III SA/Lu 100/23

III SA/Lu 100/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-05-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec
Ewa Ibrom /przewodniczący/
Iwona Tchórzewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2201
art. 32a; art. 32b; art. 87 ust. 1 pkt 4; lp. 3.3 załącznika nr 3; art. 92a ust. 1; art. 39a ust. 1 pkt 3, 4, 5, 6; art. 4 pkt 22; art. 5a ust. 1 pkt 1 i 2;
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1212
art. 15 ust. 1 i 2;
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 72 art. 5; art. 3; art. 2 pkt 2 lit. b; art. 1 ust. 1;
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wspólnych zasad dostępu do  rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Tekst mający znaczenie dla EOG).
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Protokolant Asystent sędziego Arleta Bednarczyk-Chagowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2023 r. sprawy ze skargi I. C. na decyzję Komendanta Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w Chełmie z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2023 r. nr [...] Komendant Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w Chełmie utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w Terespolu z dnia [...] 2022 r. nr [...], nakładającą na I. C. karę pieniężną w wysokości 5000 zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy.
Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia.
W dniu 3 września 2022 r. na drogowym przejściu granicznym w Kukurykach, na kierunku wyjazdowym z Polski, do kontroli granicznej zgłosił się obywatel [...] I. C., kierujący samochodem ciężarowym marki [...] o nr rej. [...], wykonujący międzynarodowy zarobkowy transport drogowy rzeczy. W trakcie kontroli stwierdzono, że kierujący pojazdem nie posiada świadectwa kierowcy.
Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z dnia 3 września 2022 r. Kontrolowany kierowca odmówił podpisania protokołu kontroli, wyjaśniając w trakcie przesłuchania, że pracuje we własnej firmie I. C. w B. P. i jako właściciel firmy wykonującej przewóz nie potrzebuje świadectwa kierowcy.
W związku z ustaleniem wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego świadectwa kierowcy Komendant Placówki Straży Granicznej w Terespolu wszczął z urzędu postępowanie administracyjne.
W toku postępowania organ ustalił, że I. C. jest obywatelem [...]. Prowadzi działalność gospodarczą pod firmą I. C. w B. P.. Skarżący posiada licencję nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, ważną od dnia 31 lipca 2020 r. do dnia 30 lipca 2025 r.
Z informacji przekazanych przez Główny Inspektorat Transportu Drogowego wynika natomiast, że w dniu 3 września 2022 r. skarżący nie posiadał świadectwa kierowcy oraz nie występował z wnioskiem o wydanie takiego dokumentu, mimo istnienia obowiązku posiadania świadectwa kierowcy.
Decyzją z dnia [...] 2022 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w Terespolu nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 5000 zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 32a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 z późn. zm., dalej powoływanej jako "u.t.d.") do kierowcy niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, zatrudnionego przez przedsiębiorcę mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wykonującego międzynarodowy transport drogowy rzeczy, stosuje się przepisy rozporządzenia [...] dotyczące świadectwa kierowcy. Natomiast sposób zatrudnienia oraz zasady, na jakich kierowca musi zostać wyposażony w świadectwo kierowcy, zostały określone w art. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz. U. UE. L. z 2009 r. Nr 300, str. 72 z późn. zm., dalej powoływanego jako "rozporządzenie nr 1072/2009").
Organ zauważył, że I. C. nie wykonywał niezarobkowego transportu drogowego rzeczy na potrzeby własne, a realizował międzynarodowy zarobkowy transport drogowy rzeczy, gdyż zgodnie z okazanymi do kontroli dokumentami przewozowymi CMR przewoził towar na rzecz innych podmiotów. I. C. w przedmiotowym transporcie występował w podwójnej roli, jako przewoźnik i kierowca. I. C. prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, a samozatrudnienie jako forma zatrudnienia spełnia przesłanki przewidziane w art. 5 rozporządzenia nr 1072/2009. Jako kierowca, będąc w dyspozycji przewoźnika – firmy I. C., powinien posiadać świadectwo kierowcy.
Organ pierwszej instancji wskazał również, że poza potwierdzeniem legalnego zatrudnienia świadectwo kierowcy potwierdza fakt uzyskania przez kierowcę kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyśpieszonej lub ukończenia szkolenia okresowego. Tym samym umożliwia kierowcy wykonywanie transportu jako kierowcy zawodowemu. Natomiast w okolicznościach sprawy kierujący pojazdem I. C. okazał jedynie [...] prawo jazdy. Ponadto nie posiadał przeszkolenia z wyżej wskazanego zakresu.
Organ wyjaśnił, że obowiązek posiadania świadectwa kierowcy nie dotyczy zatrudnionych w państwach członkowskich UE obywateli państw trzecich, którzy posiadają status rezydenta długoterminowego. Kierujący kontrolowanym pojazdem I. C., wykonujący międzynarodowy zarobkowy transport drogowy rzeczy, nie jest obywatelem państwa członkowskiego UE ani nie posiada statusu rezydenta długoterminowego. Okazany podczas kontroli dokument w postaci wizy w celu pracy nie zwalniał kierowcy z obowiązku posiadania świadectwa kierowcy.
W świetle powyższego, w ocenie organu pierwszej instancji I. C. dopuścił do powstania naruszenia przepisów w postaci wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy.
W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżący zarzucił naruszenie art. 32a i art. 32b u.t.d., poprzez bezzasadne przyjęcie, że skarżący jako przedsiębiorca prowadzący w Polsce indywidualną działalność gospodarczą winien posiadać świadectwo kierowcy, podczas gdy świadectwo kierowcy wydaje się obcokrajowcom zatrudnionym przez przedsiębiorcę, zaś skarżący nie jest zatrudniony, ale sam prowadzi działalność gospodarczą i nie pozostaje w żadnym stosunku pracy. Skarżący wskazał, że jego stanowisko znajduje potwierdzenie w postanowieniu Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej wydanym w dniu 19 października 2022 r. w sprawie o sygn. akt II W 1669/22, którym Sąd odmówił wszczęcia postępowania w sprawie o wykroczenie uznając, iż na skarżącym nie spoczywa obowiązek posiadania świadectwa kierowcy.
Komendant Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w Chełmie zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2023 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że skarżący wykonywał międzynarodowy zarobkowy przewóz drogowy na rzecz podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą I. C. w B. P..
Organ podniósł, że na podstawie art. 32a u.t.d. do kierowcy niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, zatrudnionego przez przedsiębiorcę mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wykonującego międzynarodowy transport drogowy rzeczy, stosuje się przepisy rozporządzenia 1072/2009 dotyczące świadectwa kierowcy.
Zgodnie zaś z art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009 wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji wspólnotowej oraz, jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego, świadectwa kierowcy. Przepis art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009 ustanawia zatem zasadę ogólną, określającą jednoznacznie wymóg uzyskania i legitymowania się świadectwem kierowcy, w sytuacji wykonywania przewozów międzynarodowych, jeżeli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego. Wymóg ten ma charakter bezwzględny i obejmuje również obywateli państw trzecich, którzy prowadzą działalność gospodarczą na terytorium RP w zakresie międzynarodowego transportu drogowego.
W konsekwencji, w ocenie organu, w czasie realizacji międzynarodowego przewozu drogowego kierowca będący obywatelem państwa trzeciego ma obowiązek legitymowania się świadectwem kierowcy nawet w sytuacji, gdy świadczy pracę na rzecz własnej firmy. Ponieważ skarżący jest obywatelem [...], zobowiązany jest do posiadania świadectwa kierowcy.
Odnosząc się do zarzutu, iż skarżący nie jest zatrudniony, ale sam prowadzi działalność gospodarczą, organ podniósł, że skarżący występuje w przedsiębiorstwie w podwójnej roli – przewoźnika oraz kierowcy.
Organ podkreślił, że w świetle art. 5 rozporządzenia nr 1072/2009 świadectwo kierowcy jest wydawane przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika na wniosek posiadacza licencji wspólnotowej każdemu kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE i jest przez tego przewoźnika legalnie zatrudniony, lub każdemu kierowcy pozostającemu w jego dyspozycji, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu tej dyrektywy. Zatem do zaktualizowania się obowiązku posiadania świadectwa kierowcy nie jest niezbędny stosunek zatrudnienia.
Organ zauważył, że świadectwo kierowcy potwierdza również fakt uzyskania przez kierowcę kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyśpieszonej lub ukończenia szkolenia okresowego. Tym samym umożliwia to kierowcy wykonywanie transportu jako kierowcy zawodowemu.
Organ odwoławczy zauważył, że tożsame stanowisko co do obowiązku posiadania świadectwa kierowcy przez skarżącego przedsiębiorcę, będącego zarazem kierowcą świadczącym pracę na rzecz własnej firmy, zostało przedstawione w piśmie Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego skierowanym do organu pierwszej instancji.
Organ nie podzielił stanowiska wyrażonego w powołanym przez skarżącego postanowieniu Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej wydanym w dniu 19 października 2022 r. sprawie o sygn. akt II W 1669/22. Organ podkreślił, że Sąd Rejonowy w Białej Podlaskiej w uzasadnieniu postanowienia odniósł się wyłącznie do przepisów krajowych regulujących przedmiotowe zagadnienie, to jest przepisów ustawy o transporcie drogowym. Nie odniósł się natomiast do mających podstawowe znaczenie przepisów Unii Europejskiej dotyczących świadectwa kierowcy, stanowiących faktyczną podstawę obowiązku uzyskania i legitymowania się przedmiotowym dokumentem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Organ odwoławczy wskazał na wynikający z art. 87 ust. 1 pkt 4 u.t.d. obowiązek posiadania przez kierowcę pojazdu wykonującego przewóz drogowy w międzynarodowym transporcie drogowym świadectwa kierowcy, jeżeli jest wymagane, oraz obowiązek okazywania świadectwa na żądanie uprawnionego organu kontroli,
Mając na względzie ustalone okoliczności stanu faktycznego sprawy organ stwierdził, że skarżący dopuścił się naruszenia, o którym mowa w lp. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, polegającego na wykonywaniu międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy, za które przewidziana jest kara pieniężna w wysokości 5000 zł. Stwierdzenie naruszenia obligowało zatem organ do nałożenia na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. kary pieniężnej we wskazanej wysokości 5000 zł.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie I. C. wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w Chełmie oraz decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji:
- naruszenie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej powoływanej jako "k.p.a."), polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji, mimo że istniały oczywiste podstawy do jej uchylenia i odmiennego orzeczenia co do istoty sprawy, ewentualnie do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji;
- naruszenie art. 32a i 32b u.t.d. oraz art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009, poprzez bezzasadne przyjęcie, iż skarżący jako przedsiębiorca prowadzący w Polsce indywidualną działalność gospodarczą winien posiadać świadectwo kierowcy, podczas gdy świadectwo kierowcy wydaje się obcokrajowcom zatrudnionym przez przedsiębiorcę, zaś I. C. nie jest zatrudniony, ale sam prowadzi działalność gospodarczą i nie pozostaje w żadnym stosunku pracy.
W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że posiada Kartę Polaka i prowadzi zarejestrowaną w Polsce działalność gospodarczą na podstawie udzielonej licencji oraz zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w dziedzinie transportu. W związku z tym nie ma obowiązku posiadania świadectwa kierowcy.
Skarżący wskazał, że istotą świadectwa kierowcy jest potwierdzenie, iż kierowca w nim wskazany jest zatrudniony zgodnie z warunkami zatrudnienia i kształcenia zawodowego określonymi w danym państwie członkowskim. Świadectwo kierowcy ma potwierdzić przede wszystkim fakt legalnego zatrudnienia. W przypadku obywatela [...], który prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego na terytorium RP na podstawie udzielonej mu licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy oraz jednocześnie jest kierowcą prowadzącym pojazd w ramach tej działalności, spełnienie wymagań określonych w art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4 oraz odpowiednio w pkt 5 i 6 u.t.d. ma potwierdzać stosowny wpis do prawa jazdy. Nie istnieje natomiast potrzeba wykazywania legalności zatrudnienia za pomocą świadectwa kierowcy, skoro osoba taka nie pozostaje w zatrudnieniu, czy w dyspozycji innego podmiotu, ale wykonuje przewozy jako kierowca w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Natomiast legalność prowadzonej działalności potwierdza w tym wypadku udzielona licencja na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu rzeczy.
Zdaniem skarżącego, w opisanej sytuacji postępowanie administracyjne dotyczące nałożenia kary pieniężnej winno zostać umorzone. Jak podkreślił skarżący, takie stanowisko znajduje potwierdzenie w postanowieniu Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej z dnia 19 października 2022r., wydanym w sprawie o sygn. akt II W 1669/22.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu.
Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowiła decyzja Komendanta Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w Chełmie w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy.
Obowiązek kierowcy pojazdu samochodowego, podczas wykonywania przewozu drogowego w międzynarodowym transporcie drogowym, posiadania przy sobie i okazywania, na żądanie uprawnionego organu kontroli, świadectwa kierowcy, jeżeli jest wymagane, określa przepis art. 87 ust. 1 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym.
Natomiast instytucja świadectwa kierowcy jest uregulowana w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącym wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych.
Rozporządzenie nr 1072/2009 znajduje zastosowanie do międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy w przejazdach na terytorium Wspólnoty (art. 1 ust. 1 rozporządzenia). Przewóz międzynarodowy w rozumieniu rozporządzenia nr 1072/2009 oznacza, między innymi, przejazd pojazdu z ładunkiem z państwa członkowskiego do państwa trzeciego lub w odwrotnym kierunku, z tranzytem przez jedno lub więcej państw członkowskich lub państw trzecich, albo bez takiego tranzytu (art. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia).
W świetle pkt 2 i 3 preambuły do rozporządzenia nr 1072/2009, ma ono na celu ustanowienie wspólnej polityki transportowej poprzez określenie wspólnych reguł mających zastosowanie do rynku międzynarodowych przewozów drogowych rzeczy i zapewnienie spójnych ram prawnych dla międzynarodowych przewozów drogowych rzeczy we Wspólnocie (Unii Europejskiej). Dla realizacji tego celu rozporządzenie określa warunki dotyczące udzielania i cofania licencji wspólnotowych oraz rodzaju przewozów, do których mają one mieć zastosowanie, a także okresy ważności licencji i szczegółowe zasady korzystania z nich oraz ustanawia świadectwo kierowcy w celu umożliwienia państwom członkowskim skutecznego sprawdzenia, czy kierowcy z państw trzecich są legalnie zatrudnieni lub pozostają do dyspozycji przewoźnika odpowiedzialnego za dany przewóz (pkt 11 i 12 preambuły do rozporządzenia).
Zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009, wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji wspólnotowej oraz - jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego – świadectwa kierowcy.
Zatem rozporządzenie nr 1072/2009 uzależnia wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy od posiadania licencji wspólnotowej i wprowadza obowiązek uzyskania świadectwa kierowcy w odniesieniu do kierowców z państw trzecich.
Stosownie do art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 1072/2009 świadectwo kierowcy jest wydawane przez państwo członkowskie każdemu przewoźnikowi, który: jest posiadaczem licencji wspólnotowej (lit. a) oraz albo legalnie zatrudnia w tym państwie członkowskim kierowcę, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi, albo w sposób legalny korzysta z usług kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy 2003/109/WE pozostającego w dyspozycji tego przewoźnika zgodnie z warunkami zatrudnienia i kształcenia zawodowego określonymi w tym państwie członkowskim (lit. b).
Świadectwo kierowcy jest wydawane przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika na wniosek posiadacza licencji wspólnotowej każdemu kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym i jest przez tego przewoźnika legalnie zatrudniony, lub każdemu kierowcy pozostającemu w jego dyspozycji, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu powołanej wyżej dyrektywy. Każde świadectwo kierowcy poświadcza, że kierowca w nim wskazany jest zatrudniony zgodnie z warunkami określonymi w ust. 1 (art. 5 ust. 2 rozporządzenia).
Świadectwo kierowcy należy, zgodnie z art. 5 ust. 6 rozporządzenia nr 1072/2009, do przewoźnika, który przekazuje je do dyspozycji kierowcy wskazanemu w świadectwie, podczas gdy kierowca prowadzi pojazd, korzystając z licencji wspólnotowej wydanej temu przewoźnikowi. Uwierzytelniony wypis ze świadectwa kierowcy wydany przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika jest przechowywany w lokalach przewoźnika, natomiast świadectwo jest okazywane na wniosek każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.
Na mocy art. 32a u.t.d. powyższe przepisy rozporządzenia nr 1072/2009 dotyczące świadectwa kierowcy stosuje się do kierowcy niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, zatrudnionego przez przedsiębiorcę mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wykonującego międzynarodowy transport drogowy rzeczy.
W świetle art. 4 pkt 22 u.t.d. obowiązki lub warunki przewozu drogowego to, między innymi obowiązki lub warunki wynikające z rozporządzenia nr 1072/2009, wymienionego w art. 4 pkt 22 lit. e u.t.d.
Organ właściwy do wydania świadectwa kierowcy oraz postępowanie w tym przedmiocie normuje art. 32b u.t.d. Zgodnie z tym przepisem Główny Inspektor Transportu Drogowego, w drodze decyzji administracyjnej, wydaje, odmawia wydania, zmienia, cofa świadectwo kierowcy lub zawiesza wydawanie świadectw kierowców (ust. 1). Świadectwo kierowcy wydaje się na wniosek przedsiębiorcy, posiadającego licencję wspólnotową, złożony w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej (ust. 2). Świadectwo kierowcy wraz z wypisem ze świadectwa kierowcy wydaje się przedsiębiorcy na okres do 5 lat (ust. 3). Wniosek, o którym mowa w ust. 2, powinien zawierać: 1) oznaczenie przedsiębiorcy, jego siedzibę i adres; 2) imię i nazwisko, datę i miejsce urodzenia oraz obywatelstwo kierowcy (ust. 4). Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, dołącza się: 1) kopię licencji wspólnotowej; 2) zaświadczenie o zatrudnieniu kierowcy oraz kopię: a) karty kwalifikacji kierowcy wydanej w państwie członkowskim Unii Europejskiej z aktualnym wpisem kodu 95 oraz posiadanego prawa jazdy albo b) prawa jazdy wydanego w państwie członkowskim Unii Europejskiej z aktualnym wpisem kodu 95; 3) kserokopię dokumentu tożsamości; 4) kserokopię prawa jazdy; 5) kserokopię dokumentu potwierdzającego ubezpieczenie społeczne kierowcy (ust. 5).
Z przytoczonych przepisów wynika, że jeżeli przewoźnik, posiadający licencję wspólnotową, wykonuje na jej podstawie międzynarodowy zarobkowy przewóz drogowy rzeczy, obowiązany jest wyposażyć kierowcę, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi (Dz. U. UE. L. z 2004 r. Nr 16, str. 44 z późn. zm., dalej powoływanej jako "dyrektywa nr 2003/109/WE"), w świadectwo kierowcy. Kierujący pojazdem obywatel państwa trzeciego jest obowiązany legitymować się świadectwem kierowcy, gdy prowadzi pojazd, korzystając z licencji wspólnotowej przewoźnika, na którego wniosek świadectwo zostało wydane i okazywać świadectwo kierowcy na żądanie uprawnionego organu kontroli.
Z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego bezsprzecznie wynika, że w czasie przeprowadzonej w dniu 3 września 2022 r. kontroli pojazdu, którym wykonywany był międzynarodowy zarobkowy przewóz rzeczy, kierowca, będący obywatelem [...], nie posiadał przy sobie ani w pojeździe i nie okazał do kontroli świadectwa kierowcy. Brak posiadania przez kierowcę świadectwa w momencie kontroli jest okolicznością niesporną w sprawie. Skarżący, będący jednocześnie kierowcą kontrolowanego pojazdu, w toku postępowania oraz w skardze przyznał, że nie posiada świadectwa kierowcy. Także pismo Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego z dnia 23 września 2022 r. potwierdza, że skarżący w dniu kontroli nie posiadał świadectwa kierowcy, a ponadto do dnia 21 września 2022 r. nie wystąpił z wnioskiem o jego wydanie. Nie jest także kwestionowane w sprawie, że skarżący nie jest obywatelem państwa członkowskiego, ale obywatelem [...], a jednocześnie nie jest rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy nr 2003/109/WE. Skarżący prowadzi w Polsce działalność gospodarczą pod firmą I. C. z siedzibą w B. P., co potwierdza odpowiedni wpis w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Skarżący posiada licencję wspólnotową nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy ważną od dnia 31 lipca 2020 r. do dnia 30 lipca 2025 r. oraz zezwolenie nr [...] na wykonywanie zawodu przewoźnika udzielone 30 lipca 2020 r. na czas nieokreślony. W dniu 3 września 2022 r. skarżący wykonywał międzynarodowy zarobkowy transport drogowy rzeczy, przewożąc z Polski do [...] towar w postaci tkanin na rzecz innego podmiotu. Okoliczność ta wynika z okazanego do kontroli dokumentu CMR, a dodatkowo została potwierdzona w toku przesłuchania strony. Skarżący wykonywał przewóz pojazdem marki [...] o nr rej. [...], który zgodnie z wpisem w dowodzie rejestracyjnym stanowi własność skarżącego.
Podczas kontroli w dniu 3 września 2022 r., w toku postępowania administracyjnego oraz w skardze skarżący konsekwentnie prezentował stanowisko, według którego jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą na własny rachunek, wykonując międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy w ramach tej działalności i na podstawie udzielonej mu licencji wspólnotowej, nie ma obowiązku posiadania świadectwa kierowcy.
Skarżący akcentował, że istotą świadectwa kierowcy jest potwierdzenie, iż kierowca, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego UE, jest zatrudniony zgodnie z warunkami zatrudnienia i kształcenia zawodowego określonymi w danym państwie członkowskim. W konsekwencji świadectwo kierowcy potwierdza przede wszystkim fakt legalnego zatrudnienia. Skoro zaś skarżący, będący przedsiębiorcą na rzecz którego wykonywany był międzynarodowy transport drogowy rzeczy, osobiście kierował pojazdem, nie miał obowiązku posiadania świadectwa kierowcy. Skarżący podkreślał, że nie istnieje potrzeba wykazywania legalności zatrudnienia za pomocą świadectwa kierowcy, skoro kierowca nie pozostaje w zatrudnieniu, czy w dyspozycji innego podmiotu, ale wykonuje przewozy jako kierowca dla siebie, w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Zdaniem skarżącego, posiadanie świadectwa kierowcy w takim przypadku nie było wymagane.
W ocenie Sądu powyższe stanowisko skarżącego nie jest jednak zasadne.
Z przywołanej wyżej treści pkt 12 preambuły do rozporządzenia nr 1072/2009 istotnie wynika, że celem ustanowienia świadectwa kierowcy było umożliwienie państwom członkowskim skutecznego sprawdzenia czy kierowcy z państw trzecich są legalnie zatrudnieni lub pozostają do dyspozycji przewoźnika odpowiedzialnego za dany przewóz. Adresatami tego rozporządzenia są zarówno państwa członkowskie UE, w zakresie obowiązku wydania świadectwa kierowcy, jak i przewoźnicy, jako podmioty zobowiązane do ubiegania się i uzyskania świadectwa kierowcy oraz wyposażenia w świadectwo kierującego pojazdem.
Dla realizacji tak określonego celu rozporządzenia, w jego art. 3 została ustanowiona ogólna zasada, zgodnie z którą wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji oraz, jeżeli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego, świadectwa kierowcy. Jest to zasada, której muszą przestrzegać wszyscy przewoźnicy realizujący międzynarodowe przewozy drogowe rzeczy.
W świetle art. 5 rozporządzenia nr 1072/2009 obowiązek uzyskania świadectwa kierowcy przez przewoźnika powstaje wówczas, gdy kumulatywnie spełnione zostają dwie przesłanki, to jest gdy kierowca, legalnie zatrudniony przez przewoźnika albo pozostający w dyspozycji przewoźnika i z którego usług przewoźnik w sposób legalny korzysta, jest obywatelem państwa trzeciego oraz nie ma statusu rezydenta długoterminowego. Z zestawienia art. 3 i art. 5 rozporządzenia nr 1072/2009 wynika, że brak obowiązku uzyskania świadectwa kierowcy w przypadku, gdy kierowca jest obywatelem państwa trzeciego, ma miejsce tylko w sytuacji, gdy zarazem kierowcy przysługuje status rezydenta długoterminowego.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy pozostaje natomiast poza sporem, że skarżący jest obywatelem państwa trzeciego i nie posiada statusu rezydenta długoterminowego w RP. Jednocześnie należy stwierdzić, że wykonując w dniu kontroli międzynarodowy transport drogowy rzeczy przewoźnik I. C., prowadzący pod firmą I. C. działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego towarów, spełniał przesłanki z art. 5 rozporządzenia nr 1072/2009 aktualizujące obowiązek posiadania świadectwa kierowcy. Mianowicie korzystał z usług kierowcy będącego obywatelem państwa trzeciego, niebędącego rezydentem długoterminowym w RP.
Wbrew zarzutom podniesionym w skardze, w świetle przytoczonych wyżej przepisów nie ma podstaw do przyjęcia odmiennego stanowiska w przypadku, gdy kierowca i przedsiębiorąca są tą samą osobą. Zgodzić się należy bowiem ze stanowiskiem organu, że wykonując międzynarodowy transport drogowy rzeczy skarżący występował w podwójnej roli – jako przewoźnik oraz kierowca. Ustawodawca unijny w art. 5 rozporządzenia nr 1072/2009 wskazał, że świadectwo kierowcy jest wymagane, gdy przewoźnik zatrudnia kierowcę lub ten pozostaje w jego dyspozycji, a kierowca nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy nr 2003/109/WE. Z powyższego nie wynika, by dla powstania obowiązku uzyskania przez przewoźnika świadectwa kierowcy wymagane było istnienie stosunku pracy między przewoźnikiem, a kierowcą wykonującym na jego rzecz międzynarodowy transport drogowy. W ocenie Sądu treść art. 5 rozporządzenia nr 1072/2009 wskazuje, że dyspozycja tego przepisu dotyczy wszelkich form współpracy między kierowcą, a przewoźnikiem wynikających ze stosunku pracy, umowy cywilnoprawnej, jak również z samozatrudnienia. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w jednoznacznej treści zasady ogólnej wyrażonej w art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009, wedle której, jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego, wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania nie tylko licencji, ale także świadectwa kierowcy.
W konsekwencji, w okolicznościach sprawy skarżący, jako przedsiębiorca i jednocześnie kierowca świadczący pracę na rzecz własnego przedsiębiorstwa, miał obowiązek posiadania świadectwa kierowcy.
Trzeba również zauważyć, że przepis art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 1072/2009 wymaga, by kierowca pozostający w dyspozycji przewoźnika odpowiedzialnego za dany przewóz podlegał warunkom zatrudnienia i kształcenia zawodowego, określonym w państwie członkowskim siedziby przewoźnika.
Rację ma zatem skarżący, że funkcją świadectwa kierowcy jest przede wszystkim poświadczenie, iż kierowca w nim wskazany jest zatrudniony zgodnie z warunkami wynikającymi z przepisów prawa krajowego o zatrudnieniu, na które składają się przepisy ustawowe, wykonawcze, administracyjne oraz układy zbiorowe pracy (por. Renata Strachowska, Komentarz do rozporządzenia nr 1072/2009 dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych, System Informacji Prawnej LEX).
Jednakże nie można pominąć równie istotnej funkcji świadectwa kierowcy, jaką jest potwierdzenie kompetencji kierowcy w zakresie transportu. Świadectwo kierowcy jest bowiem potwierdzeniem, że kierowca niebędący obywatelem państwa członkowskiego UE, który posiada prawo jazdy wydane przez państwo trzecie i wykonuje lub zamierza wykonywać przewóz drogowy na rzecz przedsiębiorcy mającego siedzibę na terytorium państwa członkowskiego, uzyskał kwalifikację wstępną, kwalifikację wstępną przyśpieszoną lub ukończył szkolenie okresowe (por. np. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Bk 865/22, II SA/Bk 868/22 i II SA/Bk 867/22, z dnia 8 grudnia 2022 r., sygn. II SA/Bk 806/22, a także powołany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 35/21).
Zgodnie bowiem z art. 32b ust. 5 pkt 2 lit. a) i lit. b) u.t.d. do wniosku o wydanie świadectwa kierowcy dołącza się zaświadczenie o zatrudnieniu kierowcy oraz kopię karty kwalifikacji kierowcy wydanej w państwie członkowskim Unii Europejskiej z aktualnym wpisem kodu 95 oraz posiadanego prawa jazdy (lit. a) albo prawa jazdy wydanego w państwie członkowskim Unii Europejskiej z aktualnym wpisem kodu 95 (lit. b).
Dokumenty te dotyczą potwierdzenia kwalifikacji do wykonywania zawodu kierowcy. Wyjaśnić należy, że wpis potwierdzający uzyskanie kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyśpieszonej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyśpieszonej albo ukończenie szkolenia okresowego w polskim prawie jazdy jest dokonywany w postaci kodu "95". Natomiast karta kwalifikacji kierowcy to dokument potwierdzający uprawnienie do kierowania zawodowo pojazdami określonych kategorii, dla osób niespełniających warunków do uzyskania polskiego prawa jazdy z wpisem kodu "95".
Stosownie do art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2023 r. poz. 622), starosta dokonuje w prawie jazdy wpisu potwierdzającego odbycie kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyśpieszonej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyśpieszonej albo szkolenia okresowego, o których mowa w rozdziale 7a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Wpis jest dokonywany na pisemny wniosek kierowcy, na podstawie informacji zawartej w profilu kierowcy zawodowego albo przedłożonych: 1) kopii świadectwa kwalifikacji zawodowej potwierdzającego ukończenie kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyśpieszonej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyśpieszonej, szkolenia okresowego lub na podstawie ważnej karty kwalifikacji kierowcy wydanej w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub przez Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, zgodnie z ustawą z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, 2) kopii orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, 3) kopii orzeczenia psychologicznego stwierdzającego brak przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy
- określonych w przepisach ustawy, o której mowa w ust. 1.
Z kolei art. 15a ustawy o kierujących pojazdami stanowi, że każdy starosta wydaje kartę kwalifikacji kierowcy i dokonuje w tej karcie wpisu potwierdzającego uzyskanie kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyśpieszonej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyśpieszonej albo ukończenie szkolenia okresowego, o których mowa w rozdziale 7a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, w przypadku kiedy osoba posiada ważne zagraniczne krajowe prawo jazdy, ale nie spełnia warunku do wydania polskiego krajowego prawa jazdy, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 5.
Powyższe oznacza, że wydanie świadectwa kierowcy uzależnione jest między innymi od spełnienia warunków dotyczących właściwych kwalifikacji zawodowych do wykonywania zawodu kierowcy na terytorium RP.
Natomiast z akt sprawy wynika, że skarżący do kontroli okazał jedynie prawo jazdy wydane przez [...]. Jednocześnie skarżący nie posiadał świadectwa kierowcy.
Nietrafny jest argument skarżącego, iż w jego przypadku spełnienie wymagań określonych w art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4 oraz odpowiednio w pkt 5 i 6 u.t.d. ma potwierdzać stosowny wpis do prawa jazdy. Powołane przepisy stanowią, że przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta: nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (art. 39a ust. 1 pkt 3); nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 4); uzyskała kwalifikację wstępną lub kwalifikację wstępną przyśpieszoną, zwane dalej "kwalifikacją" (pkt 5); ukończyła szkolenie okresowe (pkt 6). Jednakże z przepisu art. 39f u.t.d. wynika, że dokumentem potwierdzającym spełnienie powyższych wymagań nie jest prawo jazdy wydane w państwie innym niż państwo członkowskie Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwo członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej.
Odnosząc się do argumentów skarżącego dotyczących faktu posiadania licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu rzeczy wskazać należy, że zgodnie z art. 5a ust. 1 pkt 1 i 2 u.t.d. podjęcie i wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji wspólnotowej, na zasadach określonych w: rozporządzeniu nr 1072/2009 lub rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 561/2006, zwanym dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1073/2009". Licencji wspólnotowej udziela się przedsiębiorcy, jeżeli posiada zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego (ust. 2). Licencja wspólnotowa, o której mowa w ust. 1, jest zezwoleniem w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162 i 2105 oraz z 2022 r. poz. 24, 974 i 1570) (ust. 3).
Stosownie do treści art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 1072/2009 licencja wspólnotowa wydawana jest przez państwo członkowskie, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, każdemu przewoźnikowi wykonującemu zarobkowo drogowy przewóz rzeczy, który to przewoźnik: a) ma siedzibę w tym państwie członkowskim zgodnie z prawodawstwem wspólnotowym oraz krajowymi przepisami tego państwa członkowskiego; oraz b) jest uprawniony w państwie członkowskim siedziby przewoźnika do wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy zgodnie z przepisami wspólnotowymi oraz krajowymi przepisami tego państwa członkowskiego dotyczącymi dostępu do zawodu drogowego przewoźnika rzeczy. Licencja wspólnotowa wydawana jest przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby na okres nie dłuższy niż dziesięć lat, z możliwością jego przedłużenia. Licencje wspólnotowe i uwierzytelnione wypisy z licencji wspólnotowej wydane przed dniem stosowania niniejszego rozporządzenia obowiązują do dnia wygaśnięcia ich ważności (ust. 2).
Z treści przywołanych przepisów jednoznacznie wynika, że licencja wspólnotowa może być udzielona, przez właściwe władze państwa członkowskiego, wyłącznie temu przedsiębiorcy, który zarobkowo podejmuje się wykonywania przewozów drogowych (przewoźnik) i który ma siedzibę w tym państwie członkowskim oraz jest uprawniony na jego terytorium do wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy zgodnie z przepisami wspólnotowymi oraz krajowymi przepisami tego państwa członkowskiego dotyczącymi dostępu do zawodu drogowego przewoźnika rzeczy. Także art. 5a ust. 2 u.t.d. wskazuje, że licencja wspólnotowa może być udzielona wyłącznie przedsiębiorcy. Zatem licencja wspólnotowa potwierdza kompetencje do prowadzenia przedsiębiorstwa transportowego i wykonywania zawodu przewoźnika, nie odnosi się, a w szczególności nie potwierdza zaś kompetencji w zakresie wykonywania zawodu kierowcy, nawet w przypadku gdy prowadzący działalność gospodarczą w zakresie transportu jest jednocześnie kierowcą wykonującym przewóz na rzecz tej działalności.
W odniesieniu do dołączonego do odwołania postanowienia Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej z dnia 19 października 2022 r., sygn. akt II W 1669/22 wskazać należy, że nie miało ono wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Wskazanym postanowieniem Sąd Rejonowy odmówił wszczęcia postępowania przeciwko skarżącemu, obwinionemu o popełnienie wykroczenia z art. 92 ust. 1 u.t.d. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżący nie jest zatrudniony, ale sam prowadzi działalność gospodarczą, w związku z czym nie dotyczy go obowiązek posiadania świadectwa kierowcy.
Wymaga jednakże podkreślenia, że zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Przepis ten wprowadza zasadę związania sądu administracyjnego skazującym wyrokiem karnym i wyznacza granice tego związania. Granice te nie mogą być rozszerzane. Skoro zaś powołany przepis jednoznacznie przewiduje związanie sądu administracyjnego jedynie ustaleniami wyroku karnego skazującego co do popełnienia przestępstwa, to ustalenia i ocena zawarte w uzasadnieniu postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie o wykroczenie nie wiążą sądu administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny może zaakceptować ocenę organu administracji odmienną od tej, która legła u podstaw wydania przez sąd powszechny postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie o wykroczenie. Z przyczyn omówionych wcześniej Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela zaś poglądu prawnego wyrażonego w uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej wydanego w sprawie o sygn. akt II W 1669/22, co do braku po stronie skarżącego obowiązku posiadania świadectwa kierowcy.
W ocenie Sądu, w świetle powołanych wyżej przepisów, organy prawidłowo przyjęły, że międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy był wykonywany przez skarżącego z naruszeniem obowiązków określonych w art. 3 i art. 5 ust. 6 rozporządzenia nr 1072/2009 oraz w art. 87 ust. 1 pkt 4 u.t.d.
Stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12000 zł za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 zł do 40000 zł za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 9 u.t.d.). Pod pozycją 3.3 załącznika nr 3 do u.t.d. wymienione zostało naruszenie polegające na wykonywaniu międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy. Zatem w ustalonych okolicznościach sprawy prawidłowo została nałożona na skarżącego kara w wysokości 5000 zł, określonej w lp. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Wbrew zarzutom skarżącego, zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów art. 32a i art. 32b u.t.d., oraz art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009.
Wskazać także należy, że w toku postępowania administracyjnego ani też w skardze skarżący nie powoływał wyjątkowych okoliczności, które w świetle art. 92c u.t.d. uzasadniałyby wyłączenie odpowiedzialności skarżącego za stwierdzone naruszenie. Zgodnie z treścią tego przepisu nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Z przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wynika, że przedsiębiorca jest zwolniony od odpowiedzialności za naruszenie prawa, jeżeli nie miał on wpływu na powstanie naruszenia i nie mógł tego przewidzieć. Sytuacja taka ma miejsce, gdy wyłączną winę za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia lub gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika. Przy tym przedsiębiorca musi wykazać, że dołożył należytej staranności, to jest uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać, organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Zatem to na przewoźniku spoczywa ciężar wykazania, że dołożył należytej staranności organizując przewóz i nie miał wpływu na naruszenie prawa, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność przedsiębiorca. Stąd też ciężar dowodu, że w sprawie wystąpiły przewidziane w przepisach prawa przesłanki zwolnienia z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie spoczywa na przedsiębiorcy, który wywodzi z tych przepisów skutki prawne. Jako zdarzenia i okoliczności nie do przewidzenia należy rozumieć takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, a ich wystąpienie nie jest możliwe do przewidzenia i uniknięcia nawet przy dołożeniu ze strony przedsiębiorcy należytej staranności w prowadzeniu działalności gospodarczej.
W rozpoznawanej sprawie nie zostały przez stronę wykazane okoliczności, które w świetle powołanych przepisów wyłączałyby odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie. Skarżący powinien i mógł dołożyć należytej staranności, aby zapoznać się z zasadami prowadzenia międzynarodowych przewozów drogowych rzeczy.
Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Wbrew stanowisku skarżącego nie zachodziły podstawy do zastosowania przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 k.p.a., to jest uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W sprawie zostały bowiem wyjaśnione wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia. Nie było także podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż ocena organu pierwszej instancji co do zaistnienia naruszenia była prawidłowa i oparta na właściwie zastosowanych przepisach prawa materialnego.
W konsekwencji i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.