III SA/KR 813/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę spółki A sp. z o.o. na decyzję nakładającą karę pieniężną za podłączenie niedozwolonego urządzenia do tachografu, uznając odpowiedzialność przewoźnika.
Spółka A sp. z o.o. zaskarżyła decyzję nakładającą karę pieniężną za podłączenie niedozwolonego urządzenia do tachografu, twierdząc, że odpowiedzialność ponosi kierowca, a naruszenie miało miejsce w przeszłości. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za działania kierowcy, zwłaszcza gdy nie są to zdarzenia nadzwyczajne i niezależne od niego. Podkreślono, że ingerencja w tachograf zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpatrzył skargę spółki A sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł. Kara została nałożona za podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia manipulacyjnego (wtyku OBD/OBD II, EOBD), które zakłócało jego pracę i umożliwiało fałszowanie danych. Spółka argumentowała, że nie ponosi odpowiedzialności za działania kierowcy, które miały miejsce w przeszłości i nie zostały stwierdzone w momencie kontroli. Sąd oddalił skargę, podkreślając, że przedsiębiorca jest odpowiedzialny za zapewnienie właściwej organizacji pracy i nadzoru nad kierowcami. Stwierdzono, że samowolne działania kierowcy, prowadzące do naruszenia przepisów, nie mogą być kwalifikowane jako zdarzenie nadzwyczajne i niezależne od przedsiębiorcy. Sąd wskazał, że ingerencja w tachograf stanowi poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego, a odpowiedzialność przewoźnika jest w takich przypadkach niepodważalna.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność, chyba że udowodni, iż naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć i na które nie miał wpływu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że samowolne działania kierowcy, prowadzące do naruszenia przepisów o tachografie, nie są zdarzeniem nadzwyczajnym i niezależnym od przedsiębiorcy. Przedsiębiorca ma obowiązek zapewnić właściwą organizację pracy i nadzór nad kierowcami, a ingerencja w tachograf stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.t.d. art. 92a § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92c § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.t.d. art. 4 § pkt 22
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 93 § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
rozporządzenie 165/2014 art. 32 § ust. 3
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014
rozporządzenie 165/2014 art. 33
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014
k.p.a. art. 138
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189a § § 2 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
ppsa art. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za działania kierowcy, jeśli nie są one wynikiem zdarzeń nadzwyczajnych i niezależnych od niego. Podłączenie niedozwolonego urządzenia do tachografu, które zakłóca jego pracę i umożliwia manipulację danymi, stanowi naruszenie przepisów. Ingerencja w tachograf zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego.
Odrzucone argumenty
Spółka nie ponosi odpowiedzialności za działania kierowcy. Naruszenie miało miejsce w przeszłości i nie zostało stwierdzone w momencie kontroli. Nie można sankcjonować za samo posiadanie urządzenia, które mogło być użyte do manipulacji.
Godne uwagi sformułowania
Samowolne działanie kierowcy prowadzące do naruszenia wymogów [...] nigdy nie może zostać zakwalifikowane jako zdarzenie spowodowane wystąpieniem nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności. To podmiot wykonujący transport drogowy jako pracodawca jest obciążony skutkami niewłaściwego doboru pracowników i w konsekwencji zmuszony jest ponosić straty wynikłe z ich działań. Rejestrowanie rzeczywistej aktywności kierowcy jest podstawowym celem regulacji prawnych dotyczących czasu pracy kierowców.
Skład orzekający
Maria Zawadzka
przewodniczący
Janusz Kasprzycki
członek
Barbara Pasternak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Odpowiedzialność przewoźnika za naruszenia przepisów dotyczących tachografów popełnione przez kierowców, nawet jeśli miały miejsce w przeszłości lub były wynikiem samowolnych działań kierowcy."
Ograniczenia: Dotyczy spraw związanych z transportem drogowym i manipulacją danymi tachografu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu manipulacji tachografami w transporcie drogowym i jasno określa odpowiedzialność przewoźnika, co jest istotne dla branży.
“Przewoźniku, odpowiadasz za kierowcę! Nawet za przeszłe manipulacje tachografem.”
Dane finansowe
WPS: 10 000 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Kr 813/19 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2019-10-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-07-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Barbara Pasternak /sprawozdawca/ Janusz Kasprzycki Maria Zawadzka /przewodniczący/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Transport Sygn. powiązane II GSK 354/20 - Wyrok NSA z 2023-05-12 Skarżony organ Inne Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 58 Art. 4 pkt 22, art. 92 a ust. 1, art. 92c ust. 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2019 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. w C na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym skargę oddala Uzasadnienie Uzasadnienie: Decyzją z dnia 17 maja 2019 r. ([...]) na podstawie art. 138 kpa, art. 4 pkt 22, art. 92 a ust. 1, art. 2 c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 58 ze zm.), lp. 6.1.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 32 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, zwanego dalej "rozporządzenie 165/2014" (Dz. Urz. UE L 60 z 28 lutego 2014 r.) Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektor Transportu Drogowego z dnia 13 marca 2019 r. ([...]) o nałożeniu na A sp. z o. o. kary pieniężnej w wysokości 10000,00 zł. Organ odwoławczy podał, co następuje: Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia organu I instancji stanowiło podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu. Powyższe stwierdzono w dniu 19 lutego 2019 r. podczas kontroli drogowej na drodze krajowej nr [...], w miejscowości M, zestawu pojazdów składającego się z ciągnika siodłowego marki DAF o nr rej. [...] oraz naczepy marki KRONE o nr rej. [...], którego łączna dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony. Pojazdem kierował B. S. Pojazdem wykonywany był międzynarodowy transport drogowy rzeczy z Polski do Rumunii, na podstawie licencji nr [...], w imieniu i na rzecz strony. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z dnia 19 lutego 2019 r. W odwołaniu od powyższej decyzji strona podniosła, że nie może ponosić odpowiedzialności za działanie kierowcy. Zdaniem strony, nie może być ona adresatem sankcji z Ip. 6.1.3 załącznika nr 3 do utd., gdyż nie instalowała i nie pozwalała instalować żadnych niedozwolonych urządzeń. Ponadto wskazano, iż kierowca podłączył nielegalne urządzenie do tachografu, jednak to podłączenie miało miejsce w przeszłości, więc nie można stwierdzać podłączenia urządzenia w momencie kontroli. Strona wniosła o umorzenie postępowania lub wymierzenie kary osobie, która dopuściła się naruszenia. W rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Treść art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do utd. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do utd. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d kpa, na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Zastosowania nie znajdą przepisy art. 189e ani art. 189f, które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 kpa daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa kpa. Odnośnie naruszenia polegającego na podłączeniu do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu; Ip. 6.1.3 załącznika nr 3 do utd wyjaśnić należy, że w mniejszej sprawie w toku kontroli drogowej ciągnika siodłowego marki DAF o nr rej. [...] przeprowadzonej w dniu 19 lutego 2019 r. w miejscowości M, stwierdzono podłączenie niedozwolonego urządzenia manipulacyjnego - wtyku do złącza diagnostycznego OBD/OBD II, EOBD. Powyższe zostało stwierdzone w czasie oględzin dokonanych przez uprawniony warsztat. Według strony do powyższego doszło z wyłącznej winy kierowcy, który miał kiedyś podłączać niedozwolone urządzenie, jednakże w czasie kontroli nie wykazano jego podłączenia. Sam wtyk do złącza OBD/OBD II, EOBD jest podłączeniem niedozwolonego urządzenia do tachografu. Powyższy wtyk umożliwia podłączanie dalszych urządzeń służących do przerabiania danych przez tachograf. Podkreślenia wymaga, że kierowca miał sam przyznać stronie, iż podłączał kiedyś niedozwolone urządzenie do tachografu. Oznacza to, iż takie urządzenia były stosowane już w przeszłości. Odnośnie wyłącznej winy kierowcy wskazać należy, iż ujawnione przeróbka oraz urządzenie są tak zaawansowane i złożone, że nie jest możliwe ich przeprowadzenie wyłącznie przez jedną osobę. Powyższe dowodzi faktu zorganizowanego działania mającego na celu fałszowanie zapisów na tachografie i karcie kierowcy, w pojeździe należącym do strony, za którego stan techniczny odpowiada. Ponadto strona powinna prowadzić przedsiębiorstwo w sposób wykluczający dokonywanie takich działań. Przepis art. 92c utd odnosi się do podmiotu wykonującego przewozy - właściciela przedsiębiorstwa oraz do okoliczności niezwiązanych z działaniem tego podmiotu, a więc okoliczności, które nie dotyczą kierowców tego przedsiębiorstwa, innych jego pracowników, czy też stanu technicznego pojazdów. W przedmiotowej sprawie naruszenie popełnił kierowca wykonujący przewóz na rzecz przedsiębiorcy pojazdem, w którym stosowano niedozwolone urządzenie, mające na celu łamanie przepisów prawa. Używanie niedozwolonych urządzeń powoduje, iż kierowca może przez wiele godzin prowadzić pojazd bez rejestrowania czasu pracy. Tym samym może dowolnie wydłużać czas jazdy i skracać odpoczynki. To może mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. W powyższym przypadku odpowiedzialność strony jest niepodważalna. W niniejszej sprawie do naruszenia nie doszło w okolicznościach, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć i na które nie miał wpływu, tym samym nie można zastosować art. 92c utd. Z uwagi na powyższe okoliczności kara pieniężna w wysokości 10.000,00 zł (słownie: dziesięć tysięcy złotych) z tytułu ww. stwierdzonego naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 6.1.3 załącznika nr 3 do utd została nałożona na stronę zasadnie. W przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym za względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. To bowiem przedsiębiorca powinien udowodnić okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zastosowania przepisu art. 92c ustawy o transporcie drogowym, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu (por. III SA/Kr 584/15). Nie ma również podstaw do zastosowania art. 92 c ust. 1 pkt utd, który stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej (...) a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wykazała, iż postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów kpa. Organ I instancji działał na podstawie przepisów prawa, podejmując czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Analizując całość materiału dowodowego organ nie stwierdził istnienia okoliczności pozwalających na zastosowanie art. 92c utd. Na powyższe rozstrzygnięcie A sp. z o.o. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Podniesiono, że na podstawie wyjaśnień kierowcy i z akt sprawy wynika, że kierowca podłączył w przeszłości jakieś urządzenie do tacho. Jednak to podłączenie miało miejsce w przeszłości, a nie w chwili kontroli. Wobec powyższego nie zostało stwierdzone podłączenie jakiegoś wyłącznika w chwili kontroli. Działania kierowcy nie można więc sankcjonować z 6.1.3. załącznika 3 do UTD bo nikt nie stwierdził, że na chwilę kontroli "podłączenie" miało miejsce. Nadto znajdujące się w aktach sprawy protokoły w sposób enigmatyczny opisują zastaną w trakcie kontroli rzeczywistość; nigdzie nie stwierdzają, że miało miejsce podłączenie a jedynie, że znaleziono urządzenie, które mogło być podłączone. Strona podała, że zgodnie z art. 32 ust. 3 rozporządzenia 165/2014 zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu, a każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować fałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe też, nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach. Jednak polskie przepisy nie przewidują sankcji za posiadanie magnesu czy wyłącznika (urządzenia, które może służyć do powyższych celów). Tak jak nie przewidują sankcji za posiadanie np. noża w aucie. Zgodnie z treścią l p. 6.1.3. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym polskie prawo przewiduje karę za podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu co nie miało miejsce w trakcie kontroli, a jeśli nawet miało miejsce w przeszłości to kara jest za czyny w trakcie kontroli, a nie za działania które mogły mieć miejsce dzień, tydzień czy 5 lat temu. Wobec powyższego, wniesiono o uwzględnienie skargi. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sąd Administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa" uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ppsa). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawa. Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa, sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 ppsa). Nie każde więc naruszenie prawa może skutkować uwzględnieniem skargi. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja, jak również decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. Istotą sporu prawnego w badanej sprawie jest zgodność z prawem nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Organy ukarały skarżąca spółkę za naruszenia opisane w Załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym pod pozycjami: l.p. 6.1.3 - podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu. W sprawie bezsporne jest, że w toku kontroli drogowej ciągnika siodłowego marki DAF o nr rej. [...] przeprowadzonej w dniu 19 lutego 2019 r. w miejscowości M, stwierdzono podłączenie niedozwolonego urządzenia manipulacyjnego - wtyku do złącza diagnostycznego OBD/OBD II, EOBD. Powyższe zostało stwierdzone w czasie oględzin dokonanych przez uprawniony warsztat. Według strony skarżącej do powyższego doszło z wyłącznej winy kierowcy, który miał kiedyś podłączać niedozwolone urządzenie, a w czasie kontroli nie wykazano jego podłączenia. Tak więc skarżąca spółka nie kwestionuje samego faktu zastosowania w pojeździe wtyku, wpływającego na prawidłową pracę tachografu, podnosi jedynie, iż nie miał wpływu na działanie kierowcy i nie mógł go przewidzieć. W kontekście powyższego wskazać należy, że wyłączenie odpowiedzialności przewoźnika przewiduje art. 92b u.t.d. oraz art. 92c u.t.d. Zgodnie z art. 92b ust. 1 u.t.d. nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił: 1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006, b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014, c) umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087); 2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. Z kolei art. 92c ust. 1 stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. W kontekście przytoczonych regulacji należy się odnieść do zasad rozkładu ciężaru dowodu w zakresie wykazania okoliczności zwalniających z odpowiedzialności za naruszenia popełnione przez podmioty (kierowców), którymi przedsiębiorca się posługuje przy wykonywaniu przewozu. Zebranie dowodów w sprawie, której przedmiotem jest naruszenie przepisów u.t.d. oraz odpowiednich przepisów unijnych, jest obowiązkiem organu dokonującego kontroli. Natomiast wykazanie okoliczności objętych hipotezami przepisów art. 92b i 92c u.t.d., a więc okoliczności pozwalających na wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy za ujawnione naruszenia, a tym samym uniknięcie obowiązku zapłaty kary pieniężnej, obciążają przedsiębiorcę. W niniejszej sprawie z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół oględzin nr [...], z którego ustaleń wynika, że w wyniku oględzin pojazdu marki Daf o numerze rejestracyjnym [...] ujawniono urządzenie aktywujące w postaci WTYKU OBD/OBD II – EOBD, które po podłączeniu do gniazda OBD/OBD II – EOBD pojazdu zakłócało pracę tachografu. Ww. zainstalowane dodatkowe urządzenie powoduje zakłócenia pracy urządzenia i umożliwia sterowanie tachografem w każdy dowolny sposób, w dowolnym czasie i miejscu, co skutkuje ingerencją w dane cyfrowe, które w żaden sposób nie mogą być manipulowane oraz fałszowane. Jest to więc urządzenie przeznaczone do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf. Wyjaśnić należy, że zakaz fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu formułuje art. 32 ust. 3 rozporządzenia 165/2014. Ponadto przepis ten stwierdza, że każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach. Z kolei zgodnie z art. 33 rozporządzenia nr 165/2014 przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za zapewnienie, by ich kierowcy byli właściwie wyszkoleni i poinstruowani w zakresie prawidłowego działania tachografów, zarówno cyfrowych, jak i analogowych, przeprowadzają regularne kontrole, by zapewnić właściwe użytkowanie tachografów przez swoich kierowców i nie udzielają kierowcom żadnych bezpośrednich ani pośrednich zachęt, które mogłyby skłaniać ich do niewłaściwego używania tachografów. Tak więc podstawową kwestią dla oceny legalności zaskarżonej decyzji jest zbadanie, czy organy prawidłowo ustaliły fakty świadczące o niedopełnieniu ww. obowiązków przez stronę skarżącą. Organy oparły swoje ustalenia na materiale dowodowym, którego głównymi składnikami są protokół kontroli, dokumentacja fotograficzna niedozwolonego urządzenia, protokół oględzin, protokół z czynności urzędowej pokwitowanie zatrzymania rzeczy karta księgi rejestrowej oraz oświadczenie kierowcy B. S. z dnia 9 marca 2019 r., w którym oświadczył, że zainstalował w pojeździe urządzenie, które ma wpływ na prawidłowe rejestrowanie danych zapisanych w urządzeniu rejestrującym oraz danych zapisanych na karcie kierowcy. Wielokrotnie już zostało podkreślone w orzecznictwie sądów administracyjnych, że protokół jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 kpa stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. W zasadzie protokół jest jedynym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej (por. wyroki NSA z 16 kwietnia 2015 r. II GSK 440/14, WSA w Warszawie z 21 marca 2013 r. VI SA/Wa 2723/12 , WSA w Łodzi z 10 lipca 2014 r., III SA/Łd 356/14, wszystkie publ. http://sip.lex.pl/orzeczenia). Należy zatem stwierdzić prawidłowość stanowiska organów co do zaistnienia naruszeń opisanych w ww. protokole. W ocenie sądu ustalenia organu są spójne, logiczne i mają oparcie w materiale dowodowym sprawie. Strona skarżąca zaś nie podważyła skutecznie tych ustaleń, a w zasadzie nie kwestionuje przedstawionego przez organ stanu faktycznego. Wykazanie zaistnienia owych nadzwyczajnych okoliczności, czyli ciężar ich udowodnienia spoczywa na przedsiębiorcy. Należy przychylić się do stanowiska wyrażonego przez WSA w Krakowie w wyroku z dnia 13 lipca 2016 r., III SA/Kr 35/16 (LEX nr 2105650), zgodnie z którym przedsiębiorca musi wykazać, a nie tylko wskazać, że dołożył należytej staranności organizując przewóz i nie miał wpływu na naruszenie prawa przez kierowcę, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Wystąpienia tego rodzaju zdarzeń nie wykazano w niniejszej sprawie, stąd też na skarżącej Spółce spoczywały konsekwencje materialnoprawne zaistniałego z winy kierowcy naruszenia. Skarżąca twierdzi, że stwierdzone naruszenia były wynikiem wyłącznie samodzielnego, indywidualnego działania kierowcy, o którym nie wiedziała, na które nie miała wpływu i z którym się nie godziła. Jednak wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy w sytuacji, gdy naruszenie wynika z zawinionego działania kierowcy, którym się on posługuje przy wykonywaniu transportu drogowego, ale nie jest działaniem nadzwyczajnym, wynikającym z niemożliwych do przewidzenia okoliczności i na które nie on wpływu, nie może mieć miejsca, albowiem prowadziłoby to w istocie do możliwości każdorazowego uniknięcia sankcji przez ten podmiot za błędny w szkoleniu, nadzorze i doborze pracowników. Samowolne działanie kierowcy prowadzące do naruszenia wymogów, jakie przewidują przepisy prawa regulujące wykonywanie działalności w zakresie transportu drogowego nigdy nie może zostać zakwalifikowane jako zdarzenie spowodowane wystąpieniem nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Jest ono wyłącznie skutkiem niewłaściwej organizacji pracy samego przedsiębiorstwa oraz wynikiem braku właściwych rozwiązań mających na celu zdyscyplinowanie pracownika (tak NSA w wyroku z dnia 3 listopada 2016 r., II GSK 1068/15, LEX nr 522284327, oraz WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 12 stycznia 2017 r. III SA/Gd 667/16, LEX nr 218150). To podmiot wykonujący transport drogowy jako pracodawca jest obciążony skutkami niewłaściwego doboru pracowników i w konsekwencji zmuszony jest ponosić straty wynikłe z ich działań. Dlatego profesjonalny przewoźnik winien mieć świadomość, że sprawowany przez niego nadzór nad przestrzeganiem przez kierowców przepisów powinien być nadzorem ciągłym, realnym i skutecznym. Rejestrowanie rzeczywistej aktywności kierowcy jest podstawowym celem regulacji prawnych dotyczących czasu pracy kierowców. Jakiekolwiek ingerowanie w dane dotyczące czasu pracy kierowców zagraża bezpieczeństwu ruchu, gdyż czas pracy kierowcy i okresy przerw w kierowaniu pojazdem mają bardzo istotne znaczenie dla pozostałych uczestników ruchu drogowego. Ingerencja w urządzenie rejestrujące, w następstwie której dopuszczono się fałszowania czasu pracy kierowcy, mogła mieć bezpośredni wpływ na zdolności percepcyjne kierowcy i niewątpliwie stanowiła bardzo duże zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Prawidłowe jest zatem stanowisko organów co do braku podstaw do zwolnienia skarżącej spółki od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie. Organy administracyjne obu instancji prawidłowo zastosowały i zinterpretowały obowiązujące przepisy prawa, zaś skarga skarżącej spółki nie zawiera żadnego zarzutu mogącego być uwzględnionym. W niniejszej sprawie organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, nie kwestionowanych przez skarżącą, wywiodły z nich prawidłowe wnioski, przytoczyły przepisy prawa materialnego znajdujące zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego i omówiły ich treść. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów postępowania, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 kpa. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI