III SA/Kr 753/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2025-12-03
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowykara pieniężnakontrola drogowamasa pojazduprzekroczenie dopuszczalnej masydrewnoustawa o transporcie drogowymprawo o ruchu drogowymodmowa kontroli

Podsumowanie

WSA w Krakowie oddalił skargę na karę pieniężną za odmowę poddania pojazdu kontroli wagowej, uznając, że uniemożliwienie kontroli stanowi naruszenie przepisów.

Skarżący A. G. został ukarany karą pieniężną w wysokości 12 000 zł za odmowę poddania zespołu pojazdów kontroli wagowej, mimo przewożenia drewna, co mogło skutkować przekroczeniem dopuszczalnej masy całkowitej. Skarżący argumentował, że organ mógł oszacować wagę na podstawie objętości i gęstości drewna, a kierowca nie utrudniał kontroli. WSA w Krakowie oddalił skargę, uznając, że odmowa poddania się szczegółowej kontroli wagowej stanowiła naruszenie przepisów i uniemożliwiła prawidłowe ustalenie stanu faktycznego.

Sprawa dotyczyła skargi A. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy karę pieniężną w wysokości 12 000 zł nałożoną za niepoddanie zespołu pojazdów kontroli wagowej. Podczas kontroli drogowej stwierdzono, że przewożony ładunek drewna świerkowego o objętości 44,13 m3, przy zastosowaniu normatywnej gęstości, mógł skutkować przekroczeniem dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Kierowca, działając na polecenie skarżącego, odmówił udania się do wskazanego punktu ważenia. Skarżący podnosił, że organ mógł oszacować wagę ładunku na podstawie objętości i gęstości drewna, a odmowa poddania się kontroli nie była jednoznaczna z uniemożliwieniem jej przeprowadzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając, że odmowa poddania się szczegółowej kontroli wagowej stanowiła naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym (art. 92a ust. 1 w zw. z lp. 1.6 załącznika nr 3) i uniemożliwiła prawidłowe ustalenie rzeczywistej masy pojazdu oraz ewentualnych przekroczeń. Sąd podkreślił, że ustalenia oparte na szacunkach nie mogą zastąpić pomiarów wykonanych przy użyciu odpowiednich przyrządów, a odmowa kontroli może być uznana za próbę uniknięcia odpowiedzialności za naruszenia.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa poddania się szczegółowej kontroli wagowej stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym (art. 92a ust. 1 w zw. z lp. 1.6 załącznika nr 3) i uniemożliwia prawidłowe ustalenie stanu faktycznego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choć możliwe jest oszacowanie masy drewna na podstawie objętości i gęstości, to dla prawidłowego ustalenia rzeczywistej masy pojazdu i ewentualnych przekroczeń dopuszczalnej masy całkowitej, niezbędne jest przeprowadzenie kontroli wagowej przy użyciu odpowiednich przyrządów pomiarowych. Odmowa poddania się takiej kontroli stanowi naruszenie przepisów i może być uznana za próbę uniknięcia odpowiedzialności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (22)

Główne

u.t.d. art. 92a § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Podmiot wykonujący przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków podlega karze pieniężnej. W przypadku naruszenia z lp. 1.6 załącznika nr 3 (niepoddanie się kontroli) kara wynosi 12 000 zł.

p.r.d. art. 61 § ust. 15

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Sposób ustalania rzeczywistej masy drewna jako iloczyn objętości i normatywnej gęstości.

Pomocnicze

u.t.d.

Ustawa o transporcie drogowym

Załącznik nr 3, lp. 1.6: Niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części.

u.t.d. art. 72

Ustawa o transporcie drogowym

Określa uprawnienia inspektorów w zakresie kontroli.

u.t.d. art. 4 § pkt 22

Ustawa o transporcie drogowym

Definicja przewozu drogowego.

u.t.d. art. 55 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o transporcie drogowym

Uprawnienia inspektora do sprawdzania masy pojazdu.

u.t.d. art. 92b

Ustawa o transporcie drogowym

Okoliczności wyłączające odpowiedzialność.

u.t.d. art. 92c

Ustawa o transporcie drogowym

Okoliczności wyłączające lub ograniczające odpowiedzialność.

p.r.d. art. 129 § ust. 2

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Uprawnienia inspektorów w zakresie kontroli.

p.r.d. art. 129a § ust. 1

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Zakres kontroli ruchu drogowego Inspekcji Transportu Drogowego.

p.r.d. art. 129fa § ust. 1

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Wstępna drogowa kontrola techniczna.

p.r.d. art. 129fb § ust. 1

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Skierowanie na szczegółową drogową kontrolę techniczną.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania w celu prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny dowodów.

k.p.a. art. 76 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Moc dowodowa dokumentów urzędowych.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Rozporządzenie Ministra Środowiska oraz Ministra Gospodarki z dnia 2 maja 2012 r. w sprawie określenia gęstości drewna

Określa gęstość drewna dla różnych gatunków, w tym świerka (720 kg/m3).

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego

Określa organizację, warunki i sposób wykonywania kontroli ruchu drogowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odmowa poddania się szczegółowej kontroli wagowej stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Ustalenie rzeczywistej masy pojazdu wymaga użycia przyrządów pomiarowych, a nie szacunków. Niepoddanie się kontroli uniemożliwia prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i może być próbą uniknięcia odpowiedzialności.

Odrzucone argumenty

Organ mógł oszacować wagę ładunku na podstawie objętości i gęstości drewna. Kierowca nie utrudniał kontroli, a jedynie odmówił udania się do wskazanego punktu ważenia. Przepisy prawa o ruchu drogowym nie uprawniają do nakazania przemieszczenia pojazdu na znaczną odległość w celu kontroli.

Godne uwagi sformułowania

Kontrola pojazdu w punkcie kontroli służy nie tylko ustaleniu rzeczywistej wagi pojazdu, ale również innych parametrów pojazdu związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa na drodze. Nałożenie kary za naruszenie przepisów u.t.d. nie może się opierać na danych szacunkowych, lecz na zasadzie prawdy obiektywnej wynikającej z art. 7, 77 i 80 k.p.a., co oznacza, że sprawdzenie parametrów pojazdu wymaga użycia odpowiednich przyrządów pomiarowych. Odmowa poddania się kontroli pojazdu dotyczącej zbadaniu parametrów zewnętrznych pojazdu może być uznane za działanie mające na celu uniknięcie kar administracyjnych związanych z poruszaniem się przeciążonego pojazdu po drogach publicznych.

Skład orzekający

Michał Niedźwiedź

przewodniczący

Marta Kisielowska

sprawozdawca

Jakub Makuch

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku poddania się kontroli drogowej, w szczególności kontroli wagowej, oraz konsekwencji odmowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy kontroli wagowej w transporcie drogowym, z uwzględnieniem przepisów o transporcie drogowym i prawie o ruchu drogowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważny aspekt kontroli drogowej i konsekwencje odmowy współpracy z organami kontrolnymi, co jest istotne dla przewoźników i kierowców.

Czy odmowa ważenia ciężarówki to już przestępstwo? Sąd wyjaśnia konsekwencje dla przewoźników.

Sektor

transport

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III SA/Kr 753/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-12-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jakub Makuch
Marta Kisielowska /sprawozdawca/
Michał Niedźwiedź /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1539
Art. 92a  ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 1251
Art. 61  ust. 15
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Michał Niedźwiedź Sędziowie: WSA Marta Kisielowska (spr.) WSA Jakub Makuch Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 1 kwietnia 2025 r. nr BP.501.206.2025.2058.ML6 w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 1 kwietnia 2025 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 16 grudnia 2024 r. nakładającą na A. G. (dalej: "skarżący") karę pieniężną w wysokości 12 000 (dwunastu tysięcy) złotych.
Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "k.p.a."), art. 4 pkt 22, art. 72, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz.1539, dalej: "u.t.d.") oraz lp. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
7 listopada 2024 r. zatrzymano do kontroli drogowej zespół pojazdów składający się z samochodu ciężarowego marki Volvo/MHS o nr rej. [...] z przyczepą o nr rej. [...], którym kierował P. M., wykonujący niezarobkowy przewóz drogowy rzeczy w imieniu skarżącego. Kontrolowanym zespołem pojazdów przewożono ładunek drewna świerkowego o objętości 44,13 m3 (list przewozowy).
Przebieg i ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole nr [...]. Kierowca nie wniósł zastrzeżeń do protokołu. W opisie stwierdzonego naruszenia wskazano, że dokonano oszacowania wagi przewożonego ładunku - zgodnie z treścią rozporządzenia Ministra Środowiska oraz Ministra Gospodarki z dnia 2 maja 2012 r. (Dz.U. z 2012 r., poz. 536) w sprawie określenia gęstości drewna - dla drewna świerkowego gęstość normatywna wynosi 720 kg/m3. Masa przewożonego drewna wyniosła 31 773,6 kg (44,13 m3 x 720 kg/m3). Suma masy własnej pojazdu i przyczepy (14700 kg i 4800 kg ) wyniosła 19500 kg, doliczono masę ładunku i uzyskano wynik 51273,6 kg, co stanowiło przekroczenie normy dopuszczalnej masy całkowitej wynoszącej 40000 kg dla kontrolowanego zespołu pojazdów. Kierowca po rozmowie ze skarżącym odmówił udania się do wskazanego przez kontrolujących miejsca ważenia w miejscowości S.
Kierowca zeznał, że otrzymał od pracodawcy polecenie, aby nie jechać do punktu ważenia i odmówić poddania się kontroli wagowej. Wskazał ponadto, że ma świadomość przeciążenia pojazdu, a ilość ładunku przeznaczona do przewozu została uzgodniona z pracodawcą.
Pismem z 8 listopada 2024 r. zawiadomiono skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie naruszenia przepisów u.t.d.
Decyzją z 16 grudnia 2024 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 12000 zł. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący wykonywał przewóz drogowy z naruszeniem przepisów u.t.d. Uniemożliwił przeprowadzenie kontroli w części związanej z ważeniem pojazdu. Skarżący prawidłowo zawiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego, do chwili wydania decyzji nie odniósł się do stwierdzonych podczas kontroli naruszeń. Nie wskazał również żadnych okoliczności sprawy oraz nie przesłał żadnych dokumentów świadczących o zaistnieniu którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 92b lub art. 92c u.t.d.
W odwołaniu od decyzji skarżący zarzucił:
- naruszenie przepisów postępowania:
- art. 7, art. 77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez uchybienie obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia w sposób wszechstronny i wyczerpujący całego materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż skarżący uniemożliwił przeprowadzenie ważenia zespołu pojazdów,
- naruszenie prawa materialnego:
- art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z art. 61 ust. 15 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 1251, dalej: "p.r.d.") poprzez błędne uznanie, iż kierujący zespołem pojazdów w dniu 7 listopada 2024 r. uniemożliwił kontrolującym dokonanie kontroli wagowej pojazdu,
- art. 92a ust. 1 i zał. nr 3 Ip. 1.6 u.t.d. poprzez bezpodstawne nałożenie na skarżącego kary administracyjnej w wysokości 12 000 zł zważywszy, iż w dniu 7 listopada 2024 r. nie doszło do uniemożliwienia kontrolującym dokonania kontroli wagowej pojazdu skarżącego.
W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Wskazał, organ miał możliwość dokonania wyliczenia masy przewożonego ładunku na podstawie przepisu art. 61 ust. 15 p.r.d. Kierowca nie utrudniał ustalenia objętości przewożonego drewna. W tych okolicznościach, nie może być mowy o uniemożliwieniu kontrolującym dokonania kontroli wagowej pojazdu. Kontrolujący faktycznie poczynili ustalenia w przedmiocie wagi przewożonego towaru, co przeczy zasadności orzeczenia kary administracyjnej na podstawie art. 92a ust. 1 i zał. nr 3 lp. 1.6 u.t.d.
Decyzją z 1 kwietnia 2025 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w całości decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.
Organ podniósł, że dopiero wynik przeprowadzenia pomiarów parametrów zewnętrznych, nacisków osi i masy całkowitej, udokumentowany protokołem kontroli sporządzonym przy użyciu urządzeń do tego przeznaczonych, stanowi podstawę do ewentualnego prowadzenia postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie pojazd nie został poddany zważeniu i zbadaniu parametrów zewnętrznych, co uniemożliwiło stwierdzenie, czy jego parametry wysokości, długości, szerokości, masy i nacisków osi mieszczą się w dopuszczalnych normach określonych w przepisach.
Odnosząc się do zarzutów odwołania GITD stwierdził, że treść art. 61 ust. 15 p.r.d. kierowana jest m.in. do przewoźników, pozwalając im na kalkulację możliwości transportowych i właściwe załadowanie pojazdów, przez uwzględnienie przy ocenie masy ładunku gatunku przewożonego drewna. Zapis ten pozwala na oszacowanie masy drewna, ale dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego, rzetelnego sprawdzenia parametrów pojazdu, niezbędne jest użycie przyrządów pomiarowych.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż między zachowaniem skarżącego, a stwierdzonym naruszeniem istnieje normalny i bezpośredni związek przyczynowy. Skarżący mając wiedzę dotyczącą przewożonego ładunku i przeciążenia pojazdu, świadomie odmówił czynności ważenia celem uniknięcia odpowiedzialności administracyjnej wynikłej ze stwierdzonych przekroczeń. Niepoddanie się kontroli w części dotyczącej zbadania parametrów zewnętrznych pojazdu, stanowi świadome działanie mające na celu uniknięcie kar administracyjnych związanych z poruszaniem się przeciążonego pojazdu po drogach publicznych, brakiem stosownego zezwolenia, czy wykonywania przewozu drogowego pojazdem którego masa całkowita, długość czy szerokość zostały przekroczone.
Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, iż inspektorom przysługują uprawnienia określone w art. 129 ust. 2 p.r.d., w tym wydawanie poleceń osobie kontrolowanej co do jej zachowania, usuwania lub przemieszczania pojazdu, sprawdzania stanu technicznego, wyposażenia, ładunku, wymiarów, masy lub nacisku osi pojazdu znajdującego się na drodze. W przypadku kontroli nacisków osi oraz masy pojazdu oczywistym jest, iż miejsce kontroli musi być przystosowane do przeprowadzenia czynności kontrolnych, gdyż uzyskanie prawidłowych wyników pomiarów jest niezwykle istotne dla ustalenia zgodnego z rzeczywistością stanu faktycznego sprawy. Skarżący odmówił poddania się kontroli drogowej w części dotyczącej przeprowadzenia ważenia, mając świadomość przeciążenia pojazdu.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zastosowanie przepisu art. 61 ust. 15 p.r.d. ma służyć ocenie, czy podmiot wykonujący przewóz drogowy drewna dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem po drogach publicznych. Sprowadza się do zweryfikowania, czy podmiot wykonujący przewóz drogowy drewna, znając przelicznik m3 konkretnego gatunku drewna na jego masę, załadował na pojazd taką jego ilość, aby nie przekroczyć parametru dopuszczalnej masy całkowitej.
Do ustalenia naruszenia wykonywania przewozu pojazdem z przekroczoną dopuszczalną masą całkowitą (dmc), a w konsekwencji wysokości kary pieniężnej konieczne jest ustalenie rzeczywistej masy całkowitej (rmc), wysokość kary pieniężnej uzależniona jest bowiem od wielkości przekroczenia dmc. Tym samym, odmawiając poddania się ważeniu, skarżący uniemożliwił ustalenie tych parametrów, a przez to przeprowadzenie ewentualnego postępowania w zakresie nałożenia kar pieniężnych za popełnione naruszenie.
W ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Skarżący nie przedłożył dowodów na potwierdzenie, że w sprawie zaistniały okoliczności wyłączające jego odpowiedzialność za popełnione naruszenie. Podkreślił, że ciężar dowodu w zakresie zaistnienia przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. spoczywa na stronie postępowania.
GITD wskazał, że nie ma możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej, bowiem przepisy u.t.d. określają w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d., dlatego też regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a. na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił decyzji naruszenie:
- przepisów postępowania:
- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez uchybienie obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia w sposób wszechstronny i wyczerpujący całego materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż kierowca uniemożliwił przeprowadzenie kontroli ważenia zespołu pojazdów;
- prawa materialnego:
- art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z art. 61 ust. 15 p.r.d. poprzez błędne uznanie, iż kierujący zespołem pojazdów skarżącego w dniu 7 listopada 2024 r. uniemożliwił kontrolującemu dokonanie kontroli wagowej pojazdu;
- art. 92a ust. 1 i zał. nr 3 Ip. 1.6 u.t.d. poprzez bezpodstawne nałożenie na skarżącego kary administracyjnej w wysokości 12 000 zł zważywszy, iż w dniu 7 listopada 2024 r. nie doszło do uniemożliwienia kontrolującemu dokonania kontroli wagowej pojazdu skarżącego;
- naruszenie art. 72 pkt 2 u.t.d. oraz art. 129a w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 10 p.r.d. poprzez błędne uznanie, że inspektor transportu drogowego, dokonujący kontroli zespołu pojazdów prowadzonego przez kierowcę skarżącego, w ramach kontroli był uprawniony do nakazania kierującemu zespołem pojazdów przemieszczenia się w inne miejsce, odległe co najmniej o kilkanaście kilometrów od miejsca zatrzymania, celem dokonania kontroli wagowej pojazdu.
W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją, sąd rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji, sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. Kontrola legalności decyzji wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, z prawidłowo zastosowaną normą prawa materialnego, a zatem skarga zasługiwała na oddalenie.
W sprawie niesporny był następujący stan faktyczny: pojazdem należącym do skarżącego wykonywano okazjonalny przewóz drogowy drewna o objętości: 44,13 m3 (wskazanej w dokumentach). Przy zastosowaniu określonego w rozporządzeniu o gęstości drewna sposobu przeliczania masy przewożonego towaru, kontrolujący pojazd stwierdził, że doszło do przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Celem ustalenia rzeczywistej wagi i wymiarów zespołu pojazdów, kontrolujący skierował pojazd skarżącego do punktu kontroli pojazdów, kierowca odmówił udania się do punktu kontroli.
Okolicznością sporną było, czy bez poddania pojazdu ważeniu i sprawdzeniu pozostałych parametrów, kontrolujący był w stanie dokonać oceny przestrzegania przez skarżącego przepisów u.t.d., ustalić jakich naruszeń określonych w załączniku nr 3 u.t.d. dopuścił się skarżący, w tym w szczególności ocenić zaistnienie naruszenia, o którym mowa w lp. 10 załącznika nr 3 do u.t.d.
Materialno-prawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 92a ust. 1 u.t.d., zgodnie z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie.
Zgodnie z art. 61 ust. 15 p.r.d. przy przewozie drewna jego rzeczywistą masę ustala się jako iloczyn objętości ładunku i normatywnej gęstości ustalonej dla danego gatunku drewna. Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska oraz Ministra Gospodarki z dnia 2 maja 2012 r. w sprawie określenia gęstości drewna (Dz. U. z 2012 r., nr 536, dalej: "rozporządzenie w sprawie gęstości drewna") rozporządzenie określa gęstość drewna dla gatunków drewna mającego zastosowanie w przemyśle i budownictwie, przewożonego środkami transportu drogowego, wyrażoną w kg/m3. Gęstość drewna, o której mowa w ust. 1, określa się w tabeli stanowiącej załącznik do rozporządzenia (ust. 2). Zgodnie z załącznikiem dla świerka jest to 720 kg/m3.
Stosownie natomiast do art. 55 ust. 1 pkt 4 u.t.d. inspektor wykonujący zadania, o których mowa w art. 50 ma prawo sprawdzania stanu technicznego, wyposażenia, ładunku, wymiarów, masy lub nacisku osi pojazdu znajdującego się na drodze.
Zgodnie z art. 129a ust. 1 p.r.d. kontrola ruchu drogowego w odniesieniu do kierującego pojazdem: 1) który wykonuje przewóz drogowy w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, 2) w zakresie badania w celu ustalenia w organizmie zawartości alkoholu lub obecności środka działającego podobnie do alkoholu, 3) który naruszył przepisy ruchu drogowego, w przypadku zarejestrowania tego naruszenia przy użyciu: a) przyrządów kontrolno-pomiarowych, b) przenośnych albo zainstalowanych w pojeździe albo na statku powietrznym urządzeń rejestrujących, 4) który rażąco naruszył przepisy ruchu drogowego lub spowodował zagrożenie jego bezpieczeństwa, 5) który wykonuje przewóz drogowy w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych, 6) który wykonuje transport odpadów w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - należy również do Inspekcji Transportu Drogowego. W ramach wykonywania kontroli ruchu drogowego w zakresie, o którym mowa w ust. 1, inspektorom Inspekcji Transportu Drogowego przysługują uprawnienia określone w art. 129 ust. 1 i 2, w tym również wobec właściciela lub posiadacza pojazdu (ust. 2).
Jak stanowi art. 129fa. ust. 1 p.r.d. pojazd wytypowany przez kontrolującego do sprawdzenia stanu technicznego w ramach kontroli ruchu drogowego podlega wstępnej drogowej kontroli technicznej, która jest przeprowadzana zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 131 ust. 1.
W myśl art. 129fb ust. 1 p.r.d. w przypadku pojazdu kategorii M2, M3, N2 i N3, przyczepy kategorii O3 i O4 i ciągnika kołowego kategorii T1b, T2b, T3b, T4.1b, T4.2b, T4.3b i T5 użytkowanego na drodze publicznej do wykonywania zarobkowego przewozu rzeczy kontrolujący, na podstawie wyników wstępnej drogowej kontroli technicznej, może skierować ten pojazd na szczegółową drogową kontrolę techniczną. Kierując pojazd na szczegółową drogową kontrolę techniczną, uwzględnia się w szczególności potrzebę ustalenia, czy pojazd ten zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego lub narusza wymagania ochrony środowiska. Zakres szczegółowej drogowej kontroli technicznej, która ma być przeprowadzona, określa się w protokole drogowej kontroli technicznej (ust. 2). Szczegółowa drogowa kontrola techniczna jest przeprowadzana zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 131 ust. 1 w: 1) mobilnej stacji kontroli drogowej, 2) wyznaczonym punkcie przeprowadzania kontroli drogowej obejmującym obszar o odpowiedniej powierzchni, na którym jest możliwa kontrola techniczna głównych układów w pojeździe odpowiedzialnych za bezpieczeństwo - przy użyciu przyrządów kontrolno-pomiarowych niezbędnych do przeprowadzenia takiej kontroli, w szczególności przyrządów niezbędnych do oceny stanu hamulców i skuteczności ich działania, układu kierowniczego, zawieszenia oraz uciążliwości pojazdu (ust. 3). W przypadku skierowania pojazdu, o którym mowa w ust. 1, na szczegółową drogową kontrolę techniczną w wyznaczonym punkcie przeprowadzania kontroli drogowej kontrola ta jest przeprowadzana w możliwie najkrótszym czasie i w najbliższym wyznaczonym punkcie przeprowadzania kontroli drogowej (ust. 4).
Rozporządzenie z dnia 5 listopada 2019 r. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie kontroli ruchu drogowego (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2141, dalej: "rozporządzenie o kontroli drogowej") określa m. in. organizację, szczegółowe warunki i sposób wykonywania kontroli ruchu drogowego oraz wymagany sposób zachowania się kontrolowanego uczestnika ruchu drogowego. Zgodnie z § 5 rozporządzenia o kontroli drogowej pojazd wytypowany do drogowej kontroli technicznej podlega wstępnej lub szczegółowej drogowej kontroli technicznej. Na podstawie wstępnej drogowej kontroli technicznej pojazdu użytkowego kontrolujący decyduje, czy pojazd poddać szczegółowej kontroli drogowej (§ 6 ust. 2). W przypadku, gdy poddanie pojazdu użytkowego szczegółowej drogowej kontroli technicznej wymaga jego przejazdu do mobilnej stacji kontroli drogowej lub wyznaczonego punktu przeprowadzania kontroli drogowej, kontrolujący nadzoruje ten przejazd (ust. 3). Zgodnie z § 18 do inspektora Inspekcji Transportu Drogowego przeprowadzającego kontrolę ruchu drogowego przepisy dotyczące obowiązków i uprawnień policjanta określone w § 2 ust. 1 i 4-8, § 3 ust. 1, 2, ust. 3 pkt 2, ust. 4 i 5, § 4 ust. 1 pkt 2, ust. 2, 3, ust. 4 pkt 2 i 3, ust. 6 i 7 oraz § 17 stosuje się odpowiednio.
Należy wskazać, że w załączniku nr 3 do u.t.d. wskazano w lp. 1.6. następujące naruszenie: "Niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części" zagrożone karą w wysokości - 12 000 zł. Z kolei, lp. 10 naruszenie: dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t do 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona; dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona - wysokość kary uzależniona jest od wartości przekroczenia.
W ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko przyjęte w zaskarżonej decyzji, że odmowa udania się do punktu kontroli pojazdu, stanowiła naruszenie określone w punkcie 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d. - niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części (Naruszenie ogólnych zasad i warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i przewozów na potrzeby własne). W szczególności rację ma organ, że kontrola pojazdu w punkcie kontroli służy nie tylko ustaleniu rzeczywistej wagi pojazdu, ale również innych parametrów pojazdu związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa na drodze.
Prawidłowe jest stanowisko organów, w którym wskazano, że zastosowanie przepisów rozporządzenia o gęstości drewna może wyłącznie służyć określeniu orientacyjnej wagi przewożonego ładunku, a nie wagi rzeczywistej pozwalającej na wymierzenie kary za naruszenie, o którym mowa w lp. 10 załącznika nr 3 u.t.d. Podkreślić należy, że nałożenie kary za naruszenie przepisów u.t.d. nie może się opierać na danych szacunkowych, lecz na zasadzie prawdy obiektywnej wynikającej z art. 7, 77 i 80 k.p.a., co oznacza, że sprawdzenie parametrów pojazdu wymaga użycia odpowiednich przyrządów pomiarowych.
Organ zasadnie wskazał, że niepoddanie się kontroli pojazdu dotyczącej zbadaniu parametrów zewnętrznych pojazdu może być uznane za działanie mające na celu uniknięcie kar administracyjnych związanych z poruszaniem się przeciążonego pojazdu po drogach publicznych, brakiem stosownego zezwolenia czy wykonywania przewozu drogowego pojazdem, którego masa całkowita, długość, czy szerokość zostały przekroczone, wszystkie te naruszenia stanowią podstawę do nałożenia kar administracyjnych zgodnie z u.t.d.
Zaznaczyć także należy, że przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa na drodze.
Zasadnie również wskazał organ, że brak jest podstaw do zastosowania art. 92c u.t.d., ponieważ to skarżący powinien wykazać zaistnienie okoliczności uzasadniających odstąpienie od nałożenia na skarżącego kary, a żadnych takich okoliczności skarżący nie podnosił, ani na etapie postępowania administracyjnego, ani sądowego.
W ocenie Sądu niezasadne są także podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a.
Uchybienie przez organy normom zawartym w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., ma miejsce jedynie wówczas, gdy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy nie ustalają one faktów czy zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy, czyli mają znaczenie dla zastosowania określonej normy prawa materialnego, przyznającej stronie konkretne uprawnienie lub przewidującej jej obowiązek publicznoprawny (tak: wyrok NSA z 27.04.2020, II OSK 445/19). O dowolności oceny można byłoby mówić wyłącznie w przypadku uzyskania wniosków niewynikających w sposób logiczny ze zgromadzonego materiału dowodowego lub pominięciu określonych dokumentów lub dowodów jako niezdatnych do poparcia przyjętej z góry tezy (tak wyrok NSA 16 lipca 2020 r., II OSK 837/20).
Wskazać należy, że ustalenia faktyczne w sprawie zostały oparte na treści protokołu kontroli, który ma moc dokumentu urzędowego. Zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzanych przez organy jednostek organizacyjnych lub podmioty, w zakresie poruczonych im z mocy prawa lub porozumienia spraw wymienionych w art. 1 pkt 1 i 4 (§ 2). Przepisy § 1 i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tych przepisach (§ 3).
W sprawach związanych z naruszeniem przepisów o transporcie drogowym protokół kontroli pojazdu ma szczególne znaczenie z dwóch powodów. Jest on potwierdzeniem faktów w konkretnej chwili, zasadniczo niemożliwych do powtórnego ustalenia oraz jest, zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a., dokumentem urzędowym przewidzianym przez ustawę. To powoduje, że korzysta on z "podwyższonej" mocy dowodowej w zakresie jego treści. Oczywiście fakty w nim ustalone mogą być obalone przez stronę, ale przez wykazanie sporządzenia tego dokumentu z naruszeniem prawa, a nie kwestionowanie zawartych w nim ustaleń bez przedstawienia dowodu ich nieprawidłowości. Zatem w tym zakresie strona powinna uczestniczyć aktywnie w postępowaniu, a nie tylko twierdzić, że ustalenia faktyczne sprawy są niepełne i niewłaściwie ocenione (wyrok NSA z 3 marca 2023 r., II GSK 6/20). Tymczasem, skarżący nie podniósł, żadnych okoliczności mogących podważyć ustalenia zawarte w protokole kontroli.
Sąd nie podzielił również podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego. Kontrolujący mieli prawo zobowiązać kierowcę skarżącego do poddania się szczegółowemu badaniu pojazdu, w tym w szczególności masy pojazdu, dopiero bowiem ustalenia dokonane zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej, mogą stanowić podstawę nałożenia kary za naruszenie przepisów u.t.d.
Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę