III SA/KR 77/24

III SA/Kr 77/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-03-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-01-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Janusz Kasprzycki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2201
Art. 92a ust. 1, ust. 5, ust. 7 i ust. 11
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
Art. 6, art. 7, 8, , 77  par. 1, 80, 107  par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
Art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Makuch Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Asesor WSA Ewelina Dziuban Protokolant starszy sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2024 r. sprawy ze skargi M. spółka jawna w T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 16 listopada 2023 r. nr BP.500.38.2022.2308.ML6.481527 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną przez M. Spółka jawna z siedzibą w T., zwaną dalej stroną skarżącą, decyzją z dnia 16 listopada 2024 r., znak: P.500.38.2022.2308.ML6.48152, Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775, zwanej dalej w skrócie: "k.p.a."), art. 4 pkt 22, art. 7a, art. 14 ust. 1, art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 5 pkt 2, art. 92a ust. 7, ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 2201, zwanej dalej ustawą o transporcie drogowym), Ip. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, uchylił decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Krakowie nr: WITD.WI.0152.PR.VI0226/2/2022 i nałożył na M. Spółka jawna z siedzibą w T. karę pieniężnej w wysokości 40 000,00 zł (słownie: czterdzieści tysięcy złotych).
Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Decyzją z dnia 14 stycznia 2022 r. nr: WITD.WI.0152.PR.VI0226/2/2022 Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w Krakowie, działając na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym orzekł o nałożeniu na stronę skarżącą kary pieniężnej w wysokości 40 000,00 zł (słownie: czterdzieści tysięcy złotych), ograniczonej na podstawie art. 92a ust. pkt 5 ustawy o transporcie drogowym z kwoty 55.200,00 zł (słownie pięćdziesiąt tysięcy złotych).
Organ pierwszej instancji wskazał, że łączna suma kar za ujawnione naruszenie stanowi kwotę 55 200,00 zł, ale zgodnie z art. 92a ust. 5 pkt 5 ustawy o transporcie drogowym "Suma kar pieniężnych, o których mowa w art. ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy, nie może przekroczyć 40 000,00 zł – dla podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym".
Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiło niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym w wymaganym terminie - za każdą zmianę.
Powyższe ustalono na podstawie kontroli obejmującej okres od 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 października 2021 r. Ustalenia kontroli zostały ujawnione w protokole kontroli nr WITD.WI.PR.VI0226/3/2021 z dnia 14 grudnia 2021 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona skarżąca, zarzuciła organowi pierwszej instancji naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a. oraz art. 92a ustawy o transporcie drogowym. Strona skarżąca przyznała, że w istocie doszło do naruszeń, jednakże organ błędnie zakwalifikował przedsiębiorcę jako podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, a także nie zastosował zasady proporcjonalności, co skutkowało nałożeniem na stronę zbyt wysokiej kary pieniężnej.
Opisaną na wstępie decyzją organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i orzekł na nowo nakładając na stronę skarżącą karę pieniężnej w wysokości 40 000,00 zł (słownie: czterdzieści tysięcy złotych).
W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Treść art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do ustawy o transporcie drogowym określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Organ wyjaśnił nadto, że w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. Zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f, które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.
Odnosząc się do naruszenia polegającego na niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym w wymaganym terminie - za każdą zmianę; Ip. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ powołał treść przepisów art. 14 ust. 1 oraz art. 7a ustawy o transporcie drogowym. Wskazał, że konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść Ip. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 800,00 zł (słownie: osiemset złotych) niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie.
W toku kontroli ustalono, że przedsiębiorcy została udzielona licencja nr 0105472 na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy w dniu 10 sierpnia 2006 r., ważna do 10 sierpnia .2056 r., przez Prezydenta Miasta Tarnowa. Powyższa licencja została udzielona spółce działającej pod firmą: "M." Spółka jawna M. M. M. M.1 oraz pod adresem: [...] T., ul. O. [...]. Przedsiębiorca nie składał wniosku o zmianę adresu i nazwy. Do licencji zgłoszono łącznie 70 pojazdów.
Ponadto, strona uzyskała także licencję nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy w dniu 13 sierpnia 2019 r. na okres od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 17 czerwca 2052 r. wydaną przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, do której również zostało zgłoszonych 70 pojazdów.
Analiza dokumentów zgromadzonych w toku postępowania wykazała, że przedsiębiorca dopuścił się naruszeń Ip. l.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Do licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy w okresie objętym kontrolą zostało zgłoszonych 70 pojazdów, co wynika z treści pisma Urzędu Miasta Tarnowa z dnia 10 grudnia 2021 r. Natomiast z informacji pozyskanych z CEPiK, jak również z oświadczeń przedsiębiorcy oraz umowy ramowej najmu pojazdów ciężarowych z dnia 28 lutego 2020 r. wynika, że 47 pojazdów nie pozostawało już w tym okresie w dyspozycji przedsiębiorcy. Powyższe dotyczy pojazdów o numerach rejestracyjnych:
[...] - zgodnie z informacją z CEPiK;
[...] sprzedany w grudniu 2020 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
[...] - sprzedany w lutym 2016 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
[...] sprzedany we wrześniu 2019 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
[...] - sprzedany we wrześniu 2017 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
[...] - sprzedany w listopadzie 2017 r. zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
[...] - sprzedany w maju 2019 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
[...] - sprzedany w styczniu 2017 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
[...] - sprzedany w sierpniu 2018 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
[...] - sprzedany w marcu 2021 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
[...] - sprzedany w lutym 2016 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
[...] - sprzedany w lutym 2016 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy,
13. [...] - sprzedany w listopadzie 2018 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
14. [...] - zwrócony wynajmującemu po wygaśnięciu umowy najmu w 2017 r.;
15. [...] - zwrócony wynajmującemu po wygaśnięciu umowy najmu w 2017 r.;
16. [...] - sprzedany w listopadzie 2019 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
17. [...] - zgodnie z informacją z CEPiK;
18. [...] - sprzedany w sierpniu 2018 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
19. [...] - sprzedany w lutym 2019 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
20. [...] - sprzedany w styczniu 2018 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
21. [...] - sprzedany w sierpniu 2017 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
22. [...] - sprzedany w sierpniu 2019 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
23. [...] - sprzedany w sierpniu 2018 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
24. [...] - sprzedany - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
25. [...] - sprzedany w sierpniu 2019 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
26. [...] - sprzedany w marcu 2017 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
27. [...] - sprzedany w listopadzie 2019 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
28. [...] - sprzedany w listopadzie 2019 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
29. [...] - złomowany w grudniu 2018 r. – zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
30. [...] - sprzedany w listopadzie 2019 r. – zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
31. [....] - sprzedany w styczniu 2021 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
32. [...] - sprzedany - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
33. [...] - zwrócony wynajmującemu po wygaśnięciu umowy najmu w 2017 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
34. [...] - sprzedany w styczniu 2021 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
35. [...] - sprzedany w listopadzie 2015 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
36. [...] - zwrócony wynajmującemu po wygaśnięciu umowy najmu w lutym 2019 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
37. [...] - sprzedany w listopadzie 2019 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
38. [...] - zwrócony wynajmującemu po wygaśnięciu umowy najmu w 2017 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
39. [...] - sprzedany w lutym 2021 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
40. [...] - sprzedany w sierpniu 2018 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
41. [...],- sprzedany w grudniu 2020 r. – zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
42. [...] - sprzedany we wrześniu 2017 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
43. [...] - zwrócony wynajmującemu po wygaśnięciu umowy najmu w 2017 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
44. [...] - sprzedany w październiku 2016 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
45. [...] - zwrócony wynajmującemu po wygaśnięciu umowy najmu w 2017 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
46. [...] - zwrócony wynajmującemu po wygaśnięciu umowy najmu w 2017 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
47. [...] - zwrócony wynajmującemu po wygaśnięciu umowy najmu w 2017 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
48. [...] - sprzedany w sierpniu 2017 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy.
W przypadku 4 pojazdów (nr rej. [...], [...], [...], [...]) organ odwoławczy stwierdził, że nie doszło do naruszenia Ip. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, bowiem zarówno z informacji zawartych w CEPiK, jak i z oświadczenia przedsiębiorcy wynika, że pojazdy te pozostawały w dyspozycji przedsiębiorcy w kontrolowanym okresie i były wpisane do licencji.
Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy uchylił karę pieniężną w wysokości 3.200,00 zł (słownie: trzy tysiące dwieście złotych) (4 x 800 zł) za naruszenia Ip. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym w przypadku powyższych 4 pojazdów i umorzył postępowanie w tym zakresie.
Natomiast za ww. 48 przypadków naruszeń Ip. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ nałożył karę pieniężną w wysokości 38.400,00 zł (słownie: trzydzieści osiem tysięcy czterysta złotych).
Ustalono nadto, że do licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy w okresie objętym kontrolą zostało zgłoszonych 70 pojazdów - zgodnie wykazem pojazdów zgłoszonych do licencji udostępnionym przez Główny Inspektorat Transportu Drogowego. Natomiast z informacji pozyskanych z CEPiK, jak również z oświadczeń przedsiębiorcy oraz umowy ramowej najmu pojazdów ciężarowych z dnia 28 lutego.2020 r. wynika, że 16 pojazdów nie pozostawało już w tym okresie w dyspozycji przedsiębiorcy. Powyższe dotyczy pojazdów o numerach rejestracyjnych.
[...] - sprzedany w grudniu 2020 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
[...] - sprzedany w marcu 2021 r. zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
[...] sprzedany w styczniu 2019 r. zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
[...] sprzedany w sierpniu 2019 r. zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
[...] sprzedany w sierpniu 2019 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
[...] - sprzedany w listopadzie 2019 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
7. [...] -- sprzedany w listopadzie 2019 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
8. [...] - sprzedany w styczniu 2002 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
9. [...] - przedsiębiorca utracił posiadanie w lutym 2019 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
10. [...] sprzedany w lutym 2021 r. zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
11. [...] sprzedany w grudniu 2020 r. zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
12. [...] - przedsiębiorca utracił posiadanie w lutym 2019 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
13. [...] - sprzedany w marcu 2021 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
14. [...] - sprzedany w marcu 2021 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
15. [...] sprzedany w maju 2021 r. zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy;
16. [...] sprzedany w sierpniu 2021 r. - zgodnie z oświadczeniem przedsiębiorcy.
Za powyższe naruszenia Ip. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym na stronę została nałożona kara pieniężna w wysokości 12.800,00 zł (słownie: dwanaście tysięcy osiemset złotych) (16 x 800 zł).
W toku postępowania ustalono ponadto, że w dniu 19 marca 2019 r. doszło do zmiany nazwy (z dotychczasowej: "M. Spółka jawna M. M. M. M.1" na "M. spółka jawna") oraz adresu przedsiębiorstwa (z dotychczasowego: [...] T., ul. O.[...] na [...] T., ul. C. [...]).
Z treści pisma Urzędu Miasta Tarnowa z dnia 10 grudnia 2021 r., jak również odpisu pełnego z rejestru przedsiębiorców KRS wynika, że przedsiębiorca nie dopełnił obowiązku zgłoszenia zmian powyższych danych w licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy.
Wobec powyższego, zdaniem organ, strona skarżąca dopuściła się dwóch naruszeń Ip. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, za co nałożono na nią karę pieniężną w wysokości 1.600,00 zł (słownie: jeden tysiąc sześćset złotych).
Za wszystkie stwierdzone przypadki naruszeń Ip. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym została nałożona kara pieniężna w łącznej wysokości 52.800,00 zł (słownie: pięćdziesiąt dwa tysiące osiemset złotych).
Po analizie postępowania przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji, organ odwoławczy nie dopatrzył się naruszeń w zakresie procedury administracyjnej. Zdaniem organu postępowanie zostało przeprowadzone z poszanowaniem zasad i przepisów k.p.a. Organ pierwszej instancji zgromadził cały materiał dowodowy, niezbędny do dokładnego wyjaśnienia sprawy i po dokonaniu jego wszechstronnej analizy, na tej podstawie wyczerpująco ustalił stan faktyczny sprawy.
Analizując treść przepisów art. 92a ust. 5 pkt 5 ustawy o transporcie drogowym, na podstawie którego orzekał organ pierwszej instancji organ odwoławczy zauważył, że w odwołaniu strona przyznała, iż dopuściła się naruszeń Ip. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, jednakże nie zgodziła się z wysokością nałożonej na nią kary pieniężnej.
W pierwszej kolejności strona skarżąca zakwestionowała zakwalifikowanie jej przez organ jako podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska strony skarżącej. Jak bowiem wskazała sama strona w odwołaniu, jak również w oświadczeniu z dnia 13 grudnia 2021 r. przedłożonym w toku kontroli, w kontrolowanym okresie nie wykonywała ona przewozów drogowych. Działalność przedsiębiorstwa polegała głównie na zlecaniu wykonywania transportu drogowego rzeczy w ramach współpracy z innym podmiotem – M. Sp. z o.o. Z treści przedłożonej umowy o współpracy w zakresie świadczenia usług transportowych z dnia 30 września 2020 r. wynika, że przewoźnik – M. sp. z o.o. świadczy na rzecz zlecającego - strony usługi transportu drogowego towarów (§ 1 ust. 1 umowy). Ponadto, zgodnie z § 1 ust. 3 umowy za planowanie pracy transportowej oraz przekazywanie zleceń jej wykonania odpowiada zlecający (strona skarżąca). W ramach zawartej umowy kontrolowany przedsiębiorca zobowiązał się nie tylko do zlecania przewoźnikowi przewozów krajowych i międzynarodowych, lecz również do świadczenia na rzecz przewoźnika usług wspomagających transport, m.in. udostępnianie przewoźnikowi obsługi planisty (§ 2 ust. 2 pkt 1 i 4 umowy). Wobec powyższego, nie sposób podzielić stanowiska strony skarżącej, że nie powinien zostać zakwalifikowany jako podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym.
Ponadto, w ocenie strony skarżącej, nie powinna zostać nałożona na nią kara pieniężna w wysokości wskazanej w art. 92a ust. 5 pkt 5 ustawy o transporcie drogowym, tj. 40.000,00 zł. Strona skarżąca podniosła, że zgodnie z zasadą proporcjonalności kara ta powinna zostać miarkowana ze względu na fakt, że skarżący współpracował tylko z jednym podmiotem.
W związku z powyższym organ wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Treść art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do ustawy o transporcie drogowym określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. Regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. ustawy nie ma więc zastosowania w niniejszej sprawie.
Główny Inspektor Transportu Drogowego nie stwierdził również okoliczności uzasadniających zastosowanie przepisów egzoneracyjnych: art. 92b oraz 92c ustawy o transporcie drogowym.
Organ wskazał, że ewentualne okoliczności uzasadniające zastosowanie w sprawie art. 92c ustawy o transporcie drogowym. co ugruntowało się w linii orzeczniczej sądów administracyjnych, powinien wykazać sam przedsiębiorca. Tak np. WSA w Opolu w wyroku z dnia 7 maja 2015 r. (sygn. akt II SA/Op 123/15), zgodnie z którym ciężar dowodu spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi z art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 ustawy skutki prawne prowadzące do zwolnienia się z odpowiedzialności za zaistniałe naruszenie przepisów prawa.
Organ odwoławczy wskazał ponadto, że powoływanie się przez skarżącego na okoliczności przewidziane w art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, wymaga od przedsiębiorcy wykazania szczególnych okoliczności. Jak bowiem słusznie wskazał w wyroku z dnia 7 czerwca.2018 r. WSA w Olsztynie, sygn. akt IISA/Ol 294/18, z którym zgadza się organ odwoławczy " (...) Podmiot wykonujący transport ma zapewnić właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, a nie jedynie stworzyć warunki do przestrzegania przez kierowców czasu pracy. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zajęte w zaskarżonym wyroku, że przeszkolenie kierowcy z zakresu czasu pracy, czy też podpisanie regulaminu obowiązującego w przedsiębiorstwie fest potwierdzeniem spełnienia wstępnych wymagań. Przeprowadzenie szkolenia oraz zapoznanie się kierowcy z regulaminem jest niewystarczające, jeżeli przedsiębiorca skutecznie nie egzekwuje przestrzegania ustanowionych zasad. Przeprowadzanie indywidualnych rozmów z kierowcami naruszającymi normy czasu prowadzenia pojazdów, jak również udzielenie im ustnych upomnień, bez zastosowania efektywnych środków dyscyplinujących, nie świadczy o zapewnieniu przez podmiot wykonujący przewóz właściwej organizacji i dyscypliny pracy (...)".
Skarżący nie wykazał jednak, aby zaszły w rozpatrywanej sprawie okoliczności dające podstawy do zastosowania wskazanego przepisu pozwalającego na wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że łączna kara pieniężna w przedmiotowej sprawie wyniosła 58.800,00 zł (słownie: pięćdziesiąt dwa tysiące osiemset złotych), ale z uwagi na art. 92a ust. 5 pkt 5 została ona ograniczona do kwoty 40.000,00 zł (słownie: czterdzieści tysięcy złotych).
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów:
1) art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. 6 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. - poprzez niewłaściwe przyjęcie przez organ administracyjny, iż to strona skarżąca powinna udowodnić okoliczności objęte hipotezą przepisu skoro wywodzi z niej skutki prawne mające uwolnić ją od odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, podczas gdy to organ powinien rozważyć, czy nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej w okolicznościach sprawy realizuje cel ustawy o transporcie drogowym, czy wymierzona kara pieniężna narusza zasadę proporcjonalności, która nakazuje organom państwowym użycie jedynie takich środków, które są niezbędne dla osiągnięcia konkretnego celu.
2) art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym – poprzez pominięcie przez organ przy analizie przesłanek pozwalających na odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej ustalenia okoliczności, w jakich nastąpiło naruszenie, przyczyn powstałego naruszenia, okoliczności towarzyszących, postawy strony skarżącej o w trakcie i po przeprowadzeniu kontroli i ujawnieniu naruszenia, a w szczególności organ nie uwzględnił:
- ilości zatrudnionych w przedsiębiorstwie kierowców w okresie kiedy miałoby dojść
do naruszenia przepisów,
- okoliczności w jakich doszło do naruszenia przepisów, przyczyn powstałego naruszenia, postawy strony skarżącej w trakcie i po przeprowadzeniu kontroli,
- realizowania przez stronę skarżącą przewozów drogowych wyłącznie na podstawie współpracy tylko z jednym podmiotem powiązanym z nią kapitałowo oraz personalnie, a zatem w sposób ograniczony,
- niezwłocznego dokonania przez stronę skarżącą zgłoszenia zmiany danych o których mowa w art. 7a ustawy o transporcie drogowym,
- braku podobnych naruszeń przez stronę skarżącą zarówno przed, jak i po przeprowadzonej kontroli i stwierdzonym naruszeniu,
- braku dopuszczania się naruszeń przez stronę skarżącą w zakresie wykonywania transportu drogowego oraz przestrzeganie obowiązków wynikających w szczególności z ustawy o transporcie drogowym,
- proporcjonalności nałożonej kary, stosunek kar nałożonych za przewozy dokonywane w tym samym czasie do ewentualnego dochodu przewoźnika, ustalenie czy stwierdzone uchybienie stwarza realne zagrożenie dla innych uczestników świadczących usługi transportowe,
3) art. 92a ust. 5 ustawy o transporcie drogowym poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że jeżeli podmiot, na którego nałożono karę pieniężną z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wykonuje przewozy przy pomocy innego przewoźnika (M. Sp. z o.o.), to należy zastosować art. 92a ust. 5 pkt 5 ustawy o transporcie drogowym przy ustalaniu wymiaru kary pieniężnej, w sytuacji, gdy przepisu art. 92a ust. 5 pkt 5 tej ustawy nie można uznać jako lex specialis w stosunku do art. 92a ust. 5 pkt 1-4, gdyż jest to bowiem przepis o tej samej wadze co przepisy zawarte w ust. 5 pkt 1-4 tego artykułu, a strona skarżąca nie wykonywała innych czynności związanych z przewozem drogowym, a jedynie nadal świadczyła przewóz drogowy przy pomocy innego przewoźnika i czynność ta niezasadnie została uznana przez organ za inną czynność związaną z przewozem drogowym,
4) art. 92a ust. 5 ustawy o transporcie drogowym poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie dla oceny ustalonych naruszeń przez stronę skarżącą niewłaściwej kwalifikacji prawnej z pkt 5 przepisu ww. ustawy zamiast z pkt 1 ustawy, a w konsekwencji nałożenie na stronę skarżącą zbyt wysokiej kary pieniężnej, w szczególności błędne przyjęcie przez organ, iż działania strony skarżącej wykonującej przewóz drogowy za pomocą spółki M. sp. z o.o. należy kwalifikować jako inne czynności związane z przewozem drogowym, a nie jako nadal wykonywanie przewozu drogowego za pomocą podwykonawcy,
5) art. 92a ust. 5 ustawy o transporcie drogowym poprzez jego błędną wykładnię sprzeczną z założeniami ustawodawcy wyrażonymi w szczególności w uzasadnieniu do projektu zmian ustawy o transporcie drogowym do ww. przepisu i nałożenie na Skarżącą najsurowszej kary w sytuacji kiedy przeznaczona ma ona być dla dużych podmiotów spedycyjnych, a Skarżąca w kontrolowanym okresie zatrudniała poniżej 10 kierowców i świadczyła przewóz drogowy wyłącznie na podstawie współpracy z, tylko jednym podmiotem powiązanym z nią dodatkowo kapitałowo oraz personalnie,
6) art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a w szczególności poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak:
- ustalenie, czy wykonywane przez stronę skarżącą czynności stwierdzone protokołem kontroli wynikały z nieprawidłowego oraz wyłącznie zawinionego przez niego niewłaściwego wykonywania działalności gospodarczej w zakresie świadczenia usług transportowych,
- czy skarżąca spółka w zakresie prowadzonego przedsiębiorstwa, a w szczególności zawartej umowy współpracy ze spółką M. Sp. z o.o. faktycznie wykonywała inne czynności związane z przewozem drogowym oraz nie ustalenie przez organ jakie faktycznie czynności były wykonywane, a jedynie wskazanie (powołanie się) na zapisy umowy o współpracy w zakresie świadczenia usług transportowych, iż miały to być czynności w postaci udostępniania przewoźnikowi obsługi planisty czy planowanie pracy transportowej, podczas gdy Skarżąca spółka realizowała jedynie otrzymane od swoich kontrahentów przy pomocy podwykonawcy, którym była spółka M. Sp. z o.o.
7) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. oraz art. 7a § 1 k.p.a., poprzez nieprawidłową, sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów, w następstwie której organ administracyjny uznał, że Skarżąca spółka wykonywała inne czynności związane z przewozem drogowym za które organ administracyjny uznał współpracę ze spółką M. Sp. z o.o. w szczególności związane ze zlecaniem jej przewozów otrzymywanych od kontrahentów strony skarżącej,
8) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób zakładający dokonanie przez stronę zarzucanych jej naruszeń bez oceny i rozpatrzenia okoliczności określonych w art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, co stanowi działanie organu z naruszeniem zasady proporcjonalności, bezstronności oraz równego traktowania.
9) art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji poprzez naruszenie zasady równego traktowania oraz zasady proporcjonalności w zakresie zaniechania przez organ administracyjny utrzymania równowagi między niekorzystnymi skutkami wydanej decyzji dla Skarżącej a celami, które są realizowane w zakresie ustawy o transporcie drogowym w szczególności w zakresie zasad nakładania kary pieniężnej określonej w art. 92a ust. 5 z pominięciem przez organ zachowania zamierzonej przez ustawodawcę zasady karania w odniesieniu do wielkości przedsiębiorstwa (ilości zatrudnianych w nim kierowców), co skutkowało niewłaściwym wyborem przez organ środków oddziaływania dla osiągnięcia celów założonych przez ustawodawcę w regulacji ustawy o transporcie drogowym, które powinny być możliwie najmniej uciążliwe dla podmiotów, wobec których mają być zastosowane lub dolegliwe w stopniu nie większym niż jest to niezbędne dla osiągnięcia założonego celu,
10) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, w tym niezbadanie wnikliwie, czy zachodzą przesłanki z art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym wyłączające odpowiedzialność administracyjną przedsiębiorcy – strony skarżącej,
11) art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyjaśnieniu przez organ, dlaczego zastosował limit sumy kar z art. 92a ust. 1 pkt 5 ustawy o transporcie drogowym, tj. 40.000 zł dla podmiotu wykonującego przewozy drogowe poprzez ich podzlecanie spółce M. Sp. z o.o. i na jakiej podstawie uznał, iż są to inne czynności związane z przewozem drogowym.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2492 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przeprowadzona bowiem w niniejszej sprawie kontrola według wyżej wskazanych kryteriów zaskarżonej decyzji wykazała, że jest ona prawidłowa.
Materialnoprawną podstawę orzekania stanowił art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 2201, zwanej dalej ustawą o transporcie drogowym) o transporcie drogowym.
Zgodnie z treścią art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie.
W myśl art. 92a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych.
Stosownie do art. 92a ust. 5 ustawy o transporcie drogowym Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy, nie może przekroczyć:
1) 15 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
2) 20 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej powyżej 10 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
3) 25 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej powyżej 50 do 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
4) 30 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej większej niż 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
5) 40 000 złotych - dla podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym;
6) 1 500 000 złotych - dla przedsiębiorcy prowadzącego pośrednictwo przy przewozie osób.
Jak wynika z art. 92 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9
- załącznika nr 3 do ustawy.
Mając powyższe uregulowania ustawy o transporcie drogowym na względzie nie ulega wątpliwości w stanie faktycznym i prawnym sprawy, że na stronę skarżącą – jako inny podmiot wykonujący przewóz drogowy w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowym – mogła być nałożona kara za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym w orzeczonej w decyzji wysokości.
Przepisy wskazanego art. 92a ustawy o transporcie drogowym regulują bowiem odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy (przewoźnika drogowego lub przedsiębiorcy wykonującego przewozy drogowe na potrzeby własne, a także innego podmiotu wykonującego przewóz drogowy w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowym), jak również innych podmiotów wykonujących inne czynności związane z przewozem drogowym.
Pod pojęciem każdej innej osoby wykonującej inne czynności związane z przewozem drogowym należy, zgodnie z art. 92a ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, rozumieć w szczególności: spedytora, nadawcę, odbiorcę, załadowcę, organizatora wycieczki, organizatora transportu, operatora publicznego transportu zbiorowego.
Katalog podmiotów zawarty w art. 92a ust. 7 ustawy o transporcie drogowym nie ma charakteru katalogu zamkniętego, co oznacza, że odpowiedzialność za naruszenia warunków lub obowiązków przewozu drogowego może dotyczyć również innego podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym niż wymieniony w art. 92a ust. 7 ustawie o transporcie drogowym.
Wykładnia funkcjonalna przepisu art. 92a ust. 1 i ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, w związku z art. 92a ust. 1 tej ustawy, pozwala na stwierdzenie, że do wymienionych grup podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności z nim związane nie zalicza się kierowców, którzy dokonują fizycznej czynności kierowania pojazdem. Podobnie stwierdził WSA w wyroku z dnia 29 maja 2007 r., VI SA/Wa 315/07, LEX nr 342125: "(...) sankcje zawarte w przepisie art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (...) dotyczą podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności z nim związane, podmiotami tymi nie są jednak kierowcy przedsiębiorcy-przewoźnika, lecz sam przedsiębiorca, co wynika z definicji przewozu drogowego zawartego w art. 4 pkt 6a ustawy". (e.komentarz do art. 92a u.t.d. Renata Strachowska).
Bezsprzecznie jednak postanowienia ust. 11 art. 92a ustawy o transporcie drogowym wprost stanowią, że przepisy ust. 1, ust. 5 pkt 5, ust. 7 pkt 1 i ust. 9 stosuje się do podmiotów wykonujących czynności związane z przewozem drogowym, w szczególności do:
1) spedytora,
2) nadawcy,
3) odbiorcy,
4) podmiotu wykonującego czynności ładunkowe,
5) organizatora wycieczki,
6) organizatora transportu,
7) operatora publicznego transportu zbiorowego
8) podwykonawcy
- jeżeli wiedzieli oni lub, w świetle wszystkich istotnych okoliczności, powinni byli wiedzieć, że zlecone przez nich usługi transportowe wiążą się z powstaniem naruszenia.
Zgodnie z ustawą o transporcie drogowym wykonywanie transportu drogowego to podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi oraz pośrednictwo przy przewozie rzeczy. Ustawa nie wyjaśnia na czym polega pośrednictwo przy przewozie rzeczy. Nie wyjaśnia też czym jest spedycja, czy spedytor.
Pośrednictwo należy do kategorii umów nienazwanych. Nie ma w kodeksie cywilnym żadnych szczególnych przepisów regulujących tę formę umowy. Można uznać, że pośrednictwo ma charakter kojarzenia kontrahentów transakcji handlowych za sprawa osoby trzeciej. Ma ona za zadanie doprowadzić do porozumienia lub załatwienia określonych spraw pomiędzy stronami .Zakres usług pośrednika może być więc bardzo szeroki. Panuje pogląd, że pośrednictwo przy przewozie rzeczy dotyczy jedynie przewoźników wykonujących przewozy poprzez podwykonawców. Nie jest jednak to właściwa interpretacja, gdyż analizując i konwencję CMR i prawo przewozowe, zgodnie z prawem odpowiedzialność za działanie lub zaniechanie działania przez podwykonawcę zawsze ponosi wykonawca na zasadzie ryzyka.
Ustawa o transporcie drogowym nie definiuje także pojęcia spedytor. Podnosi się także w piśmiennictwie, że brak jest również i definicji legalnej spedytora w prawie cywilnym.
Wobec powyższego należy się posłużyć słownikowym znaczeniem tego pojęcia. Według Słownika języka polskiego PWN pod red. Mieczysława Szymczaka (Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2002) "spedytor – to osoba lub przedsiębiorstwo zajmujące się przewozem i dostawą towarów oraz załatwianiem formalności z tym związanych", zaś "spedycja – to pośrednictwo przewozowe polegające na przesyłaniu rzeczy i wykonywaniu czynności związanych z nadaniem lub odbiorem przesyłek."
Wobec tych znaczeń pojęć: "spedytor" i "spedycja" nie ulega wątpliwości, w ocenie Sądu, że kwalifikacja strony skarżącej jako innego podmiotu wykonującego czynności związane z przewozem drogowym, dokonana przez orzekające organy jest prawidłowa.
Po pierwsze, zasadnie argumentuje organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, że to sama strona skarżąca wskazała w odwołaniu, jak również w oświadczeniu z dnia 13 grudnia 2021 r. przedłożonym w toku kontroli, że w kontrolowanym okresie nie wykonywała ona przewozów drogowych. Po drugie, działalność strony skarżącej polegała głównie na zlecaniu wykonywania transportu drogowego rzeczy w ramach współpracy z innym podmiotem – M. Sp. z o.o. Z treści przedłożonej umowy o współpracy w zakresie świadczenia usług transportowych z dnia 30 września 2020 r. wynika, że przewoźnik – M. Sp. z o.o. świadczy na rzecz zlecającego - strony usługi transportu drogowego towarów (§ 1 ust. 1 umowy). Ponadto, zgodnie z § 1 ust. 3 umowy za planowanie pracy transportowej oraz przekazywanie zleceń jej wykonania odpowiada zlecający (strona skarżąca). W ramach zawartej umowy kontrolowany przedsiębiorca zobowiązał się nie tylko do zlecania przewoźnikowi przewozów krajowych i międzynarodowych, lecz również do świadczenia na rzecz przewoźnika usług wspomagających transport, m.in. udostępnianie przewoźnikowi obsługi planisty (§ 2 ust. 2 pkt 1 i 4 umowy). Rację ma więc organ odwoławczy, ze strona skarżąca jest podmiotem wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym. Trudno także zaprzeczyć temu również z tego względu, że nawet w nazwie firmy strona skarżąca ma słowo "Spedycja" - M. Spółka jawna... która określa przecież nie tylko jej nazwę, ale i rodzaj prowadzonej przez nią działalności gospodarczej.
Postawiony zatem zarzut naruszenia w tym zakresie przepisów prawa materialnego i procesowego nie jest zasadny.
Z zebranego materiału dowodowego bez wątpliwości wynika, że strona skarżąca wykonując tego rodzaju działalność co najmniej powinna była wiedzieć jako podmiot tym się trudniący, że zmiany nazwy (z dotychczasowej: "M. Spółka jawna M. M. M. M.1" na "M. spółka jawna") oraz adresu przedsiębiorstwa (z dotychczasowego: [...] T., ul. O. [...] na [...] T., ul. C. [...]) winny być zgłoszone w wymaganym terminie właściwemu organowi udzielającemu licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy.
Wobec powyższego, zasadnie organ uznał, że strona skarżąca dopuściła się dwóch naruszeń Ip. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, za co nałożono na nią karę pieniężną w wysokości 1.600,00 zł (słownie: jeden tysiąc sześćset złotych), gdyż wskazany załącznik nr 3 do ustawy w lp. 1.5 za niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie - za każdą zmianę przewiduje 800 zł. Tego rodzaju dane jak oznaczenie przedsiębiorcy, jego adres i siedzibę albo miejsce zamieszkania są tymi właśnie danymi, o których mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy.
Prawidłowe są też ustalenia organu odwoławczego odnośnie naruszeń, jakich dopuściła się strona skarżąca, a dotyczących liczby pojazdów, które przedsiębiorca będzie wykorzystywał do wykonywania transportu drogowego - w przypadku wykonywania transportu drogowego rzeczy. Tego rodzaju informacje, w postaci wykazu pojazdów, zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym dołącza się do wniosku o udzielenie licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2. Każda więc zmiana w tym zakresie także wymaga w terminie 28 dni od dnia jej powstania zawiadomienia w określonej formie właściwego organu wydającego zezwolenie lub licencję.
Organ odwoławczy w przekonywujący sposób wykazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że do licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy w okresie objętym kontrolą zostało zgłoszonych 70 pojazdów o wskazanych numerach rejestracyjnych, co wynika z treści pisma Urzędu Miasta Tarnowa z dnia 10 grudnia 2021 r. Natomiast z informacji pozyskanych z CEPiK, jak również z oświadczeń przedsiębiorcy oraz umowy ramowej najmu pojazdów ciężarowych z dnia 28 lutego 2020 r. wynika, że 47 spośród tych pojazdów nie pozostawało już w tym okresie w dyspozycji przedsiębiorcy.
W przypadku 4 pojazdów (nr rej. [...], [...], [...], [...]) organ odwoławczy stwierdził, że nie doszło do naruszenia Ip. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, bowiem zarówno z informacji zawartych w CEPiK, jak i z oświadczenia przedsiębiorcy wynika, że pojazdy te pozostawały w dyspozycji przedsiębiorcy w kontrolowanym okresie i były wpisane do licencji.
Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy uchylił karę pieniężną w wysokości 3.200,00 zł (słownie: trzy tysiące dwieście złotych) (4 x 800 zł) za naruszenia Ip. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym w przypadku powyższych 4 pojazdów i umorzył postępowanie w tym zakresie.
Natomiast za ww. 48 przypadków naruszeń Ip. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ nałożył karę pieniężną w wysokości 38.400,00 zł (słownie: trzydzieści osiem tysięcy czterysta złotych).
Nie budzą także wątpliwości ustalenia organu, że do licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy w okresie objętym kontrolą zostało nadto zgłoszonych 70 pojazdów - zgodnie wykazem pojazdów zgłoszonych do licencji udostępnionym przez Główny Inspektorat Transportu Drogowego. Natomiast z informacji pozyskanych z CEPiK, jak również z oświadczeń przedsiębiorcy oraz umowy ramowej najmu pojazdów ciężarowych z dnia 28 lutego.2020 r. wynika, że 16 pojazdów spośród wskazanych co dopiero nie pozostawało już w tym okresie w dyspozycji przedsiębiorcy.
Stąd za powyższe naruszenia Ip. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym na stronę została nałożona kara pieniężna w wysokości 12.800,00 zł (słownie: dwanaście tysięcy osiemset złotych) (16 x 800 zł).
Wobec jednakże że nie doszło do naruszenia Ip. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym w odniesieniu do 4 wskazanych powyżej pojazdów rzeczywiście organ odwoławczy mógł skorzystać z przysługujących mu kompetencji merytoryczno-reformacyjnych i uchylić decyzję organu pierwszej instancji i orzec na nowo karę we właściwej wysokości wynikających z właściwych wysokości poszczególnych naruszeń odnoszących się do prawidłowo ustalonej liczby samochodów strony skarżącej.
Również i w tym zakresie nie można się więc dopatrzeć zarówno naruszenia przepisów postępowania poprzez niewłaściwe ustalenia i ich ocenę oraz przepisów prawa materialnego w określeniu rodzaju naruszenia, w stopniu, który by skutkował uchyleniem kontrolowanej decyzji.
Wysokość zatem nałożonej kary za wskazane naruszenia ustawy o transporcie drogowym, nałożonej na stronę skarżącą, została zdaniem Sądu w sposób prawidłowy obliczona. Nie ma też w tym zakresie miarkowania, jak to nieskutecznie próbuje wywodzić strona skarżąca. Kary zostały sztywno określone. Orzeczona więc kara rzeczywiście wyniosła łącznie 52.800,00 zł, co wobec postanowień art. 92a ust. 5 pkt 5 ustawy obligowało organ do nałożenia na stronę kary ograniczonej do 40.000,00 zł. Organ, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. wskazał, z jakich postanowień i jakiego przepisu wynika to ograniczenie wysokości orzekanej kary.
W związku z powyższym zasadnie wskazał organ, że regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Nie znajdzie zastosowania także art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a., jak i art. 189e oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, natomiast w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a., jak prawidłowo wskazał organ.
Sąd nie podziela zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą co do naruszenia wskazanego co dopiero przepisu, że kara ta powinna być tak naprawdę orzeczona w wysokości do 15.000 zł z uwagi na zatrudnianie przez stronę skarżącą kierowców w liczbie do 10.
Otóż wynik wykładni językowej, systemowej wewnętrznej oraz celowościowej powyższych przepisów ustawy o transporcie drogowym, w tym art. 92a ust. 1 i ust. 5, doprowadza do jednoznacznych wniosków, że określone przez ustawodawcę w sposób stopniowalny maksymalne progi kar odpowiadają, są adekwatne, do rozmiaru (zakresu) prowadzonej działalności przez podmiot wykonujący przewóz drogowy. O ile wielkości określone w punktach od 1 do 4 ust. 5 art. 92a ustawy o transporcie drogowym. stanowią wypadkową ilości zatrudnionych przez ten podmiot kierowców, to w kolejnych punktach determinowane są rodzajem wykonywanych przez tenże podmiot czynności. Inaczej rzecz ujmując, co wydaje się być ze wszech miar logiczne i racjonalne, im większy rozmiar prowadzonej działalności, tym większy (adekwatny) wymiar maksymalny kary (dolegliwość) za stwierdzone naruszenia. Skoro więc, tak jak w realiach niniejszej sprawy, co jest przy tym niesporne, skarżąca zatrudniała kierowców oraz wykonywała inne czynności związane z przewozem drogowym (pośrednictwo przy przewozie rzeczy), to adekwatna maksymalna suma kar za stwierdzone naruszenia wynosiła 40 000 zł (art. 92a ust. 5 pkt 5 ustawy o transporcie drogowym.). W świetle powyższej regulacji skarżąca nie może oczekiwać, że wielkość tej maksymalnej kary będzie wynikać wyłącznie z ilości zatrudnionych kierowców. Takie wnioskowanie doprowadziłoby do nieakceptowalnych z punktu widzenia odbioru społecznego i wymogów prewencji generalnej skutków oraz nierówności, kiedy to podmiot wykonujący przewóz drogowy oraz inne czynności związane z przewozem drogowym narażony byłby na niższą karę od podmiotu, który wykonuje wyłącznie inne czynności związane z przewozem drogowym. W konsekwencji sąd nie podziela podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, ani w kontekście ich wykładni, ani zastosowania. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko WSA w Kielcach, wypowiedziane w wyroku z dnia 29 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Ke 232/23; LEX nr 3595098, przyjmując je za własne w tej sprawie.
Nie okazały się też zasadne pozostałe podniesione w skardze zarzuty.
Odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara nie jest zatem konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa we wskazanej regulacji, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ, co do zasady, zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 2 i 3 ustawy o transporcie drogowym. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz z odpowiedzialności możliwe jest bowiem jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym.
Ustawodawca umożliwił zatem podmiotom obalenie domniemania odpowiedzialności administracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy (a odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny; wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 2460/11) w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 92b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym - jako stanowiących wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewozy.
Bezzasadne są twierdzenia strony skarżącej, że przesłanek zwolnienia się z odpowiedzialności powinien doszukać się organ. Podkreślić należy, że ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych wymienionych w art. 92b i 92c ustawy o transporcie spoczywa każdorazowo na podmiocie wykonującym przewóz drogowy, lub inne czynności związane z przewozem, bowiem to on musi wykazać, że dołożył należytej staranności i nie miał wpływu na powstałe naruszenia przepisów transportu drogowego, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie i być niezależny od staranności przedsiębiorcy. Chcąc wykazać, że przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie naruszenia, podmiot musi wskazać na konkretne okoliczności, które będą w tym zakresie rozważone przez organ. Okoliczności te muszą być wsparte dowodami. Przy czym chodzi tu o sytuacje, których podmiot nie mógł i nie był w stanie przewidzieć przy najdalej idących staraniach, a więc sytuacje nadzwyczajne i niespodziewane. Oczywiście miarę staranności należy oceniać biorąc pod uwagę specyfikę działalności transportowej, wysokie wymagania stawiane przedsiębiorcy transportowemu.
Wobec powyższego zarzucanie także organowi naruszeń artykułów. 6, 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 §3 k.p.a. nie znalazły potwierdzenia. Działania organu były prawidłowe, zebrał wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia materiał dowodowy, prawidłowo go ocenił we wzajemnej łączności i nie można w tym upatrywać dowolności, czy sprzeczności i nieprawidłowej oceny dowodów dokonanej przez orzekające organy, a trafnie organ odwoławczy zrealizował swoje kompetencje reformacyjne wobec odmiennych ustaleń co do liczby samochodów w dyspozycji strony skarżącej, a które winny widnieć i być zgłoszone do licencji.
Skarga nie mogła więc wywrzeć zamierzonego skutku.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), orzekł, jak w sentencji wyroku.