Pełny tekst orzeczenia III SA/Kr 750/24

III SA/Kr 750/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-09-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewelina Dziuban
Jakub Makuch /przewodniczący/
Katarzyna Marasek-Zybura /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1267
Art. 1 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
Art. 3 par. 1, art. 134 par. 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
Art. 145 par. 1 pkt 4 i 5, art. 145 a par. 1, art. 156 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jakub Makuch Sędziowie: SWSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) ASR WSA Ewelina Dziuban po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 września 2024 r. sprawy ze skargi P. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 4 marca 2024 r. znak SKO.UP/4121/245/2023 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 4 marca 2024 r. znak: SKO.UP/4121/245/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, działając na podstawie 158 § 1 art. 157 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., dalej: k.p.a.), odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 29 lipca 2022 r. nr SKO.UP/4121/91/2022, którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Suskiego z dnia 19 maja 2022 r. nr WK.5430.15.15.2022 o zatrzymaniu P. C. (dalej: skarżący) prawa jazdy kat. B na okres 3 miesięcy.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 29 lipca 2022r. nr SKO.UP/4121/91/2022 utrzymano w mocy decyzję Starosty Suskiego z dnia 19 maja 2022 r. orzekającą o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kat. B na okres 3 miesięcy. W uzasadnieniu wskazano, że z akt sprawy wynikało, iż skarżący w dniu 17 kwietnia 2022 r. w miejscowości M. (droga [...]), kierował pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h (dokładnie o 52 km/h) na obszarze zabudowanym. Pomiaru dokonano przy użyciu ręcznego miernika prędkości marki TRUCAM o nr [...].
Kolegium powołało się na uchwałę podjętą przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lipca 2019 r. sygn. I OPS 3/18, w której wskazano, iż podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r. poz. 341 ze zm.) w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2015 r. poz. 541, ze zm.) może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Wskazano także, iż prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej kierującego pojazdem za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami.
W oparciu o powyższe Kolegium wskazało, że organy orzekające w sprawie zatrzymania prawa jazdy z powodu przekroczenia przez kierowcę dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h (w obszarze zabudowanym), nie mają podstaw i instrumentów ku temu, ażeby prowadzić własne ustalenia, co do okoliczności wskazanych we wniosku organu kontroli ruchu drogowego o zatrzymanie prawa jazdy. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Kolegium podkreśliło, że organ prowadzący postępowanie w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy nie może przeprowadzać ani z urzędu, ani na wniosek dowodów na okoliczność potwierdzenia, czy też weryfikacji treści zawartych w informacji, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw.
W związku z powyższym Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji i uznało, że zasadne jest utrzymanie zaskarżonej w mocy.
W odwołaniu wniesionym od ww. decyzji skarżący zarzucił:
- naruszenie art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji administracyjnej o zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy w sytuacji braku dokonania czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, przejawiającymi się między innymi w braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego w sytuacji, kiedy organ II instancji był do tego obowiązany także z urzędu, w szczególności jeżeli istnieją uzasadnione wątpliwości, co do prawdziwości oraz zgodności ze stanem faktycznym informacji przekazanej przez jednostkę policji w przedmiocie zatrzymania jego dokumentu prawa jazdy w trybie art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy prawo o ruchu drogowym;
- naruszenie art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 6, art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez taką interpretację art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami, jakoby ów przepis zawieszał obowiązywanie przepisów dotyczących zgromadzenia przez organ w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a następnie wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu tego materiału celem prawidłowego ustalenia podstawy faktycznej decyzji administracyjnej;
- art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz innych ustaw w zw. z art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez jego błędną interpretację, a mianowicie stwierdzenie, iż podstawą zatrzymania przez starostę prawa jazdy jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy przez policję, a nie fakt rzeczywistego przekroczenia dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym - a tym samym błędne przyjęcie, iż zasada prawdy obiektywnej nie ma zastosowania do postępowania administracyjnego w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy za przedmiotowy czyn;
- naruszenie art. 78 § 1 i 2 k.p.a. poprzez bezzasadne nierozpatrzenie, a w konsekwencji nieuwzględnienie wszystkich zgłoszonych wniosków dowodowych, których to przeprowadzenie było istotne w celu ustalenia, czy przekazana przez jednostkę policji informacja o zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy strony postępowania w trybie art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy prawo o ruchu drogowym była zgodna ze stanem faktycznym, tj. czy rzeczywiście dopuścił się on przekroczenia dopuszczalnej prędkości o więcej niż o 50 km/h w obszarze zabudowanym;
- naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 108 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie przez organ II instancji w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji wszystkich podniesionych w piśmie z dnia 27 kwietnia 2022 r. argumentów oraz pominięcie wszystkich zgłoszonych wniosków dowodowych;
- naruszenie art. 81a k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie niedających się usunąć w niniejszej sprawie wątpliwości na korzyść strony postępowania, a dotyczących tego, czy pomiar prędkości faktycznie dotyczył pojazdu strony postępowania, czy został przeprowadzony w sposób prawidłowy, a także wątpliwości co do faktycznej prędkości, z którą poruszała się strona w dniu zdarzenia;
- art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w sytuacji istnienia przesłanki do zawieszenia postępowania ze względu na konieczność rozpatrzenia zagadnienia wstępnego przez Sąd powszechny. Do wniosku dołączono kopię wyroku Sądu Rejonowego w Suchej Beskidzkiej z dnia 24 listopada 2022 r. sygn. akt [...].
Rozpoznając wniesione odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wyjaśniło, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności oznacza, iż sprawa nie toczy się już w trybie zwykłym i stwierdzenie nieważności kontrolowanej w tym postępowaniu decyzji dopuszczalne jest jedynie w przypadku stwierdzenia wyjątkowo ciężkiego naruszenia prawa. Istotą stwierdzenia nieważności decyzji jest wystąpienie w chwili jej wydawania wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Ocenie podlega więc zgodność z prawem decyzji według przepisów obowiązujących w czasie jej podejmowania.
Mając na uwadze stan prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji (dzień 29 lipca 2022 r.) wskazano, że zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1212, z póżn. zm., dalej: u.k.p.), starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.
Stosownie natomiast do treści art. 102 ust. 1c ustawy, starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności.
Zgodnie z art. 102 ust. 1 da ustawy, jeżeli prawo jazdy zostało zatrzymane w trybie art. 135 ust. 1 pkt 2 lub 2a, albo art. 135a ust. 1 pkt 2 lub 2a, ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, starosta wydaje decyzję w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w terminie 21 dni od dnia powzięcia informacji o tym fakcie. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541, z późn. zm.) - do dnia wskazanego w komunikacie, który minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, określającego termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa rozdziale 15 ustawy zmienianej w art. 5 - podstawą wydania decyzji m.in., o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5, jest informacja, o której mowa odpowiednio w pkt 1 lub 3 - a zatem m.in. informacja właściwego podmiotu, który ujawnił popełnienie naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy (kierowanie pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym).
Zatem obowiązujące w dniu wydania decyzji przepisy nie pozostawiały wątpliwości co do tego, iż podstawą wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy było wpłynięcie do organu informacji, o której mowa w ww. art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. Organ zwrócił uwagę, że już na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów wskazywano w orzecznictwie, że jedyną i wyłączną okolicznością, która obliguje organ do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy.
Wobec wątpliwości w praktyce, co do stosowania przepisów w zakresie zatrzymywania prawa jazdy ze względu na przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h w obszarze zabudowanym, Naczelny Sąd Administracyjny podjął w tej sprawie uchwałę. Na mocy składu 7 sędziów NSA z dnia 1 lipca 2019 r. sygn. I OPS 3/18, przesądzono, co następuje:
"1. Podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r., poz. 341 ze zm.) w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks Karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541 ze zm.) może stanowić wyłącznie informacja o ujawnieniu czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym;
2. Prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności wykroczeniowej kierującego pojazdem za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2019 r. poz. 341 ze zm.)".
W tej sytuacji, mając na uwadze obowiązujące przepisy, a także poglądy wyrażane w orzecznictwie, organ stwierdził, że nie można twierdzić, iż decyzja organu I instancji jest nieprawidłowa. Organ obowiązany był do wydania decyzji w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności przedłożoną mu informację o przekroczeniu prędkości, przy czym nie można uznać, iż istniało zagadnienie wstępne obligujące organ do zawieszenia postępowania, biorąc pod uwagę treść art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Kolegium zaznaczyło, że ze względu na toczące się postępowanie przed sądem powszechnym (zakończone wyrokiem Sądu Rejonowego w Suchej Beskidzkiej z dnia 24 listopada 2022 r. sygn. akt [...]) skarżący miał możliwość dowodzenia w tym postępowaniu braku przekroczenia prędkości o 50 km/h w obszarze zabudowanym.
Organ zwrócił także uwagę, że z uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w Suchej Beskidzkiej z dnia 24 listopada 2022 r. nie wynika, jak twierdzi skarżący, iż kierujący poruszał się z prędkością 99 km/h, a zatem nie przekroczył prędkości poruszając się w terenie zabudowanym o ponad 50 km/h. Gdyby Sąd ustalił, iż kierujący jechał z prędkością 99 km/h, wskazałby to wprost w uzasadnieniu. Sąd stwierdził tymczasem, iż kierujący "(...) przekroczył dopuszczalną prędkość w obszarze zabudowanym o co najmniej 49 km/h, jadąc z prędkością co najmniej 99km/h (...)". Zatem Sąd ustalił, że kierujący jechał z prędkością co najmniej 99 km/h. Ustalenie to było wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy rozpatrywanej przez sąd karny. Oznacza to jednocześnie, iż Sąd nie wykluczył, iż kierujący mógł jechać z większą prędkością. Ustalenie Sądu wynikało z uwzględnienia na korzyść obwinionego ewentualnego błędu pomiarowego (+/- 3% dla prędkości powyżej 100 km/h). Biorąc pod uwagę ustalony zakres niepewności pomiaru wskazano, że urządzenie pomiarowe może podawać również niższą, niż rzeczywista prędkość pojazdu. Zatem treść wyroku nie wpływa w żaden sposób na ustalenia będące podstawą wydania kwestionowanej decyzji z dnia 29 lipca 2022 r. nr SKO.UP/4121/91/2022.
Podsumowując Kolegium stwierdziło, że żadna ze wskazywanych przez skarżącego okoliczności nie wyczerpuje znamion przesłanek nieważności decyzji wymienionych w art. 156 k.p.a. W szczególności Kolegium nie dopatrzyło się rażącego naruszenia prawa, przy czym rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i jednocześnie gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Takiego naruszenia prawa Kolegium w rozpatrywanej sprawie nie stwierdziło.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił naruszenie:
- naruszenie art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez wydanie decyzji administracyjnej o zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy w sytuacji braku dokonania czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, przejawiającymi się między innymi w braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego w sytuacji, kiedy organ II instancji był do tego obowiązany także z urzędu, w szczególności jeżeli istnieją uzasadnione wątpliwości co do prawdziwości oraz zgodności ze stanem faktycznym informacji przekazanej przez jednostkę policji w przedmiocie zatrzymania jego dokumentu prawa jazdy w trybie art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy prawo o ruchu drogowym;
- art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 6, art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez taką interpretację art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami, jakoby ów przepis zawieszał obowiązywanie przepisów dotyczących zgromadzenia przez organ w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a następnie wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu tego materiału celem prawidłowego ustalenia podstawy faktycznej decyzji administracyjnej, uwzględnienie z urzędu słusznego interesu obywateli, swobodnej oceny materiału dowodowego, a tym samym wydanie decyzji administracyjnej o zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy w sytuacji braku dokonania czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, przejawiających się między innymi w braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego;
- art. 7 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz innych ustaw w zw. z art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 7 k.p.a., poprzez jego błędną interpretację, a mianowicie stwierdzenie, iż podstawą zatrzymania przez starostę prawa jazdy jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy przez policję, a nie fakt rzeczywistego przekroczenia dopuszczalnej prędkości o więcej niż o 50 km/h w obszarze zabudowanym - a tym samym błędne przyjęcie, iż zasada prawdy obiektywnej nie ma zastosowania do postępowania administracyjnego w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy za przedmiotowy czyn;
- naruszenie art. 78 § 1 i 2 k.p.a., poprzez bezzasadne nierozpatrzenie, a w konsekwencji nieuwzględnienie wszystkich zgłoszonych wniosków dowodowych, których przeprowadzenie było istotne w celu ustalenia, czy przekazana przez jednostkę policji informacja o zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy strony postępowania w trybie art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy prawo o ruchu drogowym była zgodna ze stanem faktycznym, tj. czy rzeczywiście dopuścił się on przekroczenia dopuszczalnej prędkości o więcej niż o 50 km/h w obszarze zabudowanym;
- naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 108 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie przez organ II instancji w uzasadnieniu decyzji wszystkich podniesionych w piśmie z dnia 27 kwietnia 2022 r. argumentów oraz pominięcie wszystkich zgłoszonych wniosków dowodowych, a w szczególności poprzez brak odniesienia się do wskazanych wątpliwości, co do rzetelności i prawidłowości wykonanego pomiaru prędkości;
- naruszenie art. 81a k.p.a. poprzez nie rozstrzygnięcie niedających się usunąć w niniejszej sprawie wątpliwości na korzyść strony postępowania, a dotyczących tego, czy pomiar prędkości faktycznie dotyczył pojazdu skarżącego, czy został przeprowadzony w sposób prawidłowy, a także wątpliwości co do faktycznej prędkości, z którą poruszał się skarżący w dniu zdarzenia;
- art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w sytuacji istnienia przesłanki do zawieszenia postępowania ze względu na konieczność rozpatrzenia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia 4 marca 2024 r. oraz o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Suskiego z dnia 19 maja 2022 r.
Skarżący zarzucił, że organy obu instancji błędnie założyły, iż art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami, zawiesza obowiązywanie przepisów dotyczących zgromadzenia przez organ w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a następnie wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu tego materiału celem prawidłowego ustalenia podstawy faktycznej decyzji administracyjnej, uwzględnienia z urzędu słusznego interesu obywateli, swobodnej oceny materiału dowodowego oraz konieczności dążenia do prawdy obiektywnej, uznając tym samym, iż informacja przekazana przez funkcjonariuszy Policji, jest w zupełności wystarczająca do wydania decyzji. Z tego też powodu organ całkowicie pominął wnioski dowodowe zgłoszone przez skarżącego, które miały na celu weryfikację kluczowej okoliczności dla wydania decyzji, a więc rzeczywistej prędkości, z którą poruszał się skarżący. Organ winien wątpliwości i wnioski te rozpatrzyć chociażby w minimalnym zakresie, wskazując ich znaczenie na gruncie przedmiotowej sprawy.
Zdaniem skarżącego organ II instancji mógł dokonać ustaleń w zakresie prowadzonej sprawy, między innymi poprzez przesłuchanie w charakterze świadków funkcjonariuszy policji dokonujących pomiaru prędkości, zwrócenie się do jednostki policji o przesłanie notatnika służbowego funkcjonariusza policji dokonującego pomiarów prędkości w dniu zdarzenia, o ustosunkowanie się do zajętego przez stronę postępowania stanowiska, czy nawet poprzez powołanie biegłego lub innego specjalisty który udzieliłby odpowiedzi na ważkie dla sprawy kwestie. Brak podjęcia przez organ praktycznie jakiejkolwiek większej próby merytorycznego rozpatrzenia sprawy (co wynika ze sporządzonego przez niego uzasadnienia wydanej decyzji w którym zasadniczo przytacza same przepisy) należy uznać jako brak należytego podejścia do rozpatrzenia sprawy oraz jako brak chęci do wyjaśnienia istotnych dla sprawy wątpliwości. Takie działanie organu II instancji stoi w sprzeczności z zasadą zaufania obywateli do organów władzy publicznej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
Zdaniem Sądu skarga nie jest uzasadniona.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy.
W pierwszej kolejności zatem wskazać należy, że postawienie zarzutu rażącego naruszenia prawa musi być związane z konkretnym przepisem, którego interpretacja w zasadzie nie wymaga sięgnięcia po inne metody wykładni poza językową (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2006 r., sygn. II FSK 1204/05, wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Poznaniu z dnia 22 listopada 2017 r., sygn. IV SA/Po 760/17, w Krakowie z dnia 7 grudnia 2022 r., sygn. III SA/Kr 1006/22, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Rażące naruszenie prawa to takie, które wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności (por. A. Zieliński, O "rażącym" naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 k.p.a., PiP 1986/2, s. 104 i n.). Rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie jest każde naruszenie prawa, ale tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Treść wadliwej decyzji i czynności ją poprzedzające stanowią wtedy zaprzeczenie stanu prawnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2010 r., sygn. II OSK 824/09, opubl. w CBOSA). Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, są takie, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2011 r., sygn. II OSK 1522/10, opubl. w CBOSA). Przesłanką uznania naruszenia prawa za rażące, jest ocena społeczno-gospodarczych skutków decyzji wydanej z obrazą prawa, polegającą na tym, że decyzji takiej nie można zaakceptować jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2014 r., sygn. I OSK 2010/13, opubl. w CBOSA). Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, wymienione w art. 156 § 1 k.p.a., to wady tkwiące w samej decyzji. W ich wyniku następuje więc nie wzruszalność, ale nieważność decyzji. Skutki prawne decyzji nieważnej – na mocy nowego aktu decyzji stwierdzającej nieważność – całkowicie nie są uznawane przez prawo (por. J. Goździewicz-Biechońska, Wadliwość decyzji administracyjnych w procesie inwestycyjno-budowlanym, Warszawa 2011, s. 139). Skutki prawne takiej decyzji zostają więc uchylone od samego początku.
Z kolei wady z art. 145 § 1, art. 145a § 1, art. 145aa § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. stanowiące podstawy wznowienia postępowania administracyjnego są istotnymi wadami postępowania, lecz mogą spowodować jedynie wzruszalność decyzji. Dlatego też wznowienie postępowania polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy w celu sprawdzenia, czy jakaś wada postępowania nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia. Skutki prawne decyzji wzruszalnych są uznane przez prawo, a nowym aktem pozbawia się jedynie zdolności ich wywoływania w przyszłości.
Zarówno stwierdzenie nieważności decyzji, jak i wznowienie postępowania, są nadzwyczajnymi trybami umożliwiającymi wzruszenie decyzji ostatecznych, a więc takich, które z mocy art. 16 § 1 k.p.a. są objęte zasadą trwałości.
W orzecznictwie ukształtował się pogląd o niekonkurencyjności obu trybów – wznowienia i stwierdzenia nieważności prowadzący do uznania, że okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania, nie mogą jednocześnie stanowić podstaw do żądania stwierdzenia nieważności ostatecznych decyzji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 sierpnia 2001 r., sygn. I SA 343/01; z dnia 19 września 2013 r., sygn. II OSK 533/12; z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. II OSK 2496/15; z dnia 24 lipca 2018 r., sygn. II OSK 2132/16, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2006 r., sygn. VII SA/Wa 1332/05, opubl. w CBOSA). Nie jest też dopuszczalne przyjęcie, że którakolwiek z podstaw wznowienia postępowania mogłaby zarazem stanowić jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 sierpnia 2001 r., sygn. I SA 343/01; z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. II OSK 2496/15, opubl. w CBOSA).
Jak wskazał natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały z dnia 1 lipca 2019 r. sygn. I OPS 3/18 (opubl. w CBOSA) "zakończenie postępowania administracyjnego ostateczną decyzją o zatrzymaniu prawa jazdy będzie uprawniało stronę do wznowienia tego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jeżeli później zostanie ustalone, że pomiar prędkości został błędnie dokonany, albowiem wyjdzie na jaw istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna istniejąca w dniu wydania decyzji, nieznana organowi, który wydał decyzję".
Skarżący miał w niniejszej sprawie także możliwość żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 145a § 1 k.p.a., zgodnie z którym można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W wyroku bowiem z dnia 13 grudnia 2022 r., sygn. K 4/21 (OTK-A 2022, nr 79) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że "art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 541, z późn. zm.), rozumiany w ten sposób, że podstawę wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1212, z późn. zm.), stanowi wyłącznie informacja organu kontroli ruchu drogowego o ujawnieniu popełnienia czynu opisanego w art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 988, z późn. zm.), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej".
W świetle powyższego stwierdzić zatem należy, że skarżący wybrał niewłaściwy nadzwyczajny tryb mający prowadzić do wzruszenia decyzji ostatecznej. Rację ma organ, że istotą stwierdzenia nieważności decyzji jest wystąpienie w chwili jej wydawania wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Ocenie podlega więc zgodność z prawem decyzji według przepisów obowiązujących w czasie jej podejmowania. Wydając decyzję z dnia 29 lipca 2022 r. organ działał na podstawie przepisu ustawy oraz uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2019 r. sygn. I OPS 3/18 (opubl. w CBOSA), brak było zatem podstaw do stwierdzenia nieważności tej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.