III SA/Lu 633/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę przewoźnika, który wykonywał odpłatny przewóz osób bez wymaganej licencji, korzystając z aplikacji mobilnej i pojazdu niespełniającego kryteriów dla przewozu okazjonalnego.
Skarżący został ukarany karą pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz za przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych. Kierujący twierdził, że nie prowadził działalności gospodarczej i korzystał z aplikacji mobilnej. Sąd uznał, że nawet jeśli działalność nie była zarejestrowana, to faktyczne wykonywanie przewozu osób za pomocą aplikacji, z ustalaniem ceny i pobieraniem opłat, stanowiło krajowy transport drogowy wymagający licencji.
Sprawa dotyczyła skargi H. N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Skarżący został zatrzymany podczas odpłatnego przewozu dwóch pasażerów, zamówionego przez aplikację mobilną, za pomocą pojazdu, który nie posiadał wymaganej licencji ani zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika. Pojazd ten był również przystosowany do przewozu maksymalnie 5 osób, co nie spełniało kryterium konstrukcyjnego dla przewozu okazjonalnego (powyżej 7 osób). Skarżący argumentował, że jego czynności nie nosiły znamion działalności gospodarczej i nie mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego, a także kwestionował sposób ustalenia płatności i charakter przewozu. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że faktyczne wykonywanie zarobkowego przewozu osób, nawet bez zarejestrowanej działalności gospodarczej, za pomocą zorganizowanej platformy mobilnej, stanowi krajowy transport drogowy wymagający licencji. Sąd podkreślił, że platforma mobilna, taka jak aplikacja, wywiera decydujący wpływ na warunki świadczenia usług, w tym ustalanie cen i kontrolę jakości, co czyni ją integralną częścią usługi transportowej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wykonywanie zarobkowego przewozu osób za pomocą aplikacji mobilnej, nawet bez zarejestrowanej działalności gospodarczej, stanowi krajowy transport drogowy wymagający licencji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zorganizowany charakter przewozu za pomocą aplikacji mobilnej, obejmujący ustalanie ceny, pobieranie opłat i kontrolę jakości, czyni go usługą transportową podlegającą regulacjom ustawy o transporcie drogowym, niezależnie od statusu prawnego przewoźnika.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.t.d. art. 92a § ust. 1 i 7 pkt 1
Ustawa o transporcie drogowym
Podstawa nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi.
Pomocnicze
u.t.d. art. 4 § pkt 11
Ustawa o transporcie drogowym
Definicja przewozu okazjonalnego.
u.t.d. art. 5b § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
Wymóg uzyskania licencji na przewóz osób samochodem osobowym lub pojazdem do 9 miejsc.
u.t.d. art. 18 § ust. 4a
Ustawa o transporcie drogowym
Kryterium konstrukcyjne pojazdu dla przewozu okazjonalnego (powyżej 7 osób).
u.t.d. art. 18 § ust. 4b
Ustawa o transporcie drogowym
Dopuszczalne formy przewozu okazjonalnego samochodami osobowymi.
u.t.d. § lp. 1.1. załącznika nr 3
Ustawa o transporcie drogowym
Naruszenie polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia lub licencji.
u.t.d. § lp. 2.11. załącznika nr 3
Ustawa o transporcie drogowym
Naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organów w sposób budzący zaufanie.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktyczne wykonywanie zarobkowego przewozu osób za pomocą aplikacji mobilnej stanowi krajowy transport drogowy wymagający licencji. Pojazd użyty do przewozu nie spełniał kryteriów konstrukcyjnych dla przewozu okazjonalnego. Brak zarejestrowanej działalności gospodarczej nie zwalnia z odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Odrzucone argumenty
Czynności skarżącego nie nosiły znamion działalności gospodarczej. Przewóz nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy. Płatność za przejazd nastąpiła na rzecz podmiotu trzeciego (platformy), a nie skarżącego. Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a.).
Godne uwagi sformułowania
Podmiot wykonujący transport to również ten, kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków do legalnego wykonywania działalności gospodarczej. Usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową.
Skład orzekający
Jerzy Drwal
przewodniczący
Robert Hałabis
sprawozdawca
Anna Strzelec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przewozu osób za pomocą aplikacji mobilnych, definicji transportu drogowego i przewozu okazjonalnego, odpowiedzialności przewoźników działających przez platformy internetowe."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wykonywania przewozu przez aplikację mobilną i pojazd niespełniający kryteriów dla przewozu okazjonalnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy popularnych aplikacji mobilnych do przewozu osób i wyjaśnia prawne konsekwencje ich wykorzystania przez kierowców bez odpowiednich uprawnień, co jest istotne dla wielu osób.
“Jazda z aplikacją mobilną bez licencji? Sąd wyjaśnia, kiedy to nielegalny transport.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Lu 633/19 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2020-02-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-11-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Anna Strzelec Jerzy Drwal /przewodniczący/ Robert Hałabis /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Transport Sygn. powiązane II GSK 860/20 - Postanowienie NSA z 2022-09-29 Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 58 art. 4 pkt 11, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a, ust. 4b Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 51 art. 2 pkt 4 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1071/2009 z dnia 21 pażdziernika 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) Sędzia WSA Anna Strzelec Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2020 r. sprawy ze skargi H. N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2019 r. (nr [...]) utrzymano w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2019 r. (nr [...]) o nałożeniu na skarżącego H. N. kary pieniężnej w wysokości [...] zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy: W dniu [...] maja 2019 r. na ul. [...] w L. zatrzymano do kontroli drogowej pojazd marki S. o nr rej [...], którym kierował skarżący H. N.. Kierujący w chwili zatrzymania do kontroli odpłatnie przewoził dwóch pasażerów z ul. [...] na ul. [...] w L.. Usługa przewozu została zamówiona przez pasażera za pomocą aplikacji ". zainstalowanej w telefonie komórkowym pasażera. Zapłata za powyższy przewóz nastąpiła poprzez obciążenie karty kredytowej pasażera. Kierujący pojazdem nie okazał do kontroli zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika, ani wypisu z licencji na wykonywanie przewozu drogowego osób. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane sporządzonym protokołem z kontroli. W opisanej sytuacji L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomieniem z dnia [...] maja 2019 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Burmistrz T. L. w piśmie z dnia [...] maja 2019 r. poinformował, że nie udzielił skarżącemu zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, ani licencji na wykonywanie transportu drogowego osób i licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Również Starosta [...] poinformował, że skarżący nie posiada zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego osób oraz licencji na wykonywanie transportu drogowego osób. Z pisma Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta L. wynikało, że skarżącemu nie udzielono licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką na obszar Gminy L.. Pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego poinformował organ pierwszej instancji, że skarżącemu nie zostało udzielone żadne uprawnienia na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego. Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego orzekł o nałożeniu na skarżącego H. N. kary pieniężnej w wysokości [...] zł za naruszenie: 1) lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, to jest wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji ([...] zł); 2) lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, to jest wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy ([...] zł). Ze względu na to, że łączna suma kar pieniężnych wyniosła [...] zł, to z uwagi na treść art. 92a ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym nałożono na stronę karę w maksymalnej ustawowej wysokości (w kwocie [...]zł). Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, którego Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] września 2019 r. – nie uwzględnił i utrzymał w całości w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że w ustalonym stanie faktycznym zachodziły przesłanki do uznania, że doszło do naruszenia przez stronę przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania uprawnień na wykonywanie transportu drogowego osób, a także wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy. Zarówno z protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] maja 2019 r., jak i protokołu przesłuchania pasażera K. G. oraz protokołu przesłuchania strony wynika, że w dniu kontroli skarżący wykonywał okazjonalny przewóz osób w imieniu własnym. Organ ustalił, że skarżący w dniu kontroli nie posiadał żadnych uprawnień do wykonywania transportu drogowego osób. W konsekwencji organ odwoławczy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wywiódł, że skarżący wykonywał zarobkowo przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Dlatego organ I instancji prawidłowo zakwalifikował przewóz z dnia kontroli, jako wykonywany bez licencji, skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w wysokości [...] zł, stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 ustawy oraz lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Ponadto wykonywany przez skarżącego przewóz w dniu kontroli nie spełnił także wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Organ odwoławczy ustalił, że kontrolowany pojazd jest przystosowany do przewozu maksymalnie 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynika z protokołu kontroli drogowej oraz dowodu rejestracyjnego pojazdu. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem pojazd skarżącego tego warunku nie spełniał. Przewóz nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Dlatego organ I instancji prawidłowo przyjął dopuszczenie się przez skarżącego także naruszenia określonego lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, że skarżący miał zapewnione prawo do czynnego udziału w sprawie, do składania dowodów i oświadczeń i z tego prawa nie skorzystał. Twierdzenia pełnomocnika skarżącego o rzekomej współpracy skarżącego z firmą A. Sp. z o.o. nie znalazły żadnego potwierdzenia. Skarżący w żaden sposób nie udokumentował tego faktu. Pełnomocnik skarżącego także nie przesłał żadnej umowy, czy też innego dokumentu, z którego wynikałby fakt współpracy skarżącego z firmą A. Sp. z o.o. Organ odwoławczy stwierdził, że w aktach sprawy nie ma również żadnej faktury, z której wynikałoby, że kontrolowana usługa transportowa była realizowana w imieniu innego podmiotu niż skarżący. W kontekście zarzutów odwołania organ odwoławczy wyjaśnił również, że nawet prowadzenie niezarejestrowanej działalności gospodarczej, nie wyłącza podmiotu wykonującego czynności związane z przewozem drogowym od kary za popełnione naruszenia. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji jest traktowane jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu ustawowo transportowi drogowemu, z tym że nie musi stanowić przedmiotu ewidencjonowanej i trwale prowadzonej działalności gospodarczej. Za nietrafny organ odwoławczy uznał zarzut naruszenia art. 92a ust. 3 u.t.d. Organ podniósł, że w przedmiotowej sprawie postępowanie toczyło wobec skarżącego jako podmiotu wykonującego przewóz drogowy i maksymalna kara pieniężna została ograniczona do kwoty wskazanej w art. 92a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym. Dodatkowo odrębną decyzją nr [...] L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł wobec naruszeń z załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym. Ustawodawca nie przewidział możliwości łączenia tego rodzaju kar. Ograniczenie kwotowe, o którym mowa w art. 92a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym odnosi się do maksymalnej kary pieniężnej nakładanej tylko i wyłącznie z załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził brak podstaw do zastosowania w okolicznościach faktycznych tej sprawy przepisu art. 92c u.t.d. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący H. N. zaskarżył decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, to jest art. 5b ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy, polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości [...] zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym (głównie ze względu na to, że czynności skarżącego nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej); 2) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, to jest art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a i 4b ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy, polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie "B. " świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy; 3) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, to jest art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. c ustawy o transporcie drogowym, poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest B. .; 4) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, to jest art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z lp. 1.1. oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy w zw. z art. 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym, poprzez nałożenia kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego; 5) art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak: ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli; 6) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak: ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia [...] maja 2019 r.), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu; 7) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer; 8) przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie, to jest art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji; 9) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji w zakresie konieczności zweryfikowania, czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy, czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji o nazwie [...]; 10) art. 8 k.p.a., poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. o uchylenie także poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniesiona przez skarżącego skarga nie zawiera żadnych usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła zostać uwzględniona. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie są dotknięte wadami prawnymi, które uzasadniałyby ich uchylenie, bądź też stwierdzenie ich nieważności. Na wstępie wymaga zwrócenia uwagi, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli legalności działalności administracji publicznej, a zatem kontroli tej działalności pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie ocenie podlega to, czy zaskarżony akt organu odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie było obciążone wadami prawnymi uzasadniającymi uchylenie zapadłego rozstrzygnięcia, bądź stwierdzenie nieważności takiego aktu. Podstawę prawną rozstrzygnięcia organu w rozpatrywanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 58, z późn. zm. – dalej jako "ustawa" lub "u.t.d."). Ustawa ta określa zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego, zasady działania Inspekcji Transportu Drogowego i odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym, zasady i tryb wyznaczania dworców, w których jest udzielana pomoc osobom niepełnosprawnym i zasady ochrony praw pasażerów (art. 1 ust. 1 i ust. 2 u.t.d.). Jest to zatem działalność istotna z punktu widzenia jej przedmiotu oraz rozmiaru, przez co jest szczegółowo regulowana. Dlatego stosownie do art. 56 ust. 1 pkt 1 u.t.d., inspektor (Transportu Drogowego) ma prawo do nakładania i pobierania kar pieniężnych oraz grzywien w drodze mandatów karnych zgodnie z przepisami ustawy. Biorąc pod uwagę charakter stwierdzonych w toku postępowania naruszeń oraz treść kwestionowanych przez skarżącego decyzji wymierzających mu związaną z nimi administracyjną karę pieniężną, wymaga zwrócenia uwagi, że zgodnie z art. 5 ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i ust. 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. Urz. UE L 2009.300.51), dalej jako "rozporządzenie nr 1071/2009". Warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób określa przepis art. 5b ust. 1 u.t.d., według którego, podjęcie i wykonywanie: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym, przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką – wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 u.t.d., jak i licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu określonych wymagań wskazanych w art. 5c i art. 6 u.t.d. Ponadto, art. 87 u.t.d. stanowi, że podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku (...), a ponadto wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. Według zaś art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą (art. 18 ust. 4a u.t.d.). Na podstawie art. 18 ust. 4b u.t.d., dopuszcza się przewóz okazjonalny: 1) pojazdami zabytkowymi, 2) samochodami osobowymi: a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przez rozpoczęciem przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa . niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy. Wymaga przy tym zwrócenia uwagi, że legalna definicja przewozu okazjonalnego zawarta w ustawie o transporcie drogowym koresponduje z terminem "usług okazjonalnych" zdefiniowanym w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz. Urz. UE L 2009.300.88), zgodnie z którym "usługi okazjonalne" oznaczają usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika (art. 2 pkt 4 tego rozporządzenia). Z legalnej definicji przewozu okazjonalnego wynika zatem, że w odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06). Uwzględniając podniesione przez skarżącego w skardze zarzuty trzeba stwierdzić, że ocena legalności nałożonej na niego administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym sprowadzała się do przesądzenia tego, jaki charakter miał wykonywany przez niego przewóz, czy w chwili kontroli wykonywał on przewóz we własnym imieniu i na własny rachunek, czy – jak twierdził – na rzecz osoby trzeciej. W tym zakresie skarżący zarzucił organowi przede wszystkim naruszenie przepisów postępowania, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i w związku z tym poczynienie błędnych ustaleń. Tymczasem w sprawie bezsporne jest, że skarżący w dniu [...] maja 2019 r. przewoził pojazdem marki Saab o wskazanym na wstępie numerze rejestracyjnym pasażerów z ul. [...] na ul. [...] w L.. W tym dniu dokonano kontroli tego pojazdu, w wyniku której stwierdzono, że kierujący pojazdem nie posiada zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji oraz wykonuje przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy. W ocenie Sądu stan faktyczny w niniejszej sprawie stanowiący podstawę zaskarżonej decyzji nie budził w istocie żadnych wątpliwości. Z analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie bowiem wynika, że skarżący w chwili kontroli wykonywał przejazd w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. i § 2 pkt 4 rozporządzenia nr 1073/2009, to jest przewóz okazjonalny osób. Prawidłowo organ odwoławczy ustalił, że skarżący w chwili kontroli naruszył przepisy prawa w zakresie obowiązku posiadania uprawnień na wykonywanie transportu drogowego osób, a także wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. Wykonywał bowiem odpłatny przewóz pasażerów, których przewoził na terenie L. pojazdem posiadającym 5 miejsc siedzących łącznie z kierowcą. Pasażer przejazd ten zamówił za pomocą aplikacji mobilnej "B.", zainstalowanej na swoim telefonie komórkowym, która wskazała mu kwotę maksymalną za ten przejazd. Biorąc to pod uwagę, działalność skarżącego w zakresie zrealizowania tego przewozu nie była przypadkowa, ale był to zorganizowany i zaplanowany rodzaj aktywności strony jako przewoźnika. Skarżący zarejestrował się na platformie "B." i użytkował ją przez przyjęcie zlecenia. Podczas kontroli nie zaprzeczył opisanym okolicznościom przyjętym następnie przez organy w ramach dokonanych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy. W prowadzonym postępowaniu nie przedstawił też żadnych innych argumentów wyłączających jego ewentualną odpowiedzialność. Wbrew zaś twierdzeniom skarżącego, nieprowadzenie zarejestrowanej i legalnej działalności gospodarczej nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz okazjonalny za popełnione naruszenia. Podmiot wykonujący transport to również ten, kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków do legalnego wykonywania działalności gospodarczej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 384/17 oraz powołane w nim orzecznictwo). W konsekwencji, skarżący w rzeczywistości faktycznie wykonywał zarobkowo przewóz drogowy osób, a niewadliwie zebrane w sprawie dowody jednoznacznie świadczą o wykonywaniu przez niego w istocie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób w sposób zorganizowany i ciągły, która nie została w ogóle zalegalizowana. Świadczy o tym w szczególności korzystanie przez skarżącego z aplikacji mobilnej "B. ". Zatem był to faktycznie krajowy transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. W takiej sytuacji zaktualizował się podstawowy obowiązek skarżącego w postaci konieczności posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego, który dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 ustawy o transporcie drogowym, a zatem nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez ten podmiot zgłoszona, jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 146/19). Ponadto jednoznacznie z poczynionych przez organ niewadliwych ustaleń faktycznych wynika, że podmiotem wykonującym skontrolowany przewóz był właśnie skarżący, który w tym zakresie działał wyłącznie we własnym imieniu i na swoją rzecz. Analizy charakteru usługi pośrednictwa poprzez mobilną platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja ". ", dokonał także Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r., w sprawie C-434/15. Trybunał wyjaśnił, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Tego rodzaju usługę należy zatem wyłączyć z zakresu zastosowania art. 56 TFUE, dyrektywy 2006/123 i dyrektywy 2000/31. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. W sytuacji, w której przewozem pasażerów zajmują się właściciele pojazdów niebędący zawodowymi kierowcami, podmiot świadczący tę usługę pośrednictwa tworzy jednocześnie ofertę miejskich usług przewozowych, którą udostępnia w szczególności za pomocą narzędzi informatycznych takich jak aplikacja, o której mowa w postępowaniu głównym, i której ogólne funkcjonowanie organizuje on w taki sposób, aby osoby chcące przebyć trasę miejską mogły z tej oferty skorzystać. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Co więcej, Trybunał podkreślił, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Co się tyczy tej ostatniej kwestii, okazuje się w szczególności, że administrator określa – za pomocą aplikacji – przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, że przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą i że sprawuje ono pewną kontrolę w odniesieniu do jakości pojazdów i ich kierowców, a także do zachowania tych ostatnich, przy czym kontrola taka może w stosownym wypadku skutkować wykluczeniem danego kierowcy ze świadczenia usług przewozowych. Reasumując, ustalone okoliczności faktyczne bezspornie potwierdziły, że skarżący wykonywał zarobkowo przewóz osób bez posiadania ważnych uprawnień, a zarazem wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego pojazdu określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b ustawy. W świetle przywołanej wyżej definicji przewozu okazjonalnego nie ma żadnych przesłanek, aby zakwestionować fakt, że podmiotem wykonującym kontrolowany przewóz na podstawie przyjęcia zlecenia za pośrednictwem aplikacji mobilnej "B. " był skarżący, a w tym zakresie działał on wyłącznie we własnym imieniu. Zatem skarżący korzystając z aplikacji "B. " przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób. Korzystając z aplikacji "B." skarżący uzyskał także wynagrodzenie za wykonany przewóz osób. Tym samym uznać należało, że to skarżący wykonywał usługi w zakresie transportu drogowego, jak również, że wykonywał te usługi we własnym imieniu i na swoją rzecz. Nie zasługiwała na uwzględnienie argumentacja skarżącego, że wykonywał przewóz na rzecz i w imieniu innego podmiotu. Na tą okoliczność, jak trafnie stwierdził organ odwoławczy, skarżący nie przedłożył żadnych dowodów, chociażby umowy świadczącej o istnieniu takiej współpracy, bądź innego dokumentu. Oznacza to, że w dniu kontroli drogowej skarżący wykonywał przewóz drogowy we własnym imieniu. Skarżący w niniejszym postępowaniu został poinformowany o możliwości wypowiedzenia się w sprawie i przedstawienia wszelkich dokumentów dotyczących niniejszej sprawy oraz o możliwości zgłaszania żądań. Ani skarżący, ani jego pełnomocnik na żadnym etapie postępowania nie przedstawili żadnych dowodów na te okoliczności i nie zgłosili żadnych wniosków dowodowych. Tym samym twierdzenia o rzekomej współpracy skarżącego z firmą A. Sp. z o.o. nie mają żadnego potwierdzenia, nie zostały w jakikolwiek sposób udowodnione, ani nawet uprawdopodobnione. Wobec tego za prawidłowe uznać należało ustalenie organu, że skarżący wykonywał przewóz drogowy nie tylko osobiście, ale i w imieniu własnym. Jak zasadnie zauważył organ, analizując ogólne warunki i zasady korzystania z usług realizowanych w oparciu o aplikację "B. ", to kierowca gwarantuje świadczenie usługi transportowej i zobowiązany jest do legitymowania się odpowiednimi uprawnieniami. Nie zasługiwała również na uwzględnienie argumentacja skarżącego, że w realiach niniejszej sprawy można mówić o świadczeniu przez skarżącego tzw. usług "carsharingu", czy "carpoolingu". Carsharing to tzw. współdzielenie jednego pojazdu przez wielu użytkowników, system wspólnego używania tego samego samochodu przez kilka osób albo model biznesowy wypożyczania samochodu na krótki czas. Z kolei carpooling polega na udostępnianiu miejsca w pojeździe osobom przez kierującego, który jadąc w określonym przez siebie kierunku, przy okazji na tej samej trasie zabiera do pojazdu osoby, które chcą udać się w tym samym kierunku, na tej samej trasie, zwracając kierującemu część kosztów wspólnego przejazdu. Tymczasem w sprawie niniejszej skarżący wykonywał transport drogowy nie posiadając zezwolenia lub licencji. Za nieuzasadnione uznać należało zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego oraz reguł proceduralnych określonych w art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., gdyż organy należycie rozpatrzył zebrany w sprawie materiał dowodowy, a organ odwoławczy również odniósł się do podniesionych w odwołaniu zarzutów, zaś zaskarżona decyzja zawiera prawidłowe uzasadnienie zarówno faktyczne, jak i prawne. Organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, uznając go za spójny i logiczny, a uzasadnienie takiego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji. Zapewniono również skarżącemu czynny udział w postępowaniu. Organ informował skarżącego o podejmowanych czynnościach, zakresie prowadzonego postępowania i treści właściwych przepisów. Skarżący znał zatem zakres i przedmiot prowadzonego postępowania, mógł w nim aktywnie uczestniczyć, składać wyjaśnienia i wnioski dowodowe. Organy prawidłowo rozpatrzyły zgromadzony materiał dowodowy i prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, w szczególności wystąpienie opisanych w protokole kontroli z dnia [...] maja 2019 r. naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym. Konsekwencją zaś stwierdzonych nieprawidłowości było nałożenie odpowiednich kar pieniężnych, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Podnieść również należy, że skarżący nie przedstawił żadnego dowodu skutecznie kwestionującego ustalenia organów. O ile bowiem na organach ciąży obowiązek udowodnienia faktów związanych z naruszeniem przez stronę przepisów ustawy o transporcie drogowym, to bez przedstawienia przez stronę dowodów mogących podważać ustalenia organu, nie jest możliwe przyjęcie twierdzeń co do braku podstaw uznania odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 756/16). Wbrew stanowisku skarżącego, organ odwoławczy nie naruszył również przepisu art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ ten odniósł się merytorycznie do podniesionych w odwołaniu zarzutów, w szczególności odnośnie do nieposiadania przez skarżącego statusu przedsiębiorcy, jak również co do zasad działania aplikacji mobilnej "B. przez którą była zamawiana usługa przewozu. Nieuwzględnienie przez organ odwoławczy zarzutów strony nie świadczy o ich pominięciu. Organ odwoławczy uznając decyzję organu I instancji za prawidłową, a zarzuty zawarte w odwołaniu strony za niezasadne, obowiązany był na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. do utrzymania tej decyzji w całości w mocy. Wobec bezzasadności także pozostałych zarzutów podniesionych w skardze oraz wobec niestwierdzenia innego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, które Sąd miał obowiązek uwzględnić z urzędu, skargę należało oddalić jako bezzasadną. Z przytoczonych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI