III SA/Kr 431/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2007-03-06
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowykara pieniężnalicencjaopłata drogowaprzewóz okazjonalnyhandel obwoźnyustawa o transporcie drogowymkontrola celnaWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za brak licencji na transport drogowy, uznając, że przewóz osób miał charakter okazjonalny i nie podlegał przepisom o licencji.

Skarżący został ukarany karą pieniężną za przewóz 7 osób bez licencji i opłaty drogowej. Twierdził, że był to jedynie grzecznościowy przewóz osób w ramach handlu obwoźnego. Organy celne uznały to za międzynarodowy transport drogowy. Sąd uchylił decyzje, stwierdzając, że przewóz miał charakter okazjonalny i nie wymagał licencji, choć należało zbadać obowiązek posiadania zaświadczenia na przewóz na potrzeby własne.

Sprawa dotyczyła skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za brak licencji na transport drogowy oraz opłaty drogowej. Kontrola wykazała, że skarżący przewoził 7 osób samochodem z przyczepą, który jest konstrukcyjnie przeznaczony do przewozu 9 osób. Skarżący twierdził, że był to jedynie grzecznościowy przewóz sąsiadów w ramach jego działalności handlu obwoźnego, a nie zawodowy transport drogowy. Organy celne uznały jednak, że był to odpłatny międzynarodowy transport drogowy, wymagający licencji i opłaty drogowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organy celne błędnie zakwalifikowały przewóz jako wymagający licencji. Sąd uznał, że przewóz miał charakter okazjonalny i nie podlegał przepisom o licencji, choć należało zbadać obowiązek posiadania zaświadczenia na przewóz na potrzeby własne. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o transporcie drogowym nie stosuje się do niezarobkowego przewozu osób pojazdem konstrukcyjnie przeznaczonym do przewozu nie więcej niż 9 osób. W związku z tym, kara za brak licencji była nieprawidłowa. Sąd uchylił również decyzję w zakresie kary za brak opłaty drogowej, wskazując na konieczność ponownego ustalenia stanu faktycznego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli jest to niezarobkowy przewóz drogowy osób.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustawa o transporcie drogowym nie stosuje się do niezarobkowego przewozu osób pojazdem konstrukcyjnie przeznaczonym do przewozu nie więcej niż 9 osób. Przewóz skarżącego miał charakter okazjonalny i nie był zarobkowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (20)

Główne

u.t.d. art. 42 § 1

Ustawa o transporcie drogowym

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt a i c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.t.d. art. 92 § 1 pkt 4

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 5

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 87 § 1 i 2

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 4 § 4 lit. c

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 18 § 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 18 § 2

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 18 § 3 pkt 1 lit. b

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 33 § 5

Ustawa o transporcie drogowym

P.p.s.a. art. 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 13 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przewóz miał charakter okazjonalny i grzecznościowy, a nie zarobkowy transport drogowy. Ustawa o transporcie drogowym nie ma zastosowania do niezarobkowego przewozu osób pojazdem do 9 miejsc. Organy nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego i naruszyły zasady postępowania administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Przewóz był odpłatny i stanowił międzynarodowy transport drogowy wymagający licencji. Dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów przekraczała 3,5 tony, co podlega przepisom ustawy. Konieczność uiszczenia opłaty drogowej.

Godne uwagi sformułowania

Organy administracji celnej błędnie uznały, że przejazd skarżącego w dniu [...] września 2005 r. stanowił zakres działalności gospodarczej wymagający uzyskania licencji. Przepisów ustawy o transporcie drogowym nie stosuje się tylko wówczas, gdy przewóz osób wykonywany jest pojazdem samochodowym lub zespołem pojazdów przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą - ale tylko wówczas, gdy jest to niezarobkowy przewóz drogowy osób. Organy administracji naruszyły również zasadę ogólną postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 7 k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny słuszny interes obywateli.

Skład orzekający

Halina Jakubiec

przewodniczący

Kazimierz Bandarzewski

sprawozdawca

Wiesław Kisiel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o transporcie drogowym dotyczących obowiązku posiadania licencji i opłaty drogowej w przypadku przewozów okazjonalnych i na potrzeby własne, zwłaszcza pojazdami do 9 miejsc."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów z 2001 roku. Wymaga analizy konkretnych okoliczności każdego przypadku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe zakwalifikowanie rodzaju przewozu i jak organy mogą błędnie interpretować przepisy, prowadząc do nieadekwatnych kar. Jest to przykład praktycznego zastosowania prawa transportowego.

Czy grzecznościowy przewóz sąsiadów może kosztować tysiące złotych? Sąd wyjaśnia.

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 431/06 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2007-03-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-05-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Halina Jakubiec /przewodniczący/
Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/
Wiesław Kisiel
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Svgn. akt III SA/Kr 431/06 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 marca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie: NSA Wiesław Kisiel AWSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant Joanna Parada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2007 r. sprawy ze skargi A. Z. - Handel Obwoźny na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 3 marca 2006 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I-instancji II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana
Uzasadnienie
W dniu [...] września 2005 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości R. funkcjonariusze Izby Celnej w K. przeprowadzili kontrolę pojazdu marki [...] nr rej. [...] z przyczepą o numerze rej. [...]. Na podstawie tak przeprowadzonej kontroli ustalono, że samochód ten należy do przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "Handel Obwoźny" A. Z. Pojazdem tym przewożono siedem osób wraz z bagażami do W. Samochód jest konstrukcyjne zaprojektowany do przewozu 9 osób. Kierowca ww. pojazdu oświadczył, że nie wiedział o obowiązku posiadania licencji oraz karty opłaty drogowej. Dokumentów tych nie okazano kontrolującym.
W tym samym dniu, [...].09.2005r. organ przeprowadził dowody z postaci przesłuchania świadków, będących osobami przewożonymi ww. pojazdem. Świadkowie ci zeznali, że wyjechali z Łęcznej w celach turystycznych do W. (do okolic M.). Za przewóz opłata miała być ustalona i pobrana już we W. i miała obejmować koszt paliwa i opłat drogowych (lub dodatkowo "mały zarobek", akta administracyjne sprawy, karta nr 8) i miała wynosić ok. [...] zł (akta administracyjne sprawy, karta nr 5) lub około [...] zł (akta administracyjne sprawy, karta nr 11)
Pismem z dnia [...]września 2005 r. organ I-instancji wszczął postępowanie z urzędu w sprawie naruszenia przez przedsiębiorcę "Handel Obwoźny" A. Z. przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
W toku postępowania strona wyjaśniła, że wykonywany przez niego przejazd w dniu kontroli nie podlegał przepisom ustawy o transporcie drogowym, ponieważ ustawa ta obejmuje tyko zawodowe wykonywanie transportu drogowego. Podniesiono, że nie był wykonywany również transport na potrzeby własne, a jedynym rodzajem działalności w zakresie transportu jest handel obwoźny. Przewóz w dniu [...].09.2005 r. stanowił handel obwoźny, ponieważ strona jechała celem zaopatrzenia w towar do handlu obwoźnego. W dniu kontroli strona zabrała swoich sąsiadów i przewóz ich był przewozem z grzeczności. Był to jednorazowy przejazd i nie miał on znamion przewozu osób z przedsiębiorstwa do przedsiębiorstwa, ani przewozu pracowników lub ich członków rodzin.
Dnia [...] listopada 2005 r. Naczelnik Urzędu Celnego w N., działając na podstawie art. 92 ust.1 pkt 4, art. 5, art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, póz. 1371 ze zm.) oraz pkt. 1.1.1. i 1.4.1. załącznika do ww. ustawy nałożył na A. Z. karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł za brak uzyskania licencji i uiszczenia opłaty drogowej na przejazd drogą krajową.
W uzasadnieniu tak podjętej decyzji wskazano, że kierujący w dniu [...] września 2005 r. samochodem marki [...] wraz z przyczepą wykonywał przewóz będący transportem drogowym po drodze krajowej bez posiadania przy sobie i okazania osobie przeprowadzającej kontrolę dowodu uiszczenia opłaty za korzystanie z dróg krajowych oraz licencji na wykonywanie tego rodzaju działalności. W dniu kontroli przewóz wykonywany przez stronę nie był przewozem na potrzeby własne, a to dlatego, że nie została spełniona przesłanka określona w art. 4 pkt 4 lit. c ustawy o transporcie drogowym. Przewóz ten był realizowany w ramach międzynarodowego transportu drogowego i wymagał posiadania licencji. W ramach tego przewozu przewożono osoby do Włoch za odpłatnością. Jako podstawę do nałożenia kary pieniężnej za brak uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych wskazano na art. 42 stawy o transporcie drogowym, który wymaga uiszczenia stosownej opłaty w przypadku wykonywania transportu objętego zakresie licencji.
Decyzję tą doręczono przedsiębiorcy w dniu [...].12.2005 r., który dnia [...].12.2005 r. wniósł od niej odwołanie do Dyrektora Izby Celnej w K., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji ewentualnie stwierdzenia jej nieważności, odstąpienia od wymierzenia kary, wstrzymania wykonania tej decyzji, a w przypadku nie uwzględnienia odwołania strona wniosła o odroczenie terminu spłaty lub rozłożenie płatności na raty.
W uzasadnieniu strona wskazała na naruszenie przez organ I-instancji art. 5 i art. 42 ustawy o transporcie drogowym. Podniesiono, że łączna kara pieniężna w tej sprawie jest bardzo wysoka, nieadekwatna do popełnionych uchybień, a ponadto wysokość kar określonych w załączniku do ustawy ma charakter maksymalny. Odwołujący nie jest przewoźnikiem i nie wykonuje transportu drogowego, tym samym nie miał obowiązku uzyskiwania licencji. Faktyczne wykonywanie przewozu na potrzeby własne zdarzało się sporadycznie. W tej sprawie odwołującemu można zarzucić co najwyżej brak zaświadczenia na wykonywanie przewozów na potrzeby własne, a nie brak licencji. Organ nie miał prawa nakładać kary za brak uiszczenia opłaty za przejazd po drodze krajowej, ponieważ nie był wykonywany zarobkowy transport drogowy. Podniesiono, że ustawy o transporcie drogowym nie stosuje się do przewozu osób pojazdem konstrukcyjnie przeznaczonym do przewozu nie więcej niż 9 osób.
Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 3.03.2006 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu tej decyzji wyjaśniono znaczenie pojęcia "niezarobkowy przewóz drogowy" wskazując, iż transport wykonywany w tej sprawie w dniu [...].09.2005 r. nie spełniał wszystkich cech niezarobkowego przewozu drogowego, a tym samym należało zakwalifikować go jako transport drogowy. Był to odpłatny transport osób, wykonywany w ramach międzynarodowego transportu drogowego.
Wskazano, że samochód marki [...] ma przeznaczenie uniwersalne. Konstrukcyjne jest on przeznaczony do przewozu nie więcej niż 9 osób, ale w dniu kontroli łącznie z przyczepą dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów przekraczała 3,5 tony. Tym samym poruszanie się tym pojazdem podlega przepisom ustawy o transporcie drogowym. Podniesiono, że art. 42 ustawy o transporcie drogowym nakazuje przedsiębiorcom wykonującym przewozy na potrzeby własne oraz wykonującym transport drogowy posiadanie dokumentów potwierdzających uiszczenie opłat za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Zgodnie z art. 87 ustawy o transporcie drogowym podczas przewozu kierowca ma obowiązek posiadania przy sobie i okazywania organom kontroli dowodu uiszczenia tej opłaty.
Decyzję tą doręczono przedsiębiorcy w dniu [...].03.2006 r. i dnia [...].04.2006 r. została na nią wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, z żądaniem uchylenia zaskarżonej decyzji, zasądzenia od strony przeciwnej kosztów postępowania na rzecz skarżącego, dopuszczenia dowodu z zeznań świadków na okoliczność grzecznościowego przewozu osób w dniu [...].09.2005 r., a także stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i wstrzymania jej wykonania.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał na naruszenie przez organ II-instancji art. 5 i art. 42 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 7, art. 77, art. 78, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.. Podniósł, że łączna kara pieniężna w tej sprawie jest bardzo wysoka, nieadekwatna do popełnionych uchybień, a ponadto wysokość kar określonych w załączniku do ustawy ma charakter maksymalny. Skarżący nie jest przewoźnikiem i nie wykonuje transport drogowy, tym samym nie miał obowiązku uzyskiwania licencji. Faktyczne wykonywanie przewozu na potrzeby własne zdarzało się sporadycznie. W tej sprawie skarżącemu można zarzucić co najwyżej brak zaświadczenia na wykonywanie przewozów na potrzeby własne, a nie brak licencji. Organ nie miał prawa nakładać kary za brak uiszczenia opłaty za przejazd po drodze krajowej, ponieważ nie był wykonywany zarobkowy transport drogowy. Podniesiono, że ustawy o transporcie drogowym nie stosuje się do przewozu osób pojazdem konstrukcyjnie przeznaczonym do przewozu nie więcej niż 9 osób. Organy nie podjęły wszelkich czynności celem ustalenia rzeczywistego stanu sprawy, a w szczególności nie dokonano wnioskowanego przez skarżącego przesłuchania świadków. Ponadto należało przeprowadzić dowód z przesłuchania strony. Podstawą do wydania decyzji w tej sprawie był niekompletny materiał dowodowy. Zarzucono, że zeznania osób mające miejsce w dniu kontroli nie mogą stanowić dowodu w tej sprawie, ponieważ strona nie brała udziału w przeprowadzeniu tego dowodu. Tym samym naruszono art. 80 k.p.a. Organ był zobowiązany do przesłuchania strony. Naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. wynika z tego, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie wyjaśnił powodu pominięcia dowodów wnioskowanych przez stronę. Podniesiono również, że skarżący jest w bardzo trudnej sytuacji majątkowej.
Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze organ administracyjny wyjaśnił, że przestrzegano zasadę praworządności i oparto rozstrzygnięcie na rzeczywistym stanie faktycznym. Nie naruszono ani art. 7 k.p.a., ani art. 77 k.p.a.
Na rozprawie tak pełnomocnik Dyrektora Izby Celnej jak i skarżący podtrzymali swoje stanowiska. Skarżący oświadczył, że rezygnuje zasądzenia kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarżący w dniu 10 kwietnia 2006 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 3 marca 2006 r., doręczoną mu [...] marca 2006 r. Skarga została wniesiona z zachowaniem ustawowego 30-dniowego terminu.
Właściwym rzeczowo do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).
Właściwość miejscowa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w tej sprawie wynika stąd, że siedziba Dyrektora Izby Celnej w K. znajduje się na obszarze właściwości tego Sądu. Zgodnie bowiem z art. 13 § 2 P.p.s.a., do rozpoznania sprawy właściwym miejscowo jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Sądy administracyjne nie wydają decyzji zstępujących rozstrzygnięcia organów administracji, ale jedynie kontrolują akty administracyjne i w razie uznania, że zostało naruszone prawo uchylają decyzję lub decyzje, a w razie ustalenia braku naruszenia prawa -skarga podlega oddaleniu.
W przedmiotowej sprawie organy administracji naruszyły zarówno przepisy postępowania administracyjnego jak i przepisy prawa materialnego w stopniu istotnym, uzasadniającym uchylenie obu decyzji.
Organy administracji celnej błędnie uznały, że przejazd skarżącego w dniu [...] września 2005 r. stanowił zakres działalności gospodarczej wymagający uzyskania licencji uprawniającej do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego.
Organy administracji uznały, że w dniu kontroli skarżący odpłatnie przewoził grupę 7 osób z Polski do W. W postępowaniu odwoławczym dodano, że - niezależnie od przewozu osób - dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów, jakimi poruszał się w dniu kontroli skarżący, przekraczała 3,5 tony. Te dwie-okoliczności stanu faktycznego uzasadniały, w ocenie organu I i II-instancji, nałożenie kary pieniężnej za brak posiadania licencji.
Skarżący w składanych wyjaśnieniach podniósł, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie handlu obwoźnego i wyjazd w dniu kontroli do W. był związany z nabyciem towaru przeznaczonego na wykonywanie handlu obwoźnego na terenie Polski. Pasażerowie zostali zabrani z grzeczności i ich przewóz miał charakter sporadyczny (okazjonalny) w jednym kierunku: z L. (z Polski) do M. (do W.).
Organy administracji celnej w tej sprawie nie zakwestionowały wyjaśnień strony. Uznały jednak, że skontrolowany w dniu [...].09.2005 r. przejazd nie można zakwalifikować jako przewozu na potrzeby własne, ponieważ nie została spełniona jedna z przesłanek, mianowicie skarżący nie spełnił warunku określonego w art. 4 pkt 4 lit. c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, póz. 2088 z późn. zm.). Zgodnie z art. 4 pkt 4 lit c ustawy o transporcie drogowym jednym z warunków uznania przewozu za przewóz na potrzeby własne jest - w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - przewożenie rzeczy, które były własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu był przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska organów administracji. Przede wszystkim należy wskazać, że wykonywanie transportu drogowego osób wymaga zezwolenia (art. 18 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym). Ustawa ta różnicuje obowiązki nakładane na podmioty wykonujące przewóz osób w zależności od tego, czy przewozu dokonuje się odpłatnie lub nieodpłatnie oraz czy przewóz ten wykonywany jest samochodem konstrukcyjnie przeznaczonym do przewozu nie więcej niż 9 osób lub ponad tą liczbę. Przepisów ustawy o transporcie drogowym nie stosuje się tylko wówczas, gdy przewóz osób wykonywany jest pojazdem samochodowym lub zespołem pojazdów przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą -ale tylko wówczas, gdy jest to niezarobkowy przewóz drogowy osób. Jeżeli przewóz osób ma charakter odpłatny, wówczas nie ma znaczenia, czy samochód jest konstrukcyjnie przeznaczony do przewozu mniej lub więcej niż 9 osób i w takim przypadku przepisy ustawy o transporcie drogowym mają wprost zastosowanie.
Przewóz, jaki miał miejsce w dniu [...].09.2005 r. nie był przewozem regularnym. Z akt sprawy wynika, że był to przewóz okazjonalny i tej okoliczności nie zakwestionowały organy administracji.
Zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym wykonywanie przewozów wahadłowych i okazjonalnych w międzynarodowym transporcie drogowym wymaga zezwolenia wydanego przez ministra właściwego do spraw transportu.
Zasada ta nie obowiązuje tylko wówczas, gdy międzynarodowy przewóz drogowy ma charakter okazjonalny i spełniona jest przynajmniej jedna z niżej wymienionych przesłanek (art. 18 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym), a mianowicie:
1) tym samym pojazdem samochodowym na całej trasie przejazdu przewozi się tę samą grupę osób i dowozi się ją do miejsca początkowego albo
2) transport polega na przewozie osób do miejsca docelowego, natomiast jazda powrotna jest jazdą bez osób (podróżnych), albo
3) transport polega na jeździe bez osób do miejsca docelowego i odebraniu oraz przewiezieniu do miejsca początkowego grupy osób, która przez tego samego przewoźnika drogowego została przewieziona na zasadzie określonej w pkt 2.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z akt zgromadzonych w niniejszej sprawie wynika, że skarżący wykonywał okazjonalny międzynarodowy przewóz osób do miejsca docelowego (do M.), natomiast jazda powrotna była jazdą bez osób (podróżnych). Przewóz okazjonalny to bowiem każdy przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
W związku z tym w tej sprawie na skarżącym nie ciążył obowiązek uprzedniego uzyskania nie tyle licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego osób, ale również nie ciążył obowiązek uzyskania zezwolenia na wykonywanie tego przewozu osób.
Nie oznacza to, że skarżący w ogóle nie musiał posiadać żadnych dokumentów uprawniających do wykonywania w dniu kontroli przewozu.
Skarżący poruszał się zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej wynoszącej ponad 3,5 tony. Z jego oświadczeń wynika, że przejazd w tym dniu miał charakter przewozu na potrzeby własnej w zakresie działalności polegającej na wykonywaniu handlu obwoźnego w Polsce. W takiej zaś sytuacji organy administracji winny ustalić, czy na skarżącym ciążył obowiązek posiadania stosownego zaświadczenia na wykonywanie przewozów na potrzeby własne.
Zgodnie z art. 33 ustawy o transporcie drogowym przewozy na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Zaświadczenie takie jest wymagane również na wykonywanie międzynarodowego niezarobkowego przewozu drogowego (art. 33 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym), niezależnie od ilości takich przejazdów. W związku z powyższym organy celne w tej sprawie powinny prowadzić postępowanie celem ustalenia, czy skarżący w dniu kontroli wykonywał przewóz mający charakter międzynarodowego przewozu na potrzeby własne rzeczy, a nie osób. W przypadku przewozu na potrzeby własne ustawodawca wprost wskazuje, że nie wszystkie przesłanki określone w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym mają zastosowanie. W szczególności organy winny uwzględnić, że przesłanka objęta art. 4 pkt 4 lit. c ww. ustawy dotyczy tylko przejazdu pojazdu załadowanego, a nie niezaładowanego.
W związku z powyższym należy wskazać, że w tej sprawie organy administracji celnej nieprawidłowo ustaliły obowiązek posiadania licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego osób, powinny zaś zbadać, czy na skarżącym ciąży obowiązek posiadania zaświadczenia na wykonywanie przewóz własnych rzeczy.
Powyższe wywody mają znaczenie dla ustalenia konieczności uiszczenia opłaty za przejazd po drodze krajowej.
W tej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący w dniu 23.09.2005 r. poruszał się zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony po drodze krajowej.
Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, przedsiębiorca wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewóz na potrzeby własne jest obowiązany do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość 800 euro rocznie, z wyłączeniem:
1) przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką;
2) przejazdów po autostradach płatnych;
3) transportu kombinowanego;
4) komunikacji miejskiej;
5) zakładów pracy chronionej lub zakładów aktywności zawodowej.
Powołany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nakłada na przedsiębiorcę obowiązek uiszczenia opłaty drogowej.
Dowód uiszczenia opłaty powinien posiadać kierowca podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego. Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, kierowca ma obowiązek okazać dowód uiszczenia należytej opłaty za korzystanie z dróg krajowych na żądanie uprawnionego organu kontroli.
Jeżeli więc organy administracji celnej ustaliłyby, że skarżący wykonywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy, a pod pojęciem przewozu drogowego należy również rozumieć niezarobkowy przewóz drogowy, czyli przewóz na potrzeby własne, wówczas ciążył na nim obowiązek uiszczenia opłaty drogowej i wówczas kara nałożona wydanymi w tej sprawie decyzjami byłaby prawidłowa.
W związku z powyższym w tej sprawie organy administracji naruszyły również zasadę ogólną postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 7 k.p.a., zgodnie z którą w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania, jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności i wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego - w tym na rozłożenie ciężaru dowodu, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego i prawidłowego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
W związku z tym, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt a i c P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, ponieważ stwierdzono naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7 k.p.a. i art, 77 § 1 k.p.a.), które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz stwierdzono naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 4 pkt 4, art. 18 ust. 2 i 3 pkt 1 lit. b, art. 33 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym), polegające na nieprawidłowym przyjęciu, że na skarżącym ciążył obowiązek posiadania licencji na wykonywanie w tej sprawie transportu drogowego.
Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. właściwy w tej sprawie organ I-instancji ponownie prowadząc postępowanie powinien ustalić stan faktyczny, w szczególności precyzyjnie określić, czy skarżący w dniu 23 września 2005 r. kierując samochodem marki [...] z przyczepą wykonywał przewóz na potrzeby własne rzeczy, a po wyjaśnieniu tej okoliczności i ustaleniu prawidłowej wysokości kary pieniężnej należy ponownie odnieść się do obowiązku wynikającego z art. 42 ustawy o transporcie drogowym i stosownie do tych ustaleń załatwić sprawę poprzez wydanie decyzji administracyjnej.
Wstrzymanie wykonania decyzji oparto o art. 152 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd określa czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Skarżącemu nie zasądzono kosztów postępowania, ponieważ na rozprawie oświadczył, że rezygnuje z prawa domagania się przyznania mu kosztów.
Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI