III SA/LU 500/22

III SA/Lu 500/22 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2022-12-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-10-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Ewa Ibrom
Jadwiga Pastusiak /przewodniczący/
Jerzy Drwal /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Ruch drogowy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2201
art. 87 ust. 1, 2, 3; art. 92a ust. 1 i ust. 7 pkt 1; art. 92c ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2021 poz 54
art. 12
Ustawa z dnia 18 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. 2022 poz 988
art. 2 pkt 35a; art. 64 ust. 1 pkt 1, ust. 3, 4; art. 64c ust. 5,, 6; art. 64ea
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Dz.U. 2016 poz 2022
§ 2 ust. 1 pkt 4
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego  wyposażenia - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędzia WSA Ewa Ibrom Protokolant: Asystent sędziego Katarzyna Sugier po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu [...] sierpnia 2021 r. podczas kontroli pojazdu członowego złożonego z trzyosiowego ciągnika samochodowego o nr rej. [...] oraz czteroosiowej naczepy ciężarowej o nr rej. [...] wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, funkcjonariusze Służby Celno- Skarbowej skontrolowali naciski osi oraz rzeczywiste wymiary pojazdu w zakresie parametrów określonych przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przejazd realizowany był bez ładunku.
Naciski osi pojazdu były normatywne. Wyniki przeprowadzonych pomiarów wykazały przekroczenie dopuszczalnych wartości parametru długości i szerokości pojazdu. Zmierzona długość pojazdu wynosiła 1704 cm, a szerokość 275 cm, co oznaczało przekroczenie wartości dopuszczalnych odpowiednio o 54 cm (tj. o 3,27%) - dla długości oraz 20 cm (tj. 7,84 %) - dla szerokości pojazdu. W toku kontroli kierowca pojazdu okazał m.in. ważne zezwolenie kategorii V nr [...] z dnia 18 września 2019 r. na przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego.
W konsekwencji pojazd uznano za nienormatywny pomimo okazania ważnego zezwolenia kategorii V i stwierdzono, że przejazd tym pojazdem dozwolony jest na podstawie zezwolenia kategorii II. Sporządzono protokół z kontroli pojazdu nr [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. Kierowca pojazdu odmówił podpisania protokołu bez podania powodu, nie wnosząc żadnych uwag. Funkcjonariusze Oddziału Celnego przeprowadzili również kontrolę drogową przedmiotowego pojazdu w oparciu o przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (dalej: utd) i sporządzili na tę okoliczność protokół kontroli drogowej nr [...] Kierowca pojazdu odmówił podpisania protokołu. W wyniku powyższej kontroli stwierdzono trzy naruszenia określone w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym:
- Lp. 1.12 polegające na niewyposażeniu kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym - za każdy dokument (wysokość kary pieniężnej 500 zł),
- w Lp. 10.3.2 polegające na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których długość została przekroczona powyżej 2% do mniej niż 20 %, (wysokość kary pieniężnej 2000 zł),
- w Lp. 10.4.2 polegające na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna szerokość została przekroczona od wartości 2,65 m do wartości mniejszej niż 3,10 m (wysokość kary pieniężnej 2000 zł).
Po rozpatrzeniu tej sprawy decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2022 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej nałożył na przedsiębiorcę Z. karę pieniężną w łącznej wysokości 4500 zł za naruszenia określone w Lp. 1.12, 10.3.2 i 10.4.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Strona wniosła odwołanie, w którym argumentowała m.in., że w toku kontroli kierowca okazał ważne – w świetle art. 8 i art. 12 ustawy z dnia 18 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021, poz. 54) - zezwolenie kategorii V z okresem obowiązywania od dnia 23 września 2019 do dnia 23 września 2021 r. Skarżący podkreślił, że dokonując zmian kategorii zezwoleń ustawodawca nie wprowadził zapisów o konieczności zmiany zezwoleń już obowiązujących lub ograniczeniu (skróceniu) daty (okresu) ich obowiązywania. Stwierdził także, że dwa dni później, podczas kontroli tego samego zespołu pojazdów na tym samym przejściu, kwestionowane wcześniej zezwolenie uznano jako właściwe dla przewozu z Białorusi do Polski ładunku niepodzielnego w postaci aluminiowej skrzyni wagonu kolejowego.
Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej.
Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zarzucając naruszenie:
1) naruszenie prawa materialnego -art. 87 ust. 1 pkt 3 d) i art. 92 a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w zw. z 64 ust. 1 pkt 1, art. 64ea i 140aa ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, poprzez uznanie,
a) że doszło do niewyposażenia kierowcy w niezbędne dokumenty w postaci zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym,
b) że doszło do dopuszczenia do wykonywania przewozu zespołem pojazdów o przekroczonej długości maksymalnej,
c) że doszło do dopuszczenia do wykonywania przewozu zespołem pojazdów od wartości 2,65 m do wartości mniejszej niż 3,10 m, a wszystkich tych uchybień w wyniku dokonania błędnej, bo sprzecznej z zasadami logiki (wnioskowania prawniczego a maiore ad minus) wykładni pojęcia "zezwolenia odpowiedniej kategorii", pojęcia "innej kategorii zezwolenia niż wymagana i pojęcia "niezgodnie z warunkami zezwolenia" jaka jest warunkiem zgodnego z prawem ruchu pojazdu nienormatywnego sprowadzającą się do błędnego przyjęcia, że jeśli zezwolenie wyższej kategorii umożliwia poruszanie się pojazdem o większych gabarytach, to zabronione jest jednocześnie poruszanie się na podstawie takiego zezwolenia pojazdem o gabarytach, do ruchu się którego wystarczające byłoby zezwolenie niższej kategorii, wobec jasnego sformułowania ustawowych warunków granicznych wartości fizycznych gabarytów, uprawniających do zgodnego z prawem ruchu.
W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że stan faktyczny nie jest sporny, a istotą sporu jest prawidłowa wykładnia pojęcia "zezwolenia odpowiedniej kategorii" według art. 64 ust 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Z mocy art. 12 ustawy o zmianie ustawy o drogach publicznych i niektórych innych ustaw uprawniało ono (a kat V wydawana była na określony pojazd) do poruszania się po drogach publicznych pojazdu, który jednocześnie spełniał warunki wymienione w Lp. 5 załącznika do ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym do dnia 13 marca 2021 r. tj. jednocześnie spełnił łącznie następujące warunki będąc pojazdem nienormatywnym:
a) o naciskach osi nie większych od dopuszczalnych dla danej drogi,
b) o szerokości nieprzekraczającej 3,4 m,
c) o długości nieprzekraczającej:
- 15 m dla pojedynczego pojazdu,
- 23 m dla zespołu pojazdów,
- 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach,
d) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m,
e) o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t.
Żaden ze wskazanych parametrów w niniejszej sprawie nie został przekroczony. Z mocy art. 64 ustawy Prawo o ruchu drogowym dozwolony jest ruch pojazdów nienormatywnych posiadających odpowiednie zezwolenie. Ustawodawca określił pewne wartości cech fizycznych pojazdu nienormatywnego, przy czym wartości te określił wprost zakreślając jedynie ich górną matematyczną granicę nie wskazując jednocześnie minimalnej granicy danej cechy fizycznej. Ustawodawca nie zdecydował się na wprowadzenie zapisów, iż np. kategoria V to "pojazdy o szerokości nie mniejszej niż 3,2 m ale nie większej niż 3,4 m" lub o "rzeczywistej masie całkowitej przekraczającej 40 t ale nie nieprzekraczającej 601". Ustawodawca oznaczył jedynie górne wartości, które dla danej kategorii zezwolenia nie mogą być przekroczone. Oznacza to, że nie sposób twierdzić, że zezwolenie kategorii V było nieodpowiednie, z tego powodu, że dany pojazd nienormatywny mógłby się poruszać po drodze publicznej w oparciu o zezwolenie "niższej kategorii".
W tych warunkach skarżący wywiódł, że nie sposób twierdzić, aby posiadane zezwolenie nie było zezwoleniem odpowiednim, a także, iż skarżący nie wyposażył kierowcy w wymagane dokumenty. Nałożenie kar pieniężnych wynikających ze skarżonej decyzji, jest konsekwencją uznania, że nieprawidłowym było posługiwanie się zezwoleniem kategorii V, co jest jednak poglądem błędnym.
Organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.
Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowiła decyzja wydana na podstawie art. 92a ust. 1 i ust. 7 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, nakładająca na skarżącego karę pieniężną.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12000 złotych za każde naruszenie.
Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d.).
Pod l.p. 1.12. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wymienione zostało naruszenie polegające na niewyposażeniu kierowcy w dokumenty, o których mowa wart. 87 u.t.d. Kara za powyższe naruszenie została określona w wysokości 500 zł - za każdy dokument.
Stosownie do art. 87 ust. 3 u.t.d. przedsiębiorca lub podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 2, wykonujący przewozy na potrzeby własne, odpowiedzialni są za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty, określone w art. 87 ust. 1 i ust. 2 u.t.d.
Według art. 87 ust. 1 u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, dokumenty wymienione w tym przepisie, w tym – wykonując przewóz drogowy rzeczy - dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także, między innymi, zezwolenie na przejazd pojazdu, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach (art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. d u.t.d.).
Odrębne przepisy określające dopuszczalne wymiary, masę i naciski osi pojazdu zawarte są w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 988 z późn. zm., dalej powoływanej także jako "p.r.d." lub "ustawa") oraz w wydanym na podstawie art. 66 ust. 5 p.r.d. rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych").
Według § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych przewidziano, że długość pojazdu członowego nie może przekraczać 16,50 m. Z treści § 2 ust. 2 cyt. rozporządzenia wynika, że szerokość pojazdu nie może być większa niż 2,55 m.
W rozpoznawanej sprawie w wyniku kontroli pojazdu członowego stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej długości oraz szerokości pojazdu. Parametry pojazdu wskazywały na jego rzeczywistą długość wynoszącą – 17,04 m i szerokość – 2,75 m. Dopuszczalne parametry w tym zakresie przekroczono odpowiednio o 3,27 % oraz o 7,84 %. Czynności pomiaru parametrów pojazdu zostały udokumentowane w protokole z kontroli. Bez znaczenia jest okoliczność, że kierowca nie podpisał protokołu. Wprawdzie kierujący pojazdem nie podpisał protokołu kontroli, jednakże sposób przeprowadzenia pomiarów oraz ich wyniki nie są w niniejszej sprawie kwestionowane przez skarżącego, który był podmiotem wykonującym międzynarodowy transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 2 u.t.d. W sprawie brak jest jakichkolwiek podstaw do podważania ustaleń organów w tym zakresie.
Zatem poddany kontroli pojazd członowy był pojazdem nienormatywnym, gdyż zgodnie z definicją wyrażoną w art. 2 pkt 35a p.r.d., pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.
W myśl art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ.
Wymiary, masa, naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-V oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, są określone w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy (art. 64 ust. 3 p.r.d.).
Zgodnie z treścią tego załącznika, zezwolenie kategorii II dotyczy pojazdów nienormatywnych: o naciskach osi i rzeczywistej masie całkowitej nie większych od dopuszczalnych, o szerokości nieprzekraczającej 3,2 m, o długości nieprzekraczającej - 15 m dla pojedynczego pojazdu, - 23 m dla zespołu pojazdów, o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m.
W ocenie organu, skarżący zgodnie z art. 87 ust. 3 u.t.d. obowiązany był wyposażyć kierowcę w zezwolenie kategorii II, jednakże takim zezwoleniem kierujący pojazdem nie dysponował.
Kwestionując zaskarżoną decyzję skarżący podniósł, że kierowca posiadał ważne zezwolenie kategorii V i okazał je kontrolującym. Zgodnie z treścią okazanego dokumentu, obejmował on zezwolenie na przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego, który spełnia wymagania w zakresie wymiarów, masy oraz nacisków osi, określone w pozycji 5 tabeli "Kategorie zezwoleń na przejazd pojazdu nienormatywnego" załącznika do ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. Zezwolenie to dotyczyło zatem pojazdów nienormatywnych a/ o naciskach osi nie większych od dopuszczalnych dla danej drogi, b/ o szerokości nieprzekraczającej 3,4 m, c/ o długości nieprzekraczającej - 15 m dla pojedynczego pojazdu, - 23 m dla zespołu pojazdów, - 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach, d/ o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m, e/ o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t.
Wyjaśnić należy, że ustawą z dnia 18 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 54), która weszła w życie z dniem 13 marca 2021 r., dokonano nowelizacji ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zmiany dotyczyły między innymi kategorii zezwoleń na przejazd pojazdów nienormatywnych oraz wysokości kar administracyjnych za przejazd takich pojazdów bez odpowiedniego zezwolenia. W rozpoznawanej sprawie kontrola miała miejsce w dniu 22 sierpnia 2021 r., a więc już po nowelizacji ustawy Prawo o ruchu drogowym, w związku z czym sprawę należało rozpatrywać w oparciu o nowe brzmienie przepisów tej ustawy. Zgodnie jednak z przepisem art. 12 ustawy zmieniającej, zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego, o których mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 zmienianej ustawy Prawo o ruchu drogowym, obejmujące zezwolenie na przejazd pojazdu o wymiarach lub masie całkowitej przekraczających dopuszczalne wielkości, wydane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, zachowują ważność przez okres, na jaki zostały wydane.
Z akt sprawy wynikało, że okazane przez kierowcę do kontroli zezwolenie kategorii V sprzed nowelizacji ustawy Prawo o ruchu drogowym było ważne w dniu kontroli. Okoliczność ta nie była kwestionowana przez organy rozstrzygające w niniejszej sprawie. Jednakże w ocenie organów obu instancji okazane zezwolenie nie było odpowiednie, gdyż w okolicznościach sprawy wymagane było zezwolenie kategorii II – według numeracji przewidzianej w załączniku nr 1 do ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu od dnia 13 marca 2021 r.
W myśl zaś art. 64ea p.r.d. – w wersji obowiązującej od dnia 1 lipca 2021 r. do dnia 3 września 2021 r. - w przypadku wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, kategorii innej niż wymagana albo na podstawie zezwolenia kategorii V z przekroczonymi parametrami technicznymi pojazdu lub zespołu pojazdów wskazanymi w tym zezwoleniu, przejazd pojazdu nienormatywnego uznaje się za wykonywany bez zezwolenia.
Wskazując na powyższy przepis organy uznały, że zachodzą podstawy do nałożenia na skarżącego kary za niewyposażenie kierowcy w wymagane zezwolenie kategorii II, gdyż skarżący wykonywał przejazd pojazdem nienormatywnym na podstawie zezwolenia kategorii V (według numeracji kategorii sprzed 13 marca 2021 r.), to jest kategorii innej niż wymagana kategoria II po nowelizacji ustawy.
Według art. 64 ust. 4 p.r.d. kierujący pojazdem nienormatywnym jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać uprawnionym osobom zezwolenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1.
Wbrew zarzutom podniesionym w skardze uznać należy, że stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji pozostaje w zgodzie z przepisami prawa.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że przywołany wyżej przepis art. 64ea p.r.d. stanowi wyraźny zakaz posługiwania się podczas wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym zezwoleniem kategorii innej niż wymagana. Zasada wyrażona w tym przepisie obowiązywała już przez zmianą ustawy – Prawo o ruchu drogowym dokonaną z dniem 13 marca 2021 r. i obowiązuje nadal.
Obowiązywanie wskazanej zasady wzmacnia przytoczony także w zaskarżonej decyzji przepis art. 64c ust. 5 p.r.d. W obecnym brzmieniu przepis ten przewiduje, że zezwolenie kategorii III uprawnia do poruszania się pojazdami i drogami, określonymi dla zezwolenia kategorii II.
Przed dniem 13 marca 2021 r. przepis art. 64c ust. 5 p.r.d. stanowił, że zezwolenie kategorii IV uprawnia do poruszania się pojazdami i drogami, określonymi dla zezwolenia kategorii III. Jednocześnie przed dniem 13 marca 2021 r. obowiązywał ust. 6 art. 64c p.r.d., który stanowił, że zezwolenie kategorii VI uprawnia do poruszania się pojazdami i drogami, określonymi dla zezwolenia kategorii V.
Zmiana z dniem 13 marca 2021 r. brzmienia ust. 5 art. 64c p.r.d. oraz uchylenie ust. 6 tego artykułu wynikały z przewidzianej nowelizacją zmiany w zakresie liczby, numeracji i opisu kategorii zezwoleń, w tym w istocie połączenia dotychczasowych kategorii V i VI w jedną kategorię IV. Nowelizacja miała związek ze zniesieniem obowiązku uzyskiwania zezwoleń na przejazd pojazdu o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.
Jednakże treść art. 64c ust. 5 p.r.d. przed zmianą i po zmianie ustawy, a także obowiązujący przez zmianą ust. 6 art. 64c p.r.d. to jedyne wyjątki, w których ustawa dopuszczała lub aktualnie dopuszcza możliwość poruszania się pojazdu nienormatywnego, pojazdami i drogami, na podstawie zezwolenia kategorii innej niż wymagana, a mianowicie określonej kategorii wyższej, w ramach obowiązującej numeracji, w sytuacji, gdy wystarczające jest zezwolenie określonej kategorii niższej.
Kategoria V zezwolenia obecnie dotyczy pojazdów nienormatywnych o wymiarach oraz o rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I – IV oraz o naciskach osi przekraczających wielkości dopuszczalne. Takim pojazdem nienormatywnym można poruszać się po drodze z wyznaczoną trasa wskazana w zezwoleniu.
Jak wcześniej wykazano, wymiary, masa, naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-V oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, są określone w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy (art. 64 ust. 3 p.r.d.).
Według art. 64c p.r.d. zezwolenia kategorii II-IV na przejazd pojazdu nienormatywnego są wydawane na wskazany we wniosku okres: miesiąca, 6 miesięcy, 12 miesięcy lub 24 miesięcy (ust. 1).
Zezwolenie wydaje się na wniosek zainteresowanego podmiotu. Do wniosku dołącza się dowód wniesienia opłaty za wydanie zezwolenia (art. 64c ust. 2 p.r.d.).
W myśl art. 64c. ust. 3 p.r.d. zezwolenie wydaje: właściwy ze względu na siedzibę wnioskodawcy albo miejsce rozpoczęcia przejazdu starosta - w zakresie zezwoleń kategorii II (pkt 1); Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad - w zakresie zezwoleń kategorii III i IV (pkt 2).
Zezwolenia kategorii II i III przy wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wydaje także naczelnik urzędu celno-skarbowego (art. 64c. ust. 3 pkt 4 p.r.d.).
Zezwolenie kategorii III uprawnia do poruszania się pojazdami i drogami, określonymi dla zezwolenia kategorii II (art. 64c. ust. 3 pkt 5 p.r.d.). .
W świetle przytoczonych przepisów "stare" zezwolenie kategorii V (ważne w dacie kontroli przeprowadzonej 22 sierpnia 2021 r.) nie mogło zastąpić zezwolenia obecnej kategorii II.
W konsekwencji uprawnione było stwierdzenie organu, że wydane skarżącemu przed nowelizacją zezwolenie kategorii V, w które skarżący wyposażył kierowcę pojazdu, nie było zezwoleniem odpowiednim w rozumieniu art. 64ust. 1 pkt 1 p.r.d. Jak wyjaśniono już wyżej, poza wyjątkiem przewidzianym w art. 64c ust. 5 p.r.d., posiadanie zezwolenia innej kategorii, także wyższej niż wymagana, oznacza, że podmiot nie legitymuje się zezwoleniem, bowiem art. 64ea p.r.d. wyraźnie wskazuje, że taki przejazd uznaje się za wykonywany bez zezwolenia.
W świetle powyższych rozważań bezpodstawne są sformułowane w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. Wydając zaskarżoną decyzją organ dokonał bowiem prawidłowej wykładni przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. W oparciu o właściwą wykładnię przepisów prawa organ wyprowadził trafny wniosek, iż w okolicznościach sprawy przejazd skontrolowanego pojazdu o długości 17,04 m oraz szerokości 2,75 m, nie mógł być realizowany na podstawie wydanego przed dniem 13 marca 2021 r. zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym kategorii V. Okazane do kontroli zezwolenie kategorii V, w które skarżący wyposażył kierowcę, nie uprawniało do wykonywania przejazdu jednostką transportową poddaną kontroli w niniejszej sprawie. W okolicznościach sprawy odpowiednim i wymaganym zezwoleniem było zezwolenie kategorii II. Pozostaje jednak poza sporem, że kierujący pojazdem nie został wyposażony przez skarżącego w zezwolenie tej kategorii.
Jak wyjaśniono już wyżej, niewyposażenie kierowcy w zezwolenie na przejazd pojazdu, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach, stanowi penalizowane przez ustawodawcę naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Pod lp. 1.12. załącznika nr 3 do u.t.d. za tego rodzaju naruszenie została przewidziana kara w wysokości 500 zł. Taka też kara została nałożona na skarżącego. w wysokości 500 zł za naruszenie określone pod l.p. 1.12. załącznika nr 3 do tej ustawy, to jest za niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d., a mianowicie za niewyposażenie kierowcy pojazdu nienormatywnego o nr rejestracyjnych [...] oraz czteroosiowej naczepy ciężarowej o nr rej. [...] w zezwolenie kategorii II.
Bez naruszenia przepisów prawa orzeczono o karze, o której mowa w Lp. 10.3.2 załącznika nr 3 do u.t.d. Ustawodawca przewidział bowiem administracyjną karę pieniężną w wysokości 2000 zł za naruszenie polegające na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których długość została przekroczona powyżej 2% do mniej niż 20 %. W rozpoznawanej sprawie stwierdzono rzeczywistą długość pojazdu wynoszącą 17,04 m (przekroczono zatem dopuszczalny parametr w tym zakresie o 3,27 %).
Wobec ustalenia, że szerokość skontrolowanego pojazdu wynosiła 2,75 m (i przekroczenia normatywu wynoszącego 2,55 m) wystąpiły ustawowe podstawy do nałożenia kary w wysokości 2000 zł (Lp. 10.4.2 załącznika nr 3 do u.t.d.) za stwierdzony delikt polegający na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna szerokość została przekroczona od wartości 2,65 m do wartości mniejszej niż 3,10 m.
Powyższe oznacza, że łączna kara w kwocie 4 500 zł została nałożona na skarżącego w oparciu o prawidłowo zastosowane przepisy ustawy o transporcie drogowym w związku z treścią przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Trafnie również stwierdzono w zaskarżonej decyzji, że skarżący w toku postępowania nie wykazał okoliczności, które uzasadniałyby umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Zgodnie z art. 92c ust. 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Skarżący, będąc przedsiębiorcą zajmującym się profesjonalnie przewozem ładunków po drogach publicznych, powinien był znać przepisy normujące ruch pojazdów nienormatywnych i zasady przewozu ładunków. Prawnie obojętną jest okoliczność, że podczas kontroli pojazd nie był załadowanym i drodze powrotnej z Białorusi do Polski przywieziono aluminiową skrzynię wagonu kolejowego i wówczas na tym samym przejściu granicznym nie zakwestionowano tego przewozu.
Subiektywne przekonanie strony o wyposażeniu kierowcy w zezwolenie odpowiedniej kategorii w żadnym razie nie jest wystarczające do uwolnienia się skarżącego od odpowiedzialności za ujawnione delikty administracyjne. Wydając zaskarżoną decyzję organ wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności faktyczne sprawy. Uzasadnienie prawne decyzji zawiera szczegółowe wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa prawidłowo zinterpretowanych.
W trakcie kontroli kierowca okazał zezwolenie kategorii V wydane przez zmianą przepisów, które odpowiadało warunkom określonym dla "nowego" zezwolenia kategorii IV, a zatem zezwolenia niewłaściwej kategorii.
Dodatkowo należy podnieść, że pismo Departamentu Transportu Drogowego Ministerstwa Infrastruktury z dnia 18 października 2022 r. (k.31 akt sąd.) będące odpowiedzią na wystąpienie skarżącego za dnia 9 września 2022 r. (k. 32 akt sąd.) w sprawie zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego kategorii IV, nie stanowi dowodu podważającego legalność zaskarżonej decyzji. We wspomnianym piśmie z dnia 18 października 2022 r. nawiązującym do treści przepisów art. 2 pkt 35a oraz art. 64 ustawy Prawo o ruchu drogowym, wyjaśniono, po pierwsze, pojęcie pojazdu nienormatywnego. Po drugie wskazano na konieczność posługiwania się zezwoleniami kategorii I-V w przypadku ruchu pojazdów nienormatywnych. Stwierdzono ponadto, że przejazd pojazdu nienormatywnego powinien odbywać się na podstawie obowiązujących przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zaznaczono także, że zezwolenie kategorii IV upoważnia do poruszania się po drogach zarówno z ładunkiem, jak i bez niego.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Nie zachodziły zatem podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. W związku z tym i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.) Sąd oddalił skargę.