III SA/Lu 564/22

III SA/Lu 564/22 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-02-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec
Jerzy Marcinowski /przewodniczący sprawozdawca/
Robert Hałabis
Symbol z opisem
6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 690
art. 33 ust. 4 pkt 7;  art. 2 ust. 1 pkt 34; art. 53 ust 1;
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 77 § 1; art. 80;
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Robert Hałabis Sędzia WSA Anna Strzelec Protokolant: Referent Agnieszka Kuna po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 lutego 2023 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Wojewody L. z dnia [...] września 2022 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu bezrobotnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] 2022 r. nr [...]
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 20 września 2022 r., nr [...] Wojewoda Lubelski ("organ odwoławczy", "organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublin ("organ I instancji") z dnia [...] 2022 r., nr [...] orzekającą o utracie statusu bezrobotnego przez R. K. ("skarżący").
Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:
Prezydent Miasta Lublin zawarł w dniu [...] 2022 r. z F. D. D. w L. ("F. ") umowę o staż. W dniu [...] 2022 r. skarżący został skierowany do odbycia stażu w F. na okres od dnia 1 lutego 2022 r. do dnia 31 lipca 2022 r. na stanowisku [...].
Decyzją z dnia [...] 2022 r. organ I instancji przyznał skarżącemu stypendium w wysokości [...] zł miesięcznie w okresie odbywania stażu.
W dniu 9 maja 2022 r. F. złożyła do Miejskiego Urzędu Pracy w Lublinie ("MUP") wniosek o rozwiązanie umowy o staż z dnia [...] 2022 r., z powodu nieusprawiedliwionej nieobecności skarżącego w dniach: 2, 4-6, 9 maja 2022 r. w miejscu odbywania stażu oraz m.in. pomawiania dobrego imienia "F. D. D." i przełożonych, łamania regulaminu pracy, niestosowania się do poleceń pracodawcy, próby wyłudzenia nienależnych skarżącemu pieniędzy pod groźbą samobójstwa.
W dniu 29 lipca 2022 r. organ I instancji wydał dwie decyzje:
- w pierwszej decyzji orzekł o utracie przez skarżącego od dnia 2 maja 2022 r. prawa do stypendium z tytułu odbywanego stażu,
- w drugiej decyzji orzekł o utracie przez skarżącego statusu bezrobotnego od dnia 2 maja 2022 r. na okres 120 dni, z uwagi na przerwanie z własnej winy odbywanego stażu. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.
W odwołaniu od decyzji dotyczącej orzeczenia o utracie przez skarżącego statusu bezrobotnego noszącego datę 8 sierpnia 2022 r. (k. 173 akt administracyjnych) skarżący podniósł, że powodem nieobecności była podróż służbowa do T., którą odbył w dniach od 2 do 6 maja 2022 r., celem realizacji projektu wykonanego w ramach stażu, pt. " [...]". Natomiast dzień 9 maja 2022 r. skarżący wykorzystał jako dzień wolny. W dniach od 10 do 13 maja 2022 r. oraz od 19 do 23 maja 2022 r. przebywał w Szpitalu [...] w L..
Decyzją z dnia [...] 2022 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ II instancji uznał, że w przedmiotowej sprawie zasadnie zastosowano art. 33 ust. 4 pkt 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2022 r. poz. 690 z późn. zm.) dalej jako "ustawa o promocji zatrudnienia" lub "ustawa", bowiem skarżący z własnej winy przerwał odbywanie stażu. Podniósł, że z korespondencji z podmiotem prowadzącym staż oraz listy obecności za miesiąc maj 2022 r. wynika, że skarżący zaprzestał odbywania stażu w dniu 2 maja 2022 r. Ponadto łamał on regulamin pracy oraz nie stosował się do poleceń przełożonego. Nie budzi zatem wątpliwości, że przerwanie stażu nastąpiło z winy skarżącego.
Organ odwoławczy nadmienił, że w dniu 3 czerwca 2022 r. skarżący złożył wyjaśnienia, z których wynika, że w okresie od 2 maja 2022 r. do 6 maja 2022 r. odbył podróż do T., w związku z zadaniami związanymi z realizowanym projektem, w dniu 9 maja 2022 r. miał dzień wolny, zaś w okresie od 10 maja 2022 r. do 13 maja 2022 r. oraz od 19 maja 2022 r. do 23 maja 2022 r. przebywał w Szpitalu [...] w L.. Na okoliczność przebywania w szpitalu skarżący przedstawił dowód – dokumentację medyczną. Natomiast nie przedłożył dowodów wskazujących, że podróż do T. związana była z realizacją projektu w ramach odbywanego stażu. F. nie potwierdziła tych okoliczności.
Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję, zarzucając dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, polegających na nieuprawnionym stwierdzeniu, że przerwanie odbywania stażu nastąpiło z jego winy.
Skarżący podniósł, że wyjazd do T. w dniach od 2 maja 2022 r. do 6 maja 2022 r. związany był z projektem "[...]". Sam wyjazd był konsultowany z Prezesem F.. Świadczą o tym: e-mail z dnia [...] 2022 r. załączony do skargi, zakup biletu na pociąg z R. do L. dokonany przez Prezesa F. oraz zeznania złożone w siedzibie Policji, dotyczące spotkania skarżącego z Prezesem F. na dworcu PKP w L. 7 maja 2022 r.
Zdaniem skarżącego, F. nie przedstawiła dowodów potwierdzających jego nieusprawiedliwione nieobecności w pracy.
W ocenie skarżącego MUP nie wywiązał się z obowiązku nadzoru nad F. w zakresie prawidłowości wykonywania obowiązków wobec stażystów. Na potwierdzenie tego wskazał na okoliczność, że F. ma siedzibę w tzw. "wirtualnym biurze", w związku z czym jej kontrola przeprowadzona przez MUP odbyła się w siedzibie urzędu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o promocji zatrudnienia.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 34 ustawy, pojęcie staż – oznacza nabywanie przez bezrobotnego umiejętności praktycznych do wykonywania pracy przez wykonywanie zadań w miejscu pracy bez nawiązania stosunku pracy z pracodawcą.
Stosownie do art. 53 ust 1 ustawy – starosta może skierować bezrobotnych do odbycia stażu przez okres nieprzekraczający 6 miesięcy do jednego z podmiotów wymienionych w dalszej części tego przepisu. Staż odbywa się na podstawie umowy zawartej przez starostę z pracodawcą, według programu określonego w umowie.
W myśl art. 33 ust. 4 pkt 7 ustawy – starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który z własnej winy przerwał szkolenie, staż, realizację indywidualnego planu działania lub wykonywanie prac, o których mowa w art. 73a, lub inną formę pomocy określoną w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia ich przerwania na okres wskazany w pkt 3.
Nie ulega wątpliwości, że użyte przez ustawodawcę w przywołanym przepisie sformułowanie "z własnej winy" oznacza zachowanie nieuzasadnione, niemające usprawiedliwienia w obiektywnych, niezależnych od woli bezrobotnego przyczynach. Wina w przerwaniu stażu, czy szkolenia każdorazowo musi poddawać się weryfikacji. Ustalenie zaistnienia winy należy do organu prowadzącego postępowanie. Obowiązkiem tego organu jest zatem wykazanie w sposób niebudzący wątpliwości winy bezrobotnego w przerwaniu m.in. stażu.
Prawidłowe rozstrzygnięcie indywidualnej sprawy administracyjnej, wiążące się z właściwym zastosowaniem odpowiedniego przepisu prawa materialnego, uzależnione jest od uprzedniego, wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, zebrania dowodów i ich oceny, zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zmaterializowanie zasady wyrażonej w art. 80 k.p.a. powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., który nakazuje aby uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Dopiero zadośćuczynienie powyższym regułom, umożliwia prawidłową subsumcję normy materialnoprawnej (w niniejszej sprawie zawartej w art. 33 ust. 4 pkt 7 ustawy o promocji zatrudnienia).
Analiza akt administracyjnych oraz uzasadnień decyzji wydanych w obu instancjach przekonuje, że zapadły one z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje koniecznością ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Przenosząc te wstępne uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy odnotować trzeba, że organ I instancji zamieścił w uzasadnieniu decyzji jedynie zdawkowe stwierdzenie, że skarżący przerwał staż z własnej winy. Nie podał jednak nawet jednym zdaniem, na czym owa wina polegała.
Organ odwoławczy natomiast stwierdził, że "pracodawca" złożył wniosek o rozwiązanie umowy z dnia [...] 2022 r., z powodu nieusprawiedliwionej nieobecności skarżącego, wskazując jednocześnie na łamanie przez skarżącego regulaminu pracy, niestosowanie się do poleceń pracodawcy i zaprzestanie odbywania stażu od dnia 2 maja 2022 r., co miała potwierdzić lista obecności za maj 2022 r. W tych okolicznościach uznał, że nie budzi wątpliwości okoliczność, że przerwanie stażu nastąpiło z winy skarżącego (str. 3 decyzji). Końcowo organ II instancji podniósł, odnosząc się do kwestii podróży do T. w okresie od 2 maja do 6 maja 2022 r. celem realizacji projektu, że nie potwierdziła tego F., zaś skarżący nie przedłożył dowodów, które uwiarygodniłyby jego twierdzenia (str. 4 decyzji).
Organ II instancji nie dokonał żadnej oceny dowodów i wyjaśnień składanych przez skarżącego po wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej. Pominął również milczeniem fakt, że kontrola przeprowadzona na wniosek skarżącego przez MUP wykazała, że pod wskazanym przez F. adresem, tj. ul. [...], [...] mieści się firma [...]. F. jest klientem tej firmy, dla której prowadzone jest wirtualne biuro. Nie zostało w ogóle wyjaśnione, w jakim miejscu skarżący świadczył pracę na rzecz F. oraz jakie czynności wykonywał, skoro F. nie miała fizycznej siedziby. Nie ustalono także, gdzie i kiedy skarżący podpisywał listy obecności oraz, dlaczego przedłożona przez Prezesa F. lista obecności za miesiąc maj 2022 r. nie została sporządzona na oryginalnym, urzędowym druku. Organy nie wyjaśniły, czym konkretnie zajmował się skarżący w trakcie stażu. W aktach administracyjnych nie ma żadnych dokumentów dotyczących powierzonych skarżącemu obowiązków, oprócz sprawozdania z przebiegu stażu dostarczonego przez samego skarżącego.
Dodatkowo zauważyć trzeba, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a., w myśl którego – organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy nie uczynił zadość powinności określonej w powyższym przepisie. Nie jest zatem wykluczone, że po stosownym zawiadomieniu przez organ o uprawnieniach strony, skarżący złożyłby dodatkowe dowody, jak choćby tekst wiadomości elektronicznej z dnia [...] 2022 r. wysłanej do F..
Nadmienić trzeba, że w przypadku odmiennych twierdzeń przez określone strony mające sprzeczne interesy (w niniejszej sprawie chodzi o twierdzenia Prezesa F. i skarżącego), organ powinien rozważyć ich przesłuchanie.
Z tych przyczyn należało uchylić decyzje wydane w obu instancjach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm.), dalej jako "p.p.s.a." Uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej jest celowe dla zachowania zasady dwuinstancyjności.
Ponownie rozpoznając sprawę, organy orzekające dostosują się do wskazań zawartych w uzasadnieniu. Dodatkowo należy wyjaśnić, czy decyzja z dnia [...] 2022 r. o utracie przez skarżącego od dnia 2 maja 2022 r. prawa do stypendium z tytułu odbywanego stażu została doręczona stronie, bowiem ta okoliczność jest niejasna. Jeśli zostało to dokonane w jednej przesyłce pocztowej wraz z decyzją z dnia [...] 2022 r. o utracie przez skarżącego statusu bezrobotnego (k. 84 akt administracyjnych), to rzeczą organów było wyjaśnienie, czy odwołanie skarżącego z dnia 8 sierpnia 2022 r. dotyczyło obu decyzji, czy też obejmowało wyłącznie decyzję o utracie przez skarżącego statusu bezrobotnego. Jeśli zaś nie doręczono dotychczas decyzji o utracie przez skarżącego prawa do stypendium, należy to uczynić, zgodnie z przepisami k.p.a.