III SA/Lu 340/22

III SA/Lu 340/22 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2022-12-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Iwona Tchórzewska
Jadwiga Pastusiak /przewodniczący sprawozdawca/
Robert Hałabis
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne
Koszty postępowania
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 262 § 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi S. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 25 lutego 2022 r. znak: [...] Prezydent Miasta Lublin, w pkt. 1) ustalił koszty związane z postępowaniem rozgraniczeniowym przeprowadzonym w L. przy ul. [...], którego celem było ustalenie przebiegu granicy działki stanowiącej własność J. P., oznaczonej w ewidencji jako działka nr [...], dla której jest prowadzona księga wieczysta nr [...], z działką stanowiącą własność S. P., oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr działka nr [...], dla której jest prowadzona księga wieczysta nr [...] na kwotę 2.166,68 zł. W pkt. 2) obciążył właścicieli rozgraniczanych nieruchomości w równej wysokości kosztami rozgraniczenia: - J. P. właściciela nieruchomości oznaczonej w ewidencji nr [...] kwotą 1.083,34 zł, - S. P. właściciela nieruchomości oznaczonej w ewidencji nr [...] kwotą 1.083,34 zł. Jednocześnie organ I instancji określił termin i sposób uiszczenia przez strony postępowania kosztów w przypadającej na nie wysokości.
W uzasadnieniu postanowienia przedstawiono chronologicznie przebieg postępowania zakończonego wydaniem decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości wymienionych w osnowie decyzji. Podkreślono, że przyjęta kwota kosztów przedmiotowego postępowania ustalona została w wysokości odpowiadającej kosztom wynagrodzenia geodety. Organ wyjaśnił, że rachunek od wykonawcy rozgraniczenia został wystawiony na kwotę 6.500,00 zł i obejmował łączny koszt rozgraniczenia trzech nieruchomości, w niniejszym postępowaniu natomiast czynności geodety obejmowały ustalenie przebiegu jednej granicy. Obliczony został koszt ustalenia jednej granicy – granicy działki nr [...] z działką nr [...], na kwotę 2.166,68 zł.
Z zestawienia art. 262 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a." oraz art. 152 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r., poz. 459), dalej przywoływane jako "k.c." wynika wprost, że koszty postępowania administracyjnego o rozgraniczenie, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu obciążają właścicieli obu rozgraniczanych nieruchomości po połowie. Ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdy granice gruntów stały się sporne, a to pozwala stwierdzić, że przeprowadzone rozgraniczenie pozostaje w interesie wszystkich uczestników takiego postępowania.
Po rozpatrzeniu zażalenia S. P., zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia 16 maja 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Lublin z dnia 25 lutego 2022 r. w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości położonych w L. przy ul. [...].
W uzasadnieniu organ II instancji powołał się na treść art. 262 § 1 pkt 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i wskazał, że mając na uwadze przywołaną przez organ pierwszej instancji uchwałę Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r. sygn. akt I OPS 5/2006, (ONSAiWSA 2007/2 poz.26) koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony; w wypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Zdaniem Kolegium zastosowanie ma również norma materialnoprawna wynikająca z w art. 152 Kodeksu cywilnego. Ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży bowiem w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdy granice gruntów sąsiadujących stały się sporne (odmienne wskazanie i wątpliwość co do przebiegu granicy, nieprawidłowo posadowione ogrodzenie). W stosunku do przedmiotowych nieruchomości nie było wcześniej prowadzone postępowanie rozgraniczeniowe, ani postępowanie równorzędne, zaś wytyczenie granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów, w tym na podstawie: rejestru, mapy i zbioru współrzędnych ewidencji gruntów wynikających z kompleksowej modernizacji ewidencji gruntów obrębu [...] przeprowadzonej w 2003 r., dokumentacji podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], przedstawiający graficznie ten podział (wyrys zawierający powierzchnie działek, na którym część drogową działki nr [...] wynosiła szerokość 1,5 m, pozostaje w sprzeczności z ok. 0,5 m z szerokością, jaką wykazano w dokumentacji z modernizacji z 2003 r.). Kolegium uznało zatem, że ustalenie kosztów postępowania przez organ l instancji było zasadne, a tym samym zarzuty sformułowane w zażaleniu nie mogą zostać uwzględnione.
Pismem z dnia 14 czerwca 2022 r. S. P. wniósł skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, domagając się jego uchylenia w części dotyczącej skarżącego oraz wnosił o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 264 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że w podziale kosztów postępowania rozgraniczeniowego uczestniczyć powinny wszystkie strony i koszty postępowania winny być podzielone na dwie równe części, a w konsekwencji obciążenie go kosztami postępowania rozgraniczeniowego w wysokości 1.083,34 zł;
2) art. 262 § 1 k.p.a., poprzez obciążenie go połową kosztów postępowania rozgraniczeniowego, w sytuacji gdy postępowanie rozgraniczeniowe było zbędne i zostało wywołane tylko i wyłącznie na skutek kwestionowania granicy działki przez wnioskodawcę;
3) art. 7, art. 8 k.p.a., poprzez nie uwzględnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w zakresie kosztów, pozwalających na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony.
W uzasadnieniu skargi przedstawił historię korelacji ze swoim bratem J. P.. Zwrócił uwagę na czynności rozgraniczeniowe wykonane przez geodetę uprawnionego L. J., które pokazały położenie punktów i linii granicznych w terenie odpowiadające w całości dokumentacji operatu geodezyjno-kartograficznego. Pomiary te wskazują bezzasadność przeprowadzania rozgraniczenia. Z tego względu nie godził się na rozgraniczenie i nie ma jego podpisu w protokole rozgraniczeniowym. Zdaniem skarżącego nie było sensu rozgraniczać nieruchomości, których granice są wyznaczone, udokumentowane i prawomocne od 2003 r. Wyłącznym celem postępowania było ustalenie granicy dla własnych potrzeb J. P. i to on w całości powinien być obciążony kosztami postępowania. Wskazując na orzecznictwo sądów administracyjnych podnosił, iż możliwe jest obciążenie kosztami postępowania rozgraniczeniowego wyłącznie jednego z właścicieli rozgraniczanych nieruchomości, a zwłaszcza tego, który żądał wszczęcia postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jednocześnie art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Po przeprowadzeniu kontroli zaskarżonego postanowienia według wskazanych zasad Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie.
Zaskarżonym postanowieniem organ drugiej instancji utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Lublin ustalające na kwotę 2 166,68 zł koszty postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości położonych w L. przy ul. [...], tj. działki oznaczonej nr [...] będącej własnością J. P. z działką oznaczoną nr [...] której właścicielem jest S. P.. Kosztami tymi w równych częściach zostali obciążeni: J. P. – kwotą 1 083,34 zł oraz S. P. – kwotą 1 083,34 zł.
Wniosek w tej sprawie został złożony przez właściciela działki nr [...] który wskazywał na istniejący spór o przebieg granic działek nr [...], [...], [...] z działką nr [...]. Zdaniem wnioskującego w sposób nieuprawniony zmieniono długość, szerokość oraz położenie granic wszystkich tych działek w następstwie czego pomniejszona została działka wydzielona w 1981 r. stanowiąca drogę.
Przede wszystkim należy mieć na względzie, że w myśl art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1990), dalej jako "p.g.k." lub "ustawa", postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości przeprowadza się z urzędu lub na wniosek strony. Prawo geodezyjne i kartograficzne nie zawiera definicji "strony" na potrzeby tej ustawy, co oznacza, że należy się kierować rozumieniem strony w znaczeniu kodeksowym (art. 28 Kpa). Wniosek o rozgraniczenie może więc złożyć każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy to postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Skoro rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów (art. 29 ust. 1 p.g.k.), legitymowanym do złożenia wniosku o rozgraniczenie jest każdy, kto posiada tytuł prawny do nieruchomości, której granice stały się sporne.
Organem przeprowadzającym rozgraniczenie z urzędu lub na wniosek strony jest – stosownie do art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 1 p.g.k. – wójt (burmistrz, prezydent miasta), zaś czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wymienione organy (art. 31 ust. 1 p.g.k.). Rodzaje dokumentów stanowiących podstawę ustalania przebiegu granic oraz sposób i tryb wykonywania przez geodetę czynności ustalania przebiegu granic i sporządzania dokumentacji przy rozgraniczaniu nieruchomości określają przepisy rozporządzenia wykonawczego z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453).
Przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej (art. 31 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). Jeżeli jest brak danych, o których mowa w ust. 2, lub są one niewystarczające albo sprzeczne, ustala się przebieg granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy (ust. 3). Postępowanie rozgraniczeniowe kończy się w postępowaniu administracyjnym, gdy zainteresowani właściciele zawrą ugodę albo gdy organ prowadzący postępowanie wyda decyzję w sprawie. Strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi.
Z powołanych przepisów wynika zasada udziału geodety w postępowaniu dotyczącym rozgraniczenia nieruchomości. Zatem koniecznymi kosztami postępowania rozgraniczeniowego są koszty związane z czynnościami geodety w tym postępowaniu. Nie budzi też wątpliwości, że koszty czynności związanych z rozgraniczeniem należą do kosztów postępowania administracyjnego. Organ dopiero wraz z wydaniem decyzji rozstrzygającej sprawę, bądź też po umorzeniu postępowania administracyjnego z uwagi na obiektywną niemożliwość ustalenia granicy w tym trybie, ustala w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osobę zobowiązaną do ich poniesienia i wówczas obciąża ją tymi kosztami.
Przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisy rozporządzenia wykonawczego z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości nie zawierają norm dotyczących kosztów administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego i sposobu ich rozliczenia. W tej kwestii znajdują zastosowanie przepisy Działu IX kodeksu postępowania administracyjnego, przy czym koszty postępowania rozgraniczeniowego nie mają charakteru kosztów, które w rozumieniu art. 61 § 1 k.p.a. powinny być uiszczone przez stronę z góry, pod rygorem zwrotu wniosku na podstawie art. 261 § 2 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2000 r., II SA/Kr 816/00, ONSA 2002/1/35, LEX nr 51474). Według art. 263 § 1 k.p.a., do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, koszty spowodowane oględzinami na miejscu, koszty doręczenia stronom pism urzędowych, a także koszty mediacji. Dlatego w sprawie niniejszej organy prawidłowo do kosztów postępowania rozgraniczeniowego zaliczyły koszty wynagrodzenia geodety, bowiem są one koniecznymi kosztami postępowania administracyjnego w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości.
Zasadę rozdziału kosztów postępowania administracyjnego określa przepis art. 262 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, stronę obciążają te koszty postępowania, które: 1) wynikły z winy strony, 2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organu prowadzącego postępowanie.
Z powyższego unormowania jasno wynika to, że koszty postępowania administracyjnego, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu – obciążają strony. Na tej podstawie można orzec o kosztach rozgraniczenia poniesionych przez organ administracji publicznej, w tym także o wynagrodzeniu upoważnionego geodety. Ustalenie wysokości kosztów postępowania następuje w drodze postanowienia wydanego przez organ administracji publicznej, najczęściej jednocześnie z wydaniem decyzji. W postanowieniu tym organ określa jednocześnie osoby zobowiązane do poniesienia kosztów oraz termin i sposób ich uiszczenia (art. 264 § 1 k.p.a.).
Zagadnienia dotyczące orzekania o kosztach postępowania rozgraniczeniowego zostało wyjaśnione w judykaturze sądów administracyjnych. Przede wszystkim w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r. sygn. akt I OPS 5/06 stwierdzono, że organ administracji publicznej orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. może – uwzględniając normę art. 152 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny – obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu tego stanowiska Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że instytucja rozgraniczenia nieruchomości uregulowana została w dwóch aktach prawnych: w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz w Kodeksie cywilnym. Zarówno w postępowaniu cywilnym sąd powszechny, jak i postępowaniu administracyjnym organ administracji, są obowiązane stosować te same zasady, a wniosek ten znajduje potwierdzenie przy porównaniu przepisów art. 152 i 153 k.c. z art. 31 ust. 2-4 i art. 34 ust. 1 i 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, które określają zasady przeprowadzania postępowania rozgraniczeniowego w jego kolejnych stadiach. Konsekwentnie należy przyjąć, iż w postępowaniu administracyjnym ma też zastosowanie norma materialnoprawna wynikająca z przepisu art. 152 k.c., stanowiąca, że właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych, a koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie. Sąd wskazał też, że udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że to postępowanie toczy się w interesie każdej ze stron postępowania. Twierdzenie, że interes prawny posiada jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania, bo postępowanie toczy się w jej interesie, gdyż to ona domaga się konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie, pozostawałoby w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym. W postępowaniu rozgraniczeniowym wszczętym na wniosek właściciela jednej nieruchomości właściciel sąsiedniej nieruchomości może uznawać, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje przebiegu granic. Jednakże ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdy granice gruntów sąsiadujących stały się sporne lub nie jest znany ich przebieg. Nie można więc twierdzić, że rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w interesie właściciela nieruchomości sąsiedniej. Naczelny Sąd Administracyjny w konkluzji stwierdził, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony (art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.), a w przypadku postępowania o rozgraniczenie obciążają strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości według zasady określonej w art. 152 k.c. Wyrażony w powołanej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd jest jednolicie podzielany w orzecznictwie sądów administracyjnych. Stanowisko to podziela również w pełni skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie.
Choć istnieją przypadki, kiedy odstąpienie od wskazanej wyżej zasady jest możliwe, wynikać to musi jednakże ze szczególnych okoliczności konkretnej sprawy, które decydować mogą o innym sposobie rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Wydając orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania organ musi bowiem zawsze brać pod uwagę, czy zachowanie strony (stron) uzasadnia obciążenie kosztami postępowania tylko jedną z nich, czy też niektóre z nich, czy wszystkie, a jeśli tak to w jakiej proporcji. W każdym przypadku należy więc rozeznać okoliczności faktyczne sprawy, aby możliwym było w szczególności stwierdzenie, czy istniał spór co do przebiegu linii granicznej, czy też chodziło jedynie o wznowienie znaków granicznych, jakie czynności podejmowała strona i pozostali uczestnicy w toku postępowania rozgraniczeniowego i czym było to podyktowane. Tym samym rozkład kosztów powinien odzwierciedlać rzeczywisty zakres sporności lub niepewności. Podział kosztów powinien uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy, w tym stanowiska stron postępowania, wolę uniknięcia lub zakończenia sporu, zasadność wystąpienia z wnioskiem o rozgraniczenie co do całej granicy. Takie podejście realizuje zasady sprawiedliwego rozdziału obowiązków między strony postępowania administracyjnego. Sąd podziela stanowisko Kolegium, iż w niniejszej sprawie nie istniały podstawy do nierównomiernego rozłożenia kosztów prowadzonego postępowania. Rację ma bowiem organ odwoławczy, iż w zakresie objętych wnioskiem o rozgraniczenie działek nr [...] z działką nr [...], granice są sporne. Ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji geodezyjnej jednoznacznie wynika, że rozgraniczane działki powstały w 1981 r. w wyniku podziału nieruchomości oznaczonej dawnym nr [...]. W państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym w MODGiK w Lublinie nie odnaleziono operatu technicznego dokumentującego ten podział. Dokumentem obrazującym podział nieruchomości nr [...] jest wyrys graficzny wskazujący tylko powierzchnie nowo powstałych działek, zachowany w zbiorze dokumentów księgi wieczystej nr [...] Geodeta dokonujący rozgraniczenia odnotował w protokole granicznym, że na wyrysie część drogowa działki nr [...] ma przypisaną szerokość 1,5 m i nie odpowiada szerokości drogi 0,5 m wykazanej w operacie modernizacji ewidencji (operat nr [...]), która miała miejsce w 2003 r. W ramach czynności modernizacyjnych przebieg granicy działki nr [...] z działką nr [...] został ustalony w oparciu o zgodne oświadczenia stron i mapę zasadniczą, gdyż granica w terenie nie była widoczna. Z treści protokołu granicznego nr 1 wykonanego przez uprawnionego geodetę wynika, że przebieg granicy działki nr [...] z działką nr [...] oznaczony linią koloru czerwonego, został ustalony pomiędzy punktami granicznymi nr [...] właśnie na podstawie operatu modernizacji ewidencji gruntów i budynków obr. [...], nr [...]. Na szkicu granicznym geodeta L. J. oznaczył również linią koloru czarnego z kropkami, wzdłuż północnej granicy działki nr [...] trwałe ogrodzenie z bramą wjazdową, którego usytuowanie odbiega od granicy ewidencyjnej. Czynności geodety jednoznacznie potwierdziły rozbieżności co do przebiegu granicy według dokumentów z podziału nieruchomości i przeprowadzonej modernizacji w 2003 r. i według stanu zastanego na gruncie, gdyż inaczej przebiega linia ogrodzenia na działce skarżącego. Z dokumentacji rozgraniczeniowej znajdującej się w aktach sprawy wynika, iż od 2018 r. w Sądzie Rejonowym Lublin-Zachód w Lublinie toczy się postępowanie o ustanowienie służebności drogi koniecznej obejmujące zakresem rozgraniczane nieruchomości, na potrzeby którego zostały przygotowane przez biegłego opracowania geodezyjne.
Skarżący twierdzi, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego jest zbędne skoro wyznaczona granica przez uprawnionego geodetę pokrywa się z tą wynikającą z operatu geodezyjno-kartograficznego. Granica ta jest więc wyznaczona, udokumentowana i prawomocna od 2003 r.
Z tym stanowiskiem skarżącego nie sposób się zgodzić. W ewidencji gruntów i budynków znajduje się operat opisowo-kartograficznym z procesu modernizacji przeprowadzonej w 2003 r. i to na podstawie tej dokumentacji geodeta L. J. ustalił przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] a działką nr [...]. Modernizacja ewidencji jest definiowana jako zespół działań technicznych, organizacyjnych i administracyjnych podejmowanych przez starostę w celu: 1) uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków; 2) modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Rozgraniczenie zaś zdefiniowane zostało w art. art. 29 ust. 1 p.g.k. i zgodnie z tym przepisem rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Oznacza to, że rozgraniczenie nieruchomości tworzy stan prawny w zakresie przebiegu granicy dzielącej sąsiednie nieruchomości, tym samym określa zakres przysługującego stronom prawa własności / wyznacza zasięg prawa własności sąsiadujących nieruchomości.
Zdaniem Sądu bezsporne jest, że w sprawie niniejszej granice prawne nie były wyznaczone i dopiero stan prawny granic nieruchomości, ustalony został decyzją o rozgraniczeniu. Zgodzić się należy ze stanowiskiem zaprezentowanym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, iż w stosunku do przedmiotowych nieruchomości nie było wcześniej prowadzone postępowanie rozgraniczeniowe, ani postępowanie równorzędne i przeprowadzenie rozgraniczenia było zasadne i konieczne, gdyż przebieg granicy nie był oczywisty. Tym samym w interesie prawnym wszystkich właścicieli, co do nieruchomości których spór graniczny zaistniał, nie zaś tylko w interesie wnioskodawcy tego postępowania przeprowadzenie rozgraniczenia. Dopiero w efekcie wydanej decyzji rozgraniczeniowej doszło w istocie do ustalenia granicy wyrok NSA z dnia 23 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 2341 /20).
Analiza akt sprawy wskazuje, że upoważniony geodeta przeprowadził czynności rozgraniczenia zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości. W szczególności geodeta przeprowadził analizę informacji zawartych w dokumentach uzyskanych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz znajdujących się w księgach wieczystych, ustalił przebieg granic na gruncie, sporządził protokół graniczny oraz opracował opinię dotyczącą przebiegu granic. Wyniki prac geodezyjnych upoważniony geodeta przedstawił na mapie. Prawidłowość wykonania przez geodetę czynności ustalenia przebiegu granic oraz zgodność sporządzonych dokumentów z obowiązującymi przepisami została zatwierdzona protokołem Prezydenta Miasta Lublin z dnia 14 grudnia 2021 r. w oparciu o art. 33 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie z tym przepisem przed wydaniem decyzji o rozgraniczeniu wójt, burmistrz (prezydent miasta) dokonuje oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami; w wypadku stwierdzenia wadliwego wykonania czynności upoważnionemu geodecie zwraca się dokumentację do poprawy i uzupełnienia. W okolicznościach niniejszej sprawy czynności wykonane przez upoważnionego geodetę zostały ocenione jako prawidłowe, czego wyrazem było włączenie sporządzonej przez geodetę dokumentacji do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Zatem okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, wskazują na konieczność odpowiedniego rozliczenie części kosztów postępowania rozgraniczeniowego na biorących udział w sporze uczestników postępowania rozgraniczeniowego. Sąd za zasadną uznał metodologię rozliczenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego przyjętą przez organ pierwszej instancji (k. 106 akt administracyjnych). Organy więc orzekły o kosztach postępowania rozgraniczeniowego z odpowiednim uwzględnieniem korzyści, jakie dzięki rozgraniczeniu uzyskały uczestniczące w nim strony. Poczynione w tym zakresie przez Kolegium ustalenia zasługują na aprobatę.
Niewątpliwie każda ze stron tego postępowania rozgraniczeniowego miała interes prawny w rozgraniczeniu. Na jego skutek została bowiem prawidłowo wyznaczona granica prawna w terenie. Trafne jest więc stanowisko organu, że koszty rozgraniczenia należało podzielić po połowie miedzy strony postępowania.
W ocenie sądu w rozpoznawanej sprawie organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności. W sposób wyczerpujący zebrał i rozważył cały zebrany materiał dowodowy, a następnie do ustalonego stanu faktycznego zastosował właściwe przepisy prawa. Zdaniem sądu materiał dowodowy dawał podstawy do przyjęcia, że zostały spełnione wszystkie przesłanki do wydania postanowienia o kosztach rozgraniczenia. Zaskarżone postanowienie prawidłowo wyjaśnia podstawy faktyczne i prawne rozstrzygnięcia. Nie naruszono przy tym ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów prawa procesowego.
W świetle powyższego nie można zatem zgodzić się z zarzutami skargi. Podkreślić bowiem należy, iż zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w jej interesie lub na jej żądanie. Na podstawie art. 264 § 1 k.p.a. organ ma obowiązek orzeczenia o tych kosztach, chodzi bowiem o koszty faktycznie wyłożone przez organ w sytuacji, gdy ich poniesienie nie jest obowiązkiem organu oraz ich rozliczenie w relacji organ – strona.
Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Wobec powyższego, uznając, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd skargę oddalił.