VI SA/WA 1112/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję nakładającą karę pieniężną za wykonywanie zarobkowego przewozu osób bez wymaganej licencji, uznając, że nawet jednorazowe działanie spełnia definicję transportu drogowego.
Skarżący E. W. został ukarany karą pieniężną za wykonywanie zarobkowego przewozu osób bez wymaganej licencji, co stwierdzono podczas kontroli drogowej. Skarżący kwestionował, czy jego działania stanowiły transport drogowy lub przewóz okazjonalny, argumentując m.in. brak statusu przedsiębiorcy i specyfikę działania aplikacji Taxify. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że nawet jednorazowe, odpłatne przewozy osób pojazdem osobowym bez licencji stanowią naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, niezależnie od formalnego statusu przedsiębiorcy.
Sprawa dotyczyła skargi E. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Kontrola drogowa wykazała, że skarżący przewoził zarobkowo pasażerów samochodem osobowym, korzystając z aplikacji Taxify, nie posiadając przy tym wymaganej licencji ani zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Skarżący podnosił, że jego działania nie mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego ani przewozu okazjonalnego, a także kwestionował ustalenia dotyczące płatności i statusu przedsiębiorcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podkreślając, że wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji stanowi naruszenie przepisów, nawet jeśli nie jest to działalność gospodarcza prowadzona w sposób zorganizowany i ciągły. Sąd uznał, że odpłatny przewóz osób, nawet jednorazowy, zamówiony przez aplikację, jeśli jest wykonywany pojazdem nieprzystosowanym do przewozu okazjonalnego (powyżej 7 miejsc) lub bez wymaganej licencji, podlega karze pieniężnej. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA i WSA, zgodnie z którym brak formalnego zarejestrowania działalności gospodarczej nie wyłącza odpowiedzialności za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji stanowi naruszenie przepisów, nawet jeśli podmiot nie jest formalnie zarejestrowany jako przedsiębiorca i nie prowadzi działalności w sposób zorganizowany i ciągły, lecz faktycznie świadczy odpłatną usługę przewozu osób.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane jest jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definicji transportu drogowego, nawet jeśli nie stanowi ono przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej lub nie jest zarejestrowane.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
u.t.d. art. 5b § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
Wymóg uzyskania licencji na przewóz osób samochodem osobowym.
u.t.d. art. 18 § ust. 4a
Ustawa o transporcie drogowym
Kryterium konstrukcyjne pojazdu dla przewozu okazjonalnego.
u.t.d. art. 92a § ust. 1, 3, 7
Ustawa o transporcie drogowym
Podstawa nałożenia kar pieniężnych za naruszenia warunków przewozu drogowego.
u.t.d. § załącznik nr 3, lp. 1.1
Ustawa o transporcie drogowym
Kara pieniężna za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia lub licencji.
u.t.d. § załącznik nr 3, lp. 2.11
Ustawa o transporcie drogowym
Kara pieniężna za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych.
Pomocnicze
u.t.d. art. 4 § pkt 1, 6a, 11
Ustawa o transporcie drogowym
Definicje krajowego transportu drogowego, przewozu drogowego i przewozu okazjonalnego.
u.t.d. art. 87 § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
Obowiązek posiadania dokumentów podczas wykonywania przewozu drogowego.
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
K.p.a. art. 7, 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych czynności i zebrania materiału dowodowego.
K.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
K.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uwzględnienia skargi.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez sąd.
Przedsiębiorcy
Ustawa Prawo przedsiębiorców
Podstawa prawna dotycząca zezwoleń w rozumieniu ustawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykonywanie odpłatnego przewozu osób pojazdem osobowym bez licencji stanowi naruszenie ustawy o transporcie drogowym, nawet jeśli nie jest to działalność gospodarcza w rozumieniu przepisów. Pojazd osobowy nie spełnia kryteriów konstrukcyjnych dla przewozu okazjonalnego. Aplikacja mobilna jest jedynie narzędziem pośredniczącym, a kierowca wykonujący przewóz otrzymuje wynagrodzenie, co potwierdza zarobkowy charakter usługi.
Odrzucone argumenty
Czynności skarżącego nie mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego. Czynności skarżącego nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej. Przewóz nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy. Organ nie ustalił, czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy. Organ nie ustalił, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem i jak odbyła się płatność. Płatność za przejazd nastąpiła na rzecz platformy internetowej, a nie na rzecz kierowcy.
Godne uwagi sformułowania
wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej [...] lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługę przewozu osób lub rzeczy (nawet jednorazowo) odpowiadającą definicji transportu drogowego
Skład orzekający
Grzegorz Nowecki
przewodniczący sprawozdawca
Agnieszka Łąpieś-Rosińska
sędzia
Grażyna Śliwińska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie odpowiedzialności za wykonywanie transportu drogowego bez licencji, nawet w przypadku jednorazowych przewozów realizowanych za pośrednictwem aplikacji mobilnych, oraz interpretacja definicji przewozu okazjonalnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o transporcie drogowym i może wymagać uwzględnienia zmian legislacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy popularnej usługi przewozu osób za pomocą aplikacji, co czyni ją interesującą dla szerokiego grona odbiorców. Pokazuje praktyczne konsekwencje braku licencji w kontekście nowych technologii.
“Jechałeś kiedyś Uberem lub Bolt? Uważaj na kary za brak licencji!”
Dane finansowe
WPS: 12 000 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 1112/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-10-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-05-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Grażyna Śliwińska
Grzegorz Nowecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 578/20 - Wyrok NSA z 2023-08-25
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 58
art.4 pkt 11 i 22, art.5b ust.1, art.18 ust.4a, 4b, art.87, art.92 a
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Dz.U. 2018 poz 1302
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant ref. staż. Patrycja Młynarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2019 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2019 r., Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej "organ II instancji" lub "GITD") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej: K.p.a.), art. 4 pkt 11 i 22, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 58 ze zm. - dalej: u.t.d.) oraz lp. 1.1 oraz lp.2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, po rozpatrzeniu odwołania E. W. (dalej "strona" lub "skarżący") utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego ("organ I instancji" lub "WITD" z dnia [...] stycznia 2019 r., w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł.
Do wydania przedmiotowej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Dnia 18 października 2018 r., w W. przy Al. [...] miała miejsce kontrola drogowa samochodu osobowego marki [...] o nr rej. [...] przeprowadzona przez funkcjonariuszy Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Stołecznej Policji. Kontrolowanym pojazdem kierował skarżący. Podczas kontroli ustalono, że kierowca przewoził zarobkowo troje pasażerów – P. G., M. P. i Ł. S.. Kurs realizowany był na trasie: ul. L. - Al. [...] w W.. Pasażer Ł. S. dokonał zamówienia usługi transportowej za pośrednictwem aplikacji TAXIFY. Za usługę nie zapłacono z uwagi na kontrolę drogową. Kierowca okazał do kontroli jedynie prawo jazdy. Jednocześnie kierujący nie okazał do kontroli zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji na przewóz osób wydanych na jego rzecz. W związku z powyższym stwierdzono wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji tj. lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Nadto, podczas kontroli ustalono, że kontrolowany pojazd był przystosowany do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą w związku z powyższym stwierdzono także, że kierowca wykonywał usługę przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, tj. lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Podczas czynności kontrolnych wykonano dokumentację fotograficzną pojazdu i okazanych dokumentów oraz sporządzono notatkę urzędową. Kontrola została udokumentowana protokołem nr [...], który wraz z całą dokumentacją w dniu 25 października 2018 r., został przekazany przez Wydział Ruchu Drogowego Komendy Stołecznej Policji w W. do [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w R..
Pismem z dnia 9 listopada 2018 r., WITD zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu. W toku postępowania strona nie złożyła żadnych wyjaśnień. W dniu 13 listopada 2018 r. do organu I instancji wpłynęło jedynie pismo od pełnomocnika strony o przystąpieniu do przedmiotowej sprawy wraz z odpisem pełnomocnictwa.
Nadto organ I instancji zwrócił się do Urzędu Miasta [...], Biura Administracji i Spraw Obywatelskich z prośbą o udzielenie informacji, czy strona posiada, bądź posiadała licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób lub licencję na wykonywanie transportu drogowego taksówką. W odpowiedzi na powyższe pismo, Urząd Miasta [...], Biuro Administracji i Spraw Obywatelskich udzieliło odpowiedzi, że na dzień kontroli tj. 18 października 2018 r., skarżący nie posiadał wydanej przez Prezydenta [...] licencji na wykonywanie transportu drogowego osób ani licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką.
Ponadto jak wynika z pisma Starosty P. z dnia 20 listopada 2018 r., strona nie figuruje też w rejestrach prowadzonych przez Starostę P. w zakresie: licencji na wykonywanie transportu drogowego osób, licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym oraz licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym przeznaczonym do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą.
Postępowanie zakończyło się wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego jako organu I instancji decyzji administracyjnej z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] nakładającej na stronę karę pieniężną w łącznej wysokości 20 000 zł (tj. 12 000 złotych z tytułu lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym i 8000 złotych z tytułu lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym), ograniczoną do wysokości 12 000 zł (słownie: dwanaście tysięcy złotych), zgodnie z art. 92a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym.
Pismem z dnia 7 lutego 2019 r., strona złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania.
Pełnomocnik strony wskazał, że organ I instancji nie ustalił, czy skarżący podejmował i wykonywał działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób, o której mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, jak również czy czynności podejmowane przez skarżącego mieściły się w definicji transportu drogowego, określonej w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym oraz czy posiadał status przedsiębiorcy. Nadto zdaniem pełnomocnika strony na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie ma podstaw do stwierdzenia, że skarżący wykonywał transport drogowy. Sam brak zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji nie świadczy o tym. W związku z powyższym strona skarżąca zakwestionowała fakt, jakoby skarżący w dniu kontroli wykonywał transport drogowy oraz przewóz okazjonalny. Pełnomocnik strony powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że skarżący nie wykonywał przewozu okazjonalnego. Nadto w ocenie skarżącego organ kontrolny nie ustalił z czyjej inicjatywy miałoby dojść do przejazdu oraz czy wykonywane przez niego czynności nosiły znamiona przewozu okazjonalnego.
Po rozpatrzeniu sprawy w trybie instancyjnym - wydając skarżoną decyzję - GITD utrzymał w całości w mocy decyzję WITD. W uzasadnieniu wskazał (m.in.), że przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego (art. 4 pkt 11 u.t.d.). Dowodził, że zgodnie z art. 5b ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Podniósł, że w myśl art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zauważył, że stosownie do art. 92a u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 12.000 zł za każde naruszenie (ust. 1); wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1 i wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, popełnione przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, określa lp. 1-9 załącznika nr 3 do u.t.d. (ust. 7 pkt 1). Dodał, że wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8.000 zł (lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.), a stosownie do treści lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 12.000 zł. Natomiast w zw. z art. 92a ust.1 ustawy o transporcie drogowym suma kar pieniężnych o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 zł.
W ocenie GITD, zgromadzony materiał dowodowy w postaci protokołu kontroli oraz protokołu przesłuchania świadków wskazuje, że celem i intencją pasażerów było skorzystanie z usługi przewozu, aby przemieścić się z ul. L. na Al. [...] w W.. Opłata za przewóz wynosiła 10,50 złotych, lecz nie została uiszczona przez pasażera z uwagi na kontrolę drogową. Nie można również w tym przypadku mówić o przewozie grzecznościowym, czy koleżeńskim. Zarówno pasażerowie, jak i kierowca mieli świadomość, że przewóz osób, za który kierujący ma otrzymać zapłatę jest przewozem odpłatnym - zarobkowym, do wykonywania którego konieczne jest uzyskanie stosownego uprawnienia jakim jest zezwolenie lub licencja. Strona takiego uprawnienia na dzień kontroli nie posiadała.
Ponadto sporny przewóz nie spełniał wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego gdyż pojazd, którym kierujący w imieniu skarżącego wykonywał przewóz osób, jest przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. GITD dostrzegł, że zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny może być wykonywany tylko pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, którego to warunku skontrolowany pojazd nie spełniał. Zauważył, że przewóz ten nie spełniał także wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych samochodem osobowym. Uwzględniając powyższe, GITD stwierdził, że WITD prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 12.000 zł.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący zaskarżył decyzję GITD w całości. Decyzji tej zarzucił:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 5 b ustawy o transporcie drogowym w zw. z łp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez Skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym (głównie ze względu na to, że czynności Skarżącego nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej)
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a b ustawy o transporcie drogowym w zw, z Ip. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez Skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie Taxify, świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy;
3) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 18 ust 4 b pkt 1 lit c ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd Skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której
korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest Taxify;
4) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust 1 i 6 w zw. z Ip. 1.1 oraz Ip. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt. 6a ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenia kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez Skarżącego.
5) naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez Skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy Skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;
6) naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia 18 października 2018 roku), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;
7) naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz Skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;
8) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj. art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
9) art. 107 § 3 kpa poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez Skarżącego w odwołaniu od decyzji Organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania czy Skarżący posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji Taxify;
10) art. 8 kpa poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując dotychczasową argumentację wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga okazała się niezasadna.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a.") sąd administracyjny zobligowany jest uwzględnić skargę w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej eliminacji z obrotu prawnego w oparciu o przesłanki określone w art. 145 § 1 p.p.s.a.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2019 r., utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2019 r., o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Materialnoprawną podstawę wydanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 58 ze zm. – dalej w skrócie jako: "u.t.d."), która określa zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego, jak również zasady działania Inspekcji Transportu Drogowego oraz odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym, a także zasady i tryb wyznaczania dworców, w których jest udzielana pomoc osobom niepełnosprawnym i osobom o ograniczonej sprawności ruchowej oraz zasady ochrony praw pasażerów (art. 1 ust. 1 i ust. 2 u.t.d.).
Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d. "krajowy transport drogowy" oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Stosownie do art. 4 pkt 6a u.t.d. "przewóz drogowy" oznacza transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem (WE) nr 561/2006".
Gdy chodzi o warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób określa je art. 5b ust. 1 u.t.d. stanowiąc, że podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Licencji takiej udziela się na czas oznaczony, nie krótszy niż 2 lata i nie dłuższy niż 50 lat, uwzględniając wniosek strony i jest ona zezwoleniem w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (art. 5b ust. 3 i 4 u.t.d.).
Licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.t.d., jak również licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu określonych wymagań wskazanych w art. 5c oraz art. 6 u.t.d.
W myśl art. 87 u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku (...), a ponadto wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 12.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 12.000 złotych (art. 92a ust. 3 u.t.d.). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9; 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d.).
W myśl lp. 1.1 załącznika nr 3 karą pieniężną w wysokości 12.000 zł sankcjonowane jest wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji.
Ustalony w rozpoznawanej sprawie przez organy stan faktyczny, stanowiący podstawę nałożenia na skarżącego kary pieniężnej określonej w lp. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. nie budzi wątpliwości i w ocenie Sądu stanowił on wystarczającą podstawę do wydania przez organy decyzji orzekających w tym przedmiocie.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj.: protokołu kontroli nr [...], okazanych w trakcie kontroli dokumentów i zeznań pasażerów w charakterze świadków jednoznacznie wynika, że w chwili przeprowadzenia kontroli drogowej skarżący wykonywał odpłatny przewóz pasażerów na terenie miasta W. (z ul. L. na Al. [...]), pojazdem osobowym posiadającym 5 miejsc siedzących łącznie z kierowcą. Zaznaczenia wymaga że przedmiotowy kurs został zamówiony za pomocą aplikacji TAXIFY, a opłata za przewóz wyniosła 10,50 zł i nie została opłacona za pośrednictwem aplikacji na skutek kontroli. Kierowca okazał do kontroli prawo jazdy, nie okazał wypisu zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani wypisu z licencji.
Spór w rozpatrywanej sprawie dotyczył w istocie tego, czy skarżący w chwili kontroli wykonywał krajowy transport drogowy noszący znamiona wykonywanej działalności gospodarczej. W tym właśnie zakresie skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a w związku z tym poczynienie błędnych ustaleń.
W ocenie Sądu zarzuty te są nieuzasadnione, bowiem nie ma żadnych przesłanek, aby zakwestionować fakt, że opisane zdarzenie odpowiada definicji transportu drogowego, a skarżący wykonywał krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d., i że w tym zakresie działał on we własnym imieniu i na swoją rzecz. Z pozostałych natomiast dowodów zgromadzonych w postępowaniu bezsprzecznie wynika, że kierowcą wykonującym transport drogowy w zakresie przewozu osób w dniu kontroli był skarżący.
W tym miejscu, w szczególności w kontekście podnoszonych przez skarżącego zarzutów dotyczących braku znamion wykonywania przez skarżącego działalności gospodarczej oraz braku posiadania przez niego statusu przedsiębiorcy, wyjaśnienia wymaga, że zaniechanie zarejestrowania prowadzonej działalności gospodarczej, w tym uzyskania stosownych licencji, nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz za popełnione naruszenia (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 670/08). W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że z przepisów ustawy o transporcie drogowym "nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego o wszelkich cechach wynikających z przepisów o swobodzie działalności gospodarczej i jej ewidencjonowaniu. Gdyby taka była wola ustawodawcy, nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji byłoby w praktyce niemożliwe, gdyż jedną z podstawowych cech działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego jest właśnie jej prowadzenie na podstawie licencji. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej". Innymi słowy – jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 16 maja 2013 r. (sygn. akt II SA/Op 529/12) – "wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (obecnie na podstawie ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców – przyp. WSA w Gdańsku), czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej lub rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługę przewozu osób lub rzeczy (nawet jednorazowo) odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym".
W świetle zatem powyższych wyjaśnień wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w odnośnych ewidencjach i rejestrach, lecz rzeczywiście wykonuje odpłatnie (i choćby jednorazowo) usługę przewozu osób lub rzeczy, odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d. Bez znaczenia zatem – wbrew zarzutom podniesionym w skardze – pozostaje więc okoliczność, czy skarżący formalnie posiadał status przedsiębiorcy i czy jego działalność została zgłoszona do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Odnosząc się do argumentacji skarżącego, odnośnie samej aplikacji Taxify wymaga wskazania, iż dzięki tejże aplikacji dochodzi do "skojarzenia" skarżącego, jako wykonującego przewóz osób, z potencjalnymi klientami. Aplikacja ta jest sposobem porozumiewania się pomiędzy wykonującym usługę, a pasażerem. Nie można zatem przyjąć, że skarżący nie otrzymywał wynagrodzenia za przewóz pasażerów. Wbrew twierdzeniom skarżącego, że zapłata za przejazd odbywa się na rzecz platformy internetowej TAXIFY nie zaś na rzecz kierowcy (czyli skarżącego), nie ulega wątpliwości, że skarżący, jako kierowca otrzymywał stosowne wynagrodzenie za przejazd.
W ocenie sądu, organy prawidłowo ustaliły na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że skarżący w dniu 18 października 2018 r., wykonywał przewóz okazjonalny osób we własnym imieniu, mieszczący się w pojęciu krajowego transportu drogowego. Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie natomiast z art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny, to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d. jest nieprecyzyjna i nie określa co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, posiłkowo sięgać można do kryteriów charakteryzujących przewóz okazjonalny w przepisach prawa wspólnotowego, tj. rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz. Urz. UE L 300 z 2009 r., s. 8). Zgodnie z § 2 pkt 4 tego rozporządzenia, za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. W orzecznictwie przyjmuje się również, że zawarte w przepisach transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny" w języku polskim, jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej (Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, t. II W-wa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06).
Zestawienie definicji przewozu okazjonalnego wywiedzionej na podstawie powołanych wyżej przepisów z dokonanymi w sprawie ustaleniami faktycznymi pozwala na uznanie, że skarżący w dniu 18 października 2018 r., wykonywał odpłatny przewóz okazjonalny osób, bez jednoczesnego dopełnienia wszystkich wymagań określonych przepisami prawa.
W oparciu o dokonane ustalenia organy prawidłowo stwierdziły, że skarżący dokonał opisanego powyżej naruszenia prawa, za które nałożyły karę pieniężną w prawidłowej wysokości. Organy prawidłowo przyjęły, że skarżący wykonywał zarobkowo przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. i prawidłowo zakwalifikowały przewóz z dnia kontroli jako wykonywany bez licencji, skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i ust. 7 u.t.d. oraz lp. 1.1 załącznika nr 3 do tej ustawy.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI