III SA/Kr 931/22

III SA/Kr 931/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-12-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna
Mariusz Kotulski /przewodniczący/
Marta Kisielowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
Art. 47a  ust. 1  pkt 1  i art. 47b
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: S WSA Mariusz Kotulski Sędziowie: S WSA Ewa Michna ASR WSA Marta Kisielowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi M. P. na czynność Wójta Gminy Ł. z dnia 26 kwietnia 2022 r. znak PNO.6624.1.35.2022 w przedmiocie ustalenia numeru porządkowego budynku I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. zasądza na rzecz skarżącego M. P. od Wójta Gminy Ł. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zawiadomieniem z 26 kwietnia 2022 r., nr [...], Wójt Gminy Ł., działając na podstawie § 9 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz.U. z 2021 r., poz.1368, dalej: "rozporządzenie") w zw. z art. 47a ust. 1 pkt 1 i art. 47b ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2022 r., poz.2185, dalej: "p.g.i.k."), poinformował M. P. (dalej: skarżący) o ustaleniu numeru porządkowego - 103 dla stanowiącego własność skarżącego budynku mieszkalnego położonego na działce ewidencyjnej nr [...] w miejscowości Z., w obrębie [...].
Na ww. czynność Wójta Gminy Ł., skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której domagał się stwierdzenia bezskuteczności czynności ustalenia numeru porządkowego. W skardze skarżący podniósł, że czynność jest wadliwa z następujących powodów:
- budynek "od niepamiętnych czasów" miał nadany numer porządkowy 61 w miejscowości C., natomiast rozstrzygnięciem Wójta budynek przypisano do nowej miejscowości - z C. na Z., podczas gdy nie przeprowadzono stosownej procedury, ani nie wydano jakiegokolwiek aktu, który zmieniałby granice miejscowości;
- zmiana numeru porządkowego jest arbitralna, nieuzasadniona i nie uwzględnia zasady zachowania w jak najszerszym zakresie dotychczasowych danych adresowych, a samo zawiadomienie nie zawiera żadnego uzasadnienia, które miałoby być podstawą do dokonanej zmiany.
W uzasadnieniu skarżący podał, że cała korespondencja jest kierowana do niego na adres C. 61, kod pocztowy [...] Ł. Na terenie, na którym leży miejscowość C. znajduje się przysiółek wsi – Z.1. Jako część wsi C. jest wpisany do rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200) na str. 2560 pod nazwą Z.1, o kodzie TERYT [...]. Oprócz budynku skarżącej organ zmienił numery wraz z nazwą miejscowości także innym mieszkańcom Z.1, co powoduje, że Z.1 jako część wsi C. w zasadzie przestanie istnieć, bo na jego terenie powstanie inna wieś - Z.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Ł. wniósł o jej oddalenie. Podał, że podjął czynność zmiany numeru porządkowego budynku należącego do skarżącego na skutek licznych uwag zgłaszanych przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii o pilną weryfikację podwójnych numerów porządkowych występujących w ewidencji gruntów i budynków, w odniesieniu do miejscowości Z. Powyższe dotyczyło również nr Z. 61. Podstawą takiego działania były ustalone granice obrębów ewidencyjnych - przy wprowadzaniu ewidencji gruntów ustalono granice obrębów Obwieszeniem Głównego Geodety Województwa z 3 września 1984 r. w sprawie zastąpienia dotychczasowego operatu katastru gruntowego nową ewidencją gruntów całej gminy Ł. Ustalenia te ogłoszono w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] o nr 9/84 poz. 36 z 4 października 1984 r. Organ podał, że granica pomiędzy miejscowością C. i miejscowością Z. przebiega rzeką D. Tak ustalonym granicom obrębów odpowiadają granice miejscowości C. i Z. wpisane do Rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości ich części (Dz. U. z 2013 r., poz. 200) o kodzie TERYT [...] C. i kodzie TERYT [...] Z. W związku z tym, ustalono na podstawie wypisu z rejestru gruntu i kopii mapy, że należąca do skarżącego działka nr [...] położona w obrębie ewidencyjnym Z. jest zabudowana budynkiem mieszkalnym, natomiast właściciele tej nieruchomości od chwili założenia nowej ewidencji w 1984 r. posługiwali się adresem C. 61, co było niezgodne ustalonymi granicami obrębów i granicami miejscowości. Odnosząc się do zarzutu skarżącego organ podał, że przepis art. 8 ustawy o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych, odnosi się do ustalenia, zmiany nazwy miejscowości. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, nieruchomość skarżącego - działka nr [...], na której posadowiony jest budynek, położona jest w miejscowości Z., a nie C. W związku z tym zmiana oznaczenia numeru porządkowego budynku z nr 61 na nr 103 nie dotyczy innej miejscowości niż Z. Również z treści oznaczeń zawartych na decyzji - nakazie płatniczym na rok 2022 r. wydanym przez Wójta Gminy Ł. z 14 stycznia 2022 r., a także z informacji z rejestru gruntów wynika, że działka ta położona jest w miejscowości Z. W związku z istnieniem od lat rozbieżności z innymi rejestrami publicznymi, organ w oparciu o § 9 rozporządzenia dokonał z urzędu zmiany numeracji porządkowej w trybie czynności materialno-technicznej. Ponieważ przepis ten klasyfikował dokonanie zmiany numeracji jako czynność materialno-techniczną nie było konieczne sporządzanie uzasadnienia do dokonanej zmiany. Jej celem było jedynie przywrócenie zgodności w dokumentacji publicznej, która w sposób znaczący nie wpływała na sytuację zainteresowanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Skarga została uwzględniona, ponieważ organ nie przedstawił w aktach sprawy dokumentów, które potwierdzałyby prawidłowość dokonanej czynności materialno-technicznej zmiany numeracji budynku. Braki te uniemożliwiły Sądowi kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej czynności, co w konsekwencji doprowadziło do uwzględnienia skargi i stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności.
Zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia reguluje ono szczegółowy zakres informacji gromadzonych w bazach danych ewidencji miejscowości, ulic, adresów, zwanej dalej "ewidencją". Zgodnie z § 9 rozporządzenia aktualizacji danych ewidencji, ich uzupełnienia lub zmiany dokonuje się z urzędu w trybie czynności materialno-technicznej, w przypadku gdy: 1) nastąpiła zmiana danych, o których mowa w § 4 ust. 1-3; 2) został nadany nowy numer porządkowy; 3) nadano nazwę ulicy albo placowi w drodze uchwały rady gminy; 4) została ustalona nowa urzędowa nazwa miejscowości w trybie przepisów art. 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1443); 5) obiekty przestrzenne ujawniane w ewidencji zakończyły swój cykl istnienia; 6) istniejąca numeracja porządkowa zawiera wady utrudniające jej wykorzystywanie; 7) zostały stwierdzone rozbieżności z innymi rejestrami publicznymi, które wskazują na konieczność poprawy ewidencji.
Zgodnie z art. 47a ust. 5 p.g.i.k., wójt (burmistrz, prezydent miasta) ustala numery porządkowe, o których mowa w ust. 4 pkt 5 lit. a, z urzędu lub na wniosek zainteresowanych i zawiadamia o tych ustaleniach właścicieli nieruchomości lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które tymi nieruchomościami władają. Jak stanowi art. 47 b ust. 1 p.g.i.k. właściciele nieruchomości zabudowanych lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które takimi nieruchomościami władają, mają obowiązek umieszczenia w widocznym miejscu na ścianie frontowej budynku tabliczki z numerem porządkowym w terminie 30 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o ustaleniu tego numeru. Na tabliczce, o której mowa w ust. 1, oprócz numeru porządkowego zamieszcza się również nazwę ulicy lub placu, a w miejscowościach bez ulic lub placów albo posiadających ulice lub place bez nazw - nazwę miejscowości (ust. 2).
Z uwagi na uproszczoną formę dokonywania czynności materialno-technicznej zawiadomienia o aktualizacji, uzupełnieniu lub zmianie danych ewidencyjnych – nie jest wymagane zawarcie w tekście zawiadomienia o dokonaniu czynności materialno-technicznej (tu: zawiadomienia o ustaleniu numeru porządkowego budynku) pisemnego uzasadnienia faktycznego i prawnego, tak jak tego wymaga np. art. 107 §1 pkt 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm., dalej: "k.p.a.").
Jednakże, Sąd dokonując oceny zgodności z prawem czynności-materialno technicznej musi dysponować takimi dokumentami, jakimi dysponował organ i mieć możliwość prześledzenia toku rozumowania organu, skoro w samej czynności organ nie przedstawił przesłanek, ani jednoznacznej podstawy prawnej dokonanej czynności materialno-technicznej. W innym wypadku, dokonywana przez Sąd ocena legalności podjętej czynności, byłaby czysto iluzoryczna. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, że art. 7 Konstytucji RP, stanowiący iż władza publiczna działa na podstawie i w granicach prawa, wiąże się z wynikającą z zasady demokratycznego państwa prawnego – zasadą zaufania do Państwa (art.2 Konstytucji). Działanie organu władzy publicznej, mieszczące się w jego prawem określonych kompetencjach, ale noszące znamiona arbitralności i niepoddające się kontroli i nadzorowi, nie może być uznane za zgodne z prawem. Wymóg działania na podstawie prawa, w połączeniu z zasadą zaufania, rodzi po stronie organów władzy publicznej obowiązek motywowania jej rozstrzygnięć. Obowiązek taki jest zaliczany do standardów demokratycznego państwa prawnego (por. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2006 r., II OSK 410/06, CBOSA).
Wymienionym na wstępie "zawiadomieniem o ustaleniu numeru porządkowego budynku"- bezspornie organ dokonał w istocie dwóch zmian: ustalił "nowy" numer porządkowy budynku ("103") w miejsce dotychczasowego ("61"), ale również zmieniona została nazwa miejscowości z "C." na "Z.". Nie jest więc tak, jak to sugerował organ w odpowiedzi na skargę, że nieruchomość skarżącego znajdowała się w miejscowości "Z.", ponieważ z akt wynika, że do chwili dokonania zaskarżonej czynności:
- skarżący posługiwał się adresem ze wskazaniem miejscowości "C.";
- takim samym adresem posługiwały się organy (nakaz płatniczy za 2022 r; doręczenia znajdujące się w aktach administracyjnych dotyczące np. zaskarżonej czynności).
Organ w zawiadomieniu wskazał, jako podstawę swojego działania § 9 rozporządzenia. Powołany przepis wymienia w poszczególnych jednostkach redakcyjnych (punkty od 1 do 7) przyczyny aktualizacji (zmiany lub uzupełnienia) danych ewidencyjnych. Brak uszczegółowienia podstawy prawnej działania organu jest o tyle istotny, że wyliczenie zawarte w § 9 jest katalogiem zamkniętym. Nie wiadomo więc, jakie konkretne przyczyny stały się podstawą dokonanych zmian.
Rację ma przy tym skarżący, że obowiązujący dla gminy Ł. wykaz urzędowych nazw miejscowości w obwieszczeniu wymienia m.in.:
- miejscowość C. (oznaczoną jako wieś) o kodzie TERYT nr [...] (str. 309 wykazu);
- miejscowość Z.1 oznaczoną jako część wsi C. o kodzie TERYT nr [...] (str. 2560)
- miejscowość Z. oznaczoną jako wieś o kodzie TERYT nr [...] (str. 2541 wykazu).
Miejscowości te zostały wymienione w kolejnym urzędowym wykazie - Załączniku do obwieszczenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2019 r. (poz. 2360).
W aktach sprawy znajdują się kserokopie korespondencji wskazującej na podwójną numerację we wsi Z., ale zdaniem skarżącego – prawidłowym i faktycznie używanym adresem była wieś C. (a właściwie Z.1 jako część wsi C.). Z akt nie wynika, aby we wsi C. była podwójna numeracja – numeru porządkowego dotychczas używanego przez skarżącego.
Sąd nie był przy tym w stanie zweryfikować twierdzeń skarżącego i organu, ponieważ w aktach nie ma również wyrysowanych granic miejscowości o ww. kodach TERYT, co w konsekwencji uwzględniając także odpowiedź na skargę – uniemożliwia Sądowi zrekonstruowanie w sposób miarodajny całokształtu przesłanek, którymi kierował się organ przy dokonywaniu zaskarżonej czynności. Brak dokumentów źródłowych uzasadniających legalność i prawidłowość dokonanej czynności powoduje, że zasadność przesłanek, jakimi kierował się organ dokonując zaskarżonego zawiadomienia o ustaleniu numeru porządkowego budynku, wymyka się kontroli Sądu.
Przy ponownym postępowaniu organy ustalą, czy i w jakim zakresie istnieje podstawa do zmiany (aktualizacji) danych ewidencyjnych, uszczegółowiając podstawę prawną zawiadomienia poprzez wskazanie konkretnej jednostki redakcyjnej § 9 rozporządzenia oraz zgromadzą w aktach dokumenty poświadczające zasadność dokonywanych zmian.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.) zasądzając na rzecz skarżącego od organu zwrot uiszczonej opłaty wpisu od skargi (pkt II wyroku).
Mając na względzie powyższe, Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności (pkt I wyroku) na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a.