Pełny tekst orzeczenia III SA/LU 316/25

III SA/Lu 316/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-09-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Andrzej Niezgoda
Jerzy Marcinowski /przewodniczący sprawozdawca/
Marcin Małek
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 111 § 1 i art. 113 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Marcin Małek Sędzia WSA Andrzej Niezgoda po rozpoznaniu w dniu 11 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 25 listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania pouczenia oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 listopada 2024 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy W. z dnia 28 października 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania pouczenia decyzji.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco.
Decyzją z dnia 10 sierpnia 2022 r. nr [...] Wójt Gminy W. orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości położonej w obrębie [...], gm. W., oznaczonej jako działka nr [...], z nieruchomościami sąsiednimi oznaczonymi jako działki nr [...], nr [...] i nr [...]. Decyzja została doręczona stronie w dniu 18 sierpnia 2022 r.
Pismem z dnia 13 sierpnia 2024 r., sprecyzowanym następnie pismami z dnia 20 września 2024 r. i z dnia 10 października 2024 r. A. R.-M. (dalej jako "skarżąca"), reprezentowana przez pełnomocnika profesjonalnego, wniosła o sprostowanie pouczenia zawartego w w/w decyzji
Postanowieniem z dnia 28 października 2024 r. Wójt Gminy W., na podstawie art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., dalej jako k.p.a.), odmówił sprostowania pouczenia w decyzji.
W wyniku wniesionego przez skarżącą zażalenia, postanowieniem z dnia 25 listopada 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie (dalej jako "Kolegium") utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium przytoczyło treść art. 113 § 1 k.p.a. wyjaśniając, że przez błąd pisarski lub oczywistą omyłkę należy rozumieć widoczne, niezgodne z zamierzonym, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylną pisownię czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu. Za błąd pisarski lub omyłkę pisarską nie można natomiast uznać zawartego w decyzji błędnego pouczenia o przysługujących stronie środach zaskarżenia. Nie jest to bowiem błąd możliwy do zweryfikowania przez proste zestawienie treści decyzji z aktami administracyjnymi. Błędne pouczenie co do prawa wniesienia środka zaskarżenia rodzi jedynie uprawnienie strony do żądania sprostowania decyzji w tym zakresie, w terminie 14 dni od otrzymania decyzji, na podstawie art. 111 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie strona z tego uprawnienia jednak nie skorzystała.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A. R.-M. wniosła o stwierdzenie nieważności powyższego postanowienia ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1) art. 6 k.p.a. w zw. z art. 112 k.p.a. w zw. z art. 113 k.p.a. poprzez niezastosowanie przez organ przepisów bezwzględnie obowiązującego prawa, a w konsekwencji wydanie decyzji odmownej, podczas gdy organ powinien wydać postanowienie o sprostowaniu decyzji zgodnie z wnioskiem skarżącej;
2) art. 7 k.p.a. poprzez niezastosowanie zasady prawdy obiektywnej, tj. poprzez niezbadanie przez organ charakteru omyłki i w konsekwencji błędne uznanie, że nie jest możliwe sprostowanie pouczenia decyzji, gdyż nie jest to oczywista omyłka;
3) art. 77 k.p.a. poprzez niezbadanie przez organ charakteru omyłki i w konsekwencji błędne uznanie, że nie jest możliwe sprostowanie pouczenia decyzji, gdyż nie jest to oczywista omyłka;
4) art. 77 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez organ, że w niniejszej sprawie na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego sprostowanie decyzji może zostać dokonane na podstawie art. 113 k.p.a., podczas gdy w niniejszej sprawie, po dokonaniu analizy konkretnego przypadku oczywiste jest, że błędne pouczenie zawarte w decyzji stanowi oczywistą omyłkę stanowiącą przejaw błędnego doboru słów, ponieważ organ posiada wiedzę o prawidłowym toku zaskarżania decyzji;
5) art. 112 k.p.a. poprzez stosowanie wobec skarżącej negatywnych konsekwencji zastosowania się przez skarżącą do błędnego pouczenia, podczas gdy przepis art. 112 k.p.a. wprost wyklucza taką możliwość.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa.
Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie w przedmiocie odmowy sprostowania pouczenia decyzji Wójta Gminy W. o rozgraniczeniu nieruchomości.
Stosownie do art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1151 z późn. zm.) wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. Strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi (art. 33 ust. 3).
W rozpoznawanej sprawie decyzja Wójta Gminy W. o rozgraniczeniu nieruchomości z dnia 10 sierpnia 2022 r. bezspornie zawierała nieprawidłowe pouczenie o przysługującym stronie skarżącej sposobie zaskarżenia – organ I instancji pouczył strony, że od decyzji przysługuje prawo wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie, w terminie 14 dni od doręczenia decyzji.
Wbrew twierdzeniom strony, błędne pouczenie o przysługujących stronie środkach zaskarżenia nie stanowi jednak błędu pisarskiego lub omyłki pisarskiej, o których mowa w art. 113 k.p.a.
Stosownie do art. 113 § 1 p.p.s.a., organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach.
W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie wskazuje się, że błąd pisarski rozumiany jest jako widoczne, niezamierzone i niewłaściwe użycie słowa lub określenia, zastosowanie niewłaściwej pisowni bądź też pominięcie wyrazu lub litery. Omyłki to natomiast inne postacie wadliwości decyzji administracyjnej o podobnym charakterze do wymienionych błędów. Wyznacznikiem oczywistości omyłki jest możność natychmiastowego i niepozostawiającego wątpliwości wykrycia uchybienia w drodze nawet powierzchownego zestawienia treści rozstrzygnięcia z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy. Błędy pisarskie i omyłki powinny być zatem oczywiste, czyli łatwo dostrzegalne, niewymagające przeprowadzenia badań. Wszystkie te wady muszą mieć też charakter techniczny i nieistotny (J. Borkowski, B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 19, 2024, art. 113 i powołane tam orzecznictwo).
Błędnego pouczenia w zakresie przysługujących stronie środków zaskarżenia nie można zaliczyć do tak rozumianych błędów pisarskich lub oczywistych omyłek. Nie jest to bowiem oczywisty błąd możliwy do zweryfikowania przez proste zestawienie treści decyzji, czy postanowienia z aktami administracyjnymi. Weryfikacja prawidłowości pouczenia często wymaga wiedzy prawniczej i nie można oczekiwać, że strona działająca bez pełnomocnika profesjonalnego wykryje tego rodzaju błąd.
W przypadku błędnego pouczenia o środkach zaskarżenia zastosowanie znajduje jedynie art. 111 § 1 k.p.a., zgodnie z którym strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Zastosowanie tego trybu wymaga jednak wniosku strony, złożonego w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji. Jak wynika natomiast z akt sprawy, strona nie skorzystała z takiej możliwości, ani też nie składała wniosku o przywrócenie terminu do jego złożenia.
W konsekwencji należało uznać, że organ I instancji prawidłowo odmówił sprostowania pouczenia zawartego w decyzji Wójta Gminy W. o rozgraniczeniu nieruchomości, zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie zasadnie utrzymało powyższe rozstrzygniecie w mocy.
Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego naruszenia art. 112 k.p.a. wyjaśnić należy, że stosownie do tego przepisu, błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub skutków zrzeczenia się odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Błędne pouczenie nie tworzy jednak uprawnienia do skorzystania ze środków prawnych, których ustawa w danym przypadku nie przewiduje. Sprostowanie zawartego w decyzji błędnego pouczenia odnośnie przysługujących stronie środków zaskarżenia może nastąpić wyłącznie w trybie art. 111 § 1 k.p.a., tj. na wniosek strony, złożony w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji, nie zaś na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. Jak już wyżej wskazano, z akt sprawy nie wynika, aby strona, obecnie reprezentowana już przez pełnomocnika profesjonalnego, składała taki wniosek lub też wnosiła o przywrócenie terminu do jego złożenia.
Ubocznie wskazać również należy, że na tle rozpoznanej sprawy zapadły już dwa wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 lutego 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 578/22 oraz z dnia 23 listopada 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 336/23, w sprawach dotyczących postanowień organu odwoławczego stwierdzających niedopuszczalność wniesionych przez stronę odwołań. W uzasadnieniu wyroku z dnia 9 lutego 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 578/22 sąd zobowiązał organ odwoławczy do dokładnego ustalenia treści żądania skarżącej oraz wezwania jej do sprecyzowania pisma opatrzonego nazwą "odwołanie". Jednocześnie sąd zobowiązał organ, aby pouczono stronę o treści art. 33 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz pouczono o negatywnych skutkach dla niej wynikających w sytuacji złożenia odwołania wbrew dyspozycji tego przepisu. Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy zastosował się do wiążących wytycznych zawartych w ww. wyroku i dwukrotnie (wezwaniami z dnia 14 i 26 kwietnia 2023 r.) wzywał skarżącą do sprecyzowania, czy pismo stanowi odwołanie od decyzji w przedmiocie rozgraniczenia. Jednocześnie organ informował skarżącą o treści art. 33 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz wskazał, że złożenie odwołania od przedmiotowej decyzji wbrew treści art. 33 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, będzie skutkować wydaniem przez organ odwoławczy postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania. Sąd szczegółowo wyjaśnił również stronie, że złożenie odwołania od decyzji rozgraniczeniowej jest niedopuszczalne, a jedyną drogą zaskarżenia decyzji rozgraniczeniowej jest żądanie przekazania sprawy sądowi powszechnemu w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji w tej sprawie. Powyższe oznacza, że na tym etapie skarżąca posiadała już wiedzę o prawidłowym trybie zaskarżenia przedmiotowej decyzji. Mimo to, skarżąca wniosła kolejne odwołanie, które było objęte wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 listopada 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 336/23.
Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie także naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 6, art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. W ocenie sądu organy obu instancji wywiązały się z ciążących na nich obowiązków w powyższym zakresie. Uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji odpowiada natomiast wymogom przewidzianym w art. 107 § 3 k.p.a. i nie narusza zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.) oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 k.p.a.).
Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.).
Sprawa niniejsza została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. W świetle art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W sprawie niniejszej przedmiotem skargi było postanowienie wymienione w art. 119 pkt 3 p.p.s.a.