Orzeczenie · 2026-07-14

III SA/Kr 606/26Uchylenie decyzji ZUS świadczenie rodzicielskie błędne pouczenie

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Miejsce
Kraków
Data
2026-07-14
NSAUbezpieczenia społeczneWysokawsa
świadczenie rodzinneaktywni rodzice w pracyZUSpostępowanie administracyjnebłędne pouczenieakty prawneakta sprawykontrola sądowa

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia "Aktywni Rodzice w Pracy" skarżącej A. W. na dziecko J. W. za sierpień 2025 r. Skarżąca twierdziła, że została wprowadzona w błąd przez pracownika ZUS, który udzielił jej nieprawdziwych informacji, co skutkowało niezłożeniem wniosku w terminie. ZUS odmówił przyznania świadczenia dwoma decyzjami: jedną z powodu objęcia dziecka opieką żłobkową (art. 9 ustawy), a drugą z powodu złożenia wniosku po terminie (art. 47 ust. 1 ustawy). Prezes ZUS utrzymał w mocy te decyzje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, wskazując na liczne naruszenia przepisów proceduralnych. Sąd podkreślił, że akta sprawy były niekompletne, brakowało w nich kluczowych dokumentów, co uniemożliwiło sądowi dokonanie pełnej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd zwrócił również uwagę na zasadę pogłębiania zaufania obywateli do państwa i obowiązek organów do udzielania niezbędnych wyjaśnień, wskazując, że błędne pouczenie przez pracownika ZUS mogło wprowadzić skarżącą w błąd i narazić ją na szkodę. Sąd stwierdził naruszenie przepisów k.p.a. (art. 7, 8, 9, 77, 80, 107 § 3) oraz p.p.s.a. (art. 133 § 1).

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Naruszenie przepisów proceduralnych, w szczególności niekompletność akt sprawy i wpływ błędnego pouczenia strony na wynik postępowania administracyjnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw administracyjnych, gdzie kluczowe jest prawidłowe prowadzenie postępowania i kompletność dokumentacji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania świadczenia "Aktywni Rodzice w Pracy" z powodu objęcia dziecka opieką żłobkową, mimo że skarżąca twierdzi, że została wprowadzona w błąd przez pracownika ZUS?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ nieprawidłowo odmówił przyznania świadczenia, ponieważ akta sprawy były niekompletne, a postępowanie obarczone naruszeniami proceduralnymi.

Uzasadnienie

Sąd uchylił decyzję ZUS z powodu braków w aktach sprawy i naruszeń przepisów proceduralnych, które uniemożliwiły merytoryczną kontrolę. Sąd wskazał również na zasadę pogłębiania zaufania i obowiązek organu do udzielania prawidłowych informacji.

Czy brak kompletności akt sprawy administracyjnej stanowi naruszenie przepisów postępowania, które uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak kompletności akt sprawy stanowi naruszenie przepisów postępowania (art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 77 § 1 k.p.a.), które uniemożliwia sądowi dokonanie kontroli i uzasadnia uchylenie decyzji.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że orzekanie odbywa się na podstawie akt sprawy, a ich niekompletność uniemożliwia wszechstronne zbadanie sprawy i kontrolę legalności decyzji, co stanowi naruszenie przepisów proceduralnych.

Czy błędne pouczenie udzielone przez pracownika organu administracji publicznej może stanowić podstawę do uwzględnienia roszczenia strony lub wpływać na ocenę prawidłowości postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, błędne pouczenie narusza zasadę praworządności i pogłębiania zaufania obywateli do państwa, a organ powinien odnieść się do okoliczności wprowadzenia strony w błąd.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że błędne pouczenie narusza zasady postępowania administracyjnego i może prowadzić do negatywnych konsekwencji dla strony, która działała w zaufaniu do informacji urzędnika. Organ powinien zbadać te okoliczności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżona decyzja Prezesa ZUS oraz poprzedzająca ją decyzja ZUS zostały uchylone.

Przepisy (18)

Główne

u.a.r. art. 9 § 1

Ustawa z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka - "Aktywny rodzic"

u.a.r. art. 47 § 1

Ustawa z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka - "Aktywny rodzic"

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 57a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów proceduralnych przez organ I i II instancji. • Niekompletność akt sprawy przekazanych sądowi. • Błędne pouczenie skarżącej przez pracownika ZUS, które wprowadziło ją w błąd.

Godne uwagi sformułowania

brak jest podstaw do uchylenia decyzji ZUS • nie ma podstaw prawnych do pozytywnego rozpatrzenia prośby skarżącej • sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem • sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi • zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa • nie jest wiadome czy Prezes ZUS rozpoznał dwa odwołania złożone przez skarżącą w tej sprawie czy tylko jedno • przesłane do sądu akta administracyjne nie są kompletne • uchybienia organu uniemożliwiają Sądowi dokonanie pełnej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia • orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają • podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem - co do zasady - materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania • nieudokumentowanie przez organ tych okoliczności stanowi naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. • błędne i niepełne pouczenie organu administracyjnego w sposób oczywisty narusza zasadę praworządności i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa • nie może być tak aby, osoba reagująca właściwie i terminowo dla dochodzenia swoich praw, działając w zaufaniu do błędnego pouczenia urzędnika, zaniechałaby zamierzonej czynności i z tego tytułu poniosła negatywne konsekwencje.

Skład orzekający

Bogusław Wolas

przewodniczący

Ewelina Dziuban

sprawozdawca

Maria Zawadzka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów proceduralnych, w szczególności niekompletność akt sprawy i wpływ błędnego pouczenia strony na wynik postępowania administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy spraw administracyjnych, gdzie kluczowe jest prawidłowe prowadzenie postępowania i kompletność dokumentacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne i niekompletność akt mogą doprowadzić do uchylenia decyzji administracyjnej, nawet jeśli merytoryczne podstawy decyzji mogłyby być zasadne. Podkreśla znaczenie prawidłowego informowania stron przez urzędy.

Błąd urzędnika i niekompletne akta: dlaczego sąd uchylił decyzję ZUS?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst