III SA/Kr 606/26

III SA/Kr 606/26 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2026-07-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-05-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas /przewodniczący/
Ewelina Dziuban /sprawozdawca/
Maria Zawadzka
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 133
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Boguslaw Wolas Sędziowie Sędzia WSA Maria Zawadzka Asesor WSA Ewelina Dziuban (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Monika Tuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2026 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 marca 2026 r. nr 010070.684.9653076.2025 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia "Aktywni Rodzice w Pracy" uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję.
Uzasadnienie
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z 27.03.2026 r., znak: 010070.684.9653076.2025, po rozpatrzeniu odwołania z 3.02.2026 r. utrzymał w mocy decyzję ZUS z 30.01.2026 r., znak sprawy 010070.684.9653076.2025, postępowanie 600082124, o odmowie przyznania A. W. (dalej skarżąca) prawa do świadczenia "aktywni rodzice w pracy" na dziecko J. W.
W podstawie prawnej rozstrzygnięcia podano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691ze zm.) oraz art. 54 ustawy dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka - "aktywny rodzic" (Dz. U. z 2024 r. poz. 858 z późn. zm., dalej: u.a.r.).
Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W dniu 11.08.2025 r., skarżąca za pomocą konta na PUE ZUS, skierowała do organu zapytanie komu przysługuje świadczenie, w sytuacji gdy żłobek, do którego uczęszcza jej syn J. W. w miesiącu sierpniu 2025 r. jest zamknięty z powodu przerwy wakacyjnej.
Na powyższe 18.08.2025 r. skarżąca otrzymała od pracownika ZUS informację: "świadczenie aktywnie w żłobku przekazujemy na rachunek bankowy podmiotu, który prowadzi żłobek".
Skarżąca w piśmie z 1.09.2025 r. wniosła do ZUS skargę na udzielenie jej nieprawdziwych informacji przez pracownika ZUS oraz wniosek o wypłatę należnego świadczenia. Wskazała, że udzielona jej w sierpniu przez pracownika ZUS informacja była nieprawdziwa i wprowadziła ją w błąd ponieważ: żłobek był w sierpniu wykreślony z systemu, świadczenie "Aktywnie w żłobku" nie mogło być wypłacone, miała prawo złożyć wniosek o inne świadczenie ("Aktywnie w domu" lub "Aktywnie w pracy").
Następnie we wniosku z 18.12.2025 r. wniosła o świadczenie "Aktywni rodzice w pracy" opisując zaistniałą sytuację.
Po rozpatrzeniu wniosku o świadczenie aktywni rodzice w pracy z 18.12.2025 r. ZUS decyzją z dnia 30.01.2026 r., znak sprawy 010070.684.9653076.2025, odmówił skarżącej, prawa do ww. świadczenia ponieważ dziecko jest objęte opieką w żłobku, stosownie do art. 9 ww. ustawy.
Po rozpatrzeniu wniosku o świadczenie aktywni rodzice w pracy z 18.12.2025 r. ZUS decyzją z dnia 30.01.2026 r., postępowanie 600082124, odmówił skarżącej, na zasadzie art. 47 ust. 1 ustawy prawa do ww. świadczenia za okres 1.08.2025 r.-31.08.2025 r. ponieważ wniosek został złożony w grudniu 2025 r.
Skarżąca złożyła odwołania od decyzji z 30.01.2026 r. w piśmie z dnia 30.01.2026 r. oraz w piśmie z dnia 3.02.2026 r. Oba odwołania zawierały tożsamą argumentację. Skarżąca zarzuciła w nich naruszenie przepisów k.p.a., wskazując, że w sierpniu żłobek był zamknięty, a dziecko zostało wykreślone rejestru, a na skutek błędnej informacji pracownika nie złożyła wówczas wymaganego wniosku.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, po rozpoznaniu odwołania z 3.02.2026 r., wydał opisaną na wstępie decyzję z 27.03.2026 r., znak sprawy 010070.684.9653076.2025, postępowanie 600082124.
W motywach rozstrzygnięcia Prezes ZUS podkreślił, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji ZUS z dnia 30.01.2026 r., ponieważ zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka - "Aktywny rodzic" świadczenie nie przysługuje na dziecko objęte opieką w żłobku, klubie dziecięcym albo u dziennego opiekuna.
Organ w uzasadnieniu podkreślił, że wniosek o świadczenie "aktywni rodzice w pracy" wpłynął do ZUS 18.12.2025 r.
Po ponownym odczycie raportu w rejestrze żłobków i opiekunów dziennych dla placówki potwierdzono, że w okresie od 01.10.2024 r. do 31.07.2025 r. a następnie od 01.09.2025 r. dziecko J. W. objęte jest opieką placówki żłobek.
Organ II instancji zaznaczył, że na zasadzie art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka - "Aktywny rodzic" Zakład Ubezpieczeń Społecznych, ustalając lub weryfikując prawo do świadczenia "aktywni rodzice w pracy" lub świadczenia "aktywnie w domu", jest obowiązany do samodzielnego uzyskania lub weryfikacji, drogą elektroniczną z rejestrów publicznych, w tym z rejestru PESEL, o którym mowa w przepisach o ewidencji ludności, z systemu informacji oświatowej, z Centralnego Wykazu Ubezpieczonych, o którym mowa w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, z rejestru żłobków i klubów dziecięcych oraz wykazu dziennych opiekunów i podmiotów zatrudniających dziennych opiekunów, o których mowa w przepisach o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3.
Ponadto na zasadzie art. 61 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Żądanie skarżącej o ustalenie prawa do świadczenia "aktywni rodzice w pracy" wpłynęło do ZUS w miesiącu grudniu 2025 r. zatem niedopuszczalne jest żądanie ustalenia prawa do ww. świadczenia na okres wcześniejszy, niż dzień złożenia wniosku o ustalenie uprawnień.
W związku z powyższym uznano, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu prawnego i faktycznego sprawy.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca, podtrzymała uzasadnienie zawarte w odwołaniu od decyzji I instancji, wskazując, że wyniku uzyskania nieprawidłowej informacji udzielonej pisemnie przez pracownika ZUS pozostawała w uzasadnionym przekonaniu, że brak złożenia wniosku nie będzie miał wpływu na wypłatę świadczenia, gdyż zgodnie z informacją ZUS- środki zostaną przekazane. Skarżąca zarzuciła brak rzetelności w prowadzonym postępowaniu, pominięcie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, nierozpatrzenie materiału dowodowego. Skarżąca wniosła o zmianę decyzji i przyznanie jej prawa do świadczenia "Aktywny rodzic w pracy" za sierpień 2025 r.
W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie.
Organ wyjaśnił, że skarżąca wystąpiła z wnioskiem o świadczenie aktywnie w pracy na syna w dniu 18.12.2025r. Wskazano, że skarżąca złożyła wniosek o świadczenie aktywnie w żłobku w dniu 1.10.2024 r., a informację o przyznaniu świadczenia otrzymała w dniu 04.12.2024 r.
W dniu 17.10.2025 r. uchylono skarżącej prawo do świadczenia aktywnie w żłobku od 01.08.2025 r. Po czym w dniu 02.09.2025 r. Skarżąca złożyła kolejny wniosek o świadczenie aktywnie w żłobku na dziecko, na którym świadczenie jest przyznane na okres od 01.09.2025 r.
W trakcie przeprowadzonego postępowania odwoławczego ZUS ustalił, że nie wpłynął do ZUS wniosek skarżącej o świadczenie z tytułu "aktywni rodzice w pracy" na miesiąc sierpień 2025 r. Wobec powyższego wyjaśniono, że nie ma podstaw prawnych do pozytywnego rozpatrzenia prośby skarżącej w zakresie wypłaty świadczenia za sierpień 2025 r. W toku dalszych czynności ZUS ustalił, że wniosek o świadczenie "aktywni rodzice w pracy" wpłynął do ZUS 18.12.2025 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
Zaskarżona decyzja została wydania z naruszeniem prawa.
Na wstępie, należy wyjaśnić, że na skutek wniosku skarżącej z 18.12.2025 r. o świadczenie aktywni rodzice w pracy na dziecko J. W., ZUS:
- decyzją z 30.01.2026 r., znak sprawy 010070.684.9653076.2025, postępowanie 600082124, odmówił skarżącej prawa do ww. świadczenia ponieważ dziecko było objęte opieką w żłobku, stosownie do art. 9 ustawy dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka - "aktywny rodzic" (Dz. U. z 2024 r. poz. 858 z późn. zm., dalej: u.a.r.).
- decyzją z dnia 30.01.2026 r., postępowanie 600082124, odmówił skarżącej, na zasadzie art. 47 ust. 1 u.a.r., prawa do ww. świadczenia za okres 1.08.2025 r.-31.08.2025 r. ponieważ wniosek został złożony w grudniu 2025 r.
Od tych decyzji zostały wniesione odwołania, które różniły się tylko datą złożenia - jedno z 30.01.2026 r. a drugie odwołanie z 3.02.2026 r.
Kontrola akt sprawy oraz lektura zaskarżonej decyzji Prezesa ZUS nie pozwoliła wyjaśnić czy organ I instancji w tej sprawie prowadził postępowanie z jednego wniosku skarżącej z 18.12.2025 r. (w aktach jest jeden wniosek z 18.12.2025r.) czy skarżąca złożyła dwa wnioski z 18.12.2025 r. W aktach sprawy zlega również pismo z 1.09.2025 r. zatytułowane jako skarga na udzielnie nieprawdziwych informacji oraz WNIOSEK o wypłatę świadczenia.
Powyższe niejasności wywołują kolejne wymagające jednoznacznego wyjaśnienia wątpliwości – czy ZUS orzekał dwoma decyzjami w przedmiocie jednego czy dwóch wniosków skarżącej.
W jednej decyzji z 30.10.2026 r. ZUS odmówił skarżącej prawa do świadczenia aktywni rodzice w pracy na podstawie art. 9 u.a.r. (dziecko objęte opieką żłobkową), a w kolejnej wydanej tego samego dnia decyzji odmówił skarżącej prawa do świadczenia aktywni rodzice w pracy za okres 1.08.2025 r. – 31.08.2025 r. na podstawie art. 47 ust. 1 u.a.r. (z uwagi na datę złożenia wniosku).
Zasadniczą kwestią wymagającą ustalenia jest wyjaśnienie czy w tej sprawie zostały wydane dwie decyzje odnośnie tego samego wniosku. Taka sytuacja byłaby bowiem niedopuszczalna. W toku ponownego rozpoznania sprawy wszystkie wyżej wskazane kwestie należy jednoznacznie wyjaśnić.
Nie jest również wiadome czy Prezes ZUS rozpoznał dwa odwołania złożone przez skarżącą w tej sprawie czy tylko jedno z 3.02.2026 r.
W aktach sprawy zalegają dwa odwołania skarżącej z 30.01.2026 r. oraz z 3.02.2026 r. Ta kwestia również powinna zostać wyjaśniona.
Nadto lektura skargi oraz odpowiedzi na skargę i wskazany w niej szerszy kontekst tej sprawy, uzasadnia twierdzenie, że przesłane do sądu akta administracyjne nie są kompletne.
Wskazano tam bowiem, że "skarżąca złożyła wniosek o świadczenie aktywnie w żłobku w dniu 1.10.2024 r., a informację o przyznaniu świadczenia otrzymała w dniu 04.12.2024 r.
Decyzją z 17.10.2025 r. uchylono skarżącej prawo do świadczenia aktywnie w żłobku od 01.08.2025 r. Po czym w dniu 02.09.2025 r. Skarżąca złożyła kolejny wniosek o świadczenie aktywnie w żłobku na dziecko, na którym świadczenie jest przyznane na okres od 01.09.2025 r." Powyższych dokumentów nie ma w przesłanych do sądu aktach sprawy.
Powyższe uchybienia organu uniemożliwiają Sądowi dokonanie pełnej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. W zakresie oceny stanu faktycznego ustalonego przez organy sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (vide - wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008 r. sygn. akt: II FSK 1665/06 - dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://cbosa.nsa.gov.pl). Przypomnieć trzeba, że przez akta sprawy administracyjnej należy rozumieć w szczególności pełną dokumentację stanowiącą dowód przeprowadzonych przez organy administracyjne i strony czynności prawnomaterialnych i procesowych pozwalających na kontrolę prawidłowości ustaleń poczynionych w sprawie przez organy prowadzące postępowanie administracyjne (por. np. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2331/12).
Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem - co do zasady - materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania przed tym organem (zob. wyrok NSA z dnia 12 września 2019 r. sygn. akt I OSK 2623/17, wyrok NSA z dnia 10 lipca 2014 r. sygn. akt I GSK 463/13,). Orzekanie przez sąd administracyjny możliwe jest tylko na podstawie całości akt sprawy. Oznacza to, że orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno być podjęte nie tylko w oparciu o analizę uzasadnienia zaskarżonego aktu i wyjaśnienia stron, ale na podstawie całego materiału faktycznego i dowodowego zgromadzonego przez organ administracji.
Warunkiem wydania przez Sąd rozstrzygnięcia merytorycznego jest stwierdzenie, że wszystkie okoliczności faktyczne i prawne zostały w sprawie wyjaśnione. Jest to możliwe jedynie wówczas, gdy sąd będzie dysponował kompletnymi aktami sprawy. Sąd nie może wyrokować na podstawie wybiórczej dokumentacji przedstawionej mu przez organ, którego decyzja jest przedmiotem skargi. Tylko pełne akta administracyjne dają sądowi możliwość wszechstronnego i dogłębnego zbadania sprawy we wszystkich jej aspektach, a następnie podjęcia obiektywnego, zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Niedopuszczalne jest zatem, aby sąd orzekał w sprawie nie dysponując całością akt administracyjnych, a w konsekwencji nie zapoznawszy się ze wszystkimi dokumentami sprawy.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy podnieść, że nadesłane przez organ akta sprawy, z uwagi na swoje braki, uniemożliwiają Sądowi przeprowadzenie oceny prawidłowości dokonanych przez ten organ ustaleń.
W konsekwencji wskazany przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu brak pełnego materiału dowodowego uniemożliwia Sądowi nie tylko kontrolę zaskarżonej decyzji, ale również uniemożliwia zbadanie zasadności zarzutów skargi. Wskazać trzeba, że obowiązkiem organu jest przekazanie Sądowi wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę kompletnych akt administracyjnych, rolą Sądu nie jest bowiem poszukiwanie akt w celu ich skompletowania. Niedopuszczalne jest, aby Sąd orzekał nie dysponując zebranymi i powoływanymi przez organy dokumentami, a w konsekwencji nie zapoznawszy się z nimi. Zdaniem Sądu analiza przekazanych przez organ akt administracyjnych prowadzi do jednoznacznego wniosku, że przedmiotowe akta nie zawierają dokumentów źródłowych stanowiących podstawę dokonanych przez organy ustaleń odnośnie zaistnienia bądź nie przesłanek do uzyskania wnioskowanego świadczenia. Nieudokumentowanie przez organ tych okoliczności stanowi naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.. Zgodnie bowiem z treścią art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a według art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Z treści tych przepisów wynika, że organ administracyjny wszystkie swoje twierdzenia o zdarzeniach prawnych istotnych w danej sprawie powinien wykazać poprzez załączenie do akt sprawy dokumentów obrazujących daną okoliczność. W tym zakresie organ powinien zebrać i dołączyć do akt sprawy stosowny materiał dowodowy, który winien zostać przez niego rzetelnie przeanalizowany i oceniony. Przedmiotowa ocena i dokonane na jej podstawie ustalenia powinny zaś znaleźć odzwierciedlenie w wydanych w sprawie postanowieniach. Winny one przy tym poddawać się kontroli sądowej poprzez ich konfrontację z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.
Wykazane powyżej nieprawidłowości postępowania, zakończonego zaskarżoną decyzją, obligowały Sąd do jej wyeliminowania z porządku prawnego wraz z poprzedzają ją decyzją z 30.01.2026 r., znak sprawy 010070.684.9653076.2025, postępowanie 600082124.
Należy przy tym zauważyć, że niniejszy wyrok nie przesądza kwestii zasadności podnoszonego przez skarżącą zarzutu dotyczącego przyznania prawa do świadczenia aktywni rodzice w pracy.
Odnosząc się w tym miejscu do akcentowanej przez skarżącą w toku całego postępowania okoliczności, tj. otrzymanej od pracownika ZUS informacji z 18.08.2025 r.: "świadczenie aktywnie w żłobku przekazujemy na rachunek bankowy podmiotu, który prowadzi żłobek" na wystosowane przez nią w realiach tej sprawy zapytanie z 11.08.2025 r. należy podkreślić, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Jednocześnie zgodnie z art. 8 ust. 1 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
Z zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej. Tylko bowiem postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku tak ukształtowanego postępowania mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. W celu realizacji tej zasady konieczne jest ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz konkretnego ustosunkowania do żądań i twierdzeń stron (por.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 marca 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 789/04, LEX nr 189248). Zasada zaufania obywatela do państwa pozwala mu bowiem przypuszczać, iż dokonywane wobec niego czynności, przez będący emanacją państwa organ, czy inną jednostkę do tego upoważnioną, są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2005 r., sygn. akt I OSK 208/05, LEX nr 188971).
Błędne i niepełne pouczenie organu administracyjnego w sposób oczywisty narusza zasadę praworządności i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i wykracza poza granice praworządnego i sprawiedliwego postępowania. Nie może być tak aby, osoba reagująca właściwie i terminowo dla dochodzenia swoich praw, działając w zaufaniu do błędnego pouczenia urzędnika, zaniechałaby zamierzonej czynności i z tego tytułu poniosła negatywne konsekwencje. Umożliwienie złożenia wniosku obywatelowi zgodnie z jego wolą (choćby nieuzasadnionego), doprowadziłoby do wydania rozstrzygnięcia, które może kwestionować w toku kontroli instancyjnej. Natomiast nieuprawnione odwiedzenie obywatela od złożenia wniosku pozbawia go całkowicie takiej możliwości, a przez to dochodzenia i obrony swoich praw.
Jednocześnie zgodnie z art. 9 zdanie drugie k.p.a. organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Stosownie zaś do art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. organ obowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozważenia materiału dowodowego koniecznego do rozpatrzenia sprawy.
W ocenie Sądu, powyższe przepisy jako determinanty realizacji tzw. standardu sprawiedliwości proceduralnej wynikającego z określonej w art. 2 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) klauzuli demokratycznego państwa prawnego, nakładały na organy obowiązek przeanalizowania podnoszonej przez skarżącą kwestii wprowadzenia jej w błąd przez pracownika organu. Przede wszystkim organ powinien odnieść się do okoliczności powoływanych przez skarżącą w toku postępowania oraz w odwołaniu, a tego nie uczynił.
Z uwagi na powyższe, stwierdzając naruszenie przez organy obydwu instancji przepisów art.7, 8, 9, 77, 80 i 107 § 3 K.p.a. oraz art. 133 § 1 p.p.s.a., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.