Orzeczenie · 2026-06-18

III SA/Lu 158/26Nizna waznosc zarządzenia o cenniku cmentarnym z powodu braku publikacji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Miejsce
Lublin
Data
2026-06-18
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo miejscoweakty normatywnepublikacjadziennik urzędowycmentarz komunalnyopłatyzarządzeniesamorząd terytorialnynieważność

Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Rejonowego w Zamościu na zarządzenie Prezydenta Miasta Zamość z dnia 30 stycznia 2020 r. nr 29/2020 w sprawie ustalenia cennika usług świadczonych na Cmentarzu Komunalnym w Zamościu. Prokurator zarzucił istotne naruszenie prawa, w tym brak publikacji zarządzenia w wojewódzkim dzienniku urzędowym oraz wejście w życie z dniem podpisania, co naruszało przepisy ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i Konstytucji RP. Zdaniem prokuratora, zarządzenie to miało charakter aktu prawa miejscowego. Prezydent Miasta Zamość wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że ustalenie cennika usług cmentarnych ma charakter cywilnoprawny i właścicielski, a nie władczy, w związku z czym nie podlega obowiązkowi publikacji jako akt prawa miejscowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał skargę za zasadną. Sąd podzielił stanowisko prokuratora, że zaskarżone zarządzenie, ustalające opłaty za korzystanie z urządzeń na terenie cmentarzy komunalnych, stanowi akt prawa miejscowego. Kryteria generalności, abstrakcyjności i normatywności zostały spełnione, a adresatami byli zewnętrzni wobec administracji obywatele. Brak publikacji takiego aktu w dzienniku urzędowym jest istotnym naruszeniem prawa, skutkującym stwierdzeniem jego nieważności. Sąd odrzucił argumentację Prezydenta o cywilnoprawnym charakterze zarządzenia, podkreślając, że ustalanie opłat za usługi komunalne w ramach zadań własnych gminy ma charakter publicznoprawny. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego zarządzenia na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a., wskazując, że nawet upływ roku od podjęcia aktu nie stanowi przeszkody do stwierdzenia nieważności, jeśli jest to akt prawa miejscowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że cenniki usług komunalnych, w tym cmentarnych, są aktami prawa miejscowego podlegającymi publikacji, oraz konsekwencje braku tej publikacji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy głównie aktów prawa miejscowego wydawanych przez organy gminy w zakresie ustalania opłat za usługi komunalne.

Zagadnienia prawne (4)

Czy zarządzenie organu gminy ustalające cennik usług świadczonych na cmentarzu komunalnym stanowi akt prawa miejscowego podlegający obowiązkowi publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zarządzenie ustalające cennik usług świadczonych na cmentarzu komunalnym stanowi akt prawa miejscowego.

Uzasadnienie

Zarządzenie spełnia cechy aktu prawa miejscowego: jest aktem normatywnym, zawiera normy prawne o charakterze generalnym i abstrakcyjnym, wyznacza określone zachowanie adresatów (obowiązek uiszczenia opłat) i dotyczy zachowań powtarzalnych. Brak publikacji takiego aktu w dzienniku urzędowym jest istotnym naruszeniem prawa.

Czy brak publikacji aktu prawa miejscowego w wojewódzkim dzienniku urzędowym skutkuje jego nieważnością?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak publikacji aktu prawa miejscowego jest istotnym naruszeniem prawa, powodującym konieczność stwierdzenia jego nieważności w całości.

Uzasadnienie

Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych nakłada obowiązek publikacji aktów prawa miejscowego w dzienniku urzędowym. Brak tej publikacji stanowi istotne naruszenie prawa, które uzasadnia stwierdzenie nieważności aktu.

Czy ustalenie cennika usług świadczonych na cmentarzu komunalnym przez organ gminy ma charakter cywilnoprawny, czy publicznoprawny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Ma charakter publicznoprawny.

Uzasadnienie

Organ gminy, ustalając cennik usług na cmentarzu komunalnym w ramach realizacji zadania własnego, działa w sferze publicznoprawnej, a nie jako podmiot stosunku cywilnoprawnego. Stosunek ten nie charakteryzuje się równością i swobodą kształtowania woli, jak w prawie cywilnym, lecz jednostronnym ustalaniem wiążących opłat.

Czy zarządzenie, które utraciło moc w związku z wydaniem późniejszego zarządzenia, może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego?

Odpowiedź sądu

Tak, okoliczność utraty mocy przez zaskarżony akt nie czyni zbędnym wydania wyroku, gdyż akt mógł być stosowany do sytuacji z okresu poprzedzającego jego uchylenie.

Uzasadnienie

Utrwalone stanowisko judykatury, w tym uchwała Trybunału Konstytucyjnego, potwierdza, że sąd powinien rozpoznać sprawę nawet jeśli akt został już uchylony lub zmieniony, jeśli mógł być stosowany w okresie poprzedzającym jego zmianę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Stwierdzono nieważność
Stwierdzono nieważność zarządzenia Prezydenta Miasta Zamość nr 29/2020 z dnia 30 stycznia 2020 r. w sprawie ustalenia cennika usług świadczonych na Cmentarzu Komunalnym w Zamościu.

Przepisy (14)

Główne

u.o.a.n. art. 13 § pkt 2

Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 147 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Pomocnicze

u.o.a.n. art. 2 § 1

Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

u.o.a.n. art. 4 § 1

Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

Konst. RP art. 88 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.s.g. art. 40 § 2

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.g.k. art. 1

Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej

u.g.k. art. 4 § 2

Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej

u.c.i.z. art. 1

Ustawa z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych

u.c.i.z. art. 2 § 1

Ustawa z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych

k.c. art. 353 § 1

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaskarżone zarządzenie jest aktem prawa miejscowego. • Brak publikacji aktu prawa miejscowego w dzienniku urzędowym jest istotnym naruszeniem prawa. • Zarządzenie narusza przepisy o vacatio legis, wchodząc w życie z dniem podpisania. • Ustalanie cennika usług cmentarnych przez organ gminy ma charakter publicznoprawny.

Odrzucone argumenty

Zaskarżone zarządzenie nie jest aktem prawa miejscowego, lecz ma charakter cywilnoprawny. • Ustalenie cennika usług cmentarnych stanowi ofertę gminy, a nie władcze kształtowanie praw i obowiązków obywateli. • Nie istnieje obowiązek publikacji zarządzenia w dzienniku urzędowym. • Zarzuty skargi są bezzasadne.

Godne uwagi sformułowania

zarządzenie wprowadzające opłaty za korzystanie z urządzeń na terenie cmentarzy komunalnych, podobnie jak uchwała w sprawie opłat za korzystanie z cmentarzy komunalnych, stanowi akt prawa miejscowego, który podlega obowiązkowi ogłoszenia w wojewódzkim dzienniku urzędowym • akt normatywny, który zawiera normy postępowania o charakterze generalnym i abstrakcyjnym • brak publikacji zarządzenia stanowiącego akt prawa miejscowego jest istotnym naruszeniem prawa, powodującym konieczność stwierdzenia jego nieważności w całości • organ gminy określając cennik usług na cmentarzu komunalnym występuje jako podmiot stosunku cywilnoprawnego • cywilnoprawny stosunek charakteryzuje się przede wszystkim równością (równorzędnością) podmiotów oraz autonomiczną pozycją tych podmiotów względem siebie

Skład orzekający

Iwona Tchórzewska

przewodniczący-sprawozdawca

Jerzy Drwal

członek

Agnieszka Kosowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że cenniki usług komunalnych, w tym cmentarnych, są aktami prawa miejscowego podlegającymi publikacji, oraz konsekwencje braku tej publikacji."

Ograniczenia: Dotyczy głównie aktów prawa miejscowego wydawanych przez organy gminy w zakresie ustalania opłat za usługi komunalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia opłat za usługi komunalne i ich formalnoprawnych aspektów, co jest istotne dla samorządów i obywateli. Wyjaśnia, dlaczego brak publikacji aktu może prowadzić do jego nieważności.

Cennik cmentarny bez publikacji? Sąd stwierdza nieważność zarządzenia!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst