II SA/SZ 944/23

II SA/Sz 944/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-01-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Wojciechowska /sprawozdawca/
Katarzyna Sokołowska /przewodniczący/
Wiesław Drabik
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
II GSK 1228/24 - Wyrok NSA z 2024-11-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 988
art. 71 ust. 7, art.  140mb, art. 140n ust. 1, ust. 2 i ust. 4, art.140n ust. 6,
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 2095
art. 31i ust. 1 pkt 1, art. 31ia, art. 15zzzzzn indeks 2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art.189f par. 1 i par. 2, art. 189e
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 27 września 2023 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku rejestracji pojazdu oddala skargę.
Uzasadnienie
Starosta D. wydał w dniu 9 grudnia 2022 r. decyzję nr [...] na podstawie art. 71 ust. 7, art. 140mb pkt 1, art. 140n ust. 1 i ust. 2a, ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 988; dalej "u.p.r.d."), art. 31ia ustawy z dnia ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.; dalej "ustawa COVID-19"), art. 104 § 1, art. 189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.; dalej "K.p.a."), w której nałożył na K. G. (dalej "skarżący") karę pieniężną w wysokości [...] zł za niedopełnienie rejestracji pojazdu marki [...] nr VIN [...]
Organ I instancji podał, że w dniu 25 września 2021 r. skarżący dokonał sprowadzenia z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej używanego pojazdu marki [...]. Organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 71 ust. 7 u.p.r.d. właściciel pojazdu, niebędącego nowym pojazdem, sprowadzonego
z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej jest obowiązany zarejestrować pojazd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia jego sprowadzenia. Stosownie do art. 31ia ustawy COVID-19 termin wskazany w art. 71 ust. 7 u.p.r.d. został wydłużony do 60 dni. Skarżący miał więc obowiązek zarejestrowania przedmiotowego pojazdu do dnia 24 listopada 2021 r., lecz tego nie dokonał. Skarżący zbył ww. pojazd w dniu 2 kwietnia 2022 r. Organ I instancji wskazał, że skarżący nie po raz pierwszy naruszył art. 71 ust. 7 u.p.r.d. Ponadto w ocenie organu, niezarejestrowanie przedmiotowego pojazdu przyniosło skarżącemu korzyść finansową w postaci nieuiszczenia opłaty za rejestrację tego pojazdu w wysokości 161,50 zł. Organ I instancji przywołał treść art. 140mb pkt 1, art. 140n ust. 4 u.p.r.d., art. 189f § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. organ I instancji wskazał, że art. 189f § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. nie przewidują odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w związku
z brakiem możliwości zarejestrowania pojazdu ze względu na jego stan techniczny,
w tym również przypadku uszkodzenie pojazdu, które skutkowało brakiem możliwości uzyskania pozytywnego wyniku badania technicznego niezbędnego do rejestracji. Organ I instancji podał, że skarżący prowadzi działalność w zakresie profesjonalnego handlu pojazdami samochodowymi, a zatem powinien wiedzieć o obowiązkach spoczywających na nabywcy pojazdu, jak również o konsekwencjach niedopełnienia ustawowego obowiązku. Organ I instancji uznał, że w niniejszej sprawie nie istnieją podstawy do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na skarżącego, zaś o wysokości nałożonej kary pieniężnej zadecydował brak dokonania rejestracji przedmiotowego pojazdu przez skarżącego oraz powtarzalność naruszeń.
Skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji i wskazał, że jego zdaniem, kara pieniężna z art. 140mb pkt 1 u.p.r.d. nie może być nakładana w sytuacji, gdy powodem niezarejestrowania pojazdu jest jego uszkodzenie, uniemożliwiające rejestrację. Wyjaśnił, że nabył przedmiotowy pojazd już uszkodzony i w takim stanie go sprzedał. W jego ocenie, organ mógł odstąpić od nałożenia kary z uwagi na zaistnienie siły wyższej, tj. brak możliwości zarejestrowania pojazdu uszkodzonego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w dniu 27 września 2023 r. decyzję nr SKO.4120.3821.2022, w której utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i przywołał treść art. 140mb pkt 1, art. 71 ust. 7 u.p.r.d., art. 31i ust. 1 pkt 1 i 2, art. 31ia ustawy COVID-19, art. 189f § 1 pkt 1 i 2, § 2 i § 3 K.p.a. Organ odwoławczy stwierdził, że skarżący od chwili sprowadzenia pojazdu do chwili jego zbycia nie zarejestrował go, czym naruszył art. 71 ust. 7 u.p.r.d. W niniejszej sprawie termin do rejestracji ww. pojazdu wynosił 60 dni. W ocenie organu odwoławczego, okoliczność uszkodzenia pojazdu nie miała żadnego znaczenia dla sprawy. Nadto twierdzenia skarżącego co do tego, iż sprzedał pojazd uszkodzony nie mają pokrycia w materiale dowodowym. Z faktury sprzedaży z dnia 2 kwietnia 2022 r. wynikało bowiem, iż w dniu 28 kwietnia 2022 r. nabywca zarejestrował pojazd, co oznacza, iż pojazd przeszedł pozytywnie badanie techniczne. Właściciel sprowadzając pojazd uszkodzony i nie dokonując jego rejestracji w RP godzi się de facto na karę administracyjną w myśl art. 140mb pkt 1 u.p.r.d. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji przy ustaleniu wysokość kary pieniężnej słusznie uwzględnił zakres naruszenia i jego powtarzalność oraz fakt odniesienia korzyści przez skarżącego na skutek naruszenia art. 71 ust. 7 u.p.r.d. Organ odwoławczy podniósł też, że skarżący, prowadzący działalność gospodarczą w zakresie profesjonalnego handlu pojazdami samochodowymi winien znać obowiązki wynikające z prawa o ruchu drogowym i konsekwencji ich naruszeń. Organ odwoławczy wyjaśnił również pojęcie siły wyższej na tle art. 189e k.p.a. i wskazał, że trudno uznać, iż świadome sprowadzenie uszkodzonego pojazdu do RP miało ten skutek, że strona nie mogła przewidzieć, iż w ciągu 30 dni nie zdoła go naprawić (czyli przezwyciężyć przeszkody) i zarejestrować. Innymi słowy - w przedmiotowym przypadku nie wystąpiła siła wyższa, bo wszelkie czynności od których uzależniona jest rejestracja pojazdu, były zależne od skarżącego. Organ odwoławczy podkreślił, że skarżącemu wymierzono karę pieniężną w wysokości niewiele wyższej od minimalnej ustawowej, nie jest więc ona wygórowana oraz jest proporcjonalna zarówno
w stosunku do dokonanej oceny wagi naruszenia prawa, jak i oceny przesłanek wymiaru kary przewidzianych w art. 140n ust. 4 u.p.r.d. Z tego względu, według organu odwoławczego, stanowi adekwatną i jednocześnie wystarczającą reakcję na stwierdzone naruszenie.
Skarżący złożył na ww. decyzję skargę i wniósł o uchylenie decyzji wydanych przez organy administracyjne obu instancji oraz o umorzenie postępowania.
Zarzucił organowi naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 140mb pkt 1 w zw. z art. 70 ust. 7 u.p.r.d., przez błędną ich wykładnię;
2. przepisów prawa procesowego, mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, przez niezastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 189f § 1 K.p.a. lub art. 189e K.p.a., pomimo istnienia ku temu powodów.
W uzasadnieniu skargi zarzuty zostały uszczegółowione.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Przewodniczący Wydziału skierował sprawę na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej "p.p.s.a.").
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje:
Spór dotyczy nałożenia na skarżącego kary pieniężnej z uwagi na niezarejestrowanie pojazdu w stosownym terminie.
Bezsporne było, że w dniu 25 września 2021 r. skarżący sprowadził z Danii używany pojazd marki [...] i w dniu 2 kwietnia 2022 r. dokonał jego sprzedaży.
Według skarżącego, organ nie powinien nakładać na niego kary, gdyż sprowadzony pojazd był uszkodzony, co uniemożliwiło jego rejestrację. Pojazd ten bez napraw sprzedał innej osobie.
Zdaniem organów, sprowadzony z zagranicy pojazd winien zostać zarejestrowany przez jego właściciela w terminie, wynikającym z art. 71 ust. 7 u.p.r.d.
Wskazać należy, że z dniem 1 stycznia 2024 r. uległy zmianie przepisy u.p.r.d. na mocy ustawy z dnia z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz. U. z 2023 r. poz.1394; dalej "ustawa nowelizująca"), lecz zgodnie z art. 15 i art. 16 ustawy nowelizującej do spraw wszczętych i niezakończonych przed 1 stycznia 2024 r. związanych m.in.
z rejestracją i karami pieniężnymi stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym.
Zgodnie z art. 71 ust. 7 u.p.r.d., właściciel pojazdu, niebędącego nowym pojazdem, sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej jest obowiązany zarejestrować pojazd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia jego sprowadzenia.
W myśl art. 31i ust. 1 pkt 1 ustawy COVID-19, w okresie od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (tj. od dnia 31 marca 2020 r.), do dnia 31 grudnia 2020 r. wydłuża się do 180 dni terminy określone w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1 u.p.r.d. oraz art. 140mb u.p.r.d., o których mowa w pkt 1, stosuje się z uwzględnieniem terminu określonego w pkt 1. Stosownie do art. 31i ust. 2 pkt 1 ustawy COVID-19 przepisy ust. 1 stosuje się również do pojazdu niebędącego nowym pojazdem, sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej nie później niż 30 dni przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw.
Z kolei art. 31ia ustawy COVID-19, dodany do tej ustawy z dniem 1 lipca 2021 r., stanowi, że w okresie od dnia ogłoszenia ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (tj. od dnia 1 lipca 2021 r.) do dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19: 1) wydłuża się do 60 dni terminy określone w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1 u.p.r.d.; 2) art. 140mb u.p.r.d. stosuje się
z uwzględnieniem terminu określonego w pkt 1.
Stan epidemii został ogłoszony od 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r, poz. 491 z późn. zm.) i trwał do 16 maja 2022 r. Z tym dniem stan epidemii został odwołany na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2022 r. poz. 1027). Od 16 maja 2022 r. obowiązywał w Polsce stan zagrożenia epidemicznego. Został on wprowadzony rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. z 2022, poz. 1028). Od 1 lipca 2023 r. stan zagrożenia epidemicznego został odwołany rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 14 czerwca 2023 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz.U. z 2023 r., poz. 1118).
W oparciu o przywołane wyżej regulacje prawne stwierdzić należy, że w okresie od 1 marca 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. obowiązywał termin 180 - dniowy na dopełnienie obowiązku ustawowego rejestracji pojazdu. Pojazdy sprowadzone z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od 1 stycznia 2021 r. do 30 czerwca 2021 r. obejmował 30 - dniowy termin rejestracji. Zaś pojazdy sprowadzone z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej na terytorium Rzeczypospolitej w okresie od dnia 1 lipca 2021 r. do 30 czerwca 2023 r., podlegały rejestracji w ciągu 60 dni od dnia ich sprowadzenia do Polski.
Z powyższego wynika, że na skarżącym ciążył obowiązek rejestracji przedmiotowego pojazdu w ciągu 60 dni od dnia ich sprowadzenia do Polski.
Przepisy u.p.r.d. nie wprowadziły wyjątków od zasady rejestracji pojazdu na podstawie art. 71 ust. 7 u.p.r.d. Kwestia stanu technicznego przedmiotowego pojazdu nie miała zatem znaczenia dla obowiązku rejestracji tego pojazdu w świetle ww. przepisu.
Zgodnie z art. 140mb u.p.r.d., kto:
1) będąc właścicielem pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej wbrew przepisowi art. 71 ust. 7 nie rejestruje pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
2) będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu
- podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł.
Kary pieniężne, w sprawach określonych w art. 140m - 140mb u.p.r.d. są nakładane w drodze decyzji administracyjnej przez starostę. Ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy (art. 140n ust. 1, ust. 2 i ust. 4 u.p.r.d.). Do 31 czerwca 2023 r. do kar pieniężnych, o których mowa w art. 140m - 140mb, w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosowało się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Od 1 lipca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. do kar pieniężnych, o których mowa w art. 140m-140mb, w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosowało się odpowiednio przepisy działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego (art.140n ust. 6 u.p.r.d.).
W ocenie Sądu, organy administracji prawidłowo uzasadniły zgodnie z art. 140n ust.4 u.p.r.d. wysokość nałożonej na skarżącego kary pieniężnej. Skarżący w toku postępowania administracyjnego, ani w skardze nie zakwestionował okoliczności podnoszonej przez organy dotyczącej popełnienia przez niego podobnych naruszeń.
Zdaniem Sądu, prawidłowo również organ odwoławczy rozważył możliwość zastosowania art. 189f § 1 i § 2 K.p.a. i wskazał, że nie zaistniały przesłanki do ich zastosowania.
Zgodnie z art. 189f § 1 K.p.a, organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli:
1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub
2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.
Stosownie do art. 189f § 2 K.p.a, w przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających:
1) usunięcie naruszenia prawa lub
2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia.
Organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia (§ 3).
Według skarżącego, organy mogły zastosować w jego sytuacji art. 189e K.p.a., zgodnie z którym w przypadku gdy do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej, strona nie podlega ukaraniu.
Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że w niniejszej sprawie nie ma możliwości zastosowania ww. przepisu, gdyż odnosi się on do innych sytuacji. Wskazać należy, że choć przepisy K.p.a. nie definiują pojęcia siły wyższej, to należy je rozumieć jako działanie niezależne od podmiotu, nadzwyczajne i nieprzewidywalne okoliczności, których następstw nie można było uniknąć mimo zachowania przez dany podmiot należytej staranności. Pojęcie siły wyższej jest związane z zewnętrznym
i nadzwyczajnym charakterem zdarzenia, brakiem możliwości jego przewidzenia oraz zapobiegnięcia mu.
Do takich okoliczności nie należy, według Sądu, sprowadzenie pojazdu w stanie uniemożliwiającym jego rejestrację. Słusznie organy podkreślały, że skarżący jest profesjonalistą, który prowadzi działalność gospodarczą w zakresie handlu samochodami. Nie było to również pierwsze naruszenie przepisu art. 71 ust. 7 u.p.d.r. przez skarżącego. Organy obu instancji wskazały, że wysokość kary określona została niewiele powyżej minimum z art. 140mb u.p.r.d.
Sąd nie podziela stanowiska zaprezentowanego w wyrokach WSA w Poznaniu z dnia 29 sierpnia 2023 r. o sygn. akt III SA/Po 339/23 i WSA we Wrocławiu z dnia 4 października 2023 r. o sygn. akt III SA/Wr 757/22, gdyż w ww. wyrokach nie zwrócono uwagi na to, że w opisanych w nich stanach faktycznych pojazd, który został sprowadzony z terenu Unii Europejskiej został przez jego właścicieli sprzedany innej osobie przed wydaniem decyzji o nałożeniu kary pieniężnej. Uchylenie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej na właścicieli pojazdu, którzy go sprowadzili z terenu Unii Europejskiej z uwagi na fakt, że organ administracji nie zawiadomił ich o uchybieniu terminu do zarejestrowania pojazdu i nie wyznaczył im terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności na podstawie art. 15zzzzzn˛ ustawy COVID-19 nie ma wpływu na możliwość dokonania rejestracji pojazdu przez osoby, które sprowadziły pojazd z zza granicy w sytuacji gdy obecnie nie są już one właścicielami takiego pojazdu. Nie można bowiem zarejestrować pojazdu, gdy się nie jest jego właścicielem.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.
Orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.