III SA/KR 670/25

III SA/Kr 670/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-10-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Magdalena Gawlikowska
Michał Niedźwiedź /przewodniczący/
Urszula Zięba /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
Art. 7, art. 77  par. 1, art. 80 i art. 107  par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 1251
Art. 73aa ust. 1  pkt 1  i ust. 3
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Niedźwiedź Sędziowie WSA Urszula Zięba (spr.) Asesor WSA Magdalena Gawlikowska Protokolant starszy referent Dominika Duda-Malik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2025 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 24 stycznia 2025 r., nr SKO.RD/4120/1405/2024 w przedmiocie kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego M. K. 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Starosta Chrzanowski decyzją z 5 grudnia 2024 r. nałożył na M. K. karę pieniężną w wysokości 500 zł za naruszenie obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu marki AUDI w terminie 30 dni od dnia nabycia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Skarżący w odwołaniu od ww. decyzji wniósł o zwolnienie z kary. W uzasadnieniu podał, że kupując samochody jako jednoosobowa działalność, wpisując na umowach kupna PESEL, przysługuje mu 90 dni na rejestrację pojazdu. Zaznaczył, że przy prowadzeniu jednoosobowej działalności w dowodach rejestracyjnych widnieje PESEL a nie NIP bądź REGON jak na przykład w sytuacji spółki.
Decyzją z 24 stycznia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu zacytował art. 73aa, art. 140mb i art. 140n ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1251 ze zm., dalej "p.r.d."). Podkreślił, że odpowiedzialność za naruszenie obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu czy też zawiadomienia o jego zbyciu – ma obecnie charakter obiektywny czyli niezależny od stopnia winy strony. Decyzja o nałożeniu kary pieniężnej jest decyzją związaną, tj. w przypadku stwierdzenia naruszenia obowiązku, organ jest zobligowany do nałożenia kary pieniężnej w określonej w ustawie wysokości.
Odnosząc się do podniesionych przez Skarżącego w odwołaniu okoliczności, Kolegium stwierdziło, że istotnie Skarżący prowadzi działalność gospodarczą pod firmą "M.", co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Niemniej jednak, przedmiotem działalności gospodarczej Strony nie jest "sprzedaż hurtowa i detaliczna samochodów osobowych i furgonetek" (PKD nr 45.11.Z). Tymczasem, właśnie samochód osobowy nabył Skarżący. Kolegium podało w związku z tym, że zastosowanie ma termin 30-dniowy wynikający z art. 73aa ust. 1 pkt 1 p.r.d.
SKO zaznaczyło, że niezależnie pod powyższego, rozpatrując sprawę, samodzielnie zbadało, czy w przedstawionym stanie faktycznym rzeczywiście doszło do popełnienia deliktu, o którym mowa w przepisach p.r.d. Organ podał w związku z tym, że do nabycia pojazdu doszło 28 marca 2024 r. Wynikający z art. 73aa ust. 1 pkt 1 p.r.d. 30-dniowy termin na złożenie wniosku o rejestrację pojazdu upływał 29 kwietnia 2024 r. (27 kwietnia była sobota). Skarżący wniosek o rejestrację pojazdu złożył 7 czerwca 2024 r. W ocenie organu, niewątpliwie Strona dopuściła się deliktu administracyjnego podlegającego administracyjnej karze pieniężnej. Zdaniem Kolegium, organ I instancji słusznie zastosował art. 140mb ust. 1 p.r.d. stanowiący, że kto będąc właścicielem pojazdu obowiązanym do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie, o którym mowa w art. 73aa ust. 1, nie złoży tego wniosku w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 500 zł.
W skierowanej do WSA w Krakowie skardze na decyzję SKO w Krakowie Skarżący podał, że prowadzi działalność gospodarczą M. i w CEIDG posiada wpis PKD nr 45.11.Z. Wskazał, że przysługuje mu 90 dni na zgłoszenie pojazdu i nie zgadza się z karą.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Przyznało, że istotnie, ponowna weryfikacja Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej prowadzi do wniosku, że Strona prowadzi działalność gospodarczą także w zakresie: "Sprzedaż hurtowa i detaliczna samochodów osobowych i furgonetek" (PKD nr 45.11. Z). Zdaniem SKO nie oznacza to jednak, że wszystkie działania Skarżącego podejmowane są w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Część czynności Strona wykonuje działając jako przedsiębiorca, a inne działając "prywatnie". W ocenie Kolegium, taki też "prywatny" charakter miał dokonany przez Stronę zakup 28 marca 2024 r. samochodu osobowego, o czym świadczy treść faktury VAT wystawionej w związku z tą sprzedażą. W oznaczeniu nabywcy nie wskazano firmy, pod którą prowadzona jest działalność gospodarcza czy też nr NIP przedsiębiorcy, a jedynie imię i nazwisko Skarżącego oraz jego numer PESEL. Zdaniem Kolegium powyższe świadczy o tym, że nabywając przedmiotowy pojazd Strona działała "prywatnie", a nie jako przedsiębiorca. Organ stwierdził w związku z tym, że art. 73aa ust. 3 p.r.d. należy interpretować w ten sposób, że wydłużony 90-dniowy termin znajduje zastosowanie, jeżeli pojazd został nabyty przez przedsiębiorcę w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. W przeciwnym przypadku, zastosowanie znajdzie zasadniczy termin 30-dniowy wynikający z art. 73aa ust. 1 pkt 1 p.r.d., co też miało miejsce w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej "K.p.a.") w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie rozważań wymaga podkreślenia, że zgodnie z art. 6 K.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.). Z kolei uregulowana w art. 80 K.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów polega na tym, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Podjęte przez organ rozstrzygnięcie oraz okoliczności stanowiące jego podstawę powinny znaleźć odzwierciedlenie w decyzji spełniającej wymogi określone w art. 107 K.p.a., w tym w § 3 tego artykułu. Wskazany przepis stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie motywów rozstrzygnięcia. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska.
Sąd stwierdza w związku z tym, że w rozpoznanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie nie wypełniło obowiązków wynikających z powołanych regulacji, które determinują przebieg postępowania administracyjnego. Treścią zasady prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.) jest powinność organu prowadzącego postępowanie dokonania ustaleń co do faktów zgodnie z ich rzeczywistym przebiegiem. Tylko takie ustalenia faktyczne pozwalają na prawidłowe zastosowanie norm prawa materialnego. Dopóki bowiem stan faktyczny pozostaje nieustalony, wątpliwy, dopóty organ nie może uznać za prawdziwą określonej wersji stanu faktycznego i w konsekwencji stwierdzić, jakie normy prawa materialnego powinny być brane pod uwagę do jego oceny. Z zasadą prawdy obiektywnej koresponduje przyjęta w postępowaniu administracyjnym koncepcja, że w postępowaniu administracyjnym ciężar dowodu spoczywa zasadniczo na organie, który w tym zakresie obowiązany jest między innymi do przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Jej znaczenie w postępowaniach, których przedmiotem jest nałożenie na stronę obowiązku, jest szczególnie istotne. Obowiązkiem organu jest bowiem w takim przypadku samodzielne wykazanie faktów opisanych w hipotezie stosowanej normy prawnej.
W rozpoznanej sprawie, aby wyjaśnić na czym polegały uchybienia procesowe SKO w Krakowie należy odwołać się do przepisów prawa materialnego, na których została oparta zaskarżona decyzja dotycząca nałożenia na Skarżącego – jako właściciela pojazdu – kary pieniężnej za uchybienie 30-dniowemu terminowi do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu.
Podstawę materialnoprawą rozstrzygnięcia stanowił więc art. 73aa ust. 1 pkt 1 p.r.d., zgodnie z którym właściciel pojazdu jest obowiązany złożyć wniosek o jego rejestrację w terminie 30 dni od dnia nabycia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei w myśl art. 140mb ust. 1 p.r.d. kto będąc właścicielem pojazdu obowiązanym do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie, o którym mowa w art. 73aa ust. 1, nie złoży tego wniosku w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 500 zł. Natomiast zgodnie z art. 73aa ust. 3 p.r.d. – który zdaniem Skarżącego powinien mieć zastosowanie w sprawie – w przypadku, gdy właścicielem pojazdu, o którym mowa w ust. 1, jest przedsiębiorca prowadzący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność gospodarczą w zakresie obrotu pojazdami, obowiązany jest do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu, o którym mowa w ust. 1, w terminie 90 dni.
Brzmienie tych przepisów jest jasne i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Z zacytowanych regulacji wynikają dwa terminy do zadośćuczynienia obowiązkowi rejestracji pojazdu przez jego właściciela, tj. 30-dniowy i 90-dniowy. Dłuższy termin jest przewidziany dla przedsiębiorców prowadzących na terytorium RP działalność gospodarczą w zakresie obrotu pojazdami.
W rozpoznanej sprawie, z niekwestionowanych ustaleń, że Skarżący nabył pojazd marki Audi w dniu 28 marca 2024 r., o czym zawiadomił Starostę w procesie rejestracji pojazdu 7 czerwca 2024 r. Okoliczności te świadczą o tym, że wniosek został złożony po upływie 30 dni od nabycia pojazdu, lecz jednocześnie przed upływem terminu 90-dniowego, przewidzianego w art. 73aa ust. 3 p.r.d. Decyzję w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej powinno poprzedzać ustalenie, który z terminów rejestracji pojazdów był właściwy dla Skarżącego. Było to niezbędne dla przesądzenia czy miało miejsce przekroczenie przez Stronę podstawowego, a więc 30-dniowego, terminu przewidzianego dla rejestracji pojazdu. Wyjaśnienie tej okoliczności wiązało się z odpowiedzią na pytanie, czy Skarżący jest przedsiębiorcą prowadzącym na terytorium RP działalność gospodarczą w zakresie obrotu pojazdami. Analiza akt administracyjnych wskazuje, że organ I instancji nie dysponował dokumentami świadczącymi o tym, że Skarżący dokonuje rejestracji pojazdu jako przedsiębiorca. Okoliczność ta nie wynikała bowiem z wniosku o rejestrację, jak również załączonych do niego dokumentów. Dopiero na taką okoliczność Skarżący powołał się w odwołaniu od decyzji, kwestionując zasadność nałożenia na niego kary pieniężnej. Obowiązkiem SKO w Krakowie było zatem ustalenie czy Skarżący jest podmiotem, o którym mowa w art. 73aa ust. 3 p.r.d. Obowiązkowi temu organ odwoławczy jednak nie sprostał. Dysponując wydrukiem z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Kolegium przyznało wprawdzie, że Skarżący prowadzi działalność gospodarczą pod firmą "M.", jednak stwierdziło, że przedmiotem działalności gospodarczej Strony nie jest "Sprzedaż hurtowa i detaliczna samochodów osobowych i furgonetek" (PKD nr 45.11.Z), a właśnie samochód osobowy nabył Skarżący. W ocenie SKO niewątpliwie zatem Strona dopuściła się deliktu administracyjnego podlegającego karze pieniężnej.
Sąd wskazuje, że organ odwoławczy dokonał nierzetelnych ustaleń faktycznych, które nie mogły być podstawą wydania decyzji w sprawie nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej. Analiza wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej potwierdza bowiem – co słusznie zarzucono w skardze do sądu – że przedmiotem działalności Skarżącego jest właśnie "Sprzedaż hurtowa i detaliczna samochodów osobowych i furgonetek" (PKD nr 45.11.Z). Przyznał to zresztą organ w odpowiedzi na skargę, czym podważył dokonane przez siebie ustalenia faktyczne. Kolegium jednak, w odpowiedzi na skargę powołało dodatkowo nowe okoliczności, które w jego ocenie świadczą o tym, że Skarżący nabył przedmiotowy pojazd nie jako przedsiębiorca, lecz działając "prywatnie". W związku z tym należy wyraźnie podkreślić, że ocenie Sądu w niniejszym postępowaniu podlega zaskarżona decyzja z 24 stycznia 2025 roku. Uchybienia procesowe organu nie mogą być konwalidowane na etapie odpowiedzi na skargę, która jest sporządzana w postępowaniu sądowoadministracyjnym i nie jest decyzją, którą zaskarża strona ani też aktem ocenianym pod względem legalności przez sąd administracyjny. Odpowiedź na skargę nie jest też środkiem wyjaśnienia motywów rozstrzygnięcia, które powinny znaleźć się w jego uzasadnieniu. Z kolei prawidłowość uzasadnienia aktu administracyjnego jest kluczowa dla jego kontroli przez sąd. Należy także podkreślić, że rolą sądu administracyjnego nie jest zastępowanie organów administracji publicznej w ustalaniu stanu faktycznego sprawy.
Podsumowując Sąd stwierdza, że SKO dopuściło się obrazy ww. przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez dokonanie wadliwych ustaleń faktycznych w zakresie przedmiotu prowadzonej przez Skarżącego działalności, które były istotne dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy zadaniem organu będzie zatem dokonanie ustaleń faktycznych w powyższym zakresie w oparciu o znajdujący się w aktach administracyjnych materiał dowody, z uwzględnieniem stanowiska Sądu przedstawionego w niniejszym uzasadnieniu. Ewentualnie, jeżeli organ uzna ten materiał za niewystarczający, w razie potrzeby podejmie inne konieczne czynności mogące przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Dokonanym ustaleniom oraz ich ocenie Kolegium da wyraz w uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.