Orzeczenie · 2025-08-21

III SA/Kr 311/25Uchylenie opłaty nadzór sanitarny brak podstawy prawnej 2

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Miejsce
Kraków
Data
2025-08-21
NSAAdministracyjneWysokawsa
nadzór sanitarnyopłatazapobiegawczy nadzórwarunki zabudowyuzgodnieniebrak podstawy prawnejkoszty postępowaniaPaństwowa Inspekcja SanitarnaWSA Kraków

Sprawa dotyczyła skargi Gminy Chrzanów na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję płatniczą Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chrzanowie. Organ I instancji obciążył Gminę opłatą w kwocie 228 zł za czynności wykonane w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, związane z kontrolą i analizą dokumentacji projektu decyzji o warunkach zabudowy. Gmina zarzuciła rażące naruszenie prawa, w tym doliczanie kosztów wykraczających poza ustawowy zakres oraz wadliwe przyjęcie stałego narzutu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. Sąd uznał, że brak jest ustawowej podstawy prawnej do naliczenia opłaty za czynności polegające na analizie dokumentacji poprzedzającej wydanie postanowienia w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Podkreślono, że wszelkie daniny publiczne muszą mieć oparcie w ustawie, zgodnie z art. 84 i 217 Konstytucji RP. Sąd stwierdził naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, co skutkowało uchyleniem decyzji i zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie opłat przez organy inspekcji sanitarnej, brak podstawy prawnej do naliczania opłat za czynności administracyjne, stosowanie przepisów Konstytucji RP w zakresie danin publicznych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji naliczania opłat za czynności nadzoru sanitarnego w kontekście uzgodnień warunków zabudowy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy analiza dokumentacji w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego stanowi czynność podlegającą opłacie na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, analiza dokumentacji poprzedzająca wydanie postanowienia w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego nie stanowi czynności podlegającej opłacie, gdyż brak jest ustawowej podstawy prawnej do jej naliczenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ani ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ani rozporządzenie wykonawcze nie przewidują możliwości naliczania opłat za analizę dokumentacji w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Podkreślono, że wszelkie daniny publiczne muszą mieć oparcie w ustawie.

Czy wewnętrzne zarządzenia organów inspekcji sanitarnej mogą stanowić podstawę prawną do nakładania opłat publicznoprawnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wewnętrzne zarządzenia nie mogą stanowić podstawy prawnej do nakładania opłat publicznoprawnych, które muszą mieć oparcie w ustawie.

Uzasadnienie

Sąd powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i sądów administracyjnych podkreślił, że zgodnie z art. 84 i 217 Konstytucji RP, wszystkie istotne elementy stosunku daninowego muszą być uregulowane w ustawie.

Czy koszty związane z przygotowaniem i wydaniem decyzji administracyjnej mogą być przerzucone na stronę postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, koszty związane z przygotowaniem, napisaniem i wydaniem decyzji stanowią standardowe koszty postępowania, które co do zasady ponosi organ. Opłacie podlegają jedynie czynności wykraczające ponad standardowe.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym opłaty nie mogą obejmować tak podstawowej czynności, jak czas poświęcony na przygotowanie i wydanie decyzji, chyba że przepis szczególny wyraźnie nałoży taki obowiązek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji

Przepisy (19)

Główne

u.P.I.S. art. 36 § 1

Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

uchyla akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dz.U. 1985 nr 12 poz 49 art. 36

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 1 lit.a i par. 3

Pomocnicze

u.P.I.S. art. 3 § 1a

Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

u.P.I.S. art. 12 § 1

Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

u.P.I.S. art. 37 § 1

Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

u.p.z.p. art. 53 § 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.f.p. art. 60 § 7

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 67 § 1

Ustawa o finansach publicznych

o.p. art. 2 § 2

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 47 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 63 § 1

Ordynacja podatkowa

rozp. MZ art. 1

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej

rozp. MZ art. 3 § 1

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej

rozp. MZ art. 6

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak ustawowej podstawy prawnej do naliczenia opłaty za analizę dokumentacji w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. • Wewnętrzne zarządzenia organów inspekcji sanitarnej nie mogą stanowić podstawy prawnej do nakładania opłat publicznoprawnych. • Koszty związane z przygotowaniem i wydaniem decyzji administracyjnej stanowią standardowe koszty postępowania, które ponosi organ.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów obu instancji wskazująca na istnienie podstawy prawnej do naliczenia opłaty za analizę dokumentacji.

Godne uwagi sformułowania

brak ustawowej podstawy prawnej do określenia podstawy nałożenia opłaty za konkretną czynność nadzoru zapobiegawczego • wszelkie daniny publiczne muszą mieć oparcie w ustawie • opłaty nie mogą obejmować tak podstawowej czynności, jak czas poświęcony na samo przygotowanie, napisanie i wydanie decyzji

Skład orzekający

Jakub Makuch

przewodniczący

Michał Niedźwiedź

sprawozdawca

Magdalena Gawlikowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie opłat przez organy inspekcji sanitarnej, brak podstawy prawnej do naliczania opłat za czynności administracyjne, stosowanie przepisów Konstytucji RP w zakresie danin publicznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naliczania opłat za czynności nadzoru sanitarnego w kontekście uzgodnień warunków zabudowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia braku podstawy prawnej do naliczania opłat przez organy administracji, co ma szerokie implikacje praktyczne dla obywateli i przedsiębiorców.

Czy sanepid może żądać opłaty za analizę dokumentów? Sąd Administracyjny odpowiada: tylko z ustawowym uzasadnieniem!

Dane finansowe

WPS: 228 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst