek I i II stopnia. Jednostkami orzeczniczymi I stopnia są między innymi poradnie chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy (§ 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia). Jednostkami orzeczniczymi II stopnia od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych I stopnia są instytuty badawcze w dziedzinie medycyny pracy (§ 5 ust. 3 rozporządzenia). Ostatnio wymienione jednostki orzecznicze powołane zostały do weryfikacji wyników badań i ustaleń oraz oceny wniosków jednostek orzeczniczych I stopnia.
Wymaga zaznaczenia, że inspektor sanitarny jest bezwzględnie związany orzeczeniem lekarskim w zakresie rozpoznania albo braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Państwowy inspektor sanitarny wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich upoważnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek orzeczniczych ani też dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej. Jak wielokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznanie chorób zawodowych należy do właściwości jednostek medycznych określonych w § 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych i organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej prowadzącej do odmiennego rozpoznania. Orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2107/17 oraz z dnia 5 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 1111/19).
Orzeczenia lekarskie, o których mowa w § 6 rozporządzenia, stanowią dowód w rozumieniu art. 75 k.p.a. w związku z art. 84 § 1 k.p.a., podlegający ocenie organu administracji właściwego do stwierdzenia choroby zawodowej. W świetle art. 80 k.p.a. organ ma bowiem obowiązek kontrolować czy wydane orzeczenia wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych. Organ ma możliwość uzupełnienia materiału dowodowego, a w razie potrzeby może zwracać się do lekarzy jednostek orzeczniczych o wyjaśnienie wątpliwości, rozbieżności czy sprzeczności, które nie pozwalają na jednoznaczne rozstrzygnięcie i wydanie decyzji w sprawie. Orzeczenie lekarskie musi w sposób wszechstronny i przekonujący wyjaśniać wszystkie wątpliwości, zawierać merytoryczne uzasadnienie stanowiska z odniesieniem się nie tylko do wyników badań tej jednostki, ale również do innych zebranych dowodów (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1980/07, z dnia 19 lutego 1999 r., sygn. akt II SA/Wr 1452/97 oraz z dnia 5 listopada 1998 r., sygn. akt I SA 1200/98). Orzeczenie lekarskie wydane przez specjalistyczną jednostkę orzeczniczą jest zasadniczym dowodem w sprawie dotyczącej stwierdzenia choroby zawodowej. W związku z tym winno ono być uzasadnione w sposób zrozumiały, pełny, logiczny, nie pozostawiający wątpliwości.
Z powyższego wynika, że podstawową kwestią w postępowaniu zmierzającym do stwierdzenia lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej jest prawidłowe, zgodne z przepisami art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a. zgromadzenie materiału dowodowego sprawy, a następnie dokonanie jego oceny w myśl art. 80 k.p.a. Temu celowi służą opisane wyżej uprawnienia organów sanitarnych i jednostek orzeczniczych. Jednocześnie przepis art. 10 § 1 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronie postępowania administracyjnego czynnego udziału w każdym stadium tego postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zapewnienie czynnego udziału w postępowaniu, w celu między innymi umożliwienia stronie zgłoszenia wniosków dowodowych, ma ważkie znaczenie z punktu widzenia wynikającej z art. 7 k.p.a. zasady podejmowania przez organ wszelkich czynności niezbędnych do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy sanitarne podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego tej sprawy. Organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy. Nie zachodzą podstawy do podważania oceny dowodów i poczynionych w oparciu o tę ocenę ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., jak również art. 80 k.p.a., który stanowi, że organ administracji ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona.
Prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że w świetle przywołanych wyżej przepisów dotyczących trybu postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, niezbędne jest rozpoznanie jednostki chorobowej oraz potwierdzenie narażenia zawodowego w przewidzianym w rozporządzeniu o chorobach zawodowych okresie przed wystąpieniem udokumentowanych objawów chorobowych. Trafna jest też ocena organu, że przeprowadzone postępowanie dowodowe nie dało podstaw do uznania zawodowego charakteru schorzenia występującego u skarżącej, to jest wywołania przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego - zespołu de Guyona na skutek sposobu wykonywania pracy. Nie potwierdzono bowiem związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy wykonywanymi przez skarżącą czynnościami a rozpoznaną u niej jednostką chorobową. Zarzuty podniesione w treści skargi nie podważają skutecznie prawidłowości ustaleń i oceny wyrażonych w zaskarżonej decyzji.
W pierwszym rzędzie wskazać należy, że organy rozstrzygające w sprawie ustaliły brak występowania narażenia zawodowego w całym okresie pracy skarżącej. Potwierdzają to sporządzone przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego karty oceny narażenia zawodowego, zawierające też szczegółową charakterystykę wykonywanych przez skarżącą czynności.
Sporządzone karty narażenia zawodowego wraz z dokumentacją lekarską były następnie przedmiotem analizy jednostek orzeczniczych. Jednostka orzecznicza pierwszego stopnia w orzeczeniu lekarskim nr [...]/[...] z dnia [...] 2016 r na podstawie anamnezy, badania ogólnego, oceny specjalistycznej - neurologicznej, ortopedycznej, charakterystyki stanowiska pracy, kart oceny narażenia zawodowego, analizy całej zgromadzonej dokumentacji leczniczej i z badań profilaktycznych nie stwierdziła zawodowej etiologii przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy – zespołu kanału de Guyona. Taką samą opinię wydała jednostka orzecznicza II stopnia w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] 2017 r., nr [...]
Również w opiniach uzupełniających Instytut Medycyny Pracy w Łodzi (opinie z dnia [...] 2019 r., z dnia [...] 2019 r., z dnia [...] 2020 r., z dnia [...] 2023 r.) oraz Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w L. (opinie z dnia [...] 2019 r., z dnia [...] 2019 r., z dnia [...] 2019 r., z dnia [...] 2019 r., z dnia [...] 2023 r.) nie znalazły przesłanek do zmiany treści wydanych w niniejszej sprawie orzeczeń o braku podstaw do rozpoznania u pacjentki choroby zawodowej z pozycji 20 pkt 3 wykazu chorób zawodowych.
Skarżąca kwestionuje ustalenie co do braku narażenia zawodowego w toku pracy zawodowej w P. P. S.A. W postępowaniu administracyjnym oraz w skardze w skarżąca wskazywała, że przez 25 lat pracy wykonywała czynności, które spowodowały u niej wystąpienie choroby zawodowej.
Stanowisko strony nie zasługuje na uwzględnienie.
Zauważyć należy, że organ pierwszej instancji dwukrotnie rozpoznając sprawę zebrał pełny materiał dowodowy i ocenił narażenie zawodowe skarżącej w całym okresie zatrudnienia. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w toku ponownego rozpoznania sprawy uzupełnił materiał dowodowego między innym o ponowny dowód z oględzin stanowiska pracy w P. P. S.A., a także informacje tego zakładu pracy odnośnie warunków wykonywania pracy. Organ pierwszej instancji w treści karty oceny narażenia zawodowego sporządzonej w dniu [...] 2019 r. wymienił stanowiska pracy skarżącej i wykonywane przez nią czynności w poszczególnych zakładach pracy w całym okresie zatrudnienia. W karcie oceny narażenia zawodowego szczegółowo opisano rodzaje czynności, sposób i okresy ich wykonywania, jak również charakter czynności wykonywanych w poszczególnych zakładach pracy. Skarżąca nie podważyła tych szczegółowych ustaleń, dokonanych między innymi w oparciu o oględziny stanowiska pracy, a wskazujących też na różnorodność wykonywanych czynności. Okoliczności z zakresu sposobu wykonywania pracy, na które wskazywała skarżąca w toku postępowania, zostały w istocie przez organ ustalone. Jednakże odmienna jest ocena w zakresie wpływu czynności zawodowych skarżącej na powstanie choroby zawodowej. W sporządzonej w dniu [...] 2019 r. karcie oceny narażenia zawodowego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lublinie stwierdził, że skarżąca przez cały okres zatrudnienia wykonywała różne czynności obciążające dłonie i nadgarstki, jednakże nie były to czynności wykonywane przez większą część zmiany roboczej, z dużą siłą, które wymagały ruchów ściskania, skręcania odkręcania, jak również nie powodowały stałego ucisku na powierzchnię dłoniową ręki.
Decydujące znaczenie w sprawie ma przy tym okoliczność, że zawodowego charakteru schorzenia skarżącej nie potwierdziły jednostki orzecznicze obu stopni. Lekarze obu jednostek orzeczniczych zgodnie uznali, że charakter pracy, jaką wykonywała skarżąca, nie stwarzał ryzyka powstania choroby zawodowej pod postacią zespołu kanału do Guyona. Jednostki orzecznicze na podstawie wywiadu ze skarżącą, badania lekarskiego oraz przedstawionej dokumentacji medycznej i analizy kart oceny narażenia zawodowego, w tym charakterystyki czynności wykonywanych przez skarżącą w sposób zbieżny orzekły, że wykonywane przez skarżącą czynności w trakcie pracy zawodowej nie mogły spowodować choroby w postaci zespołu kanału do Guyona.
Jednocześnie organy sanitarne obu instancji nie miały uzasadnionych przesłanek do zakwestionowania pod względem formalnym wydanych w sprawie orzeczeń.
Wskazać należy, że orzeczenia lekarskie w sprawie wydali lekarze spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisie § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, zatrudnieni w jednostkach orzeczniczych I i II stopnia wymienionych, odpowiednio, w § 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia (Poradnia chorób zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Lublinie) oraz w § 5 ust. 3 rozporządzenia (Instytut Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera w Łodzi). Przy tym, co wymaga podkreślenia, upoważnieni do rozpoznawania chorób zawodowych lekarze jednostek orzeczniczych obu stopni w sposób jednoznaczny i zgodny orzekli o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby o etiologii zawodowej.
W świetle opisanego wcześniej charakteru i znaczenia w postępowaniu w sprawie choroby zawodowej dowodu w postaci orzeczenia lekarskiego uprawnionej jednostki orzeczniczej, organy administracji zasadnie podnosiły, że były uprawnione do kontroli wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich jedynie od strony formalnej, to jest oceny, czy orzeczenia zostały wydane przez właściwe jednostki lecznicze oraz czy zostały w wyczerpujący sposób uzasadnione, czy w sposób przekonywujący, zrozumiały, czytelny i jasny wyjaśniły wszystkie medyczne aspekty sprawy oraz czy nie budzą wątpliwości w świetle pozostałych materiałów dowodowych.
Zdaniem Sądu dokonana przez organy sanitarne we wskazanych aspektach aprobująca ocena wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich jest prawidłowa.
Z opinii uzupełniających sporządzonych jednostki orzecznicze – odpowiednio – w dniach [...] 2019 r. oraz [...] 2019 r. jednoznacznie wynika, że skarżąca wykonywała w toku pracy zawodowej różne czynności manualne w dużej ilości, których jednakże nie można wiązać z podwyższonym ryzykiem zwiększenia ciśnienia w kanale de Guyona, to jest czynności wymagających użycia dużej siły, dużego nacisku przez większą część zmiany roboczej. Z opinii wynika przy tym, że w jednostkach orzeczniczych ponownie przeanalizowano posiadaną dokumentację, a także nową treść karty oceny narażenia zawodowego, w tym charakterystykę czynności wykonywanych przez skarżącą w okresie pracy w P. P. S.A. Orzeczenia jednostek orzeczniczych nie budzą zatem wątpliwości, a przy tym są jednoznaczne.
Trzeba także zauważyć, że wraz z kartą oceny narażenia zawodowego z dnia [...] 2019 r. została przesłana jednostkom orzeczniczym między innymi kopia odwołania skarżącej od decyzji wydanej pierwotnie przez organ pierwszej instancji w dniu [...] 2017 r. Ponadto w toku postępowania organ każdorazowo przesyłał jednostkom orzeczniczym pisma, w których skarżąca zgłaszała zarzuty oraz powoływała się na charakter czynności zawodowych czy warunków wykonywania pracy i przedstawiała dowody na te okoliczności. Jak wynika jednak z opinii uzupełniających, jednostki orzecznicze po zapoznaniu się z argumentami skarżącej nie uznały, aby mogły one stanowić podstawę do zmiany wydanych orzeczeń o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej z pozycji 20 pkt 3 wykazu chorób zawodowych.
Natomiast opisane wyżej czynności organów obu instancji w toku postępowania wskazują, że organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia okoliczności sprawy, jak również wątpliwości zgłaszanych przez skarżącą w czasie całego postępowania.
Jednocześnie jeszcze raz należy podkreślić, że podstawowym warunkiem rozpoznania choroby zawodowej jest pozytywne orzeczenie lekarskie wydane na podstawie § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Możliwość podważenia takiego orzeczenia jest ograniczona. Zakwestionowania orzeczenia lekarskiego można dokonać tylko pod względem formalnym (np. wydanie przez nieuprawnionego lekarza). Nie może to jednak dotyczyć treści merytorycznej orzeczenia. Zakwestionować orzeczenie lekarskie można także w przypadku, gdy w materiale dowodowym sprawy znajdują się inne orzeczenia lekarskie o odmiennej treści, lecz nawet wówczas organy i sąd nie są uprawnione do zakwestionowania merytorycznie treści orzeczenia, a jedynie mogą domagać się wydania dalszych orzeczeń przez inne uprawnione podmioty w celu ujednolicenia stanowiska. Bez orzeczenia lekarskiego, bądź sprzecznie z orzeczeniem organ administracji nie może dokonywać we własnym zakresie rozpoznania choroby zawodowej. Organ administracji jest związany opinią lekarską w zakresie wiedzy medycznej. Takiej wiedzy nie posiadają ani organy ani sądy. Tym samym w przypadku, gdy orzeczenie lekarskie jest prawidłowe pod względem formalnym, zawiera wyczerpujące uzasadnienie i jest zgodne z prawem, organ administracyjny jest takim orzeczeniem związany (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 335/10, z dnia 17 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2692/13, z dnia 11 maja 2023 r., sygn. akt II OSK 1335/20).
Mając na względzie powyższe trzeba wskazać, że wydane w niniejszej sprawie orzeczenia jednostek orzeczniczych I i II stopnia pozostają ze sobą w zgodzie i logicznym związku. Obie jednostki jednoznacznie stwierdziły brak podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej w postaci zespołu kanału de Guyona. Pomiędzy wnioskami obu orzeczeń zachodzi pełna zgodność, nie zachodzą natomiast w tym zakresie żadne sprzeczności ani rozbieżności. Analiza treści orzeczeń lekarskich wydanych w niniejszej sprawie wskazuje, że mają one charakter szczegółowy, odnoszą się do całokształtu zgromadzonego materiału i wyjaśniają wszystkie istotne dla sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych. Są one też w sposób jasny, logiczny i przekonujący uzasadnione, a wyrażone w nich stanowisko nie nasuwa wątpliwości. W szczególności w obu orzeczeniach jednostki orzecznicze miały na względzie rodzaj czynności wykonywanych przez skarżącą w okresie pracy zawodowej, w tym pracy w P. P. S.A.. Czynności te nie zostały jednak uznane przez uprawnionych lekarzy orzeczników, dysponujących niezbędną wiedzą medyczną w zakresie medycyny pracy, za pozwalające stwierdzić zawodową etiologię choroby skarżącej.
W związku z tym, zdaniem Sądu, dokonana przez organy sanitarne aprobująca ocena tych orzeczeń nie może być uznana za sprzeczną z art. 80 k.p.a. Sąd nie znalazł podstaw do jej zakwestionowania. Trzeba w szczególności zauważyć, że orzeczenia lekarskie zostały wydane z uwzględnieniem rodzaju i charakteru czynności wykonywanych przez skarżącą. Jednostki orzecznicze odniosły się też do okoliczności podnoszonych skarżącą w licznych pismach skierowanych do organów.
Wobec zgodnego, jednoznacznego i wielokrotnie podtrzymanego oraz właściwie uzasadnionego stanowiska wyrażonego w orzeczeniach właściwych jednostek orzeczniczych, należy uznać za nieskuteczne argumenty podniesione w skardze. Okoliczności, na które powołuje się skarżąca, były przedmiotem rozważań i oceny organów obu instancji oraz lekarzy będących specjalistami w dziedzinie medycyny pracy, zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych uprawnionych do wydawania orzeczeń w przedmiocie chorób zawodowych.
Jak wskazano na wstępie, w świetle art. 2351 kodeksu pracy dla uznania wystąpienia choroby zawodowej w rozumieniu tego przepisu nie jest wystarczające stwierdzenie u pracownika lub byłego pracownika określonego schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych, ale niezbędna jest zarazem możność stwierdzenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że schorzenie to zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Zatem fakt istnienia w przypadku skarżącej schorzenia w postaci zespołu kanału de Guyona nie stanowi sam przez się pozytywnej przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej, do czego niezbędny jest ponadto związek choroby z warunkami lub sposobem wykonywanej pracy. Związek taki został w niniejszej sprawie jednoznacznie wykluczony w zgodnych co do treści orzeczeniach upoważnionych lekarzy.
Jak wyjaśniono już wyżej, kontrolując pod względem zgodności z prawem decyzję państwowego inspektora sanitarnego w przedmiocie stwierdzenia lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, Sąd administracyjny nie może oceniać i kwestionować merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego.
Mając na uwadze treść przepisów regulujących zasady rozpoznawania chorób zawodowych oraz okoliczności stanu faktycznego niniejszej sprawy należy zatem uznać, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Organy uczyniły zadość wymogom wynikającym z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W sprawie wykonano wszelkie niezbędne czynności i zgromadzono pełny materiał dowodowy do jej rozstrzygnięcia. Dokonana przez organ ocena dowodów nie ma charakteru dowolnego. Brak w sprawie podstaw do zakwestionowania opinii zawartej w orzeczeniach lekarskich. Uzasadnienie kontrolowanej decyzji zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne spełniające kryteria określone w art. 107 § 3 k.p.a. i realizuje w sposób właściwy wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadę przekonywania. W sprawie zapewniono stronie czynny udział stosownie do art. 10 k.p.a., a strona z tego prawa szeroko korzystała. W konsekwencji nie ma także podstaw do uznania naruszenia wynikających z art. 6 i art. 8 k.p.a. zasad praworządności oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
Z tych wszystkich względów, uznając że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej jako "p.p.s.a.") oddalił skargę.
Jednocześnie Sąd orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Zgodnie z art. 250 § 1 p.p.s.a. wynagrodzenie radcy prawnego ustalane jest na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2023 r. poz. 2437, dalej jako "rozporządzenie z 3 października 2016 r."). Stosownie do § 2 pkt 1 i 2 tego rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia (pkt 1) oraz niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego ustanowionego z urzędu (pkt 2). Zgodnie zaś z § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4 (...), zaś zgodnie z § 21 ust. 1 lit. c rozporządzenia, opłaty w postępowaniu przed sądami administracyjnymi "w innej sprawie" wynoszą 240 zł.
Trzeba jednak wskazać, że wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2023 r. sygn. akt SK 53/22) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. w zakresie, w jakim przewiduje wysokość opłaty stanowiącej koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszonej przez Skarb Państwa udzielonej przez radcę prawnego z urzędu w wysokości niższej, niż stawka minimalna opłat za czynności radców prawnych określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm., dalej jako "rozporządzenie z 22 października 2015 r."), wydanym na podstawie art. 225 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1166), dotyczącym stawek minimalnych w sprawach prowadzonych z wyboru, jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Powyższy wyrok wszedł w życie z dniem ogłoszenia, to jest z dniem 4 maja 2023 r. Jego konsekwencją jest przyznawanie radcom prawnym ustanowionym w ramach prawa pomocy wynagrodzenia w minimalnej wysokości przewidzianej dla tego samego rodzaju spraw dla radców prawnych ustanowionych z wyboru, a więc na podstawie rozporządzenia z 22 października 2015 r. Zgodnie zaś z § 14 ust. 1 lit. c tego rozporządzenia – stawka minimalna dla radcy prawnego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji "w innej sprawie" wynosi 480 zł.
Z tych wszystkich względów Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.