III SA/Lu 410/25

III SA/Lu 410/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-12-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Agnieszka Kosowska
Iwona Tchórzewska
Jerzy Drwal /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 636
art. 41 ust. 3
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 1071
art. 61
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Kosowska, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, Protokolant Sekretarz sądowy Małgorzata Rębacz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi D. S. na rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w Białej Podlaskiej z dnia 2 lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę.
Uzasadnienie
Raportem z dnia 2 lipca 2025 r. D. S. (skarżący) wystąpił do Komendanta Policji o zwolnienie ze służby w Policji z dniem 2 lipca 2025 r. Swoją prośbę skarżący uzasadnił względami osobistymi.
Komendant Policji uwzględnił wniosek i rozkazem personalnym z dnia 2 lipca 2025 r., nr 315/2025 na podstawie art. 41 ust. 3 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2025 r. poz. 636 ze zm.), zwolnił skarżącego ze służby w Policji z dniem 2 lipca 2025 r. Na podstawie art. 107 § 4 k.p.a. organ odstąpił od sporządzenia uzasadnienia rozkazu personalnego. Rozkaz personalny zawierał pouczenie, że od tej decyzji służy odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie wnoszone w terminie 14 dni.
Pismem z dnia 10 lipca 2025 r. D. S. odwołanie.
Zostało ono potraktowane przez organ jako skarga do sądu administracyjnego na rozkaz personalny z dnia 2 lipca 2025 r. Na podstawie art. 54 § 2a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej "p.p.s.a.") organ sporządził uzasadnienie rozkazu personalnego. Z jego uzasadnienia wynikało m.in., że zgodnie z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wskazał przy tym m. in., że pismo skarżącego z dnia 10 lipca 2025 r. zatytułowane "Odwołanie" powinno zostać rozpatrzone przez Sąd jako skarga ponieważ organ błędnie pouczył o prawie do złożenia odwołania od rozkazu personalnego z dnia 2 lipca 2025 r. Wydana w tej sprawie decyzja organu w całości uwzględniła żądanie strony. Dlatego odstąpiono od uzasadnienia decyzji. Była ona decyzja ostateczną (art. 127 § 1a k.p.a.). Nie przysługiwało od niej odwołanie i skarżący miał prawo wnieść skargę w trybie art. 50 § 1 p.p.s.a. Organ wskazał, że w dniach 18 czerwca 2025 r., 23 czerwca 2025 r. i 30 czerwca 2025 r. w KMP w B. P. wdrożono czynności wyjaśniające w trybie art. 134i ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. Policji dotyczące nieterminowego rozliczenia się przez policjantów Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Policji z łącznie piętnastu mandatów karnych gotówkowych opiewających na kwotę 1.850 złotych. Czynności służbowe podjęte w tej sprawie, w tym przejrzenie zapisu systemu monitoringu zewnętrznego [...] komendy i analiza logowań do Systemu Kontroli Dostępu tutejszej komendy, pozwoliły na ustalenie, że nieterminowe rozliczenie się policjantów z mandatów karnych gotówkowych i kwot pieniężnych nałożonych z ich tytułu, jest wynikiem zaginięcia tych mandatów i pieniędzy, a związek z tymi zdarzeniami może mieć st. post. D. S., który m.in. dwukrotnie w godzinach wieczorowo - nocnych, w czasie wolnym od służby, pojawiał się w pomieszczeniach Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Policji, krótko po tym, gdy w pomieszczeniach tych policjanci pozostawiali mandaty karne gotówkowe i pieniądze pochodzące z ich nałożenia, których zaginięcie ujawniono po pewnym czasie. O powyższym fakcie powiadomiono Biuro Spraw Wewnętrznych Policji Wydział w L., którego funkcjonariusze w dniu 1 lipca 2025 r. przeprowadzili czynności procesowe w tej sprawie w trybie art. 308 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego. W dniu 2 lipca 2025 r. Komendant Policji, w obecności m.in. Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Policji, przeprowadził rozmowę ze st. post. D. S., w trakcie której zwrócono policjantowi uwagę na możliwość poniesienia konsekwencji dyscyplinarnych i karnych w przypadku potwierdzenia, że ma on związek z zaginięciem mandatów oraz pieniędzy. Ponadto sam zainteresowany stwierdził, że jego zobowiązania finansowe w różnych instytucjach parabankowych, tzw. "chwilówki", przekraczają [...] zł, co m. in. jest powodem utraty płynności finansowej w jego rodzinie. Organ wskazał, że nie polega na prawdzie twierdzenie skarżącego, że w trakcie przedmiotowej rozmowy wywierano na niego naciski lub grożono mu, by wymóc na nim sporządzenie raportu o zwolnienie go ze służby w Policji. po zakończeniu rozmowy st. post. D. S. z Komendantem Policji okazało się, że ujawniono przypadki przerabiania przez tego policjanta dat nałożenia mandatów karnych gotówkowych na późniejsze niż faktyczne daty ich nałożenia, co umożliwiało funkcjonariuszowi dysponowanie pieniędzmi pochodzącymi z nałożonych mandatów i późniejsze rozliczenie się z nich. W powyższej sprawie funkcjonariusze Biura Spraw Wewnętrznych Policji Wydział w L. w dniu 2 lipca 2025 r. przeprowadzili czynności procesowe w trybie art. 308 § 1 Kodeksu postępowania karnego. Materiały z czynności procesowych przeprowadzonych w dniach 01 - 02 lipca 2025 r. przez funkcjonariuszy Biura Spraw Wewnętrznych Policji Wydział w L. przesłano do Prokuratury Rejonowej w B. P., która w dniu 4 lipca 2025 r. wszczęła śledztwo sygn. akt 4166-5. Ds.1206.2025 w kierunku art. 231 § 1ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny. Organ podniósł, że w ww. stanie faktycznym skarżący złożył raport o zwolnienie ze służby w Policji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Bezsporne jest, że w raporcie z dnia 2 lipca 2025 r. starszy posterunkowy D. S. pełniący służbę w Wydziale Ruchu Drogowego Komendy Policji zwrócił się z prośbą o zwolnienie ze służby z dniem 2 lipca 2025 r. ze względów osobistych. Podstawę prawną wydania zaskarżonego rozkazu personalnego stanowił art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Przepis ten stanowi, że policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby.
Z powyższego przepisu wynika, że rozkaz personalny na podstawie którego zwalnia się policjanta ze służby, ma znamiona decyzji związanej. Oznacza to, że właściwy organ musi wydać tego rodzaju rozstrzygnięcie, o czym świadczy zwrot "zwalnia", o ile policjant pisemnie zgłosi wystąpienie ze służby. Organ ograniczony jest jedynie terminem wydania takiego rozstrzygnięcia, który wynosi maksymalnie 3 miesiące od dnia złożenia stosownego raportu. O ile w tym terminie nie zapadnie decyzja o zwolnieniu ze służby nie jest możliwe późniejsze zwolnienie policjanta ze służby, na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji (wyrok WSA w Lublinie z dnia 19 lutego 2008 r., sygn. akt III SA/Lu 554/07).
W związku z tym, że zgłoszenie pisemnego żądania wystąpienia ze służby rodzi po stronie przełożonego obowiązek rozwiązania stosunku służbowego z policjantem zgłaszającym takie żądanie, Komendant Policji rozkazem personalnym nr 315/2025 uwzględnił prośbę skarżącego i zwolnił go ze służby w Policji.
Wyjaśnić należy, że żądanie zwolnienia ze służby w Policji jest oświadczeniem woli w rozumieniu art. 61 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.), dalej jako: "k.c.". Zgodnie z treścią tego przepisu oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła skutecznie zapoznać się z jego treścią. Odwołanie oświadczenia jest skuteczne, gdy dotarło do adresata jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Uchylenie się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli dopuszczalne jest tylko w przypadku, gdy zachodzi jedna z wad oświadczenia woli, określonych w art. 82-87 k.c. Natomiast w rozpoznawanej sprawie żadna z wymienionych w tych przepisach okoliczności nie miała miejsca. Skarżący dopiero w piśmie z dnia 10 lipca 2025 r. podniósł, że pod wpływem nacisków i gróźb sporządził zgłoszenie wystąpienia ze służby w Policji. Raport o zwolnieniu ze służby doszedł do wiadomości Komendanta Policji wcześniej niż oświadczenie wycofujące żądanie zwolnienia ze służby. Z tego powodu w rozpoznawanej sprawie nie może mieć zastosowania art. 61 k.c. w części dotyczącej cofnięcia żądania. Bezspornym jest również, że skarżący nie odwołał oświadczenia woli zawartego w raporcie z dnia 2 lipca 2025 r. w terminie przewidzianym w art. 61 zdanie 2 k.c., a zatem późniejsze modyfikacje tego oświadczenia nie mogły wywrzeć skutków prawnych, oczekiwanych przez policjanta.
Na marginesie wyjaśnić należy, że art. 41 ust. 3 ustawy o Policji statuuje obligatoryjną przesłankę zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Organ powinien zwolnić policjanta ze służby, a jedynym ograniczeniem jest jedynie termin zwolnienia, a zatem organ nie może wyznaczyć terminu dłuższego zwolnienia funkcjonariusza ze służby niż statuowany w tym przepisie. Jednak przełożony nie jest związany terminem zwolnienia jaki określił funkcjonariusz w pisemnym zgłoszeniu. W tym zakresie, w orzecznictwie dotyczącym funkcjonariuszy służb mundurowych, jednolicie przyjmuje się, że "przepis art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, który stanowił podstawę prawną zwolnienia skarżącego ze służby daje organom prawo ograniczonego wyboru wyłącznie w zakresie terminu zwolnienia. Organ nie jest związany wskazaną przez policjanta datą rozwiązania stosunku służbowego, ale po otrzymaniu żądania wystąpienia ze służby - w terminie do 3 miesięcy - zobligowany jest rozwiązać z nim stosunek służbowy. Oznacza to, że zmiana przedmiotowych decyzji może w ograniczonym zakresie dotyczyć terminu zwolnienia ze służby. W pozostałym zakresie, a zwłaszcza w zakresie podstawy prawnej zwolnienia rozstrzygnięcia te mają charakter związany" (wyrok NSA z dnia 9 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 1840/11, wyrok NSA z dnia 23 maja 2024 r., III OSK 2832/23, wyrok NSA z dnia 4 lipca 2025 r., sygn. akt III OSK 163/24). Powyższe oznacza, że bezpodstawne jest stanowisko prezentowane w skardze i argumentacja, że zaskarżony rozkaz jest wadliwy i powinien zostać uchylony w całości, a skarżący przywrócony do służby, nie podważały legalności podjętego rozkazu personalnego. Okoliczności badanej sprawy nie potwierdzały zarzutu skarżącego, że pisemne zgłoszenie wystąpienia ze służby zgłoszenie zostało złożone w stanie wyłączającym świadome i swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli, a także, że złożono je pod wpływem groźby bezprawnej. Wyjaśnienia skarżącego, że gdyby na niego nie naciskano i nie grożono mu to z pewnością nie podjąłby decyzji o odejściu ze służby, wynikają z przyjętej linii obrony funkcjonariusza Policji, który stara się obecnie uchylić od skutków prawnych złożonego w dniu 2 lipca 2025 r. oświadczenia woli.
Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie obowiązany był skargę jako całkowicie bezzasadną oddalić, o czym – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł w sentencji wyroku.