III SA/Kr 897/26

III SA/Kr 897/26 - Postanowienie WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2026-09-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-06-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
odrzucono skargę o wznowienie postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 272 par 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
III SA/Kr 897/26 P O S T A N O W I E N I E Dnia 30 września 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. O. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 czerwca 2022 r. III SA/Kr 185/22 postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowadministracyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 27 czerwca 2022 r. III SA/Kr 185/22 oddalił skargę S. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 10 grudnia 2021 r. nr SKO.NP/4115/476/2021 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Wyrok ten nie został skutecznie zaskarżony (postanowieniem z 5 września 2022 r. WSA w Krakowie odrzucił skargę kasacyjną skarżącego z uwagi na niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego).
Reprezentujący skarżącego radca prawny pismem z 17 czerwca 2026 r. wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego ww. wyrokiem z 27 czerwca 2022 r. powołując się na art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.) – dalej "p.p.s.a.". Jako podstawę skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego pełnomocnik skarżącego powołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 25 marca 2026 r. o sygn. akt SK 18/22, w którym Trybunał orzekł, że art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1208, ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r., w zakresie, w jakim uzależnia prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, jest niezgodny z art. 65 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 30 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Zdaniem pełnomocnika skarżącego utrata mocy obowiązującej ww. przepisu uchylała podstawę wydanego orzeczenia, co oznaczało bezpodstawność zaskarżanej decyzji o odmowie przyznania świadczenia. Pełnomocnik skarżącego przytoczył fragmenty uzasadnienia ww. wyroku III SA/Kr 185/22, wskazując, że treść ww. art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r.) miała znaczenie dla negatywnych rozstrzygnięć organów i oddalenia skargi.
Pełnomocnik skarżącego wniósł o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego oraz uwzględnienie skargi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Skarga była niedopuszczalna i dlatego została odrzucona.
W myśl art. 280 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w myśl przepisów p.p.s.a., po wniesieniu skargi o wznowienie postępowania Sąd bada, czy skarga odpowiada warunkom formalnym przewidzianym w art. 46 p.p.s.a., natomiast art. 280 p.p.s.a. wskazuje zakres badania, jakiemu podlega skarga o wznowienie postępowania na posiedzeniu niejawnym przez Sąd. W myśl tej regulacji, na posiedzeniu niejawnym Sąd bada, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Ocenie na tym etapie podlega zachowanie warunków skutecznego wniesienia skargi o wznowienie, które poprzedza merytoryczne jej rozpoznanie. Badanie, o którym mowa w art. 280 p.p.s.a., nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie, jego celem jest wyłącznie stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania. Rezultatem badania przeprowadzonego w oparciu o art. 280 p.p.s.a. jest bądź odrzucenie skargi, bądź wyznaczenie rozprawy. Odrzucenie skargi nastąpi w razie stwierdzenia niezachowania terminu lub nieoparcia jej na ustawowej podstawie, a także w wypadku niedopuszczalności wznowienia postępowania z powodów wskazanych w art. 285 p.p.s.a. Przytoczona regulacja wskazuje, że przed dokonaniem oceny samej skargi o wznowienie postępowania pod kątem jej zasadności, może dojść do jej odrzucenia z powodów niespełnienia warunków jej skutecznego wniesienia (por. postanowienie NSA z 18 września 2026 r., I OSK 584/26).
W warunkach niniejszej sprawy skarga o wznowienie postępowania została nadana w dniu 17 czerwca 2026 r. (k. 26 akt sądowych), co oznacza, że od wskazywanego w skardze o wznowienie ogłoszenia wyroku Trybunału do wniesienia skargi o wznowienie postępowania upłynął niespełna trzy miesiące. Tym samym nie upłynął jeszcze termin końcowy do wniesienia skargi z art. 278 p.p.s.a. Rzecz jednak w tym, że ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie został opublikowany w dzienniku urzędowym.
Zgodnie z art. 272 § 1 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. W takiej sytuacji, skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (art. 272 § 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 190 ust.3 Konstytucji, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego.
Przedmiotem kontroli Trybunału był przepis w nieobowiązującym aktualnie brzmieniu, co oznacza, że utracił on moc obowiązującą nie na skutek wydanego orzeczenia. Jak wskazano w orzeczeniu, skutkiem wyroku, zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji, jest zatem możliwość wznowienia postępowań w tych sprawach na zasadach określonych w odnośnych przepisach p.p.s.a. Żądanie, o którym mowa w art. 272 § 1 p.p.s.a., dotyczące wznowienia postępowania można realizować w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
Konstytucja w art. 190 ust. 2 reguluje kwestię ogłaszania wyroków Trybunału Konstytucyjnego. Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawach wymienionych w art. 188 Konstytucji podlegają niezwłocznemu ogłoszeniu w organie urzędowym, w którym akt normatywny był ogłoszony. Jeżeli akt nie był ogłoszony, orzeczenie ogłasza się w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Kontrolowane przez TK przepisy są przepisami ustawy, podlegały zatem opublikowaniu w Dzienniku Ustaw. W Dzienniku Ustaw powinien zatem zostać ogłoszony wyrok SK 18/22. Ogłoszenie wyroku w sposób przewidziany przez Konstytucję jest warunkiem jego wejścia w życie. Od wejścia w życie wyroku liczy się natomiast termin do wniesienia skargi o wznowienie. Brak ogłoszenia wyroku w sposób przewidziany w art. 190 ust. 2 Konstytucji powoduje, że wyrok nie wszedł w życie, a w konsekwencji nie otworzył się bieg terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego. Nie jest to przy tym wyłącznie warunek formalny. Wszak, aby na skutek wznowienia postępowania mogło dojść do ponownego rozpatrzenia sprawy, konieczne jest zmiana stanu prawnego, w oparciu o który został wydany wyrok dotychczasowy.
Orzekającemu Sądowi znane jest orzecznictwo dopuszczające możliwość wznawiania postępowania w przypadku ogłoszenia, ale nieopublikowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego (np. wyrok WSA w Krakowie z 29 maja 2026 r. i wskazane tam orzeczenia) – jednakże istotne w sprawie jest, że ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 25 marca 2026 r. o sygn. akt SK 18/22 został wydany w składzie, w którym orzekali sędziowie wybrani do Trybunału w sposób nieprawidłowy.
Wyrok z 25 marca 2026 r. o sygn. akt SK 18/22 został wydany w składzie: Jakub Stelina - przewodniczący, Wojciech Sych - sprawozdawca, Rafał Wojciechowski, Jarosław Wyrembak, Andrzej Zielonacki. Kluczowy dla sprawy wyrok zapadł w składzie zawierającym jednego sędziego (Jarosława Wyrębaka) powołanego na stanowiska już obsadzone przez prawidłowo powołanych sędziów (Romana Hausera, Krzysztofa Ślebzaka i Andrzeja Jakubeckiego), Prawidłowość wyboru ww. sędziów(Romana Hausera, Krzysztofa Ślebzaka i Andrzeja Jakubeckiego) potwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 3 grudnia 2015 r., K 34/15). W konsekwencji odmowy wykonania powyższego wyroku - doszło do nieprawidłowego, powtórnego, wyboru kolejnych sędziów na obsadzone prawidłowo miejsca (w osobach: Mariusza Muszyńskiego, Justyna Piskorskiego, Jarosława Wyrembaka oraz Lecha Morawskiego i Henryka Ciocha). Okoliczności nieprawidłowego powołania kolejnych osób na obsadzone już wybranymi sędziami (których kadencja formalnie zakończyła się 6 listopada 2024 r.) miejsca stały się podstawą do prezentowania w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz orzecznictwie sądów europejskich, poglądu, że obecność tych osób w składach orzekających sprawia, iż Trybunał nie jest "sądem ustanowionym ustawą" (por. wyrok ETPCz.z 7 maja 2021 r., 4907/18, Xero Flor w Polsce sp. z o.o. przeciwko Polsce, HUDOC; postanowienie SN z 13 grudnia 2023 r., I KZP 5/23; wyrok TSUE z 18 grudnia 2025 r. w sprawie C-448/23, Komisja Europejska przeciwko Polsce, ECLI:EU:C:2025:975;).
Z tych to powodów orzekający Sąd uznał, że nie ma podstaw do odstąpienia od literalnej interpretacji art. 272 § 1 i 2 p.p.s.a, zgodnie z którym dopiero publikacja wyroku – wejście w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w rozumieniu art. 190 ust. 3 Konstytucji RP – umożliwia skuteczne wniesienie skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w terminie 3 miesięcy od daty wejście w życie wyroku Trybunału. Skoro ustawodawca wyraźnie powiązał początek biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie z "wejściem w życie" orzeczenia, to nie sposób utożsamiać tego momentu z wcześniejszym publicznym ogłoszeniem sentencji wyroku. Skoro wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 18/22 nie został opublikowany w odpowiednim dzienniku urzędowym, to nie doszło do jego wejścia w życie w rozumieniu art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, to tym samym nie rozpoczął biegu termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.
Z tych względów Sąd y, na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.