III SA/Kr 924/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skarżącego, któremu nałożono karę pieniężną w wysokości 5000 zł za naruszenie obowiązku kwarantanny po powrocie z zagranicy. Skarżący przyznał, że opuścił miejsce kwarantanny, ale tłumaczył to koniecznością zakupu leków w aptece z powodu złego samopoczucia. Organy administracji sanitarnej uznały jego usprawiedliwienie za niewystarczające i utrzymały karę w mocy. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, a także niezgodność przepisów rozporządzenia z Konstytucją RP. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że rozporządzenie Rady Ministrów wprowadzające obowiązek kwarantanny zostało wydane z naruszeniem Konstytucji RP, ponieważ ograniczenie wolności poruszania się powinno być ustanowione wyłącznie w ustawie, a nie w akcie wykonawczym bez odpowiednich wytycznych. Ponadto, Sąd uznał, że organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, m.in. poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego na podstawie notatek urzędowych Policji i brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu. Sąd odmówił zastosowania przepisu rozporządzenia, który uznał za niezgodny z Konstytucją.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie uchylenia decyzji administracyjnej z powodu niezgodności przepisów rozporządzenia z Konstytucją RP oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznego kontekstu pandemii COVID-19 i związanych z nią regulacji prawnych. Podkreśla znaczenie zgodności aktów wykonawczych z Konstytucją i ustawami.
Zagadnienia prawne (3)
Czy obowiązek poddania się kwarantannie, wprowadzony rozporządzeniem Rady Ministrów w okresie stanu epidemii, może stanowić podstawę do nałożenia kary pieniężnej, jeśli przepisy rozporządzenia zostały wydane z naruszeniem Konstytucji RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek poddania się kwarantannie wprowadzony rozporządzeniem, które zostało wydane z naruszeniem Konstytucji RP (brak wytycznych w upoważnieniu ustawowym, naruszenie zasady wyłączności ustawy w zakresie ograniczania wolności konstytucyjnych), nie może stanowić podstawy do nałożenia kary pieniężnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rozporządzenie wprowadzające obowiązek kwarantanny zostało wydane z naruszeniem art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, ponieważ upoważnienie ustawowe nie zawierało wytycznych dotyczących treści aktu wykonawczego. Ponadto, ograniczenie wolności poruszania się powinno być ustanowione wyłącznie w ustawie, a nie w rozporządzeniu.
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zapewniły stronie czynny udział w postępowaniu, opierając się wyłącznie na notatkach urzędowych Policji i nie umożliwiając stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności zasady dotyczące ustalania stanu faktycznego (art. 7, 77, 81 k.p.a.) i zapewnienia czynnego udziału strony (art. 10 k.p.a.), opierając się wyłącznie na notatkach urzędowych Policji i nie dając stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że notatki urzędowe Policji nie stanowiły wystarczającego dowodu, a organy nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania dowodowego ani nie zapewniły stronie czynnego udziału w postępowaniu, co stanowiło istotne naruszenie przepisów proceduralnych.
Czy kara pieniężna została prawidłowo wymierzona z uwzględnieniem dyrektyw wymiaru kary, w tym warunków osobistych strony?
Odpowiedź sądu
Nie, organy nie rozważyły w sposób należyty warunków osobistych skarżącego (sytuacji zdrowotnej i materialnej) przy wymiarze kary, naruszając tym samym art. 189d pkt 7 k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a.
Uzasadnienie
Organy nie zweryfikowały twierdzeń skarżącego dotyczących jego stanu zdrowia i sytuacji materialnej, co było niezbędne do prawidłowego ustalenia dyrektyw wymiaru kary.
Przepisy (38)
Główne
u.z.z.i.c.u.l. art. 48a § ust. 1 pkt 1
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Podstawa do nałożenia kary pieniężnej za niestosowanie się do nakazów, zakazów lub ograniczeń w stanie epidemii.
u.z.z.i.c.u.l. art. 46b § pkt 5
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Umożliwia ustanowienie w rozporządzeniu obowiązku poddania się kwarantannie.
u.z.z.i.c.u.l. art. 46a
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Podstawa do wydania przez Radę Ministrów rozporządzenia w sprawie ograniczeń, nakazów i zakazów w związku ze stanem epidemii.
Konstytucja RP art. 52 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarancja wolności poruszania się po terytorium RP.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Warunki ograniczania wolności i praw konstytucyjnych (tylko w ustawie, konieczność, nie naruszanie istoty).
Konstytucja RP art. 92 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wymogi dotyczące wydawania rozporządzeń (upoważnienie ustawowe, wytyczne).
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
Rozporządzenie RM z 31.03.2020 art. § 2 § ust. 2 pkt 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 marca 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii
Obowiązek odbycia kwarantanny po przekroczeniu granicy państwowej.
Rozporządzenie MZ z 20.03.2020
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii
Ogłoszenie stanu epidemii.
Pomocnicze
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu.
k.p.a. art. 10 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość odstąpienia od zasady czynnego udziału w postępowaniu w przypadkach niecierpiących zwłoki.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dopuszczalność dowodów.
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek udowodnienia okoliczności faktycznych.
k.p.a. art. 189d § pkt 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Dyrektywy wymiaru kary administracyjnej, w tym warunki osobiste strony.
u.z.z.i.c.u.l. art. 46b § pkt 1
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Możliwość ustanowienia w rozporządzeniu ograniczeń, obowiązków i nakazów.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności i prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
u.P.I.S. art. 37 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
Stosowanie przepisów K.p.a. w postępowaniu przed organami PIS.
specustawa covidowa art. 15 zzzzzn § pkt 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Możliwość odstąpienia od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu w okresie stanu epidemii.
specustawa covidowa art. 15 zzzzzn § pkt 2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Możliwość zapoznania się z aktami sprawy za pomocą środków elektronicznych.
specustawa covidowa art. 15 zzzzzn § pkt 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Możliwość przeprowadzenia dowodu z przesłuchania za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych.
u.o.P. art. 1 § ust. 2 pkt 6
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Zadania Policji w zakresie kontroli przepisów porządkowych i administracyjnych.
u.o.P. art. 14 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Czynności Policji w celu rozpoznawania, zapobiegania i wykrywania przestępstw, przestępstw skarbowych i wykroczeń.
u.o.P. art. 14 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Czynności Policji na polecenie innych organów.
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek uwzględnienia przez organ oceny prawnej sądu.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
Rozporządzenie RM z 31.03.2020 art. § 5
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 marca 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii
Zakaz przemieszczania się osób na terytorium RP z określonymi wyjątkami.
k.p.a. art. 61 § § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zawiadomienie o wszczęciu postępowania z urzędu.
u.z.z.i.c.u.l. art. 34 § ust. 5
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Podstawa do wydania przez Ministra Zdrowia rozporządzenia w sprawie obowiązkowej kwarantanny.
u.z.z.i.c.u.l. art. 34 § ust. 2
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Obowiązek kwarantanny dla osób zdrowych pozostających w styczności z chorymi.
u.o.s.k.ż. art. 21 § ust. 1
Ustawa z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej
Ograniczenia wolności i praw człowieka w stanie klęski żywiołowej.
u.o.s.k.ż. art. 233 § ust. 3
Ustawa z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej
Możliwość ograniczenia przemieszczania się w stanie klęski żywiołowej.
P.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
P.u.s.a. art. 4
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Obowiązek odmowy zastosowania przepisu niezgodnego z Konstytucją.
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozporządzenie Rady Ministrów wprowadzające obowiązek kwarantanny zostało wydane z naruszeniem Konstytucji RP (art. 92 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 52 ust. 1). • Organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności zasady dotyczące ustalania stanu faktycznego i zapewnienia czynnego udziału strony. • Notatki urzędowe Policji nie stanowiły wystarczającego dowodu do wydania decyzji.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów o konieczności nałożenia kary ze względu na ryzyko rozprzestrzeniania się wirusa i bezskuteczność usprawiedliwienia skarżącego. • Argumenty organów o prawidłowym zastosowaniu przepisów ustawy i rozporządzenia.
Godne uwagi sformułowania
ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie • rozporządzenie musi zostać wydane na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania • nie można stawiać znaku równości między czasowym ograniczeniem określonego sposobu przemieszczania się a obowiązkiem poddania się kwarantannie • notatki urzędowe przekazane organowi pierwszej instancji, nie mogły stanowić wyłącznej podstawy faktycznej wydania decyzji administracyjnej
Skład orzekający
Hanna Knysiak-Sudyka
przewodniczący
Janusz Kasprzycki
sprawozdawca
Ewa Michna
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie uchylenia decyzji administracyjnej z powodu niezgodności przepisów rozporządzenia z Konstytucją RP oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego kontekstu pandemii COVID-19 i związanych z nią regulacji prawnych. Podkreśla znaczenie zgodności aktów wykonawczych z Konstytucją i ustawami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Orzeczenie dotyczy fundamentalnych kwestii konstytucyjnych związanych z ograniczeniem wolności obywatelskich w stanie epidemii oraz prawidłowością procedur administracyjnych. Ma duże znaczenie dla zrozumienia granic władzy państwowej w sytuacjach kryzysowych.
“Sąd Administracyjny: Rozporządzenie o kwarantannie niezgodne z Konstytucją! Kara uchylona.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.