III SA/Lu 433/25

III SA/Lu 433/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-11-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska
Anna Strzelec /przewodniczący sprawozdawca/
Iwona Tchórzewska
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1251
art. 62 ust. 4a pkt 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.)
Dz.U. 2022 poz 2201
art. 87 ust. 1 pkt 3 lit.d
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Kosowska Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 13 czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 13 czerwca 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, po rozpatrzeniu odwołania D. R., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą D. T. D. R. (dalej jako "skarżący", "strona skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 11 kwietnia 2025 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
W dniu 7 września 2023 r. na terenie Drogowego Przejścia Granicznego w Dorohusku kontroli został poddany dwuosiowy ciągnik samochodowy marki RENAULT o numerze rejestracyjnym [...] wraz z trzyosiową naczepą marki KOEGEL o numerze rejestracyjnym [...] Kierowcą pojazdu byt obywatel RP - W. P.. Przejazd był wykonywany w ramach międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy strony skarżącej.
Kontrolowanym zespołem pojazdów przewożony był ładunek niepodzielny w postaci ładowarki JCB, o łącznej masie brutto 17 960 kg.
W trakcie kontroli dokonano pomiarów rzeczywistych parametrów zewnętrznych pojazdu, i stwierdzono, że otrzymane wyniki wskazują na przekroczenie długości pojazdu oraz długości pojazdu wraz z ładunkiem o 0,13 m (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 0,79%, rzeczywista wartość parametru wynosi 16,63 m). Kontrolowany pojazd członowy został uznany za nienormatywny, ponieważ z art. 62 ust. 4a pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251 ze zm.) oraz § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2024 r., poz. 502, dalej "rozporządzenie", lub "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych") wynika, że długość pojazdu nie może przekraczać w przypadku pojazdu członowego - 16,5 m.
Pomiaru długości pojazdu dokonano przymiarem wstęgowym typu 305034030BF BMI (nr seryjny 010116) posiadającym Świadectwo Wzorcowania Przymiaru Wstęgowego nr P0160-271120 z dnia 30 listopada 2020 r. wydane przez Geomatix Sp. z o.o.
W trakcie kontroli stwierdzono naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdu członowego o wskazanych numerach rejestracyjnych, bez wyposażenia kierowcy pojazdu w zezwolenie kategorii II (dopuszczalne zezwolenie kategorii III) na przejazd pojazdu, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach, o których mowa w art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. d) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 2201 ze zm., dalej jako "u.t.p." lub "ustawa"). Stwierdzono również, że przedmiotowy transport wykonywany był z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym polegającym na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona do 2%; stosownie do lp. 1.12 i lp. 10.3.1 załącznika nr 3 do ustawy.
Z kontroli drogowej sporządzono protokół nr [...] z dnia 7 września 2023 r. oraz wykonano kserokopie okazanych dokumentów, tj. ciągnika samochodowego i naczepy ciężarowej, paszportu, międzynarodowego drogowego listu przewozowego CMR (brak numeru), wypisu z licencji nr [...] dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Dołączono kartę kontroli - parametry zewnętrzne i odległości pomiędzy osiami pojazdu z dnia 7 września 2023 r. oraz notatkę służbową z dnia 7 września 2023 r.
Postanowieniem z dnia 23 października 2023 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej (dalej jako "organ I instancji") zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej za związku ze stwierdzeniem naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym.
W odpowiedzi na wezwanie organu I instancji Biuro ds. Transportu Międzynarodowego Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego poinformowało m.in., że pojazd o numerze rejestracyjnym [...] na dzień 7 września 2023 r. znajdował się pod ważnym wypisem z licencji wspólnotowej nr [...] wydanej dla przedsiębiorcy: D. R. D. T. D. R. oraz wskazał dane osoby zarządzającej transportem.
Pismem z dnia 14 listopada 2023 r. organ I instancji zwrócił się do Oddziału Celnego Drogowego w Dorohusku o odniesienie się przez funkcjonariuszy Służby Celno- Skarbowej dokonujących kontroli długości pojazdu członowego do zarzutów skarżącego zawartych w piśmie z dnia 22 września 2023 r., w szczególności w aspekcie kontroli długości pojazdu i sposobu pomiaru długości ww. pojazdu.
W odpowiedzi w piśmie Oddziału Celnego Drogowego w Dorohusku z dnia 21 listopada 2023 r. wyjaśniono, że kontrola rzeczywistych parametrów zewnętrznych ww. pojazdu przeprowadzona w dniu 7 września 2023 r., została wykonana zgodnie z obowiązującymi wytycznymi. Stwierdzono, że kierowca kontrolowanego pojazdu uczestniczył w procesie pomiarów, nie wnosił uwag co do ustawienia pojazdu ani sposobu jego mierzenia. Wskazano, że na rzeczywistą długość zespołu pojazdów mają wpływ długości pojazdów składowych oraz miejsce ich połączenia tzw. siodło. Natomiast ustawienie siodła umożliwia między innymi dosunięcie naczepy do ciągnika, tak aby maksymalnie skrócić długość zestawu. Do pisma dołączono notatki służbowe funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej, dokonujących kontroli przedmiotowego pojazdu członowego.
W dniach 9 lutego 2024 r. oraz 19 lutego 2024 r. przesłuchano w charakterze świadków funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej biorących udział w przeprowadzanej kontroli. Powyższe udokumentowano sporządzając protokoły przesłuchania świadka.
Decyzją z dnia 1 marca 2024 r., Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej nałożył na skarżącego karę pieniężną w kwocie 1500 zł za niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art.87 u.t.d. tj. zezwolenie na przejazd pojazdu, z ładunkiem lub bez ładunku o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach - 500 złotych za każdy dokument oraz za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona do 2%, zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., stosownie do lp. 1.12 i lp. 10.3.1 załącznika nr 3 przedmiotowej ustawy.
Decyzją z dnia 9 maja 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej jako "organ II instancji" lub "organ odwoławczy", "organ"), z uwagi na uchybienie przepisom postępowania uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Organ I instancji wezwał na przesłuchanie w charakterze świadka kierowcę W. P. oraz funkcjonariuszy służby celno- skarbowej - st. asp. S. G., apl. M. P., nadkom. D. D..
Dodatkowo organ I instancji zwrócił się do Oddziału Celnego Drogowego w Dorohusku z zapytaniem jaki był 7 września 2023 r. stan nawierzchni płyty na kierunku "Wyjazd z RP" i czy umożliwiał prawidłowe przeprowadzenie kontroli parametrów zewnętrznych pojazdów oraz czy wśród dokumentów zgromadzonych przez Oddział znajduje się notatka/informacja/uwaga/skarga/mail kierowcy W. P., dotycząca kontrolujących funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej.
W odpowiedzi Oddział Celny Drogowy w Dorohusku przesłał pismo Lubelskiego Zarządu Obsługi Przejść Granicznych wraz z Protokołem odbioru końcowego robót oraz wyjaśnienia funkcjonariuszy Służby Celno- Skarbowej.
Decyzją z dnia 11 kwietnia 2025 r. organ I instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną w kwocie 1 500 zł za niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d., tj. zezwolenie na przejazd pojazdu, z ładunkiem lub bez ładunku o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach-500 złotych za każdy dokument oraz za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona do 2%, zgodnie z art. 92a ust.1 u.t.d., stosownie do lp. 1.12 i lp. 10.3.1 załącznika nr 3 do ustawy.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisu art. 87 u.t.d., art. 81 ust. 2, ust. 3, ust. 6 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej oraz przepisów postępowania - art. 6 i art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej jako "k.p.a."), w związku z art. 81 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i ust. 6 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, art. 68 § 1 k.p.a., zasadniczo poprzez sporządzenie protokołu kontroli w taki sposób, z którego nie wynika kto, kiedy, gdzie i jakich czynności kontrolnych dokonał, kto i w jakim charakterze był przy nich obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono, nie odczytanie protokołu po jego sporządzeniu i nie podpisanie go przez osoby biorące udział w czynnościach kontrolnych i nie odnotowanie braków podpisów funkcjonariuszy St. G. i M. P. i nie podpisanie protokołu przez osoby przeprowadzające czynności kontrolne, co rodzi wątpliwości dotyczące zgodności wykonanych pomiarów z rzeczywistym stanem pojazdu w zakresie jego długości, jak również brak zapisu w treści protokołu. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego bez należytego jego rozważenia w zakresie okoliczności związanych z tym kto i kiedy faktycznie przeprowadził kontrolę pojazdu, jak również, że kontrola ta przeprowadzona został przez dwie zmiany nocną i dzienną co nie wynika z protokołu kontroli, którego treść stoi również w sprzeczności z zeznaniami świadków S. G., M. P., D. D. w zakresie ilości przeprowadzonych pomiarów przedmiotowego zestawu pojazdów, sposobu i osób pomiary te przeprowadzających.
Decyzją z dnia 13 czerwca 2025 r. organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał na wstępie, że podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto zezwolenie na przejazd pojazdu, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach. Przedsiębiorca lub podmiot niebędący przedsiębiorcą, wykonujący przewozy na potrzeby własne, odpowiedzialni są za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty.
Organ II instancji podniósł, że Oddział Celny Drogowy w Dorohusku wyposażony został w zalegalizowane sztywne oraz wstęgowe przymiary do ustalania odległości między osiami, długości, szerokości i wysokości pojazdów, a także termometr elektroniczny do pomiaru temperatury otoczenia, które były wykorzystywane podczas kontroli w niniejszej sprawie. Te urządzenia i przyrządy pomiarowe posiadały wydane przez właściwe organy aktualne świadectwa legalizacji i decyzje o zatwierdzeniu tego typu urządzeń do użytkowania. Organ stwierdził, że zeznania świadków - funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej wskazują, że podczas pomiaru długości pojazdu (w celu zachowania precyzji pomiaru) posiłkowano się dodatkowo urządzeniem kontrolno-pomiarowym służącym do mierzenia wysokości pojazdów, tj. przymiarem sztywnym teleskopowym z działką elementarną 1 mm (nr seryjny ID M-21-1332), o długości nominalnej 5 m, posiadającym świadectwo wzorcowania nr 709/LD/2021 z dnia 2021.06,23, wydane przez Laboratorium pomiarowe "MERAZET". Z zeznań jednego ze świadków wynikało, że przymiar sztywny teleskopowy służył do potwierdzenia prawidłowego ustawienia pojazdu na równym podłożu i dopiero po stwierdzeniu, że przymiar sztywny teleskopowy wskazuje precyzyjnie pion pojazdu, wtedy funkcjonariusze przystępują do zmierzenia długości pojazdu przymiarem wstęgowym.
Organ podkreślił, że urządzenia kontrolno-pomiarowe (przymiar wstęgowy oraz przymiar sztywny teleskopowy) nie wykazywały jakichkolwiek usterek lub wad w trakcie wykonywanej kontroli pojazdu.
Organ odwoławczy za bezzasadne uznał wszystkie zarzuty odwołania. Podniósł, że fakt, że wyniki pomiarów pojazdu wskazują, że jest on ponadnormatywny, bo stwierdzono przekroczenie długości pojazdu oraz długości pojazdu z ładunkiem ponad dopuszczalne przepisami prawa normy, nie oznacza, że sam przebieg, czy też sposób wykonania czynności kontrolnych przez funkcjonariuszy Lubelskiego Urzędu Celno- Skarbowego przeprowadzono niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Tak samo, jak to, że użyte urządzenie pomiarowo- kontrolne były wadliwe. Organ podkreślił, że przepis art. 87 u.t.d. ma na celu zapewnienie transparentności i zgodności działań przewoźnika z obowiązującym prawem oraz ułatwienie kontroli ze strony organów wykonujących kontrolę. Organ II instancji stwierdził, że funkcjonariusze Lubelskiego Urzędu Celno- Skarbowego dokonujący kontroli długości pojazdu przeprowadzili ją zgodnie z Polską Normą PN-ISO 612:2006 "Pojazdy drogowe. Wymiary pojazdów samochodowych i pojazdów ciągniętych. Terminy i definicje". Długość zmierzyli jako odległość między dwiema pionowymi płaszczyznami, prostopadłymi do wzdłużnej płaszczyzny środkowej pojazdu, stycznymi do skrajnych punktów pojazdu z przodu i z tyłu. Dokonane czynności udokumentowali w karcie kontroli i wpisali w systemie Cyfrowa Granica oraz protokole kontroli, który sporządzili w 3 jednobrzmiących egzemplarzach.
Organ II instancji wyjaśnił, że system Cyfrowa Granica nie umożliwia dokonywania innych wpisów, w tym uwag zgłaszanych przez kierowcę, dlatego po wydrukowaniu protokołu poucza się kierowcę o możliwości zgłaszania uwag. Jest to system teleinformatyczny obsługiwany przez funkcjonariuszy. Uwagi wpisywane są odręcznie przez kierowcę (jeżeli wyraża taką wolę) w punkcie 13 protokołu. Protokół sporządzany jest w 3 jednobrzmiących (pod względem zawartej w nich treści merytorycznej) egzemplarzach. Jeden egzemplarz przekazywany jest do komórki postępowania celnego i stanowi podstawę do ewentualnego wszczęcia postępowania administracyjnego, drugi egzemplarz zostaje w oddziale celnym, w którym przeprowadzona była kontrola, a trzeci wydaje się dla kierowcy w celach informacyjnych, potwierdzający przeprowadzoną kontrolę. Protokoły podpisywane są przez wszystkich uczestników czynności, tj. sporządzającego protokół, kierowcę oraz kontrolujących. Uzupełnienie podpisu przez kontrolujących na kolejnej zmianie nie pozbawia protokołu waloru legalności i nie narusza powagi dokumentu.
Odnosząc się do podpisów składanych na protokołach, organ wskazał, że ważność i legalność protokołów zostaje zachowana nawet w sytuacji, gdy kierowca odmówi podpisania danego protokołu. Protokoły takie, o ile nie wyrażają sprzecznej w sobie treści są ważne i obowiązujące. Z zasady nie ma możliwości, żeby egzemplarze danego konkretnego protokołu były sprzeczne z sobą, ponieważ system kontrolny na przejściach granicznych polega na tym, że każda czynność kontrolna zapisywana jest w systemie Cyfrowa Granica, akceptowana przez funkcjonariusza dokonującego kontroli, a następnie te właśnie dane pobiera funkcjonariusz sporządzający protokół.
Organ stwierdził, że protokół kontroli stanowiący podstawę wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie zawiera wszystkie podpisy i jako taki przesłany został skarżącemu wraz z postanowieniem o wszczęciu postępowania administracyjnego.
Organ odwoławczy ocenił, że organ I instancji dołożył należytej staranności, by zebrać wszelkie istotne dowody oraz ustalić stan faktyczny w sposób rzetelny i obiektywny.
Organ odwoławczy przywołał obszerne fragmenty zeznań świadków – funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej st. asp. S. G., apl. M. P. i nadkom. D. D.. Stwierdził, że zeznania funkcjonariuszy są spójne i w pełni wyjaśniają okoliczności sporządzania protokołów kontroli na Przejściu Granicznym w Dorohusku. Zeznania przesłuchanego kierowcy organ uznał za pozostające w sprzeczności z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, a w szczególności: z zeznaniami dwukrotnie przesłuchiwanych i pouczonych o odpowiedzialności karnej funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej, a także z dowodami z dokumentów, tj. dokumentacją techniczną stanu nawierzchni płyty wyjazdowej Przejścia Granicznego w Dorohusku, kartą pomiarów oraz sporządzonymi protokołami kontroli.
Organ odwoławczy potwierdził, że w dniu 9 września 2023 r. na Granicznym Przejściu Drogowym w Dorohusku podczas powrotu do Polski kontrolowany w niniejszej sprawie pojazdu, po zmierzeniu jego długości, okazał się być normatywny. Organ wskazał, że z Karty kontroli - parametry zewnętrzne i odległości pomiędzy osiami pojazdu z dnia 9 września 2023 r. wynika, że zmierzono jedynie długość całkowitą pojazdu członowego bez uwzględnienia odległości pomiędzy osiami pojazdu, co niewątpliwie w aspekcie opinii autoryzowanego serwisu Renault Trucks w M. oraz zeznań funkcjonariuszy, mogło mieć wpływ na ostateczny wynik kontroli.
Organ odwoławczy podkreślił, że strona postępowania powołująca się na prawidłowość pomiarów dokonanych na przejściu w Ukrainie i z atencją odnosząca się do wyników pomiarów dokonanych przez polskich funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej na kierunku "Wjazd do Polski" 9 września 2023 r., nie podważa wyników tych pomiarów oraz nie kwestionuje użytych urządzeń kontrolno-pomiarowych, ani tego czy pojazd "stał w osi". Natomiast w przypadku pomiaru z 7 września 2023 r., który okazał się być dla strony niekorzystny i w wyniku, którego stwierdzono nienormatywność pojazdu, prawidłowość tego pomiaru jest przez stronę podważana (sposób kontroli, jej wynik, wiarygodność użytych przymiarów, oraz prawidłowość ustawienia pojazdu), chociaż na etapie kontroli kierowca nie wnosił żadnych uwag do przeprowadzanych czynności kontrolnych.
Organ II instancji stwierdził, że bezsporne jest, że kierowca pojazdu uczestniczył w czynnościach kontrolnych, otrzymał informacje dotyczące zakresu jej przeprowadzenia i dokonanych ustaleń oraz miał zagwarantowaną możliwość wypowiedzenia się w protokołach kontroli na temat sposobu, warunków jej przeprowadzenia oraz wyniku. Kierujący pojazdem podpisał Kartę kontroli oraz protokoły nie wnosząc żadnych uwag odnośnie przeprowadzonych czynności kontrolnych. Co więcej dwa zupełnie odmienne zespoły (jeden ze zmiany nocnej a drugi dziennej) kontrolujące otrzymały ten samy wynik.
Odnosząc się do kwestii pracy zmianowej na granicy, organ odwoławczy wyjaśnił, że funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej pracujący na granicach państwa (w tej sprawie: na Granicznym Przejściu Drogowym w Dorohusku) pełnią służbę zmianową. Zmianowy tryb pracy zapewnia ciągłość kontroli celnej, bezpieczeństwo, efektywność działań oraz zgodność z obowiązującymi przepisami prawa. Zatem by zapewnić ciągłość kontroli ruch osobowy i towarowy przez granicę odbywa się nieprzerwanie - zarówno w dzień, jak i w nocy, a wszystkie czynności kontrolne oraz podejmowane działania podczas wykonywania kontroli rejestrowane są w systemie Cyfrowa Granica. Bez takiej organizacji pracy, ciągłość i skuteczność ochrony granic i funkcjonowania administracji celno-skarbowej byłaby poważnie zagrożona. W analizowanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, gdy kontrolę rozpoczęła jedna zmiana (dzienna), a skończyła druga (nocna). Zatem fakt, że kierowca otrzymał protokół z kontroli w celu zapoznania się z jego zapisami, bez podpisów wszystkich osób biorących udział, nie jest, czymś niepoprawnym/nieprawidłowym, wręcz przeciwnie jest rozwiązaniem znacząco przyspieszającym obsługę ruchu granicznego. Z kolei wszystkie osoby biorące udział w kontroli (funkcjonariusze Służby Celno- Skarbowej) potwierdzają jej przebieg elektronicznie - w systemie Cyfrowa Granica po ich wykonaniu. Protokół sporządzony jest po zgłoszeniu się kierowcy do stanowiska obsługi już po zakończeniu wszystkich czynności kontrolnych. Kontrolujący nie mają wpływu na czas w jakim kierujący zgłosi się do stanowiska kontroli (ważenie statyczne, dynamiczne, parametry zewnętrzne pojazdu), a następnie do stanowiska obsługi. Protokół jest drukowany na stanowisku obsługi i podpisywany przez funkcjonariuszy Służby Celno- Skarbowej.
Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że podstawą wymierzenia kary w niniejszej sprawie są wyniki pomiarów dokonanych przez funkcjonariuszy S. G. i M. P., które były podstawą sporządzenia protokołu z kontroli.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie D. R. zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie.
Skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 87 u.t.d., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie, z uwagi na niewłaściwy sposób przeprowadzenia i udokumentowania kontroli pojazdu;
- art. 81 ust 2, ust. 3, ust. 6 ustawy o Krajowej. Administracji Skarbowej poprzez sporządzenie protokołu kontroli w taki sposób, z którego nie wynika kto, kiedy, gdzie i jakich czynności kontrolnych dokonał, kto i w jakim charakterze był przy nich obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono, nieodczytanie protokołu po jego sporządzeniu i niepodpisanie go przez osoby biorące udział w czynnościach kontrolnych i nieodnotowanie braków podpisów funkcjonariuszy St. G. i M. P. , faktu ich złożenia w innej dacie i nie podpisanie protokołu przez osoby przeprowadzające czynności kontrolne bezpośrednio po zakończeniu kontroli bez naniesienia na protokole informacji o przyczynach niemożności złożenia podpisów przez kontrolerów;
- art. 6 k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i 6 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej i art. 68 § 1 k.p.a., poprzez działanie z naruszeniem przepisów regulujących sporządzenie protokołu z czynności kontrolnych, nie wzięcie pod uwagę okoliczności związanych z wątpliwościami dotyczącymi tego kto, kiedy i ile razy przeprowadzał przedmiotowa kontrolę, a co za tym idzie wątpliwości dotyczących zgodności wykonanych pomiarów z rzeczywistym stanem pojazdu w zakresie jego długości, jak również brak zapisu w treści protokołu;
- art. 80 k.p.a., poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego bez należytego jego rozważenia w zakresie okoliczności związanych z tym kto i kiedy faktycznie przeprowadził kontrolę pojazdu, jak również, że kontrola ta przeprowadzona został przez dwie zmiany nocną i dzienną co nie wynika z protokołu kontroli, którego treść stoi również w sprzeczności z zeznaniami świadków S. G., M. P., D. D. w zakresie ilości przeprowadzonych pomiarów przedmiotowego zestawu pojazdów, sposobu i osób pomiary te przeprowadzających, co miało zasadniczy wpływ na konieczność wyposażenia kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. tj. zezwolenia na przejazd z ładunkiem lub bez ładunku zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona do 2%, w szczególności:
a) niewzięcie pod uwagę faktu, że rzekome kilkukrotne wykonanie przez kontrolujących pomiarów, wbrew ich twierdzeniom nie zostało w żaden sposób potwierdzone ani protokołem kontroli ani kartą kontroli, co stoi w sprzeczności z obowiązującymi przepisami w zakresie w jakim dokumenty te winny odzwierciedlać faktyczny przebieg czynności;
b) uznanie, iż podpisanie protokołu kontroli jest czynnością techniczną nie mającą znaczenia dla jego treści i rzetelności i uznanie, że złożenie podpisów przez St. G. i M. P. na protokole nie bezpośrednio po zakończeniu kontroli a w trakcie kolejnej służby jest zgodne z prawem, czemu przeczy sama treść protokołu, z którego nie wynika aby brak podpisów został w jakikolwiek sposób omówiony, a nadto wbrew zapisowi widniejącemu w punkcie 16 protokołu nie został on sporządzony w trzech jednobrzmiących egzemplarzach, gdyż na protokole wydanym kierującemu nie ma podpisów osób kontrolujących, które zostały uzupełnione na pozostałych protokołach, nadto protokół ten nie został w czasie jego wydawania kierowcy (wbrew zapisowi z punktu 15) odczytany i podpisany przez osoby biorące udział w czynnościach;
c) nie wzięcie pod uwagę tego, że skarżący już w kilka dni po zapoznaniu się z treścią protokołu dostarczonego mu przez kierowcę wnioskował o zabezpieczenia monitoringu pozwalającego na odtworzenie przebiegu kontroli, który to wniosek zrealizowano dopiero w styczniu kolejnego roku po ponad 4 miesiącach, kiedy to nagrania zostały już skasowane, o czym organ prowadzący postępowanie musiał wiedzieć, a co wskazuje na umyślne zaniechanie przeprowadzenia tego dowodów w czasie kiedy było to możliwe, najprawdopodobniej w celu uniemożliwienia wykazania racji przez skarżącego.
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że nie ulega wątpliwości, że kontrola pojazdu przeprowadzona była przez S. G. i M. P.. Nie uczestniczył w kontroli D. D.. Nie ulega również wątpliwości, że pomimo tego, że w protokole kontroli zostali wpisani jako kontrolujący S. G. i M. P., protokół został podpisany w dniu zakończenia kontroli jedynie przez D. D., który nie był do tego uprawniony w ocenie skarżącego.
Skarżący zarzucił, że protokół przekazany kierowcy nie odpowiada co do treści, w zakresie podpisów, protokołowi, który został następnie doręczony skarżącemu. Co więcej, pomimo, że D. D. nie był osobą kontrolującą pojazd, to on podpisał oba załączniki do tego protokołu, czyniąc to jako osoba, która dokonała kontroli.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w łącznej w kwocie 1 500 zł za niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d., oraz za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
Stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d. w brzmieniu mającym w sprawie zastosowanie podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie.
Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d.).
Pod l.p. 1.12. załącznika nr 3 do u.t.d. wymienione zostało naruszenie polegające na niewyposażeniu kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. Kara za powyższe naruszenie została określona w wysokości 500 zł - za każdy dokument.
Z koeli pod l.p. 10.3.1. załącznika nr 3 do u.t.d. wymienione zostało naruszenie polegające na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona do 2%. Kara pieniężna za wymienione naruszenie wynosi wysokości 1 000 zł.
Zgodnie z art. 87 ust. 1 u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, dokumenty wymienione w tym przepisie, w tym – wykonując przewóz drogowy rzeczy - dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także, między innymi, zezwolenie na przejazd pojazdu, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach (art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. d u.t.d.).
Stosownie do art. 87 ust. 3 u.t.d., przedsiębiorca lub podmiot niebędący przedsiębiorcą, wykonujący przewozy na potrzeby własne, odpowiedzialni są za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty.
Według art. 4 pkt 22 lit. l u.t.d., obowiązki lub warunki przewozu drogowego to również obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym.
Wymogi dotyczące dopuszczalnych wymiarów, masy i nacisków osi pojazdu zawarte są właśnie w ustawie Prawo o ruchu drogowym i w wydanym na podstawie art. 66 ust. 5 p.r.d. rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia.
Stosownie do art. 2 ust. 35a p.r.d., pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Jak wynika z powyższego do uznania nienormatywności pojazdu wystarczy przekroczenie jednego ze wskazanych parametrów.
W myśl art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Wymiary pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-V oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, są określone w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy. Kierujący pojazdem nienormatywnym jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać uprawnionym osobom zezwolenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 (art. 64 ust. 3 i 4 Prawa o ruchu drogowym).
Stosownie do art. 62 ust. 4a pkt 1 p.r.d., długość zespołu 2 pojazdów nie może przekraczać 18,75 m, (...) z wyjątkiem zespołu pojazdów złożonego z pojazdu samochodowego i naczepy, których długość nie może przekraczać 16,5 m. Analogicznie, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, długość pojazdu w przypadku pojazdu członowego nie może przekraczać 16,50 m, z zastrzeżeniem ust. 16. Zgodnie z ust. 16 cyt. przepisu, wymiary o których mowa w ust. 1 pkt 4 (...), mogą być przekroczone o 0,15 m w przypadku pojazdu członowego lub naczepy przewożących jeden lub więcej załadowanych lub niezaładowanych kontenerów lub wymiennych nadwozi, o maksymalnej długości całkowitej wynoszącej do 45 stóp (13,72 m), w operacjach transportu intermodalnego, co nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie.
W myśl art. 61. ust. 6 pkt. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ładunek nie może wystawać z tyłu pojazdu na odległość większą niż 2 m od tylnej płaszczyzny obrysu pojazdu lub zespołu pojazdów; w przypadku przyczepy kłonicowej odległość tę liczy się od osi przyczepy.
W niniejszej sprawie kontroli został poddany zespół pojazdów złożony z ciągnika samochodowego oraz naczepy ciężarowej wyjeżdżający z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z ładunkiem w postaci ładowarki JCB, o łącznej masie brutto 17 960 kg. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 4 cyt. rozporządzenia, długość pojazdu nie może przekraczać 16,5 m.
W przypadku pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym podstawą sprawdzenia wymagań, o których mowa w § 2 ust. 1-16 rozporządzenia, są wartości rzeczywiste wymienionych wymiarów, z uwzględnieniem art. 61 ust. 6, 7 i 10 ustawy (ust. 17).
W wyniku przeprowadzonej kontroli parametrów zewnętrznych pojazdu ustalono, że długość pojazdu wynosi 1663 cm, co stanowiło przekroczenie dopuszczalnej wartości wynoszącej 1650 cm o 13 cm, czyli o 0,79 %. Natomiast pozostałe zmierzone parametry zewnętrzne pojazdu nie przekraczały dopuszczalnych wartości.
Pomiaru długości pojazdu dokonano przymiarem wstęgowym typu 305034030BF BMI, nr seryjny 010116, posiadającym świadectwo wzorcowania nr P0160-271120 z dnia 30 listopada 2020 r. wydane przez Geomatix. Sp. z o.o.
Z dokonanych czynności sporządzono protokół kontroli drogowej nr 302060.TD.278.2023.1.
Zarzuty skargi sprowadzają się zasadniczo do tego, że protokół kontroli został sporządzony w taki sposób, iż nie wynika z niego kto, kiedy, gdzie i jakich czynności kontrolnych dokonał, kto i w jakim charakterze był przy nich obecny oraz co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono. Zarzucono, że protokół wbrew zawartym w nim zapisom nie został wydany w trzech jednobrzmiących egzemplarzach, albowiem ten wydany kierowcy nie zawierał podpisów osób kontrolujących. Nie wynika z niego również, dlaczego podpisy osób kontrolujących nie mogły się w nich znaleźć, co stanowi naruszenie m.in. art. 68 § 1 k.p.a. Zarzucono, że z protokołu kontroli oraz karty kontroli nie wynika jakoby pojazd był mierzony więcej niż jeden raz przez różne zespoły oraz aby zgodnie z zawartym w nim zapisem był odczytany i podpisany przez osoby biorące udział w czynnościach. Podkreślono, że nie można treści protokołu kontroli zastępować zeznaniami świadków i wywiedziono, że mając na względzie walor dowodowy protokołu, który powinien odzwierciedlać faktyczny przebieg dokonanych czynności, wadliwość tego dokumentu ma istotny wpływ na przypisaniu skarżącemu naruszenia obowiązków wynikających z ustawy o transporcie drogowym.
W kontekście stawianych zarzutów i przedstawionej na ich poparcie argumentacji skargi w pierwszej kolejności wypada zauważyć, że jak wynika z akt sprawy, z dokonanych w dniu 7 września 2023 r. czynności kontrolnych zostały sporządzone dwa protokoły kontroli: protokół kontroli drogowej, sporządzony na podstawie art. 89 ust. 1 u.t.d. o nr [...] wraz z załącznikiem 1 i 2 oraz protokół nr [...] z kontroli pojazdu przekraczającego granicę państwa na kierunku wyjazd z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego skan wraz z niekompletnym skanem protokołu kontroli drogowej, na etapie postępowania przed organem przesłał skarżący, i który w skardze odnosi się do zapisów obu z nich.
Po drugie należy przypomnieć, że zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organy administracji publicznej są również zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Przy czym w świetle regulacji art. 75 § 1 k.p.a. zd. pierwsze jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie budzą wątpliwości istotne dla wyniku sprawy okoliczności takie jak: kiedy dana kontrola miała miejsce, kto jej dokonywał i jak był jej wynik. Natomiast uchybienia, które, w ocenie skarżącego, w zakresie sporządzonego protokołu z tej czynności miały miejsce nie mogą skutecznie podważyć legalność zaskarżonej decyzji.
Wbrew zarzutom skargi materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości dotyczących zgodności wykonanych pomiarów z rzeczywistym stanem pojazdu w zakresie jego długości.
Akta sprawy wskazują przede wszystkim, że organ dołożył należytej staranności, by zebrać wszelkie istotne dowody oraz ustalić w sposób rzetelny i obiektywny stan faktyczny m.in. przesłuchując funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej przeprowadzających kontrolę oraz funkcjonariusza, który protokół sporządził, a także kierowcę. Organ I instancji wystąpił również do Oddziału Celnego Drogowego w Dorohusku pozyskując dane z materiału fotograficznego "zdjęcia MAIP" utrwalone w systemie teleinformatycznym systemu Cyfrowa Granica, a także wystąpił z zapytaniem do Volvo Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością - Autoryzowanego Serwisu pojazdów ciężarowych marki Renault i Autoryzowanego Serwisu Volvo Polska w M. w zakresie możliwości zmiany położenia siodła na ramie ciągnika samochodowego i wpływ tej czynności na zmianę długości całkowitej zestawu (pismo organu z 4 stycznia 2024 r. i odpowiedź serwisu z 6 lutego 2024 r.). Organ pozyskał również wyjaśnienia Lubelskiego Zarządu Obsługi Przejść Granicznych wraz załącznikami w szczególności zawierające protokół odbioru końcowego robót budowalnych oraz ustalił, czy stan nawierzchni w miejscu, gdzie dokonywane były pomiary spełnia wymogi do przeprowadzania pomiarów (pismo Oddziału Celnego w Dorohusku z 3 lutego 2025 r.).
Podkreślenia wymaga, że protokół kontroli drogowej został sporządzony według ustalonego wzoru, zgodnie z załącznikiem nr 1 do wydanego na podstawie art. 89 ust. 5 pkt 2-4 ustawy o transporcie drogowym rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 lutego 2023 r. (Dz.U. z 2023 r., poz. 370) w sprawie kontroli przewozu drogowego.
W protokole kontroli wskazano, że został on sporządzony w trzech jednobrzmiących egzemplarzach, z których jeden po przeczytaniu i podpisaniu przekazano kierowcy.
W ocenie skarżącego brak tożsamości egzemplarzy protokołu, w zakresie podpisów, podważa wiarygodność tego dokumentu i poczynionych w nim ustaleń.
Skład orzekający w niniejszej sprawie z tym stanowiskiem się nie zgadza.
Zgodzić się należy z organem, że w okolicznościach niniejszej sprawy, uzupełnienie podpisu przez kontrolujących na kolejnej zmianie, czy podpisanie protokołu przez funkcjonariusza, który go sporządzał w oparciu o czynności dokonane przez funkcjonariuszy z poprzedniej zmiany nie pozbawia protokołu waloru legalności i nie narusza powagi dokumentu.
Przesłuchani w charakterze świadków funkcjonariusze M. P., S. G. i D. D. jasno wyjaśnili, dlaczego egzemplarze protokołów kontroli, które otrzymał kierowca nie zawierały podpisów funkcjonariuszy dokonujących kontroli, a strona skarżąca dokonanych przez organ w tym zakresie ustaleń skutecznie nie podważyła. D. D. w dniu 9 lutego 2024 r. zeznał, że Drogowe Przejście Graniczne w Dorohusku pracuje w systemie całodobowym, a funkcjonariusze SCS zmieniają się na zmianach co 12 godzin. Po zakończeniu służby każdy z funkcjonariuszy obligatoryjnie zobowiązany jest opuścić teren przejścia granicznego. Przebywanie po godzinach służby jest zabronione.
Świadek M.. P. zeznał, że "Bywają sytuacje, że z powodu dużej ilości protokołów do napisania, funkcjonariusz sporządzający protokoły na danej zmianie nie zdąży wszystkich napisać. Wówczas czynności te są kontynuowane na kolejnej zmianie, a bazę do sporządzenia protokołów jest podpisana przez rewidentów i kontrolowanego kierowcę Karta kontroli - parametry zewnętrzne i odległości pomiędzy osiami pojazdu. W przypadku, gdy protokoły pisane są na następnej zmianie egzemplarz wydawany kierowcy nie zawiera podpisów rewidentów tylko adnotację "w.z" (w zastępstwie) oraz pieczątkę funkcjonariusza sporządzającego protokół" – zeznania z dnia 19 lutego 2024 r. podtrzymane w dniu 18 września 2024 r.
Tożsame w treści zeznania złożył w dniu 9 lutego 2024 r. S. G., które podtrzymał w dniu 7 listopada 2024 r.
Świadek D. D. potwierdził w zeznaniach swoje wyjaśnienia zawarte w notatce urzędowej sporządzonej w dniu 7 września 2023 r. podkreślając przy tym, że nie dokonywał kontroli, a jedynie sporządzał protokół na podstawie kontroli wykonanej przez innych funkcjonariuszy (zeznania z dnia 9 lutego 2024 r. i z dnia 18 września 2024 r.).
Z notatki urzędowej sporządzonej przez funkcjonariusza D. D. w dniu kontroli, tj. 7 września 2023 r. wprost natomiast wynika, że sporządził on protokoły kontroli drogowej nr [...] i nr [...] na podstawie "Karty kontroli –parametry zewnętrzne i odległości między osiami pojazdu" w odniesieniu do czynności kontrolnych przeprowadzonych na zmianie nocnej w dniu 06/07.09.2023 r. Z notatki tej wynika również, że funkcjonariusz mając na względzie zapisane wyniki pomiarów i niewielkie przekroczenie dopuszczalnej normy przed napisaniem protokołów w celu wykluczenia ewentualnej pomyłki w obecności kierowcy i dwóch rewidentów ze zmiany dziennej – D. C. i P. B. dokonał ponownego przemierzenia długości kontrolowanego na zmianie nocnej pojazdu członowego. Wynik był tożsamy z pomiarami uwidocznionymi na Karcie kontroli, tj. przekroczenie długości wyniosło 13 cm. Z notatki tej wynika również, że kierowca widział ten pomiar, uznał jego prawidłowość i nie kwestionował wyników pomiaru. W notatce zapisano także, że pojazd stał prawidłowo w osi i na płaskim podłożu, a pomiar został dokonany przymiarem posiadającym świadectwo wzorcowania. Notatkę podpisali funkcjonariusze: D. D., P. B. i D. C..
Skarżący w swojej argumentacji odwołuje się m.in. do regulacji art. 81 ust. 2 i 6 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2025 r., poz. 1131) i 68 k.p.a. Zgodnie z art. 81 ust. 2 i 6 powołanej ustawy protokół sporządza się tak, aby z jego treści wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności kontrolnych dokonał, kto i w jakim charakterze był przy nich obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. Protokół podpisuje kontrolujący, który przeprowadzał czynności kontrolne. Art. 81 ust. 3 ustawy stanowi z kolei, że protokół odczytuje się osobom obecnym, biorącym udział w czynności kontrolnej, które powinny następnie protokół podpisać. Odmowę złożenia lub brak podpisu którejkolwiek osoby należy odnotować w protokole.
Zbliżone brzmienie zawiera również art. 68 k.p.a, zgodnie z którym protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby (§ 1). Protokół odczytuje się wszystkim osobom obecnym, biorącym udział w czynności urzędowej, które powinny następnie protokół podpisać. Odmowę lub brak podpisu którejkolwiek osoby należy omówić w protokole (§ 2).
Przy czym jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 sierpnia 1999 r., sygn. akt I SA 2212/98 (LEX nr 48715), z przytoczonej w art. 68 § 2 k.p.a. formuły nie wynika, że protokół z czynności postępowania ma być osobom biorącym w niej udział odczytany i przedstawiony do podpisu niezwłocznie po jej dokonaniu. Dalej NSA stwierdził, że nawet w wypadku przyjęcia wymogu odczytania i przedstawienia kwestionowanego protokołu do podpisu osobom biorącym udział w czynności bezzwłocznie po jej zakończeniu, nie można traktować uchybienia w tej mierze za naruszenie prawa postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni to stanowisko podziela.
W ocenie sądu nie sposób zarzucić organom dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego i brak należytego wyjaśnienia sprawy. Wbrew zarzutom skargi przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków nie miało na celu zastąpienie treści protokołu, bo nie budzi ona, zdaniem składu orzekającego, wątpliwości interpretacyjnych, ale miało na celu dokładne wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w kontekście stawianych zarzutów i uzyskanego wyniku pomiarów.
Zeznania przesłuchanych świadków potwierdziły tylko, to co zapisane zostało w protokole z dokonanych czynności zarówno co do wielkości przekroczenia, jak i co do zachowania kierowcy, który podpisał zarówno Kartę kontroli parametrów jak i protokół kontroli bez zastrzeżeń.
Za całkowicie chybione uznać należy zarzuty skargi w zakresie braku odzwierciedlenia w protokole kontroli zapisów co do kilkukrotnego mierzenia pojazdu. Adnotacji w tym zakresie w protokole być nie mogło, albowiem, jak przyznał sam kierowca nie zgłaszał on pisemnego, a więc oficjalnego wniosku o dokonanie powtórnego pomiaru.
Z zeznań przesłuchanych funkcjonariuszy, do których szeroko w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się organ odwoławczy wprost natomiast wynika, że mając na względzie, iż przekroczenie długości było niewielkie oraz obwiązek organu do należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy istotnych dla jej wyniku funkcjonariusze z własnej inicjatywy dokonali ponownego sprawdzenia długości kontrolowanego zespołu pojazdów.
Funkcjonariusz S. G. w dniu 9 lutego 2024 r. zeznał, że ponieważ przekroczenie nie było duże w celu zachowania precyzji pomiaru użył wysokościomierza, tj. przymiaru sztywnego do mierzenia wysokości pojazdu. Przymiar ten przyłożono do przedniego zderzaka, wypionowano i od tego miejsca był mierzony pojazd. Taśma była ułożona na podłożu, a pomiaru funkcjonariusz ten dokonał od zderzaka do zderzaka. Po dokonaniu pomiaru przekroczenie długości ponownie wyniosło 13 cm.
Zeznał, że pomiaru długości pojazdu członowego dokonał urządzeniem kontrolno-pomiarowym, tj. przymiarem wstęgowym posiadającym świadectwo wzorcowania i w celu wyeliminowania pomyłki posiłkował się przymiarem sztywnym do mierzenia wysokości pojazdów, również posiadającym świadectwo wzorcowania.
Z zeznań tego świadka wynika, że użyte do kontroli przymiary były sprawne i spełniały wszystkie wymogi. Ponadto świadek zeznał, że "wynik pomiaru odpowiadał normie rzeczywistej odczytanej z urządzenia kontrolno - pomiarowego, tj. z przymiaru wstęgowego (...), a dokonując pomiaru rzeczywistej długości pojazdu wraz z ładunkiem, nie uwzględnialiśmy urządzeń i wyposażenia wskazanych w Tabeli I (dot. długości pojazdu) rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE). Pomimo wykluczeń tych elementów stwierdziłem wraz z drugim rewidentem, że długość kontrolowanego pojazdu członowego została przekroczona o 13 cm i wyniosła 16,63 m".
Funkcjonariusz St. G. zeznał również, że "pojazd do pomiaru był ustawiony prawidłowo, pojazd stał na równym płaskim podłożu. Pomiaru długości pojazdu dokonałem w osi pojazdu. Poza tym, pojazd do kontroli ustawia kierowca i on również pilnuje by pojazd stał równo i pomiar odbywał się w osi pojazdu. Kierowca brał udział w kontroli. Uznał przekroczenie długości pojazdu, nie kwestionował sposobu mierzenia, wynik uznał za prawidłowy. Kierowca nie zgłaszał żadnych uwag odnośnie ustawienia pojazdu i sposobu jego pomiaru".
Zeznania tego świadka są w pełni korespondują z zeznaniami drugiego funkcjonariusza M. P. złożonymi w dniu 19 lutego 2024 r.
Dodatkowo w dniu 7 listopada 2024 r. St. G. w odpowiedzi na pytanie, czy kierowca sam z własnej inicjatywy zawnioskował o umożliwienie mu przestawienie pojazdu w celu prawidłowego ustawienia w osi zeznał, że "kierowca nie wnioskowało to, nie było takiej potrzeby, ponieważ stał od wiatą na pasie numer 2 więc tam nie ma żadnej przerwy, tiry muszą stać prosto, żeby jeden i drugi się zmieścił. Więc siłą rzeczy samochód stał prosto". Świadek zeznał również, że: "przychodzi kierowca do pomieszczenia rewidentów, sprawdza się w systemie jakie ma skierowanie, czy to jest pomiar tylko parametrów zewnętrznych czy pełny pomiar, następnie pobieramy sprzęt pomiarowy i wychodzimy z kierowcą do samochodu. Sprawdzamy, czy pojazd stoi prosto w osi. Jeżeli jest odchylenie prosimy by kierowca prawidłowo ustawił pojazd (w linii wzdłużnej). Gdy kierowca zwróci się z prośbą o możliwość przestawienia pojazdu, taki wniosek jest uwzględniany. Wówczas zaczynamy dokonywać pomiaru długości pojazdu przymiarem wstęgowym. W tej czynności uczestniczy dwóch rewidentów oraz kierowca, który jest obecny cały czas podczas tych czynności. Pomiar wygląda w ten sposób, że jeden rewident ustawia się z taśmą z przodu samochodu, a drugi rewident rozwija taśmę i ustawia się z tyłu pojazdu. Pomiar wykonywany jest przez ułożenie taśmy na podłożu w linii prostej równolegle do pojazdu. Kierowca w tym czasie obserwuje nasze czynności, sprawdza wynik pomiaru razem z nami, może sprawdzić również rewidenta z przodu czy prawidłowo jest ułożono taśma od początku do końca pojazdu".
Zeznania obu funkcjonariuszy dokonujących kontroli zgodne są również co do tego, że przy czynnościach kontrolnych cały czas uczestniczył kierowca, który uznał wynik pomiaru, i nie podważał ani sposobu mierzenia ani wyników.
M. P. zeznał także, że "Kontrolę pomiarów wykonywaliśmy zgodnie z Polską Normą PN-ISO 612:2006 oraz zgodnie z "Zasadami postępowania funkcjonariuszy SCS w trakcie kontroli pojazdów na drogowych przejściach granicznych". (...) Wynik kontroli został udokumentowany w dokumencie Karta kontroli - parametry zewnętrzne i odległości pomiędzy osiami pojazdu. Ja osobiście sporządziłem Kartę kontroli, którą następnie podpisałem wraz z drugim rewidentem S. G.. Kierowca kontrolowanego pojazdu również ją podpisał, nie zgłaszając żadnych uwag".
Jak już wyżej wskazano prawidłowość pomiarów potwierdził również trzeci funkcjonariusz D. D., który rozpoczął służbą o godz. 08:00 w dniu 7 września 2023 r. i przed sporządzeniem protokołów dokonał czynności weryfikacyjnych, w celu wykluczenia pomyłki. Uzyskany przez niego wynik pomiarów był tożsamy z tym wynikającym z Karty kontroli. Świadek potwierdził, że kierowca widział ten pomiar, uznał jego prawidłowość i nie kwestionował wyniku pomiaru, oraz że pojazd stał prawidłowo w osi i na płaskim podłożu.
W tym stanie sprawy nie może budzić wątpliwości, jakie były rzeczywiste parametry skontrolowanego pojazdu. Dowodów z zeznań funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej, wraz z pozostałym materiałem dowodnym nie mogą podważać zeznania przesłuchanego w charakterze świadka kierowcy, który w dniu 13 lutego 2024 r. podnosił m.in., że kontrola przebiegła nieprawidłowo, funkcjonariusze nie wiedzieli od jakiego punktu mają dokonać pomiaru, iż że nie składał pisemnego wniosku o dokonanie powtórnego pomiaru, uwagi zgłaszał kontrolującym ustnie.
Na pytanie w jaki sposób świadek zapoznał się z treścią protokołu i czy go podpisał kierowca zeznał "nie pamiętam".
Kierowca zeznał również, że rozbieżności wyników długości pojazdu pomiędzy kontrolami z dnia 7 września 2023 r. i 9 września 2023 r. (pomiar w tym dniu został dokonany na żądanie kierowcy) wynikały ze złego ustawienia samochodu, nierównością terenu, nieprawidłowym określenie początku i końca pomiaru, złym ułożeniem taśmy.
Podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, że zeznania kierowcy pozostają w sprzeczności z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, a w szczególności z zeznaniami dwukrotnie przesłuchiwanych i pouczonych o odpowiedzialności karnej funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej, a także z dowodami z dokumentów, tj. dokumentacją techniczną stanu nawierzchni płyty wyjazdowej Przejścia Granicznego w Dorohusku, kartą pomiarów z 7 września 2023 r. oraz sporządzonymi w tym dniu protokołami kontroli.
Zarzuty kierowcy i skarżącego odnośnie stanu nawierzchni płyty wywozowej, jak trafnie zauważył organ odwoławczy pozostają w sprzeczności z dowodem z dokumentów, tj. załączoną do akt sprawy szczegółową dokumentacją techniczną stanu nawierzchni Przejścia Drogowego w Dorohusku, otrzymaną z Lubelskiego Zarządu Obsługi Przejść Granicznych (m.in. Załącznik nr 4-tj. Protokołem odbioru końcowego robót dot. przebudowy części jezdnej płyty dla samochodów ciężarowych na kierunku wyjazdowym z RP-DPG w Dorohusku). W punkcie VI ww. Protokołu końcowego robót z 18 sierpnia 2022 r., wskazano, że za początek okresu gwarancji przyjmuje się dzień 19 sierpnia 2022 r. Zakończenie okresu gwarancji przypada dnia 20 sierpnia 2028 r.
Tym samym trafnie zauważa organ, że przejazd kontrolowanego pojazdu miał miejsce w okresie 1 roku od zakończeniu przebudowy obiektu. Prawidłowość warunków dokonywania pomiarów potwierdził również w piśmie z dnia 3 lutego 2025 r. Oddział Celny Drogowy w Dorohusku wskazując, że "stan techniczny nawierzchni w miejscu, gdzie dokonywane były pomiary spełniał wymogi do przeprowadzenia pomiarów. Nawierzchnia bez uszkodzeń, dziur i kolein. Należy dodać, że płyta południowa Drogowego Przejścia Granicznego została poddana gruntownemu remontowi w 2022 r. i na dzień 07.09.2023 r. zapewnione były odpowiednie warunki do ich przeprowadzenia".
Ponadto trafnie zwraca uwagę organ I instancji, że z protokołu przesłuchania kierowcy wynika, iż świadek w odpowiedzi na pytanie "Czy przed dniem kontroli 2023.09.07 przewoził ładunek w postaci ładowarki JCB? - Ile razy?" (pyt. 14) świadek odpowiedział: "Tak woziłem, nie pamiętam".
Jak natomiast ustalił organ I instancji powyższe zeznanie nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, tj. w dokumentacji pozyskanej z systemu teleinformatycznego pozostającego w dyspozycji Służby Celno- Skarbowej. Organ wyjaśnił, że z załączonej do akt sprawy dokumentacji fotograficznej wynika, że przed dniem kontroli w okresie od 8 sierpnia 2023 r. do dnia 1 września 2023 r. kierowca przekraczał granicę 7 razy. W każdym z tych przypadków realizował przejazd pojazdem marki RENAULT o numerach rejestracyjnych [...] z naczepą marki KRONE (typ plandeka) o numerze rejestracyjnym [...] Parametry tego rodzaju naczep wykluczają przewóz ładunku niepodzielnego, np. ładowarki JCB (dowód: zdjęcia z systemu CG w ilości 7 szt). W ocenie organu I instancji analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, że przed dniem kontroli, tj. 7 września 2023 r. kierowca w ogóle nie przewoził ładunku w postaci ładowarki JCB. Ładunek niepodzielny w postaci ładowarki przewożony była przez kierowcę tylko 1 raz w dniu 7 września 2023 r. i był realizowany był innym rodzajem naczepy, niż miało to miejsce we wskazanych wyżej przypadkach, tj. naczepą marki KOEGEL o numerze rejestracyjnym [...], przystosowaną do przewozu tego rodzaju ładunków.
Tych ustaleń strona skarżąca nie podważa.
W toku postępowania nie potwierdzono także zeznań kierowcy co do złożonej skargi na kontrolujących go funkcjonariuszy.
Co istotne również organ I instancji dążąc do ustalenia prawdy obiektywnej pismem z dnia 29 stycznia 2024 r. zwrócił się do Volvo Polska Sp. z o.o.- w M. o udzielenie informacji, czy w przypadku pojazdu członowego takiego jak w kontrolowanej sprawie istnieje możliwość regulacji długości pojazdu członowego i w jaki sposób.
W odpowiedzi pismem z dni 6 lutego 2024 r. Volvo Polska Sp. z o.o.- Autoryzowany Serwis pojazdów ciężarowych m.in. marki Renault potwierdził możliwość zmiany położenia siodła na ramie ciągnika samochodu marki Renault Premium, a przez to wpłynięcie na zmianę długości całkowitej zestawu ciągnik- naczepa. W zależności od konfiguracji pojazdu zakres regulacji może wynosić od 0 do 700 mm (odległość od najbardziej skrajnego położenia siodła do przodu względem najbardziej skrajnego położenia siodła do tyłu).
Stwierdzone przekroczenie mieści się we wskazanych parametrach regulacji. Podkreślić należy, że to przewoźnik odpowiedzialny jest za stan pojazdu w dniu przewozu, i to przewoźnik zobowiązany zadbać o to by przejazd nie naruszał przepisów prawa.
Jak wynika z uzyskanych wyjaśnień wpłynięcie na zmianę długości całkowitej pojazdu przez przewoźnika było możliwe. Skarżący w żaden sposób tych ustaleń organów nie podważał.
W zakresie kontroli danego zespołu pojazdów w dniu 9 września 2023 r., organ odwoławczy zwrócił uwagę, czego strona skarżąca również nie podważała, że z Karty kontroli - parametry zewnętrzne i odległości pomiędzy osiami pojazdu z dnia 9 września 2023 r. wynika, iż zmierzono jedynie długość całkowitą pojazdu członowego bez uwzględnienia odległości pomiędzy osiami pojazdu, co niewątpliwie w aspekcie opinii autoryzowanego serwisu Renault Trucks w M. oraz zeznań funkcjonariuszy, mogło mieć wpływ na ostateczny wynik kontroli.
Podsumowując, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie są ,w ocenie sądu, dowolne wnioski organu, że kierujący pojazdem był obecny przy dokonywaniu pomiaru; kontrola była wykonana w sposób prawidłowy oraz przy użyciu właściwych posiadających świadectwo wzorcowania przymiarów, ponadto kierowca miał możliwość zapoznania sią z dokumentami legalizacyjnymi użytych przyrządów kontrolno-pomiarowych. Kierowca pojazdu uczestniczył w czynnościach kontrolnych, otrzymał informacje dotyczące zakresu jej przeprowadzenia i dokonanych ustaleń oraz miał zagwarantowaną możliwość wypowiedzenia się w protokole kontroli na temat sposobu, warunków jej przeprowadzenia oraz wyniku. Kierujący pojazdem podpisał Kartę kontroli oraz protokoły nie wnosząc żadnych uwag odnośnie przeprowadzonych czynności kontrolnych. Co więcej, jak wcześniej wskazano dwa zupełnie odmienne zespoły (jeden ze zmiany nocnej a drugi ze zmiany dziennej) otrzymały ten samy wynik pomiaru pojazdu w zakresie jego długości. Podstawą wymierzenia skarżącemu kary i sporządzenia protokołu kontroli były wyniki pomiarów dokonanych przez funkcjonariuszy St. G. i M. P. .
Nie sposób przy tym nie zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że zmianowy tryb pracy zapewnia ciągłość kontroli celnej, bezpieczeństwo, efektywność działań oraz zgodność z obowiązującymi przepisami prawa.
W ocenie sądu wbrew zarzutom skargi cały zebrany w sprawie materiał dowodowy poddany został wnikliwej analizie, a strona skarżąca miała możliwość wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów. Podjęto wszelkie kroki w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego do załatwienia sprawy, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniono stronie, jakimi przesłankami kierował się organ przy jej wydaniu.
Wbrew zarzutom skargi uutrwalone protokołem czynności kontrolne odzwierciedlają przebieg tych czynności oraz poczynione w ich toku ustalenia faktyczne. Protokół ponadto sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Skarżący nie podważył skutecznie wiarygodność protokołu kontroli i okoliczności z niego wynikających. Nie ma zatem podstaw do kwestionowania prawidłowości przeprowadzonych pomiarów oraz uzyskanych wyników pomiarów, które należy uznać za wiarygodne.
Wydając zaskarżoną decyzją organ dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego w tym ustawy Prawo o ruchu drogowym i załącznika nr 1 do tej ustawy oraz ustawy o transporcie drogowym i z tej analizy wyprowadził trafne wnioski. W okolicznościach sprawy, co nie jest sporne, brak było wymaganego zezwolenia kategorii II lub III.
Jak wyżej wskazano niewyposażenie kierowcy w zezwolenie na przejazd pojazdu, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach, stanowi penalizowane przez ustawodawcę naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Pod lp. 1.12. załącznika nr 3 do u.t.d. za tego rodzaju naruszenie została przewidziana kara w wysokości 500 zł. Taka też kara została nałożona na skarżącego.
Natomiast dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona do 2%, stanowi penalizowane przez ustawodawcę naruszenie przepisów u.t.d. sankcjonowane karą w wysokości 1 000 zł (lp. 10.3.1 załącznika nr 3 do u.t.d.). Nałożona na stronę skarżącą kara w łącznej kwocie 1 500 zł jest zgodna z przepisami, w tym także z treścią art. 92a ust. 1 u.t.d.
Jednocześnie podkreślić należy, że w toku postępowania strona skarżąca nie wykazała okoliczności, które uzasadniałyby umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Bez wątpienia przepisy art. 92c ust. 1 pkt 2 i 3 u.t.d. nie znajdowały zastosowania w niniejszej sprawie.
Z kolei art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., jako stanowiący wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz, musi być interpretowany ściśle. Zatem może znaleźć zastosowanie jedynie wówczas, gdy do naruszenia prawa doszło wskutek niezależnych okoliczności, na które wykonujący przewóz nie miał wpływu i których nie mógł przewidzieć. Tego rodzaju sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Podmiot wykonujący przejazd musi uwzględniać w jego planowaniu i wykonywaniu zasady prawa regulujące wykonywanie tego rodzaju działalności. Skarżący powinien znać przepisy normujące ruch pojazdów nienormatywnych i zasady przewozu ładunków.
Strona skarżąca ani w skardze, ani w trakcie postępowania administracyjnego nie powołała żadnych okoliczności, które mogłyby zwolnić ją z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia.
Wobec powyższego uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz.935 ze zm., dalej "p.p.s.a.), skargę należało oddalić.
Skarga została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy wniosek w tym zakresie złożył organ odwoławczy, a strona skarżąca nie zaoponowała.