III SA/Łd 190/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2014-04-09
NSAAdministracyjneŚredniawsa
policjazwolnienie ze służbyodpowiedzialność dyscyplinarnaprzestępstwopostępowanie administracyjneprawo o PolicjiKodeks karnyczyn o znamionach przestępstwauznaniowość decyzjiczynny udział strony

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę funkcjonariusza Policji na rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby, uznając, że popełnienie przez niego czynów o znamionach przestępstwa było oczywiste i uniemożliwiało dalsze pozostawanie w służbie.

Funkcjonariusz Policji został zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, z powodu popełnienia czynów o znamionach przestępstwa (art. 231 § 2 i art. 228 § 3 k.k.), które miały być oczywiste i uniemożliwiać pozostanie w służbie. Funkcjonariusz, mimo początkowego przyznania się do winy, kwestionował oczywistość popełnienia czynów i zarzucał naruszenie procedury administracyjnej, w tym brak czynnego udziału w postępowaniu. Sąd uznał, że organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy, a zarzuty wobec funkcjonariusza były wystarczające do stwierdzenia oczywistości popełnienia czynu, co uzasadniało zwolnienie ze służby.

Sprawa dotyczyła skargi funkcjonariusza Policji, st. sierż. P. P., na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi, utrzymujący w mocy decyzję o zwolnieniu go ze służby. Podstawą zwolnienia był art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, który pozwala na zwolnienie funkcjonariusza w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa lub przestępstwa skarbowego, jeśli jego popełnienie jest oczywiste i uniemożliwia pozostanie w służbie. Funkcjonariuszowi zarzucono popełnienie przestępstw z art. 231 § 2 i art. 228 § 3 k.k., związanych z przekroczeniem uprawnień i niedopełnieniem obowiązków służbowych w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, stwierdził, że organy Policji nie naruszyły przepisów prawa. Podkreślono, że zwolnienie na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji ma charakter fakultatywny i pozostawione jest uznaniu administracyjnemu, jednakże decyzja ta musi być oparta na zebranym materiale dowodowym i nie może być dowolna. Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy, w tym postanowienie o przedstawieniu zarzutów i przyznanie się funkcjonariusza do winy w zakresie kwalifikacji prawnej wykroczeń, co wystarczało do stwierdzenia oczywistości popełnienia czynu. Zarzuty dotyczące naruszenia procedury administracyjnej, w tym braku czynnego udziału strony w postępowaniu, zostały uznane za niezasadne, ponieważ funkcjonariusz i jego pełnomocnik mieli możliwość zapoznania się z aktami sprawy i zgłaszania wniosków dowodowych, a wnioski te uznano za nieistotne dla rozstrzygnięcia lub dotyczące okoliczności już wyjaśnionych. Sąd oddalił skargę, uznając rozkaz personalny za zgodny z prawem.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, popełnienie czynu o znamionach przestępstwa, którego popełnienie jest oczywiste i uniemożliwia pozostanie w służbie, stanowi podstawę do fakultatywnego zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy Policji prawidłowo oceniły materiał dowodowy, w tym postanowienie o przedstawieniu zarzutów i przyznanie się funkcjonariusza do winy w zakresie kwalifikacji prawnej wykroczeń, co wystarczało do stwierdzenia oczywistości popełnienia czynu. Zwolnienie jest uznaniowe, ale musi być oparte na dowodach i nie może być dowolne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.o. Policji art. 41 § ust. 2 pkt 8

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Popełnienie czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie, stanowi fakultatywną podstawę zwolnienia funkcjonariusza ze służby.

k.k. art. 231 § § 2

Kodeks karny

Dotyczy przestępstwa przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariusza publicznego w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej.

k.k. art. 228 § § 3

Kodeks karny

Dotyczy przestępstwa przyjęcia korzyści majątkowej lub osobistej.

Pomocnicze

u.o. Policji art. 43 § ust. 3

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Zwolnienie funkcjonariusza na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 i 8 może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest do działania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej i uwzględniania słusznego interesu obywateli oraz interesu społecznego.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 78

Kodeks postępowania administracyjnego

Strona ma prawo brać czynny udział w każdym stadium postępowania i składać wnioski dowodowe.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia dowody na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

k.p.a. art. 81

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest zapewnić stronie możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Strona ma prawo brać czynny udział w każdym stadium postępowania.

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej, faktycznej i rozstrzygnięcia.

k.p.a. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzji może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności.

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 145

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję lub stwierdza jej nieważność w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stosuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeśli nie ma podstaw do jej uwzględnienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Popełnienie przez funkcjonariusza czynów o znamionach przestępstwa z art. 231 § 2 i art. 228 § 3 k.k. było oczywiste i uniemożliwiało pozostanie w służbie. Organy Policji prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy. Nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności prawa do czynnego udziału strony. Opinia związku zawodowego nie była wiążąca dla organu wydającego decyzję.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 77, 78, 80, 81 K.p.a. poprzez pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu. Zarzut naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji z powodu braku oczywistości popełnienia czynu. Zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. poprzez uniemożliwienie pełnomocnikowi wypowiedzenia się co do materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

W organach Policji, instytucji stojącej na straży praworządności, nie może być w jej szeregach miejsca dla osób, które świadomie popełniają czyny zabronione przepisami prawa. Oczywistość popełnienia przestępstwa musi być tak samo rozumiana w postępowaniu służbowym i karnym. Decyzja w przedmiocie zwolnienia na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji jest decyzją uznaniową, która może być wydana po dokonaniu oceny całego zebranego materiału dowodowego oraz po spełnieniu łącznie dwóch przesłanek: popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostawanie w służbie.

Skład orzekający

Ewa Alberciak

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Cisowska-Sakrajda

członek

Irena Krzemieniewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek zwolnienia funkcjonariusza Policji z uwagi na popełnienie czynu o znamionach przestępstwa, zwłaszcza w kontekście pojęcia 'oczywistości' popełnienia czynu oraz procedury administracyjnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Policji i konkretnych przepisów ustawy o Policji. Ocena 'oczywistości' popełnienia czynu jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy zwolnienia funkcjonariusza Policji z pracy z powodu popełnienia przestępstwa, co zawsze budzi zainteresowanie. Pokazuje, jak sąd ocenia 'oczywistość' popełnienia czynu i czy naruszenia proceduralne mogą uratować funkcjonariusza.

Policjant zwolniony za przestępstwo. Czy przyznanie się do winy wystarczy, by stracić pracę?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III SA/Łd 190/14 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2014-04-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-02-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Cisowska-Sakrajda
Irena Krzemieniewska
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
I OSK 2035/15 - Wyrok NSA z 2015-12-30
III SA/Kr 252/14 - Wyrok WSA w Krakowie z 2015-02-04
I OSK 2035/14 - Wyrok NSA z 2016-01-08
I OZ 620/14 - Postanowienie NSA z 2014-08-05
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
art. 42 ust. 2 pkt 5, 8, art. 43 ust. 3
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.
Sentencja
Dnia 9 kwietnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Protokolant st. asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2014 roku sprawy ze skargi P. P. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby oddala skargę.
Uzasadnienie
Rozkazem personalnym z dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł. utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w Ł. z dnia [...] W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że w dniu 23 października 2013 r. Komendant Powiatowy Policji w Ł. wydał rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby w Policji z dniem 23 października 2013 r. zawieszonego w czynnościach służbowych st. sierż. P. P. Podstawę prawną zwolnienia stanowił art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn.: Dz.U. z 2011 r., nr 287, poz. 1687 ze zm.). Zwolnienie ze służby w Policji na podstawie tego przepisu ma charakter fakultatywny, co oznacza, że decyzja w tym przedmiocie jest decyzją uznaniową, która może być wydana po dokonaniu oceny całego zebranego materiału dowodowego oraz po spełnieniu łącznie dwóch przesłanek: popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostawanie w służbie.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji zwolnienie funkcjonariusza na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 wskazanej ustawy może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej Związku Zawodowego Policjantów. Zarząd Wojewódzki NSZZP w uchwale nr [...] z dnia [...] nie wyraził zgody na zwolnienie st. sierż. P P. w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Wymóg uzyskania stanowiska Związków Zawodowych Policjantów został formalnie spełniony. Organ stwierdził, że biorąc pod uwagę społeczną rolę Policji, charakter powierzonych zadań i kompetencji oraz publiczne zaufanie, jak również to, że funkcjonariusz przesłuchany w dniu 10 lipca 2013 r. w charakterze podejrzanego przyznał się do stawianych mu zarzutów, przedstawiona opinia nie jest wiążąca dla organu pierwszej instancji. Funkcjonariusz przesłuchany przez prokuratora Prokuratury Okręgowej w Ł. w dniu 10 lipca 2013 r. przyznał się do przedstawionych zarzutów w zakresie opisanych w art. 231 § 2 k.k., tj. przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków służbowych przez policjanta pełniącego służbę na drogach w celu przysparzania korzyści majątkowych i osobistych osobom kontrolowanym. Zgodnie z postanowieniem o przedstawieniu zarzutów z dnia 18 czerwca 2013 r. Prokurator przedstawił skarżącemu w tym zakresie 10 zarzutów. Przesłuchany w Komendzie Powiatowej Policji w Ł. w dniu 29 sierpnia 2013 r. podtrzymał całość zeznań, które zawarte były w protokole przesłuchania w Prokuraturze Okręgowej w Ł.
Zdaniem organu II instancji Komendant Powiatowy Policji w Ł. w uzasadnieniu rozkazu personalnego z dnia 23 października 2013 r. słusznie podkreślił, że zarzuty przedstawione st. sierż. P. P. w postępowaniu karnym z art. 231 § 2 i art. 228 § 3 k.k. należą do najcięższych z przestępstw, jakich może dopuścić się funkcjonariusz Policji w związku z wykonywaną funkcją publiczną. Komendant Powiatowy Policji w Ł. zebrał cały materiał dowodowy w sprawie zgodnie z dyspozycją art. 7 w zw. z art. 77 K.p.a. Policjant, mimo pouczenia, nie wnosił w toku postępowania administracyjnego wniosków dowodowych i nie wnosił o uzupełnienie postępowania. Został dwukrotnie zapoznany z całością materiału zebranego w toku postępowania administracyjnego: w dniu 29 sierpnia 2013 r. i następnie po uzyskaniu opinii związków zawodowych w dniu 17 października 2013 r. W dniu 29 sierpnia 2013 r. strona została powiadomiona przez organ o wszczęciu postępowania administracyjnego, jak również o przysługujących mu prawie do czynnego udziału w postępowaniu, zapoznania się z aktami sprawy i ustanowienia pełnomocnika. Pismem z dnia 23 września 2013 r. organ poinformował policjanta, że postępowanie administracyjne nie zostanie zakończone w terminie 1 miesiąca, ale w terminie do dnia 23 października 2013 r. Strona z możliwości ustanowienia pełnomocnika skorzystał dopiero w dniu 22 października 2013 r., tj. na 1 dzień przed planowanym zakończeniem postępowania i wydaniem decyzji. Dopiero w tym dniu pełnomocnik skarżącego zapoznał się z materiałami zebranymi w postępowania i zastrzegł możliwość złożenia wniosków dowodowych oraz wypowiedzenia się co do materiału dowodowego. Organ dołożył należytej staranności, aby stronie zagwarantować czynny udział w toczącym się postępowaniu. Przyjęta przez funkcjonariusz koncepcja obrony swoich interesów nie może jednak prowadzić do przeciągnięcia, czy sparaliżowania prowadzonego postępowania. Tym samym nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 10 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 81 K.p.a. Pismo pełnomocnika, które datowane jest na dzień wydania zaskarżonego rozkazu (wpłynęło do organu w dniu 25 października 2013 r., tj. po wydaniu decyzji) zawiera wnioski dowodowe, które nie wpłynęłyby na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Fakt popełnienia przestępstwa z art. 231 § 2 k.k. potwierdził sam policjant. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest dokładne, wyczerpujące, logiczne i spójne, odnosi się do konkretnego czynu, którego dopuścił się funkcjonariusz. Spełnia warunki określone przepisami art. 107 K.p.a. Organ drugiej instancji nie dopatrzył się również naruszenia art. 108 § 1 K.p.a., gdyż nadanie klauzuli rygoru natychmiastowej wykonalności miało za zadanie zwolnienie ze służby policjanta, na którym ciążą zarzuty. W organach Policji, instytucji stojącej na straży praworządności, nie może być w jej szeregach miejsca dla osób, które świadomie popełniają czyny zabronione przepisami prawa. Jednocześnie rola i zadanie Policji wyrażające się w służbie społeczeństwu, uzasadniają natychmiastowe eliminowanie ze struktur Policji funkcjonariuszy, którzy osłabiają autorytet władzy poprzez działania niezgodne z prawem, którego przestrzeganie mają kontrolować. Czyny, które popełnił skarżący mają negatywny wpływ na wizerunek Policji, jako instytucji zaufania społecznego. Dokonywanie zmian kwalifikacji prawnej wykroczeń przysparzając osobom trzecim korzyści majątkowej w postaci niższej wysokości mandatu karnego oraz osobistej zmniejszając lub anulując należne punkty karne związane z popełnianymi wykroczeniami drogowymi rodziło radykalne, negatywne postawy mieszkańców Ł. wobec całej formacji, która ustawowo stoi na straży prawa. W myśl zasad etyki zawodowej określonych w zarządzeniu nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. policjanci zobowiązani są do poszanowania prawa i jego przestrzegania. Zobowiązanie powyższe wyrażane jest między innymi w treści składanego ślubowania. St. sierż. P. P. swoim zachowaniem popełnił czyny o znamionach przestępstwa określonego w art. 231 § 2 k.k. oraz naruszył rotę ślubowania i zasad etyki zawodowej policjanta.
Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wskazał, że przyznanie się do winy nie może być utożsamiane z oczywistością popełnienia przestępstwa, jednakże w tym znaczeniu, iż dla uznania, że zachodzą przesłanki zwolnienia funkcjonariusza ze służby nie jest konieczne przyznanie się do winy, jeśli z całokształtu okoliczności sprawy wynika oczywistość popełnienia czynu. Sytuacja ta nie ma jednak miejsca w niniejszej sprawie, gdyż policjant przyznał się do winy. W myśl art. 42 ust. 7 ustawy o Policji zakończenie postępowania karnego wyrokiem uniewinniającym lub orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo braku ustawowych znamion czynu zabronionego jest podstawą do przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. W ocenie organu drugiej instancji w stosunku do st. sierż. P. P. spełnione zostały wszystkie przesłanki określone w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Z uwagi na to, że Komendant Powiatowy Policji w Ł. decyzji z dnia [...] nadał rygor natychmiastowej wykonalności, nie ustalono nowego terminu zwolnienia ze służby.
W skardze na powyższy rozkaz personalny pełnomocnik P. P. wniósł o jego uchylenie wraz z poprzedzającym go rozkazem personalnym organu I instancji oraz o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu rozkazowi personalnemu pełnomocnik skarżącego zarzucił: naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zwłaszcza:
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i wszechstronnego rozważenia całego materiału dowodowego, a w konsekwencji wydanie zaskarżonego rozkazu personalnego w oparciu o niepełny i nierozważony w pełni materiał dowodowy;
- rażące naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. poprzez pozbawienie skarżącego prawa czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym uniemożliwienie pełnomocnikowi skarżącego wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, zarówno na etapie postępowania pierwszo – jak i drugoinstancyjnego;
- art. 78 § 1 K.p.a. poprzez oddalenie zasadnych wniosków dowodowych, mimo że ich przedmiotem były okoliczności mające znaczenie dla sprawy;
- art. 80 K.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała w niniejszej sprawie cechy oceny arbitralnej;
- art. 81 K.p.a. poprzez dokonywanie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę faktyczną zaskarżonej decyzji, mimo faktycznego pozbawienia pełnomocnika skarżącego przez organy obu instancji możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów;
- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy decyzję tę należało uchylić i umorzyć postępowanie lub co najmniej przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi;
- a w konsekwencji naruszenie art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów władzy publicznej;
Ponadto zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a zwłaszcza:
- art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na zwolnieniu ze służby w Policji skarżącego, mimo że w świetle zebranego materiału dowodowego nie sposób przyjąć, iż popełnił czyn o znamionach przestępstwa, którego popełnienie jest oczywiste i uniemożliwia pozostanie w służbie.
W uzasadnieniu podniesiono, że pozbawiono skarżącego, działającego przez pełnomocnika, uprawnienia do ustosunkowania się do zebranego materiału dowodowego i czynnego udziału w postępowaniu. W dniu 22 października 2013 r. udział w postępowaniu zgłosił pełnomocnik skarżącego. Po zapoznaniu się z aktami sprawy pełnomocnik zastrzegł na piśmie, że zamierza ustosunkować się do zebranego materiału dowodowego i złożyć nowe wnioski dowodowe. W dniu 23 października 2013 r. pełnomocnik skarżącego skierował do organu pierwszej instancji pismo, w którym odniósł się do zebranego materiału dowodowego i zgłosił wnioski o dopuszczenie dowodów:
- z zeznań świadków D. M. oraz J. W. na okoliczność przebiegu zdarzeń, w związku z którymi postawiono skarżącemu zarzuty popełniania czynów zabronionych, w tym zwłaszcza wykazania, że popełnienie zarzucanych czynów nie jest oczywiste;
- z zapisów nagrań zgromadzonych w toku działań operacyjnych dokumentujących zdarzenia objęte postawionymi skarżącemu zarzutami, celem ustalenia ich przebiegu, w tym zwłaszcza wykazania, że popełnienie zarzucanych czynów nie jest oczywiste.
Zdaniem pełnomocnika skarżącego organ I instancji z góry założył, że nie jest zainteresowany stanowiskiem pełnomocnika skarżącego, albowiem jeszcze w dniu 23 października 2013 r. wydał zaskarżoną decyzję. Termin zapoznania z aktami sprawy po raz ostatni wyznaczono skarżącemu na dzień 17 października 2013 r. Skarżący w tym dniu z aktami zapoznał się i nie zgłosił wniosków dowodowych, co nie oznacza, że zrzekł się prawa do ustosunkowania się do zebranego materiału dowodowego w późniejszym czasie, tj. co najmniej w terminie 7 dni od dnia 17 października 2013 r. Organ winien powstrzymać się z wydaniem decyzji i oczekiwać stanowiska skarżącego, co najmniej do dnia 24 października 2013 r. Wskazane wyżej naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. pogłębione zostało jeszcze w postępowaniu odwoławczym. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. w ogóle nie zadał sobie trudu zawiadomienia strony o zgromadzeniu pełnych akt sprawy w postępowaniu odwoławczym i nie wezwał jej do wypowiedzenia się w przedmiocie zebranego materiału dowodowego. Wskazane naruszenie skutkuje uchybieniem art. 81, jak i art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 78 i art. 80 K.p.a. Ponadto zdaniem pełnomocnika zebrany materiał dowodowy w żadnym stopniu nie pozwala na przyjęcie, że spełniona została przesłanki zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Brak jest bowiem takich dowodów, które wskazywałyby na oczywistość popełnienia przez skarżącego przestępstwa lub przestępstwa skarbowego uniemożliwiającego pozostanie skarżącego w służbie. Organy prowadzące postępowanie zgromadziły jedynie wybiórczo dobrane dokumenty prowadzonego postępowania przygotowawczego. Fakt postawienia zarzutów skarżącemu w świetle art. 313 § 1 K.p.k. może co najwyżej świadczyć o przekonaniu organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze, co do istnienia danych uzasadniających podejrzenie, że dany czyn popełniła określona osoba. Ustawodawca wymaga tymczasem dla zastosowania normy art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie li tylko podejrzenia, lecz oczywistości popełnienia czynu stanowiącego przestępstwo. Oczywistość popełnienia przestępstwa winna wprost wynikać ze zgromadzonego materiału dowodowego. Organ może nie uwzględnić wniosku, gdy żądanie dotyczy tezy dowodowej już stwierdzonej na korzyść strony. Jeżeli jednak strona wskazuje dowód, który ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, przy czym jest zgłoszony na tezę dowodową odmienną, taki dowód powinien być dopuszczony. W konsekwencji przyjąć należy, że wniosek dowodowy należy odrzucić jedynie wtedy, gdy dowód jest fałszywy lub nie pozostaje w związku z badanym faktem. Odmowa uwzględnienia wniosku dowodowego w innej sytuacji nosi cechy dowolności i narusza zasadę swobodnej oceny dowodów. Co jednoznacznie wynikało z zawartych we wnioskach tez dowodowych, zmierzały one m.in. do wykazania, że popełnienie czynu zabronionego nie jest oczywiste. Tym samym uznać należy, że organy obu instancji bezprawnie antycypują treść dowodu i dokonują oceny jeszcze przed jego przeprowadzeniem, co stoi w sprzeczności z zasadą prawdy materialnej i zasadą swobodnej, a nie arbitralnej oceny dowodów.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym rozkazie personalnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012. 270) – dalej p.p.s.a.,) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl art. 145 p.p.s.a. sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ww. ustawy).
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie jest rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr 3041 utrzymujący w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] o zwolnieniu P. P. ze służby w Policji z dniem 23 października 2013 r.
Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa w sposób, który obligowałoby do uchylenia zaskarżonego rozkazu, bądź stwierdzenia jego nieważności.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (j.t. Dz. U. z 2011, nr 287, poz. 1687 ze zm.).
Zgodnie z art. 41 ust. 2 powołanej ustawy policjanta można zwolnić ze służby w przypadkach:
1) niewywiązywania się z obowiązków służbowych w okresie odbywania służby stałej lub służby kontraktowej, stwierdzonego w 2 kolejnych opiniach, między którymi upłynęło co najmniej 6 miesięcy;
2) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe inne niż określone w ust. 1 pkt 4;
3) powołania do innej służby państwowej, a także objęcia funkcji z wyboru w organach samorządu terytorialnego lub stowarzyszeniach;
4) nabycia prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej;
5) gdy wymaga tego ważny interes służby;
6) likwidacji jednostki Policji lub jej reorganizacji połączonej ze zmniejszeniem obsady etatowej, jeżeli przeniesienie policjanta do innej jednostki lub na niższe stanowisko służbowe nie jest możliwe;
7) upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby;
8) popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie;
9) upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia.
Art. 41 ustawy określa w poszczególnych jego częściach przesłanki zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Każda z tych przesłanek stanowi odrębną podstawę zwolnienia policjanta ze służby, a co za tym idzie - niesie także inne skutki na przyszłość. Inny jest także tryb zwalniania policjanta i inaczej są ustalane podstawy w przypadku każdej z przesłanek określonych w art. 41 ustawy (patrz: Wojciech Kotowski, Komentarz do art. 41 ustawy o Policji).
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie dotyczy zwolnienia skarżącego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Organy administracji uznały, że w stosunku do policjanta spełnione zostały wszystkie przesłanki określone w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Organy Policji dokonały oceny słusznego interesu strony oraz interesu społecznego, utożsamianego z interesem służby i temu drugiemu przypisały przymiot pierwszeństwa. Organy uznały, że zarzuty przedstawione skarżącemu w postępowaniu karnym na podstawie art. 231 § 2 i art. 228 § 3 Kodeksu karnego należą do najcięższych z przestępstw, jakich może dopuścić się funkcjonariusz Policji w związku z wykonywaną służbą.
Użycie przez ustawodawcę w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji zwrotu, że policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie, oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało uznaniu administracyjnemu. Decyzja podejmowana przez przełożonego powinna zatem w takim wypadku uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i własny interes policjanta (art. 7 k.p.a.). Uznaniowość oznacza zatem, że organ posiada swobodę działania i możliwość wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy. Uznaniowości nie można jednak utożsamiać z zupełną dowolnością organu w tym zakresie.
W tym miejscu wskazać należy, że sądowa kontrola tego rodzaju decyzji jest ograniczona. Powszechnie aprobowany jest pogląd, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zakres badania decyzji uznaniowej z prawem ogranicza się do sprawdzenia, czy zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający dla potrzeb rozstrzygnięcia (czy wyjaśniono wszelkie okoliczności sprawy, czy dowody oceniono zgodnie z art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a., czy wynik tej oceny znalazł odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, czy prawidłowo zinterpretowano przesłanki, w tym przypadku przesłanki określone w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne). Stwierdzenie, że decyzja nie jest dowolna, bo ma oparcie w zebranym materiale dowodowym i jego ocenie, wyklucza ingerencję sądu w swobodny wybór dokonany przez organ administracji.
W ocenie sądu, w rozpoznawanej sprawie organy administracji przestrzegały wszystkich reguł procesowych, czego dowodem jest zebrany materiał dowodowy i uzasadnienie obu rozkazów personalnych. Zdaniem sądu organy uzasadniły przesłankę niemożności pozostawienia w służbie skarżącego, wskazując na przekonujące dowody pozwalające na stwierdzenie, że popełnienie zarzucanych mu przez organy ścigania czynów jest oczywiste. A tym samym zostały spełnione wszystkie przesłanki umożliwiające zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Ustawa nie definiuje pojęcia oczywistości popełnienia czynu. Zatem każdorazowo oczywistość musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach indywidualnej sprawy i oczywistości może wystarczająco dowodzić samo przyznanie się do winy. Oczywistości nie można pojmować tylko w świetle celów postępowania służbowego, gdyż oczywistość popełnienia przestępstwa musi być tak samo rozumiana w postępowaniu służbowym i karnym (por. wyrok NSA z 16 maja 2007 r. I OSK 1077/06; LEX nr 342501).
W rozpoznawanej sprawie postanowieniem z dnia [...] prokurator Prokuratury Okręgowej w Ł. - uwzględniając dane zebrane w sprawie prowadzonej pod sygn. akt [...]- postawił skarżącemu zarzuty o przestępstwa określone w art. 231 § 2 i art. 228 § 3 Kodeksu karnego. Treść postanowienia ogłoszono skarżącemu w dniu 10 lipca 2013 r. Niewątpliwie wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów ma istotne znaczenie dla określenia prawdopodobieństwa popełnienia czynu o znamionach przestępstwa.
Z protokołu przesłuchania podejrzanego z dnia 10 lipca 2013 r. (k. 25 akt administracyjnych) wynika, że skarżący nie przyznał się do przedstawionych zarzutów. W tym samym dniu ponownie przesłuchany w charakterze podejrzanego, po wysłuchaniu odtworzonych mu zapisów rozmów wyjaśnił, że przyznaje się do zmian kwalifikacji prawnej wykroczeń. Natomiast oświadczył, że nie przyjmował pieniędzy w euro.
Zauważyć także należy, że skarżący został przesłuchany w trakcie postępowania administracyjnego w charakterze strony i stwierdził, że podtrzymuje całość zeznań ujętych w protokole przesłuchania podejrzanego z dnia 10 lipca 2013 roku w Prokuraturze Okręgowej w Ł.
Podkreślić także należy, że zgodnie z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 i 8 może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. W rozpoznawanej sprawie Komendant Powiatowy Policji w Ł. zwrócił się o wydanie opinii do Niezależnego Samorządowego Związku Zawodowego Policjantów Zarządu Województwa w Ł. Wprawdzie Zarząd Województwa NSZZ Policjantów wydał w dniu 27 września 2013 r. w formie uchwały opinię, że nie wyraża zgody na zwolnienie funkcjonariusza. Jednak jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 733/12, LEX nr 1366522, wyrażenie opinii przez organizację zakładową związku zawodowego policjantów co do zamiaru zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 i 8 ustawy o Policji nie nosi cech współdziałania organów, o jakim mowa w art. 106 K.p.a. W takim bowiem przypadku nie występuje nałożony przepisem prawa materialnego obowiązek współdziałania organów, gdyż przepisy te kształtują zakres właściwości organów powodując, że organy, które mają podjąć współdziałanie nie mogą wszystkich okoliczności sprawy oceniać samodzielnie, lecz muszą to czynić z pomocą innego organu, a organy współdziałające, chociaż nie one wydają decyzję w sprawie, mają obowiązek zbadania sprawy pod określonym kątem i wyrażenia w wiążącej formie swojego stanowiska. W sytuacjach, których dotyczy art. 106 k.p.a., każdy z organów współdziałających podejmuje czynność w ramach swojej właściwości rzeczowej, miejscowej i instancyjnej, ale w odniesieniu do takiej sprawy, w której wydanie decyzji jest przypisane jednemu organowi, a drugi organ ma zająć stanowisko niezbędne do załatwienia sprawy (por. J. Borkowski w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego.
Zwolnienie skarżącego ze służby w trybie przewidzianym w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji poprzedzone zostało wyjaśnieniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności dotyczących wystąpienia przesłanek "ważnego interesu służby". Organy nie uchybiły przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie prowadzone było zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a., obydwie decyzje odpowiadają wymogom określonym w art. 107 K.p.a. Rygor natychmiastowej wykonalności nadany został zgodnie z art. 108 § 1 K.p.a., organ właściwie umotywował to rozstrzygniecie.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 7, 77 § 1, 78, 80, 81 K.p.a. wskazać należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. Należy bowiem mieć na uwadze, że postępowanie dowodowe w sprawie dotyczącej zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie może naruszać uprawnień do podejmowania czynności ustawowo przewidzianych dla organów ścigania w ramach postępowania przygotowawczego. Dlatego też chociaż organ Policji ma w tego rodzaju postępowaniu obowiązek zebrania dowodów świadczących o oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, to z drugiej strony nie ma podstaw prawnych do dublowania postępowania w zakresie określonych czynności. Z tego też względu postępowanie dowodowe w takiej sprawie może zostać uzupełnione o ustalenia dokonane w toku postępowania przygotowawczego. Z przepisu art. 75 K.p.a. wynika, że dowodem w postępowaniu dotyczącym zwolnienia policjanta ze służby z uwagi na oczywiste popełnienie czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego mogą być także dowody zebrane na potrzeby innego postępowania, w tym postępowania karnego.
Za niezasadny uznać także należy zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 10 K.p.a. W dniu 29 sierpnia 2013 r. oraz 17 października 2013 r. skarżący został zapoznany z aktami postępowania administracyjnego. W dniu 22 października 2012 roku (a więc dopiero po upływie około dwóch miesięcy od pierwszego zapoznania się z aktami sprawy) skarżący ustanowił pełnomocnika. Podkreślić też należy, że z akt sprawy, tj. z pisma z dnia 23 września 2013 r. wynikało, że postępowanie zostanie zakończone w terminie do dnia 23 października 2013r. Informacja ta była więc znana skarżącemu oraz jego pełnomocnikowi. Ponadto skoro skarżący zamierzał skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, to powinien ustanowić go wcześniej, tak aby pełnomocnik miał możliwość wcześniejszego zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Jednocześnie podzielić należy pogląd organu II instancji, że wnioski dowodowe pełnomocnika dotyczyły okoliczności dostatecznie wyjaśnionych w postępowaniu innymi dowodami.
Wobec powyższego niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Oczywiste popełnienie przestępstwa to popełnienie niebudzące wątpliwości co do znaczenia, wagi, prawdziwości, bezsporne i pewne. W rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo oceniły oczywistość popełnienia czynu o znamionach przestępstwa przez skarżącego, co było wystarczające do ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy. Skoro na podstawie zebranego w postępowaniu przygotowawczym materiału przedstawiono skarżącemu zarzuty popełnienia przestępstwa z art. 231 § 2 i art. 228 § 3 Kodeksu karnego, to istniały podstawy by przyjąć oczywistość popełnienia czynu o znamionach przestępstwa.
Celem art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji jest usunięcie z Policji tych policjantów, którzy w sposób oczywisty popełnili czyny o znamionach przestępstwa, a charakter tychże czynów wskazuje na to, że popełniono je w wyniku motywacji zasługującej na szczególne potępienie w oczach opinii publicznej (tak: Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 2 listopada 2008 r., K 35/06, OTK-A 2008/7/120, Dz. U. z 2008 r. nr 163, poz. 1026).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę.
d.j.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę