III SA/Lu 490/10

III SA/Lu 490/10 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2011-02-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-11-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Ewa Ibrom /przewodniczący/
Jadwiga Pastusiak
Małgorzata Fita /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
I OSK 344/12 - Wyrok NSA z 2012-07-18
I OSK 1206/11 - Wyrok NSA z 2012-01-31
I SA/Wa 1206/11 - Wyrok WSA w Warszawie z 2011-10-20
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
art. 41 ust. 2 pkt 8
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca),, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Adam Traczyk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 lutego 2011 r. sprawy ze skargi T. G. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę.
Uzasadnienie
Rozkazem personalnym nr xxx z dnia [...] września 2010 r., po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od rozkazu personalnego nr yyy z dnia [...] lipca 2010 r. wydanego przez Komendanta Powiatowego Policji w P. w sprawie zwolnienia ze służby w Policji - L. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał zaskarżony rozkaz personalny w mocy.
Jak wynika z uzasadnienia rozstrzygnięcia, Komendant Powiatowy Policji w P. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, po przeprowadzeniu którego, rozkazem personalnym z dnia 13 lipca 2010 r. działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8, w zw. z art. 43 ust. 3 oraz art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity Dz. U z 2007 r., Nr 43, poz. 277 ze zm.) zwolnił skarżącego ze służby w Policji. Na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Skarżący złożył odwołanie do L. Komendanta Wojewódzkiego Policji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
L. Komendant Wojewódzki Policji po rozpatrzeniu odwołania, rozkazem personalnym nr xxx z dnia [...] września 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ wyjaśnił, że w dniu 14 stycznia 2010 roku Prokuratura Okręgowa w L. Wydział V Śledczy (sygn. akt V Ds. 76/09/s) przedstawiła skarżącemu zarzut popełnienia przestępstwa z art. 231 § 2 kk i art. 266 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk oraz zastosowała środek zapobiegawczy w postaci poręczenia majątkowego w kwocie pieniężnej w wysokości 5.000 zł i zawieszenie podejrzanego w czynnościach służbowych funkcjonariusza Policji w Komendzie Powiatowej Policji w P.
Skarżący podejrzany jest o to, że w okresie od 4 września 2009 r. do 23 października 2009 r. w P., działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru i w krótkich odstępach czasu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i osobistej, pełniąc funkcję publiczną funkcjonariusza Policji KPP w P., nie dopełnił obowiązków i przekroczył swoje uprawnienia służbowe w ten sposób, iż wiedząc, że od 9 kwietnia 2009 r., na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego IX Wydział Kamy sygn. akt IX K 105/07 J. J. jest poszukiwany do odbycia kary 7 lat pozbawienia wolności zaniechał jego zatrzymania oraz nie przekazał informacji o jego pobycie swoim przełożonym pomimo, że wielokrotnie się z nim spotykał, oraz że udzielił J. J., a więc osobie nieuprawnionej, informacji stanowiącej tajemnicę służbową: o biegu sprawy nr 1 Ds. 76/09/S nadzorowanej przez Prokuraturę Rejonową w P. i planowanych w niej czynnościach oraz o biegu postępowania sądowego dotyczącego odroczenia wykonania zainteresowanemu kary pozbawienia wolności, a nadto przekazał mu dane osobowe uzyskane z policyjnych baz danych, działając w ten sposób na szkodę interesu wymiaru sprawiedliwości, a także narażając na szkodę prawnie chroniony interes.
Skarżący wiedział o tym, iż J. J. był poszukiwany, o czym świadczy podpis policjanta umieszczony w dniu 9 września 2009 r. na karcie zapoznania się z treścią pisma, dotyczącego aktualnej listy osób poszukiwanych przez Komendę Powiatową Policji w P. oraz jednostki podległe.
W dniu 31 maja 2010 r. organ I instancji otrzymał od Prokuratury Okręgowej w L. odpis aktu oskarżenia (sygn. akt V Ds. 76/09/S z dnia 24 maja 2010 roku), zarzucającego skarżącemu popełnienie czynu określonego w art. 231 § 2 kk i art. 266 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk.
Jak wynika z treści aktu oskarżenia, przesłuchany w charakterze podejrzanego J. J. potwierdził okoliczność przeprowadzonej rozmowy ze skarżącym na temat przebiegu sprawy nadzorowanej przez Prokuraturę Rejonową w P.. J. J. wyjaśnił również, iż zwracał się z prośbą do skarżącego, by dowiedział się w Sądzie Rejonowym w L. o jego sprawę, w której miał do odbycia 7-letnią karę pozbawienia wolności. Ponadto skarżący ustalał mu informacje w policyjnej bazie danych. J. J. wyjaśnił również, iż o konieczności stawienia się w areszcie śledczym wiedział od kwietnia 2009 r. i dlatego się ukrywał. Jednocześnie wiedział o tym skarżący, z którym kontaktował się telefonicznie oraz kilkakrotnie osobiście.
Z protokołu przesłuchania świadka U. S. (pracownik Sądu Rejonowego w L.) z dnia 9 lutego 2010 roku wynika, iż wiedziała, że skarżący jest policjantem i znała go wcześniej, gdyż pracował w Wydziale Konwojowym. Skarżący kilka lub kilkanaście razy pytał zarówno telefonicznie, jak i osobiście o okoliczności sprawy dotyczące J. J.. Świadek udzielając informacji odnośnie J. J. była przekonana, że powyższe informacje pozostają w ścisłym związku z czynnościami służbowymi wykonywanymi przez policjanta. U. S. zeznała również, iż skarżący ostatni raz kontaktował się z nią w sprawie J. J. telefonicznie w październiku 2009 r. pytając, jakie wnioski J. J. powinien złożyć do Sądu, aby został ułaskawiony.
Skarżący posiadając wiedzę o miejscu przebywania na wolności poszukiwanego J. J. nie powiadomił o powyższym swoich przełożonych.
Skarżący, przesłuchiwany jako podejrzany przez prokuratora Prokuratury Okręgowej w L. o czyn z art. 231 § 2 kk i art. 266 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk potwierdził, iż posiadając wiedzę o tym, że J. J. jest poszukiwany, nie powiadomił o miejscu jego przebywania swoich przełożonych.
W zamian za pomoc w realizacji swoich próśb J. J. w dniu 22 października 2009 r. oferował skarżącemu alkohol – "flaszkę".
Ze względu na to, że zwolnienie funkcjonariusza ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów, Komendant Powiatowy Policji w P. w dniu 3 lutego 2010 r. uzyskał pozytywną opinię Prezydium Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów w L..
Organy obu instancji uznały, iż zaistniały przesłanki zwolnienia skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji stanowiącego, że policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia pozostanie policjanta w służbie. Obie przesłanki określone w tym przepisie, tj. uniemożliwienie pozostawania w służbie oczywistość popełnienia przestępstwa muszą występować łącznie. Oczywistość popełnienia przestępstwa, jest kategorią obiektywną i zachodzi wtedy, gdy wina i okoliczności popełnienia czynu są bezsporne i nie budzą żadnych wątpliwości. Ocena czynu w tym zakresie należy do przełożonego właściwego w sprawach osobowych, który w ramach postępowania administracyjnego jest uprawniony do zwolnienia policjanta ze służby przed zakończeniem postępowania karnego. Oczywistość popełnienia czynu może być stwierdzona nie tylko na podstawie prawomocnego orzeczenia, ale również na podstawie oceny konkretnego zdarzenia, które nie pozostawia wątpliwości, że przestępstwo zostało popełnione.
W ocenie organu odwoławczego w danej sprawie zachodzi oczywistość popełnienia przestępstwa przez skarżącego.
Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę, w której zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj:
- art. 7, 77 § 1 k.p.a. - poprzez niedostateczne i niedokładne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy w szczególności pominięcie faktu, że do akt postępowania dyscyplinarnego nie dołączono opinii na temat skarżącego,
- art. 80 k.p.a. - polegające na przyjęciu za udowodnione jedynie w oparciu o akt oskarżenia skierowany do sądu w sprawie karnej przeciwko skarżącemu - fakt popełnienia czynu o znamionach przestępstwa,
- art. 8 k.p.a. - zasady pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez przyjęcie z góry założenia o istnieniu winy skarżącego ... ,
- art. 15 k.p.a. - przez niezastosowanie i nie rozważenie wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych ujawnionych w toku postępowania naruszając zasadę dwuinstancyjności,
- art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez niewskazanie przyczyn, dla jakich organ zaniechał dołączenia do akt postępowania dyscyplinarnego opinii na temat służby skarżącego i nie wskazał przyczyn, z powodu których to nastąpiło,
- art. 10 w zw. z art. 81 k.p.a. - polegające na przyjęciu za udowodnione okoliczności faktycznych, co do których skarżący pozbawiony został możliwości wypowiedzenia się i przed wydaniem rozkazu nie umożliwiono skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów naruszając zasadę zapewnienia czynnego udziału stron w postępowaniu.
- art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - przez niczym nieuzasadnione przyjęcie, że skarżący popełnił zarzucany mu w postępowaniu karnym czyn, a przede wszystkim, że jego popełnienie jest oczywiste, w sytuacji, gdy jedynym dowodem, na podstawie którego organ taki wniosek wysnuł jest akt oskarżenia, który nie jest jakimkolwiek dowodem w postępowaniu karnym, w oparciu o który można czynić ustalenia w zakresie winy.
Skarżący wnosił o uchylenie w całości zaskarżonego rozkazu jak i poprzedzającego go rozkazu organu I instancji i zasądzenia kosztów postępowania.
Skarżący uzasadniał skargę tym, że w postępowaniu odwoławczym nie rozważono zarzutów podniesionych w odwołaniu. O ile w akcie oskarżenia widnieje zarzut popełnienia przestępstwa, to jednak na organie administracji, jako prowadzącym postępowanie administracyjne ciąży obowiązek wykazania, że popełniony czyn nosi znamiona przestępstwa, a dodatkowo jego popełnienie jest oczywiste. W tej sprawie organ tego badania zaniechał. W aktach sprawy karnej prowadzonej przeciwko skarżącemu brak jest pism kierowanych przez Komendanta Powiatowego Policji w P. z prośbą o udostępnienie materiałów postępowania karnego dla celów postępowania administracyjnego. Organ zwraca się, jak wprost wynika z treści pisma, o przesłanie dowodów wskazujących na winę skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ wskazał, że ustawa o Policji przewiduje możliwość zwolnienia ze służby przed zakończeniem postępowania karnego w sprawie. Decyzja o zwolnieniu policjanta ze służby ma charakter uznaniowy i nie jest wymagana przesłanka istnienia prawomocnego wyroku sądu skazującego za popełnienie zarzucanego funkcjonariuszowi przestępstwa, bowiem ustawodawca w sposób jednoznaczny wyodrębnił podstawy zwolnienia.
Również zarzut, iż decyzja nie ma dostatecznego oparcia w materiałach zgromadzonych w aktach niniejszego postępowania, w ocenie organu nie znajduje potwierdzenia. Dowody zebrane w toku postępowania, zwłaszcza w świetle złożonych wyjaśnień zarówno przez st. sierż. T. G., jak i J. J. oraz zeznań świadków U. S. i W. W., dokumenty sporządzone na tę okoliczność, odpis aktu oskarżenia dotyczący popełnienia przestępstwa z art. 231 § 2 kk i art. 266 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk, pozwalały zarówno Komendantowi Powiatowemu Policji w P. jak i L. Komendantowi Wojewódzkiemu Policji stwierdzić, iż skarżący dopuścił się popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, zaś okoliczności jego popełnienia nie budzą jakichkolwiek wątpliwości.
Organ wyjaśnił, że w jego ocenie oczywistość przestępstwa zachodzi wówczas, gdy sprawcę złapano na gorącym uczynku albo, gdy w okolicznościach nie nasuwających wątpliwości przyznaje się on do popełnienia przestępstwa lub gdy zebrano takie dowody, które bezpośrednio stwierdzają dokonanie czynu przestępczego. Skarżący w trakcie przesłuchania jako podejrzany przez prokuratora Prokuratury Okręgowej w L. o czyn z art. 231 § 2 kk i art. 266 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk przyznał, iż posiadał wiedzę o tym, iż J. J. jest poszukiwany i nie powiadomił o miejscu jego przebywania swoich przełożonych, mimo iż kontaktował się z nim kilkakrotnie zarówno telefonicznie jak i osobiście udzielając mu zarówno informacji stanowiących tajemnicę służbową jak i danych osobowych uzyskanych z policyjnych baz danych.
Ponadto wyjaśnienia J. J. oraz zeznania świadków bezpośrednio stwierdzają popełnienie zarzuconego czynu przez skarżącego.
Twierdzenia skarżącego zawarte zarówno w skardze jak i odwołaniu dotyczące nie zakończenia postępowania karnego nie wpływają na prawidłowość ustaleń organu w zakresie przesłanek, o których mowa wart. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji.
Podnoszone przez skarżącego zarówno w skardze jak i w odwołaniu zarzuty dotyczące m.in. naruszenia art. 7, 10, 77 § 1 k.p.a. nie znajdują potwierdzenia, gdyż policjant miał możliwość czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, jak również był zawiadomiony o czynnościach procesowych wykonywanych przez organ (przesłuchania W. W.), o czym świadczy jego podpis na piśmie z dnia 18 czerwca 2010 r. oraz protokole przesłuchania świadka. W dniu 20 stycznia 2010 r. oraz w dniu 29 czerwca 2010 roku zapoznał się w siedzibie Komendy Powiatowej Policji w P. z materiałami postępowania administracyjnego, nie wnosząc żadnych wniosków dowodowych, mimo, iż przed wydaniem decyzji miał możliwość wypowiedzenia się, jak również zgłoszenia żądań i o tym był pouczony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) i przepisów rozdziału pierwszego ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje badanie zgodności z prawem indywidualnych aktów administracyjnych. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego.
Skarga nie jest zasadna, a zatem podlega oddaleniu.
Organy rzetelnie ustaliły stan faktycznym, a ich ocena tych ustaleń skutkująca uznaniem braku możliwości dalszego pełnienia służby przez skarżącego, leży w zakresie ich ustawowych kompetencji i nie narusza prawa, w tym art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Nie można podzielić zarzutów skarżącego odnośnie tego, że organy nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego. Stan ten, w ocenie sądu, został wyjaśniony w pełni, zaś podnoszony przez skarżącego brak dołączenia opinii służbowej w toku postępowania dyscyplinarnego nie ma znaczenia, skoro organ nie miał takiego obowiązku. Ponoszony przez skarżącego zarzut braku dołączenia do akt opinii służbowej opracowanej na podstawie przepisów ówcześnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 czerwca 2002 r. w sprawie opiniowania służbowego funkcjonariuszy Policji oraz wzór formularza opinii służbowej (Dz. U. nr 98 poz. 890) jest nietrafny, gdyż opinie te wydawane są w ramach okresowego opiniowania służbowego. Celem okresowego opiniowania jest, zgodnie z § 3 rozporządzenia, motywowanie do sprawnego wykonywania zadań i czynności służbowych, ustalanie przydatność na zajmowanym stanowisku służbowym oraz przydatność do służby, wyłanianie najlepszych kandydatów do mianowania lub powołania na wyższe stanowisko służbowe oraz na wyższy stopień policyjny, określenie indywidualnego programu rozwoju zawodowego. Jak widać z powyższego, tego rodzaju opinia nie jest ani wymagana, ani szczególnie potrzebna przy ocenie, czy zachodzi przesłanka zwolnienia funkcjonariusza ze służby ze względu na oczywistość popełnienia przez niego przestępstwa.
Należy zaś wskazać, że organ miał obowiązek dokonania konsultacji w sprawie zwolnienia skarżącego ze związkiem zawodowym, co uczynił. Przedłożona opinia NSZZ Policjantów z dnia 3 lutego 2010 r. zawiera aprobatę dla zwolnienia skarżącego ze służby.
Nie jest też prawdą, że organy orzekające oparły się jedynie na akcie oskarżenia, bowiem w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, jakie dowody wzięto pod uwagę – w szczególności na podstawie jakich zeznań świadków i wyjaśnień skarżącego oparto się przy ocenie oczywistości popełnienia przestępstwa i podjęciu przedmiotowej decyzji.
Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. i zawartej w nim zasady pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez przyjęcie z góry założenia o istnieniu winy skarżącego. Konstrukcja przepisu zezwala przełożonemu skarżącego na dokonanie samodzielnej oceny i zwolnienie funkcjonariusza Policji bez oczekiwania na prawomocny wyrok skazujący, jeżeli zachodzą określone przesłanki. Ocenia nie została dokonana "z góry", lecz w wyniku przeprowadzonego postępowania. Jeżeli skarżący uważa, że postępowanie było przeprowadzone stronniczo czy nierzetelnie, może argumenty takie podnosić i uzasadniać, lecz nie powinien twierdzić bezpodstawnie, że postępowanie było prowadzone celowo w niekorzystnym dla niego kierunku.
Skarżący zarzuca organowi uchybienia proceduralne, które doprowadziły do niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Skarżący jednak nie wskazuje, jakie dowody pominięto lub jakich faktów nie ustalono, a zatem jaki wpływ na wynik sprawy miały ewentualne uchybienia organów. Skarżący został zapoznany z materiałem dowodowym w dniu 29 czerwca 2010 r. i nie wnosił o jego uzupełnienie. Wskazać zaś należy, że zgodnie z art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej jako ppsa) – tylko te naruszenia przepisów postępowania powodują uchylenie decyzji, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy
Nie stwierdzając zaś tego rodzaju uchybień postępowania, ani nieprawidłowej interpretacji norm prawa materialnego, na mocy art. 151 ppsa, Sąd skargę oddalił.