III SA/Lu 13/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2023-05-30
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowymiędzynarodowy transportkara pieniężnazezwolenieustawa o transporcie drogowymkontrola drogowapojazd normatywnypojazd nienormatywnyWSA Lublin

WSA w Lublinie oddalił skargę przewoźnika drogowego na karę pieniężną za brak wymaganego zezwolenia na międzynarodowy transport drogowy, uznając pojazd za normatywny, lecz nieposiadający wymaganego zezwolenia.

Skarżąca spółka została ukarana karą pieniężną za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia oraz za brak dokumentów. Spółka argumentowała, że pojazd był normatywny, a posiadane zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego było wystarczające. Sąd uznał, że pojazd był normatywny pod względem wymiarów i masy, ale mimo to wymagał zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy, którego spółka nie posiadała. Sąd oddalił skargę, podtrzymując decyzję organów administracji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę N. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy karę pieniężną w wysokości 12 000 zł nałożoną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Naruszenia dotyczyły niewyposażenia kierowcy w wymagane dokumenty oraz wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia. Spółka podnosiła, że pojazd nie był nienormatywny, a posiadane zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego było wystarczające. Sąd analizując stan faktyczny i przepisy prawa, w tym Umowę między RP a Federacją Rosyjską o międzynarodowych przewozach drogowych, ustalił, że choć zespół pojazdów nie przekraczał dopuszczalnych parametrów wymiarowych i masowych, to jednak wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego przez przewoźnika spoza UE wymagało posiadania zezwolenia. Kierowca nie okazał takiego zezwolenia, co stanowiło podstawę do nałożenia kary. Sąd odrzucił argumentację spółki dotyczącą posiadania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego, wskazując, że nie było ono wymagane dla pojazdu normatywnego, a posiadane zezwolenie kategorii IV nie było właściwe dla sytuacji, gdyby pojazd był nienormatywny. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa, oddalając skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego na terytorium RP przez zagraniczny podmiot spoza UE wymaga zezwolenia, chyba że umowy międzynarodowe stanowią inaczej. Zwolnienie z art. 6 lit. g Umowy PL-RU dotyczy pojazdów o masie całkowitej do 6 ton, a kontrolowany pojazd miał dopuszczalną masę całkowitą 19000 kg.

Uzasadnienie

Sąd powołując się na art. 28 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 5 ust. 1 Umowy PL-RU, stwierdził, że zezwolenie jest wymagane dla przewozów międzynarodowych przez podmioty spoza UE. Zwolnienie z art. 6 lit. g Umowy nie miało zastosowania ze względu na masę pojazdu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

u.t.d. art. 28 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy na terytorium RP przez zagraniczny podmiot spoza UE wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej.

u.t.d. art. 87 § ust. 1 pkt 3 lit. a

Ustawa o transporcie drogowym

Kierowca podczas wykonywania przewozu drogowego rzeczy jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać odpowiednie zezwolenie wymagane w międzynarodowym transporcie drogowym.

u.t.d. art. 92a § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Podmiot wykonujący przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków podlega karze pieniężnej.

u.t.d. art. 92a § ust. 3

Ustawa o transporcie drogowym

Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 12 000 złotych.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala skargę.

Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Federacji Rosyjskiej o międzynarodowych przewozach drogowych art. 5 § ust. 1

Przewozy ładunków między Polską a Rosją lub w tranzycie wymagają zezwoleń, z wyjątkiem określonym w art. 6.

Pomocnicze

u.t.d. art. 28a § ust. 3

Ustawa o transporcie drogowym

Kierujący pojazdem wykonującym międzynarodowy przewóz drogowy jest obowiązany posiadać w pojeździe i okazywać blankiet zezwolenia. W przypadku nieokazania, przewóz uznaje się za wykonywany bez zezwolenia.

p.r.d. art. 64 § ust. 1 pkt 1

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii.

p.r.d. art. 64ea

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Wykonanie przejazdu pojazdem nienormatywnym na podstawie zezwolenia kategorii innej niż wymagana lub kategorii IV z przekroczonymi parametrami wskazanymi w zezwoleniu, uznaje się za przejazd bez zezwolenia.

Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Federacji Rosyjskiej o międzynarodowych przewozach drogowych art. 6 § lit. g

Zezwolenie nie jest wymagane przy przewozach ładunków wykonywanych pojazdami o nośności do 3,5 tony i masie całkowitej do 6 ton.

Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Federacji Rosyjskiej o międzynarodowych przewozach drogowych art. 7 § ust. 1

Specjalne zezwolenie jest wymagane, jeżeli gabaryty lub ciężar pojazdu przekraczają normy lub przy przewozach niebezpiecznych ładunków.

k.p.a. art. 76

Kodeks postępowania administracyjnego

Dokumenty urzędowe stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy podejmują wszelkie niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77 § ust. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy czuwają nad tokiem postępowania i w sposób budzący zaufanie do organów państwa baczą, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości lub błędnej interpretacji przepisów.

k.p.a. art. 78

Kodeks postępowania administracyjnego

Strona może żądać przeprowadzenia dowodu.

u.t.d. art. 92c § ust. 1 pkt 1

Ustawa o transporcie drogowym

Nie wszczyna się postępowania o nałożenie kary pieniężnej, a postępowanie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Międzynarodowy transport drogowy wykonywany przez przewoźnika spoza UE wymagał zezwolenia, mimo że pojazd był normatywny. Posiadane zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego nie zwalniało z obowiązku posiadania zezwolenia na transport międzynarodowy. Wyniki pomiarów dokonanych przez funkcjonariuszy celnych były wiarygodne, ponieważ użyte przyrządy były legalizowane, a strona nie obaliła domniemania ich wiarygodności. Ekspertyza wydana na podstawie przepisów niemieckich nie miała znaczenia dla oceny zgodności z polskim prawem.

Odrzucone argumenty

Pojazd był normatywny, więc nie wymagał zezwolenia na międzynarodowy transport drogowy. Posiadane zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego było wystarczające. Wyniki pomiarów dokonanych przez funkcjonariuszy celnych były niewiarygodne z powodu braku wskazania przyrządów. Należało przeprowadzić dowód z opinii biegłego w celu wyjaśnienia rozbieżności między pomiarami a ekspertyzą.

Godne uwagi sformułowania

Wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej [...] wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej. W przypadku nieokazania podczas kontroli tego dokumentu, międzynarodowy przewóz drogowy uznaje się za wykonywany bez zezwolenia. Protokół kontroli, jako dokument urzędowy [...] stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i korzysta z domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone.

Skład orzekający

Jadwiga Pastusiak

przewodniczący-sprawozdawca

Anna Strzelec

członek

Iwona Tchórzewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku posiadania zezwolenia na międzynarodowy transport drogowy przez podmioty spoza UE, nawet w przypadku pojazdów normatywnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przewozu między Polską a Rosją oraz interpretacji przepisów ustawy o transporcie drogowym i umowy bilateralnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy rutynowej kontroli drogowej, ale wyjaśnia ważne niuanse dotyczące zezwoleń na transport międzynarodowy, co jest istotne dla branży transportowej.

Czy normatywny pojazd zawsze może jeździć bez zezwolenia? WSA wyjaśnia kluczowe zasady transportu międzynarodowego.

Dane finansowe

WPS: 12 000 PLN

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 13/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-05-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec
Iwona Tchórzewska
Jadwiga Pastusiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2201
art. 28 ust. 1, art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a, art. 92a ust. 1, lp. 1.12 i lp. 3.1 załacznika nr 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
M.P. 2005 nr 61 poz 806 art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 1
Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Federacji Rosyjskiej o międzynarodowych przewozach drogowych, podpisana w  Warszawie dnia 30 sierpnia 1996 r.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi N. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 16 listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 16 listopada 2022 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 22 sierpnia 2022 r. nr [...] nakładającą na N. T. karę pieniężną w wysokości 12 000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco.
W dniu 24 sierpnia 2021 r. na drogowym przejściu granicznym w Koroszczynie poddano kontroli zespół pojazdów o nr rej. [...] Pojazdem kierował R. K., który wykonywał na rzecz przewoźnika drogowego N. T. (dalej jako "skarżąca") międzynarodowy transport drogowy. Na podstawie zapisów w dowodach rejestracyjnych ww. zespołu pojazdów kontrolujący ustalili, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu przekracza 6 ton, w związku z czym, dla ww. środka przewozowego wymagane było zezwolenie, o którym mowa w art. 28 ustawy o transporcie drogowym, tj. zezwolenie na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udzielonej przedsiębiorcy wykonującemu przewóz. W trakcie kontroli kierowca nie posiadał w pojeździe i nie okazał do kontroli przedmiotowego zezwolenia, a także zezwolenia wielokrotnego, wielostronnego EKMT. Kierujący przedstawił natomiast zezwolenie kategorii IV nr [...] na przejazd pojazdu nienormatywnego na okres 6 miesięcy w terminie od dnia 22 marca 2021 r. do dnia 22 września 2021 r., wydane przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w dniu 18 marca 2021 r.
W trakcie kontroli dokonano pomiaru rzeczywistych parametrów zewnętrznych pojazdu i stwierdzono, że dopuszczalne parametry nie zostały przekroczone.
Wobec powyższego stwierdzono następujące naruszenia:
- lp. 1.12 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 z późn. zm.), dalej jako "u.t.d.", tj. niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym - za każdy dokument;
- lp. 3.1 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia.
Wyniki kontroli zostały utrwalone w protokole kontroli z dnia 24 sierpnia 2021 r. nr [...] Kierowca wniósł uwagi do ww. protokołu (załącznik nr 1 do protokołu) wskazując, że na podstawie art. 6 Porozumienia między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Federacji Rosyjskiej z dnia 18 lipca 1996 r. zezwolenie nie jest wymagane na ładunki, na których przewóz zgodnie z art. 7 Porozumienia zostało uzyskane specjalne pozwolenie. Art. 7 ww. porozumienia wskazuje, że "przewoźnik powinien uzyskać specjalne pozwolenie właściwego organu drugiej strony porozumienia, jeżeli gabaryty lub waga środka transportu samochodowego jadącego bez ładunku lub z ładunkiem, a także wagowe naciski na oś przewyższają normy ustalone na terytorium państwa drugiej Strony Porozumienia...". Ponieważ skontrolowany zespół pojazdów posiada długość bez ładunku równą 16,55 metra, to w celu przemieszczania pojazdu ponadgabarytowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej było uzyskane specjalne pozwolenie zezwolenie nr [...] z dnia 18 marca 2021 r.
Pismem z dnia 31 stycznia 2022 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej zawiadomił skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w zakresie stwierdzonych w trakcie kontroli naruszeń, a następnie, decyzją z dnia 6 sierpnia 2021 r., nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 12 000 zł w związku z naruszeniami określonymi w lp. 1.12 oraz lp. 3.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Po rozpatrzeniu wniesionego przez skarżącą odwołania, decyzją z dnia 16 listopada 2022 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przywołał treść przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie, w tym art. 28 ust. 1 u.t.d., w myśl którego, przewoźnik zagraniczny może wykonywać międzynarodowy transport drogowy rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem posiadania zezwolenia udzielonego przez ministra właściwego do spraw transportu. Warunek posiadania zezwolenia dotyczy zarówno przejazdu samochodowego załadowanego, jak i tzw. przejazdu na pusto. Wskazał, że zgodnie z art. 28a ust. 3 ww. ustawy, kierujący pojazdem samochodowym wykonującym międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany posiadać w pojeździe i okazywać na żądanie uprawnionych osób blankiet zezwolenia, zaś w przypadku nieokazania podczas kontroli tego dokumentu, międzynarodowy przewóz drogowy uznaje się za wykonywany bez zezwolenia.
Organ odwoławczy poniósł, że w dacie kontroli oraz w dacie wydawania decyzji administracyjnej obowiązywała umowa między Rządem Rzeczpospolitej Polskiej a Federacją Rosyjską o międzynarodowych przewozach drogowych, sporządzona w Warszawie dnia 30 sierpnia 1996 r. (M. P. z 2005 r. Nr 61, poz. 806). Stosownie do art. 1 ust. 1 umowy ma ona zastosowanie do przewozów podróżnych i ładunków między obu krajami i w tranzycie przez te terytoria wykonywanych pojazdami zarejestrowanymi na terytorium jednej z Umawiających się stron. Stosownie jednak do art. 6 lit. g Umowy zezwolenie, o którym mowa w art. 5 ust. 1 Umowy, nie jest wymagane przy przewozach ładunków wykonywanych pojazdami o nośności do 3,5 ton i masie całkowitej do 6 ton.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie wyjaśnił, że w niniejszej sprawie kontrolowany środek przewozowy jest normatywny w zakresie wymiarów, masy i nacisków osi, zatem na jego przejazd (bez ładunku) nie było wymagane jakiekolwiek zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego. Urządzenia kontrolno-pomiarowe posiadały aktualne świadectwa legalizacji i spełniały wymogi rozporządzenia Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać przymiary, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 2, poz. 3), dalej jako "rozporządzenie" oraz nie wskazywały jakichkolwiek usterek lub wad, a uczestniczący w czynnościach kontrolnych kierowca nie zgłosił uwag co do tego pomiaru i podpisał Kartę pomiaru. Wyniki pomiarów organ uznał zatem za rzetelne, prawidłowe i wiarygodne. W konsekwencji, okazane podczas kontroli przez kierowcę zezwolenie kategorii IV nr [...] z dnia 18 marca 2021 r. nie było wymagane i pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.
Odnosząc się do przedłożonej w toku postępowania ww. ekspertyzy z dnia 26 sierpnia 2020 r. wydanej przez Ośrodek badań technicznych dla ruchu pojazdów silnikowych DEKRA e.V Dresden nr certyfikatu [...] organ wskazał, że ekspertyzę przeprowadzono 26 sierpnia 2020 r. dla ciągnika siodłowego [...] o numerze rejestracyjnym [...] oraz naczepy [...] o numerze rejestracyjnym [...] Kontrolowany ciągnik siodłowy o numerze rejestracyjnym [...] i naczepa o numerze rejestracyjnym [...] zostały wskazane jedynie jako opcjonalne dla uzyskania takich samych jak określone dla zespołu pojazdów o nr rej. [...] w ekspertyzie parametrów. Ocenę przeprowadzono zgodnie z zaleceniem 9 (pojazdy przegubowe do transportu długich materiałów, dużych objętości i ciężkich), dotyczącym przyznania zwolnienia zgodnie z S 70 StVZO dla niektórych typów i zespołów, zatem w oparciu o niemieckie przepisy i wytyczne, które nie mają zastosowania w przypadku realizowanego przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewozu.
Organ odwoławczy nie uwzględnił również zarzutów w zakresie odmowy przeprowadzenia dowodu – powołania biegłego na okoliczność wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy uzyskaną w wyniku kontroli a wartością spornego parametru, zawartą w przedłożonej do akt sprawy ekspertyzie. Dyrektor Izby Administracji w Lublinie wyjaśnił, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że długość zespołu pojazdów była normatywna, a ekspertyza nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia.
W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że w dniu kontroli zespołem pojazdów o numerach rejestracyjnych [...], wykonywany był międzynarodowy przewóz drogowy, przez przewoźnika mającego siedzibę na terytorium Federacji Rosyjskiej, w związku z czym, kierowca kontrolowanego pojazdu winien być wyposażony w zezwolenie na międzynarodowy przewóz drogowy. Kierowca nie kierowca nie posiadał przy sobie i nie okazał na żądanie upoważnionego do kontroli funkcjonariusza, zezwolenia, w związku z czym, na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. oraz lp. 1.12 i lp. 3.1 załącznika nr 3 do u.t.d., została na przedsiębiorcę nałożona kara pieniężna w prawidłowej wysokości.
Odnosząc się zaś do okazanego przez kierowcę zezwolenia kategorii IV organ stwierdził, że zezwolenie to nie uprawnia do poruszania się pojazdem nienormatywnym z przekroczonym parametrem długości oraz parametrami szerokości, wysokości i masy całkowitej pojazdu w normie. Przy przekroczeniu jedynie parametru długości wystarczające jest zezwolenie kategorii II, gdyż zgodnie z art. 64 ea ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.2023 r., poz.1047) w przypadku wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, kategorii innej niż wymagana albo na podstawie zezwolenia kategorii V z przekroczonymi parametrami technicznymi pojazdu lub zespołu pojazdów wskazanymi w tym zezwoleniu, przejazd pojazdu nienormatywnego uznaje się za wykonywany bez zezwolenia. Tym samym, gdyby kontrolowany zespół pojazdów był nienormatywny w zakresie długości, na przejazd tego pojazdu wymagane byłoby przedstawienie zezwolenia kategorii II. Organ podkreślił jednocześnie, że w niniejszej sprawie kontrolowany środek przewozowy jest normatywny w zakresie wymiarów, masy i nacisków osi, w związku z czym na przejazd tego zespołu pojazdów nie jest wymagane jakiekolwiek zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie nie znalazł również podstaw do zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie N. T. wniosła o uchylenie powyższej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi zarzuciła organowi odwoławczemu nieuprawnioną odmowę przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, w sytuacji gdy świadectwo Dekry potwierdza, że skontrolowany zespół pojazdów jest nienormatywny w zakresie długości, którą przekracza o 5 cm, a pomiar wykonany na granicy przez funkcjonariuszy celnych wskazuje, że zespół pojazdów bez ładunku nie przekracza dopuszczalnej normy długości. Rozstrzygnięcie tej kwestii jest kluczowe dla oceny prawnej kontrolowanego przejazdu. Kartę pomiarów przedmiotowych pojazdów przeprowadzili funkcjonariusze o nieznanych kwalifikacjach i nieznanymi przyrządami mierniczymi. Zarzuciła organowi, że nie wskazuje w uzasadnieniu swej decyzji jakie przyrządy pomiarowe zostały zastosowane w sprawie. Podkreśliła, że pomiary przeprowadzone przez niemiecką Dekrę, która jest jednym z najbardziej uznanych i renomowanych organizacji w zakresie swej działalności przeprowadził specjalista, który wyniki swojej pracy zawarł na kilkunastu stronach.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest decyzja nakładająca na skarżącą karę pieniężną w wysokości 12 000 zł za stwierdzone w toku kontroli drogowej naruszenia określone w lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym - za każdy dokument oraz lp. 3.1 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia.
Materialnoprawną podstawę wydania powyższej decyzji stanowiły przepisy ustawy o transporcie drogowym. Stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych (art. 92a ust. 3 u.t.d.). Zgodnie zaś z art. 92a ust. 7 tej ustawy, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10
- załącznika nr 3 do ustawy.
Stosownie do art. 28 ust. 1 u.t.d., wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, może być udzielone na okres nieprzekraczający danego roku kalendarzowego (ust. 1). Przepisy ust. 1-2 stosuje się również w przypadku przejazdu pojazdu samochodowego bez ładunku (ust. 3).
Zgodnie zaś z art. 28a ust. 1 u.t.d., zagraniczny podmiot wykonujący międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany wypełnić blankiet zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1, najpóźniej przed wjazdem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pojazdu samochodowego, którym przewóz ten jest wykonywany. W przypadku niewypełnienia lub nieprawidłowego wypełnienia blankietu zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1, przejazd uznaje się za wykonywany bez zezwolenia (ust. 2). Kierujący pojazdem samochodowym wykonującym międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy jest obowiązany posiadać w pojeździe i okazywać na żądanie uprawnionych osób blankiet zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1. W przypadku nieokazania podczas kontroli tego dokumentu, międzynarodowy przewóz drogowy uznaje się za wykonywany bez zezwolenia (ust. 3).
Za naruszenie dyspozycji art. 28 u.t.d. przewidziana jest kara pieniężna określona w lp. 3.1. załącznika nr 3 do u.t.d. w wysokości 12.000 zł.
Stosownie zaś do art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wykonując przewóz drogowy rzeczy - dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także odpowiednie zezwolenie wymagane w międzynarodowym transporcie drogowym.
Niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d., sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 500 zł - za każdy dokument (lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d.).
Bezspornym jest, że w dniu kontroli zespołem pojazdów o numerach rejestracyjnych [...], wykonywany był międzynarodowy przewóz drogowy, przez przewoźnika mającego siedzibę na terytorium Federacji Rosyjskiej.
Zasady wykonywania przewozów drogowych podróżnych i ładunków między Rzeczypospolitą Polską i Federacją Rosyjską uregulowane zostały w Umowie zawartej miedzy Rządem Rzeczpospolitej Polskiej a Federacją Rosyjską o międzynarodowych przewozach drogowych, podpisanej w Warszawie dnia 30 sierpnia 1996 r. (M. P. z 2005 r. Nr 61, poz. 806). Stosownie do art. 1 ust. 1 Umowy, ma ona zastosowanie do przewozów podróżnych i ładunków między obu krajami i w tranzycie przez te terytoria wykonywanych pojazdami zarejestrowanymi na terytorium jednej z Umawiających się stron.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 Umowy, przewozy ładunków między obu państwami lub w tranzycie przez ich terytoria, z wyjątkiem przewozów określonych w artykule 6 niniejszej Umowy, wykonywane są pojazdami samochodowymi na podstawie zezwoleń wydawanych przez właściwe organy Umawiających się Stron. Na każdy przewóz ładunków wymagane jest oddzielne zezwolenie, które uprawnia do wykonania jednej jazdy tam i z powrotem, o ile nie zostanie to inaczej określone w samym zezwoleniu (ust. 2). Stosownie do art. 6 lit. g Umowy, zezwolenie, o którym mowa w art. 5 ust. 1 Umowy, nie jest wymagane przy przewozach ładunków wykonywanych pojazdami o nośności do 3,5 ton i masie całkowitej do 6 ton.
Jednocześnie, zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 Umowy, jeżeli gabaryty lub ciężar pojazdu samochodowego jadącego bez ładunku lub z ładunkiem, a także nacisk na oś przekraczają normy obowiązujące na terytorium państwa drugiej Umawiającej się Strony, a także przy przewozach niebezpiecznych ładunków, przewoźnik obowiązany jest posiadać specjalne zezwolenie wydane przez właściwy organ drugiej Umawiającej się Strony. Jeżeli wymienione w punkcie 1 niniejszego artykułu zezwolenie przewiduje przejazd pojazdu samochodowego na określonej trasie, przewóz powinien odbywać się po tej trasie.
Z powyższych przepisów wynika, że skontrolowany w niniejszej sprawie międzynarodowy przewóz drogowy, jako wykonywany przez przewoźnika mającego siedzibę na terytorium Federacji Rosyjskiej, wymagał uzyskania zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1 u.t.d. w związku z art. 5 ust. 1 Umowy. Jednocześnie przewóz ten nie był zwolniony z uzyskania tego zezwolenia, na podstawie art. 6 ust. 1 Umowy, a w szczególności na podstawie lit. g tego przepisu. Jak wynika bowiem z przedłożonego w trakcie kontroli dowodu rejestracyjnego (k. 4 akt adm.) ciągnika siodłowego o numerze [...], dopuszczalna masa całkowita pojazdu wynosi 19000 kg, a więc przekraczała 6 ton (6000 kg). Okoliczności te są bezsporne i nie budzą wątpliwości sądu.
Z akt rozpoznawanej sprawy wynika również, że w dniu kontroli zespół pojazdów nie przekraczał dopuszczalnych parametrów określonych w obowiązujących przepisach, w związku z czym, na jego przejazd nie było wymagane jakiekolwiek zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego (zezwolenie specjalne, o którym mowa w art. 7 ust. 1 Umowy).
Dopuszczalne parametry pojazdu wraz z ładunkiem określone zostały w przepisach ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450 z późn. zm.), dalej jako "p.r.d." oraz rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 z późn. zm.), dalej jako "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów". Zgodnie z art. 61 ust. 10 p.r.d. wysokość pojazdu wraz z ładunkiem nie może przekraczać 4,00 m, natomiast stosownie do art. 62 ust. 4a pkt 1 p.r.d, długość zespołu 2 pojazdów nie może przekraczać 18,75 m, a 3 pojazdów - 22 m, z wyjątkiem zespołu pojazdów złożonego z pojazdu samochodowego i naczepy, których długość nie może przekraczać 16,5 m.
W myśl § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów, w przypadku pojazdu członowego długość pojazdu nie może przekraczać 16,50 m, z zastrzeżeniem ust. 16, który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia, szerokość pojazdu nie może przekraczać 2,55 m lub 2,60 m (w przypadku pojazdu, który przeznaczony jest do przewozu towarów w określonej temperaturze), natomiast stosownie do § 2 ust. 4 rozporządzenia, wysokość pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 12, nie może przekraczać 4,00 m. W przypadku pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym podstawą sprawdzenia wymagań, o których mowa w ust. 1-16, są wartości rzeczywiste wymienionych wymiarów, z uwzględnieniem art. 61 ust. 6, 7 i 10 ustawy (§ 2 ust. 17 rozporządzenia).
Wykaz urządzeń i wyposażenia, które nie muszą być uwzględniane przy określaniu wymiarów zewnętrznych pojazdów, określa dodatek 1 do załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 1230/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie wykonania rozporządzenia (WE) nr 661/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do wymagań w zakresie homologacji typu dotyczących mas i wymiarów pojazdów silnikowych oraz zmieniającego dyrektywę 2007/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 353 z 21.12.2012, str. 31), dalej jako "rozporządzenia Komisji (UE) nr 1230/2012" (§ 2 ust. 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów).
W Tabeli 1 - Długość pojazdu do dodatku 1 do załącznika I do ww. rozporządzenia, jako urządzenia i wyposażenie, które nie muszą być uwzględniane przy określaniu długości w przypadku pojazdów kategorii N3 (pojazdy zaprojektowane i wykonane do przewozu ładunków i mające maksymalną masę całkowitą 12t) i kategorii 04 (przyczepy- w tym naczepy o maksymalnej masie całkowitej przekraczającej 10 t) zostały wskazane:
- urządzenia służące do widzenia pośredniego zgodnie z definicją w pkt 2.1 regulaminu EKG
ONZ nr 46,
- wycieraczki i spryskiwacze,
- zewnętrzne osłony przeciwsłoneczne,
-stopnie wejściowe i uchwyty,
- sprzęgi mechaniczne,
- dodatkowy sprzęg z tyłu przyczepy (jeżeli jest demontowalny),
- podnośniki, pochylnie lub podobne urządzenia (gdy nie są rozłożone i nie wystają o więcej niż 300 mm), pod warunkiem że ładowność pojazdu nie ulega zwiększeniu,
- urządzenia pomagające w obserwacji i wykrywaniu, w tym radary,
- sprężynujące zderzaki i podobne urządzenia,
- plomby celne i ich zabezpieczenia,
- urządzenia mocujące plandekę i ich zabezpieczenie,
- ograniczniki wzdłużne w samochodach o wymiennym nadwoziu,
- przednie lub tylne tablice z oznakowaniem pojazdu,
- światła dodatkowe zgodnie z definicją w sekcji 2 regulaminu EKG ONZ nr 48,
- wyposażenie i urządzenia aerodynamiczne,
- anteny stosowane do komunikacji pojazd-pojazd lub pojazd-infrastruktura.
Jednocześnie, w art. 2 pkt 22 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1230/2012, wskazano, że "długość" oznacza wymiar określony w pkt 6.1.1, 6.1.2 i 6.1.3 normy ISO 612:1978; definicję tę stosuje się również do pojazdów przegubowych składających się z dwóch lub więcej segmentów.
Z protokołu kontroli (k. 8 akt. adm.) wynika, że przejazd odbywał się bez ładunku. W karcie kontroli parametrów zewnętrznych i odległości pomiędzy osiami pojazdu (k. 6 akt. adm.) wskazano następujące wartości parametrów zewnętrznych pojazdu: długość – 1650 cm, wysokość – 393 cm oraz szerokość – 245 cm. Zaznaczono również, iż pomiary parametrów zewnętrznych pojazdu przeprowadzono zgodnie z obowiązującą normą ISO 612.
Skontrolowany pojazd nie przekroczył zatem żadnego z obowiązujących parametrów dopuszczalnych.
Powyższe wyniki nie budzą żadnych wątpliwości sądu. Wprawdzie w protokole kontroli, ani w karcie kontroli parametrów zewnętrznych i odległości pomiędzy osiami pojazdu nie wskazano, jakimi urządzeniami dokonano pomiarów, to jednak organ I instancji zwrócił się do Kierownika Oddziału Celnego w Koroszczynie o udzielenie informacji w tym zakresie (k. 61 akt adm.). W odpowiedzi na powyższe (k. 62 akt adm.) wskazano m.in., że w dniu 25 sierpnia 2021 r. do pomiaru długości, szerokości oraz rozstawu osi podczas kontroli pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] wykorzystano przymiar wstęgowy typu 305034030BF BMI o numerze seryjnym 004605, zaś do pomiaru wysokości przymiar sztywny teleskopowy NEDO o numerze seryjnym U11097. Do pisma załączono m.in. świadectwa wzorcowania ww. urządzeń.
Przymiar wstęgowy typu 305034030BF BMI o numerze seryjnym 004605 posiadał ważne świadectwo wzorcowania nr P0027-251019 z dnia 25 lipca 2019 r., wydane przez Geomatix Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w Katowicach, zaś przymiar sztywny teleskopowy typu NEDO (nr seryjny U11097), którym posłużono się przy pomiarze wysokości posiadał ważne świadectwo wzorcowania nr WL/512-1/2018 z dnia 7 marca 2018 r., wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Poznaniu. Świadectwo wzorcowania stanowi potwierdzenie spełnienia przez urządzenie wymagań określonych w rozporządzeniu rozporządzenia Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać przymiary, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych.
Podkreślenia w tym miejscu także wymaga, że protokół kontroli, jako dokument urzędowy sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ państwowy w zakresie jego działania, stosownie do art. 76 k.p.a. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i korzysta z domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Utrwalone protokołem czynności kontrolne odzwierciedlają przebieg tych czynności oraz poczynione w ich toku ustalenia faktyczne. Protokół ponadto sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Wiarygodności dokumentowi urzędowemu można odmówić jedynie w przypadku, gdy zostanie przeprowadzone skuteczne postępowanie dowodowe przeciwko jego autentyczności lub przeciwko zgodności z prawdą (art. 76 k.p.a.). Ciężar obalenia domniemania wiarygodności dowodu ciąży przy tym na stronie skarżącej.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że kierowca pojazdu uczestniczył w kontroli, otrzymał informacje dotyczące procedury pomiaru oraz miał zagwarantowaną możliwość wypowiedzenia się w protokole kontroli co do sposobu i warunków jej przeprowadzenia. Kierujący skorzystał z przysługujących mu uprawnień w tym zakresie i przedstawił obszerne wyjaśnienia zawarte w załączniku do protokołu kontroli (k. 11 akt. administracyjnych). Wprawdzie kierujący pojazdem wskazał, że skontrolowany zespół pojazdów posiada długość 16,55 m, co zostało, zdaniem kierowcy, potwierdzone faktycznymi pomiarami i dokumentami: Vollzug der Stabenverkehrs-Zulassung-Ordung (StVZO) Nr [...] i Gutachten zur Erlangung einer Ausnahmegenehmigung gemab 70 StVZO und 47 FZV no [...] z 26 sierpnia 2020 r., to jednak nie zgłosił żądnych uwag odnośnie samego sposobu i warunków przeprowadzonych pomiarów, wskazujących na jakiekolwiek nieprawidłowości. Nie ma zatem żadnych podstaw do kwestionowania procedury przeprowadzonych pomiarów oraz uzyskanych wyników pomiarów, które należy uznać za wiarygodne.
Powyższej oceny nie zmienia przedłożona przez stronę w toku postępowania ekspertyza w celu uzyskania zwolnienia zgodnie z § 70 StVZO i § 47 FZV z dnia 26 sierpnia 2020 r. wydaną przez Ośrodek badań technicznych dla ruchu pojazdów silnikowych DEKRA e.V Dresden nr certyfikatu [...]. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, powyższą ekspertyzę przeprowadzono 26 sierpnia 2020 r. dla ciągnika siodłowego [...] o numerze rejestracyjnym [...] oraz naczepy [...] o numerze rejestracyjnym [...] Z ekspertyzy tej wynika, że długość tego konkretnego zespołu pojazdów wynosi 16,55 m. W dokumencie tym wskazano ponadto, że dla ocenianego zespołu pojazdów może być użyta naczepa [...] o nr rejestracyjnym [...] lub opcjonalnie pojazd ciągnący [...] o numerze rejestracyjnym [...]
Z powyższego dokumentu jednoznacznie zatem wynika, że ekspertyza dotyczy ciągnika siodłowego [...] o numerze rejestracyjnym [...] oraz naczepy [...] o numerze rejestracyjnym [...] Nie dotyczy ona natomiast zespołu pojazdu składającego się pojazdu ciągnącego [...] o numerze rejestracyjnym [...] i naczepy [...] o numerze rejestracyjnym [...] użytych łącznie. Wynika z niej, że dla zespołu pojazdów składającego się z ciągnika siodłowego [...] o numerze rejestracyjnym [...] oraz naczepy [...] o numerze rejestracyjnym [...], w razie potrzeby można użyć jako zamiennika pojazdu ciągnącego będącego przedmiotem ekspertyzy wskazanego na stronie pierwszej dokumentu pojazdu ciągnącego [...] o numerze rejestracyjnym [...] lub jako zamiennika wskazanej tam naczepy – naczepy [...] o nr rejestracyjnym [...] Nie przesądza to jednak o tym, że ekspertyza obejmuje również konfigurację pojazdu ciągnącego i naczepy skontrolowanej w rozpoznawanej sprawie i że taka konfiguracja również będzie miała 16,55 m długości.
Ponadto, co szczególnie istotne, ekspertyza ta została wydana na potrzeby uzyskania zezwolenia w Republice Federalnej Niemiec i na podstawie niemieckich przepisów. Natomiast kontrola parametrów zewnętrznych pojazdów poruszających się po terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i mająca na celu sprawdzenie przestrzegania obowiązujących na terytorium RP przepisów odbywa się zgodnie z Polską Normą PN-ISO 612 "Pojazdy drogowe. Wymiary pojazdów samochodowych i pojazdów ciągniętych. Terminy i definicje".
Powyższe oznacza, jak prawidłowo przyjął organ, że wskazany wyżej dokument ekspertyzy nie ma znaczenia dla rozpoznawanej sprawy.
W świetle przytoczonych regulacji i stwierdzonych w trakcie kontroli okoliczności należało uznać, że organy prawidłowo ustaliły, że kontrolowany pojazd nie był nienormatywny, bowiem nie przekroczył żadnego z obowiązujących parametrów, co oznacza że na jego przejazd nie było wymagane jakiekolwiek zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego.
W szczególności, wbrew twierdzeniom skarżącej, przewóz nie mógłby również odbywać się na podstawie okazanego w trakcie kontroli zezwolenia nr [...] kategorii IV na przejazd pojazdu nienormatywnego w okresie od 22 marca 2021 r. do dnia 22 września 2021 r.
Przede wszystkim, w art. 7 ust. 1 Umowy, przewidziano wprost, że zezwolenie specjalne (zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego) jest wymagane, jeżeli gabaryty lub ciężar pojazdu samochodowego jadącego bez ładunku lub z ładunkiem, a także nacisk na oś przekraczają normy obowiązujące na terytorium państwa drugiej Umawiającej się Strony, a także przy przewozach niebezpiecznych ładunków. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika natomiast, jak już wyżej wykazano, że w dniu kontroli zespół pojazdów nie przekraczał dopuszczalnych parametrów określonych w obowiązujących przepisach.
Ponadto, jak słusznie ocenił organ odwoławczy, posługiwanie się zezwoleniem kategorii IV przy założeniu nienormatywności parametrów technicznych kontrolowanego pojazdu w zakresie tylko długości zespołu pojazdu byłoby nieprawidłowe, gdyż prawidłowym zezwoleniem w takiej sytuacji byłoby tylko zezwolenie kategorii II.
W myśl art. 64 ust. 1 pkt 1 prawa o ruchu drogowym ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ.
Wymiary, masa, naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-V oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, są określone w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy (art. 64 ust. 3 p.r.d.). Zgodnie z treścią tego załącznika, zezwolenie kategorii II dotyczy pojazdów nienormatywnych: o naciskach osi i rzeczywistej masie całkowitej nie większych od dopuszczalnych, o szerokości nieprzekraczającej 3,2 m, o długości nieprzekraczającej - 15 m dla pojedynczego pojazdu, - 23 m dla zespołu pojazdów, o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m.
Prawidłowa jest ocena organu, iż wystarczające przy przekroczeniu jedynie parametru długości było wyposażenie kierowcy w zezwolenie kategorii II, jednakże zezwoleniem którym dysponował kierujący pojazdem było zezwolenie kategorii IV.
Zgodnie z treścią okazanego dokumentu, obejmował on zezwolenie na przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego, który spełnia wymagania w zakresie wymiarów, masy oraz nacisków osi, określone w pozycji 4 tabeli "Kategorie zezwoleń na przejazd pojazdu nienormatywnego" załącznika do ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. Zezwolenie to dotyczyło zatem pojazdów nienormatywnych: o szerokości nieprzekraczającej:
- 3,4 m dla drogi jednojezdniowej,
- 4 m dla drogi dwujezdniowej klasy A i S, o długości nieprzekraczającej:
- 15 m dla pojedynczego pojazdu,
- 23 m dla zespołu pojazdów,
- 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach,
- o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m,
- o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t,
- o naciskach osi nie większych od dopuszczalnych;
W myśl zaś art. 64ea p.r.d. w przypadku wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, kategorii innej niż wymagana albo na podstawie zezwolenia kategorii IV z przekroczonymi parametrami technicznymi pojazdu lub zespołu pojazdów wskazanymi w tym zezwoleniu, przejazd pojazdu nienormatywnego uznaje się za wykonywany bez zezwolenia. Przepis ten stanowi wyraźny zakaz posługiwania się podczas wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym zezwoleniem kategorii innej niż wymagana.
Rozważania te dotyczą jednak wyłącznie hipotetycznego założenia, że pojazd poddany kontroli w dniu 24 sierpnia 2021 r. faktycznie byłby nienormatywny w zakresie długości pojazdu, czego jednak w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono.
Za uzasadnione należy uznać stanowisko organu, że międzynarodowy przewóz drogowy wykonywany był przez przewoźnika mającego siedzibę na terytorium Federacji Rosyjskiej, w związku z czym wymagał uzyskania zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ust. 1 u.t.d. w związku z art. 5 ust. 1 Umowy. Jednocześnie przewóz ten nie był zwolniony z uzyskania tego zezwolenia, na podstawie art. 6 ust. 1 Umowy, w tym na podstawie lit. g tego przepisu. Skarżąca nie posiadała takiego zezwolenia, wobec czego organy zasadnie wymierzyły stronie skarżącej karę pieniężną na podstawie art. 92 ust. 1 i ust. 7 oraz lp. 3.1 i 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia (12000 zł) i za niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. (500 zł). Ponieważ suma kar pieniężnych za stwierdzone naruszenia przekraczała sumę kar, o której mowa w art. 92a ust. 3 zasadnie wymierzono skarżącemu karę w maksymalnej przewidzianej w tym przepisie wysokości 12 000 zł.
W ocenie sądu prawidłowe jest także stanowisko organów w zakresie braku podstaw do zwolnienia skarżącej od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia na podstawie art. 92c u.t.d. Stosownie do art. 92c ust. 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Sytuacja wskazana w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., może mieć miejsce jeżeli strona nie miała wpływu na powstanie naruszenia lub nie mogła tego przewidzieć, a więc gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie od niej niezależnych. Jako zdarzenia i okoliczności nie do przewidzenia należy rozumieć takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, a ich wystąpienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia przy dołożeniu ze strony przedsiębiorcy należytej staranności przy prowadzeniu działalności gospodarczej. W dyspozycji art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie mieszczą się natomiast sytuacje, które wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych po stronie pracodawcy, a nawet lekkiego niedbalstwa. Brak wpływu strony na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć, nie jest wystarczające jedynie zakwestionowanie swojej odpowiedzialności. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie przywołała okoliczności, które przemawiałyby za spełnieniem powyższych standardów. W tej sytuacji należało zgodzić się z oceną organów, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 92c u.t.d.
Wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki organy orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły także przepisów postępowania. W ocenie sądu, organy obu instancji podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie, zgodnie z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Organy prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy, zaś ocena ta znalazła wyraz w szczegółowym uzasadnieniu decyzji obu instancji. Organy zapewniły skarżącej możliwość czynnego udziału w sprawie oraz odniosły się do podnoszonych przez nią argumentów. Jednocześnie skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów skutecznie podważających ustalenia organów. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organy zasady pogłębiania zaufania wyrażonej w art. 8 k.p.a.
W ocenie sądu, organy zasadnie również uznały, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w celu wyjaśnienia rozbieżności między wynikami kontroli a wartościami wskazanymi w ekspertyzie z dnia 26 sierpnia 2020 r. Po pierwsze, dokument ekspertyzy z omówionych już wyżej względów, nie mógł być uwzględniony w niniejszej sprawie. Po drugie zaś, w świetle art. 78 k.p.a., strona posiada uprawnienie do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu, jednak uprawnienie to podlega ograniczeniom, które pod względem celowości i konieczności zapewnienia szybkości postępowania organ powinien każdorazowo rozważyć, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń. W konsekwencji, organ nie ma obowiązku przeprowadzenia dowodu przedstawionego przez stronę, jeżeli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności dostatecznie wyjaśnionych w danym postępowaniu. W ocenie sądu, normatywność pojazdu została jednoznacznie ustalona przez uprawnionych funkcjonariuszy i nie wymagała dodatkowych wyjaśnień.
Reasumując stwierdzić należy, że stan faktyczny rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości sądu. Z analizy całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie bowiem wynika, że w dniu kontroli wykonywany był międzynarodowy transport drogowy, zaś skarżąca, mająca siedzibę na terytorium państwa trzeciego, nie legitymowała się odpowiednim zezwoleniem oraz nie wyposażyła kierowcy w wymagany dokument. Prawidłowe są też ustalenia organów w zakresie normatywności zespół pojazdów w zakresie parametrów zewnętrznych. Organy należycie rozpatrzyły zebrany w sprawie materiał dowodowy, a organ odwoławczy odniósł się do podniesionych przez stronę w odwołaniu zarzutów. Zaskarżona decyzja zawiera prawidłowe uzasadnienie zarówno w zakresie podstawy faktycznej, jak i prawnej. Skarżącej zapewniono również czynny udział w sprawie w toku całego postępowania.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.), dalej jako "p.p.s.a.".
Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Stosowny wniosek został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę, zaś skarżąca nie wnosiła o przeprowadzenie rozprawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI