Pełny tekst orzeczenia

III SA/KR 294/24

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

III SA/Kr 294/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-11-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-03-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jakub Makuch
Magdalena Gawlikowska
Maria Zawadzka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 901
Art. 60 , 61
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
Art. 145 par. 1 pkt 1  lit. a  i c w zw. z art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka (spr.) Sędziowie WSA Jakub Makuch Asesor WSA Magdalena Gawlikowska Protokolant starszy referent Dominika Duda-Malik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2025 r. sprawy ze skargi D. W. działającego przez kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu – adwokata K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 22 grudnia 2023 r. nr SKO.PS/4110/741/2023 w przedmiocie ustalenia należności podlegającej zwrotowi z tytułu wydatków poniesionych zastępczo przez gminę na opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 22 grudnia 2023 r. nr SKO.PS/4110/741/2023 utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Trzebinia z dnia 12 października 2023 r. Nr 3527/2023 orzekł o ustaleniu skarżącemu należności podlegającej zwrotowi z tytułu wydatków poniesionych zastępczo przez Gminę Trzebinia na opłatę za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w K. dziadka skarżącego w okresie od 1 czerwca 2021 r. do 7 października 2022 r. w wysokości 11 107,86 zł, w terminie 30 dni od daty ostateczności decyzji.
Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Burmistrz Miasta i Gminy Trzebinia decyzją z dnia 26 listopada 2021 r. nr 4103/2021 ustalił skarżącemu odpłatność za pobyt jego dziadka w Domu Pomocy Społecznej w K. (dalej: DPS) od dnia 1 maja 2021 r. w kwocie 684,58 zł miesięcznie. Następnie decyzją z dnia 24 stycznia 2023 r. nr 697/2023 zmienił on wysokość ustalonej opłaty za pobyt ww. w ten sposób, że opłatę ustalił od 1 czerwca 2021 r. do 7 października 2022 r., z czego 684,58 zł miesięcznie do spłaty w okresie od 1 czerwca 2021 r. do 30 września 2022 r. oraz 158,58 zł od 1 października 2022 r. do 7 października 2022 r. Żadna z powyższych decyzji nie została odebrana przez skarżącego. Wszystkie pisma procesowe w trakcie ww. postępowań wróciły z adnotacją "nie podjęto w terminie" i dlatego organ uznał, że zostały ono prawidłowo doręczone, pomimo tego, w tym postępowaniu nie został dla skarżącego ustanowiony kurator dla nieznanego z miejsca pobytu.
Organ uznał również, że skoro w dniu 7 czerwca 2023 r. pracownik socjalny nie zastał skarżącego w miejscu zamieszkania – organ uznał, że skarżący nie wyraził zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego.
Burmistrz Miasta i Gminy Trzebinia wydał ww. decyzję z dnia 12 października 2023 r. o ustaleniu skarżącemu należności podlegającej zwrotowi z tytułu wydatków poniesionych zastępczo przez Gminę Trzebinia na opłatę za pobyt w DPS w K. dziadka skarżącego w okresie od 1 czerwca 2021 r. do 7 października 2022 r. w wysokości 11 107,86 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że ustalona opłata nie była wnoszona przez skarżącego, tym samym wniesiona zastępczo opłata za pobyt dziadka skarżącego w DPS przez gminę Krzeszowice podlega zwrotowi od osoby zobowiązanej do jej wnoszenia. W dniu 21 czerwca 2023 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w Chrzanowie wyznaczył dla skarżącego kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu, który reprezentował skarżącego w przedmiotowym postępowaniu.
Nadto organ podniósł, że w trakcie postępowania ustalono krąg osób zobowiązanych do partycypowania w kosztach pobytu dziadka skarżącego w DPS. Jedną z tych osób jest skarżący. Organ podkreślił także, że decyzja ustalającą (oraz zmieniającą) odpłatność za pobyt dziadka w DPS są ostateczna i prawomocna.
W odwołaniu kurator nieznanego z miejsca pobytu skarżącego wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie zmianę decyzji i odstąpienie od żądania zwrotu wydatków poniesionych zastępczo przez Gminę Trzebinia tytułem opłaty za pobyt dziadka skarżącego w DPS, w łącznej kwocie 11107,86 zł. Decyzji zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych przez niedostateczne powołanie podstawy prawnej, nieprecyzyjne określenie organu, brak wyjaśnienia podstawy prawnej i niewłaściwego uzasadnienia, nadto naruszenie art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej przez nieuwzględnienie wniosku o odstąpienie od żądania zwrotu wydatków poniesionych zastępczo przez Gminę Trzebinia w sytuacji gdy z akt postępowania jednoznacznie wynika, iż zobowiązany nie jest w stanie uiścić dochodzonej należności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po zapoznaniu się z materiałami zgromadzonymi w aktach sprawy, utrzymało ww. decyzję z dnia 12 października 2023 r. w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że w okresie objętym wyrzeczeniem decyzji z dnia 12 października 2023 r. obowiązywała decyzja administracyjna ustalająca wysokość opłaty za pobyt dziadka skarżącego w domu pomocy społecznej, a mianowicie decyzja z dnia 26 listopada 2021 r. nr 4103/2021 ustalająca opłatę od dnia 1 maja 2021 r. w kwocie 684,58 zł oraz decyzja z dnia 24 stycznia 2023 r. nr 697/2023 ustalająca opłatę za dom pomocy społecznej w kwocie 158,58 zł za miesiąc październik 2022r. podjęta w trybie art. 106 ust 5 ups. zmiany wcześniejszej decyzji organu I instancji. Decyzje te wobec ich niezaskarżenia stały się ostateczne i prawomocne, a ustalone opłaty winny być wnoszone. W sytuacji zaś gdy skarżący tego nie uczynił opłatę tę zastępczo wniosła Gmina Trzebinia i przysługuje jej uprawnienie żądania zwrotu poniesionej zastępczo opłaty. Tym samym należy uznać, że decyzja o zwrocie zastępczo poniesionych opłat jest prawidłowa - skoro odnosi się niezrealizowania obowiązku, który był ustalony w decyzji wydanej stronie postępowania.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, iż decyzja określa prawidłowo jako organ Burmistrza Miasta Trzebini, podstawę prawną rozstrzygnięcia - art. 61 ust 3 w zw. z art. 104 ust 4 ustawy o pomocy społecznej. Organ prawidłowo podał w podstawie prawnej decyzji i w uzasadnieniu decyzji wskazując na podejmowane działania w postępowaniu - wydanie decyzji o skierowaniu i umieszczeniu mieszkańca domu pomocy społecznej oraz decyzje w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej skierowane do skarżącego oraz wskazując na fakt niewywiązania się z nałożonego obowiązku, uzasadnienie jest spójne logiczne i odnoszące się do podstawy prawnej, która została wyjaśniona w uzasadnieniu decyzji. Dane strony postępowania zawierając jej imię i nazwisko, numeru Pesel - wbrew zarzutom odwołania - organ nie ma obowiązku podawać w rozstrzygnięciu, a nadto zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w zakresie ochrony danych osobowych podanie nr Pesel w rozstrzygnięciu jest uchybieniem w sytuacji gdy z przepisów szczególnych nie wynika taki obowiązek. Strona jest reprezentowana przez kuratora osoby nieznanej z miejsca pobytu zatem nie jest też możliwe określenie adresu osoby zobowiązanej. W zakresie zaś nieuwzględnienia wniosku o odstąpienie od żądania kwot ustalonej do zwrotu, organ wyjaśnił iż nie mamy w sprawie do czynienia ze szczególnie uzasadnionym przypadkiem. Argumenty podane w odwołaniu wskazują na niemożność ustalenia sytuacji dochodowej strony, a nie jej trudnej szczególnej sytuacji wymagającej odstąpienia od żądania zwrotu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżący działający przez kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu zarzucił:
- art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez wydanie decyzji, która nie spełnia wszystkich wymogów formalnych stawianych w powołanym przepisie, a mianowicie: a) niedostatecznie powołuje podstawę prawną decyzji; b) jest nieczytelna w treści rozstrzygnięcia; c) nieprecyzyjnie określa organ wydający decyzję oraz d) nie zawiera wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej; nadto zaskarżone rozstrzygnięcie pomija w uzasadnieniu decyzji fakty, które organ uznał za udowodnione oraz dowody, na których się oparła, a w konsekwencji niedostatecznie przedstawia proces myślowy organu, który legł u podstaw jej wydania, w szczególności w sytuacji gdy nieznany z miejsca pobytu skarżący nie pozostaje jedynym zobowiązanym do uiszczenia kwoty zastępczo poniesionej przez Gminę Trzebinia;
- art. 104 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej w zw. z art. 7 k.p.a. i w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezasadne jego niezastosowanie, a w konsekwencji nieuwzględnienie wniosku o odstąpienie od żądania zwrotu wydatków poniesionych zastępczo przez Gminę Trzebinia tytułem opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej dziadka skarżącego w łącznej kwocie 11 107, 86 złotych, w sytuacji gdy z akt postępowania jednoznacznie wynika, iż zobowiązany nie jest w stanie uiścić dochodzonej należności.
Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie, zamianę i uwzględnienie wniosku kuratora; nadto, o zasądzenie wynagrodzenia kuratora według norm prawem przypisanych w tym miejscu oświadczając, iż ani w całości ani w części nie zostały one uiszczone.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r., poz. 901 ze zm.), dalej w skrócie: u.p.s. Art. 60 ust. 1 u.p.s. wprowadza generalną zasadę, zgodnie z którą pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny. W myśl art. 61 u.p.s. zobowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: 1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi, 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność. Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą: 1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu; 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2: a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium, b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie; 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2.
Zgodnie z treścią art. 61 ust. 2d u.p.s. w przypadku odmowy przez osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2, wysokość ich opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej ustala w drodze decyzji organ gminy właściwej zgodnie z art. 59 ust. 1, z uwzględnieniem ograniczeń, o których mowa w ust. 2 pkt 2 i art. 103 ust. 2. Ust. 2e tego artykułu stanowi natomiast, że w przypadku odmowy przez osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2, oraz niewyrażenia zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, wysokość ich opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej ustala, w drodze decyzji, organ gminy właściwej zgodnie z art. 59 ust. 1, w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej, a opłatą wnoszoną przez mieszkańca domu i opłatami wnoszonymi przez inne osoby obowiązane, o których mowa w ust. 1 pkt 2. Jak wskazał NSA w wyroku z 17 października 2023 r., sygn. akt I OSK 2284/21 ratio legis art. 61 ust. 2e u.p.s. sprowadza się do możliwość ustalenia, w drodze decyzji, opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej osobom uchylającym się od współpracy z organem w tym zakresie.
W przedmiotowej sprawie, mimo toczącego się przez kilka lat postępowania i podjęcia szeregu czynności zmierzających do ustalenia miejsca pobytu skarżącego ani organy ani kurator nie były w stanie ustalić jego aktualnego miejsca pobytu oraz jego aktualnej sytuacji życiowej i dochodowej.
Podkreślić należy, że już w 2021 r. ograny wszczęły postępowanie, które zostało zakończone wydaniem decyzji ustalająca opłatę za pobyt dziadka w DPS w K. w kwocie 684,58 zł. W aktach tego postępowania administracyjnego nie znajduje się żaden dowód, z którego wynikałaby, że korespondencja do skarżącego była doręczona prawidłowo. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania oraz wszystkie inne pisma procesowe przesyłane do skarżącego, w tym decyzja z dnia 26 listopada 2026 r. oraz decyzja z dnia 24 stycznia 2024 r. po dwukrotnym awizowaniu zostały zwrócone nadawcy. Z akt sprawy nie wynika na jakiej podstawie organ I instancji uznał, że adres pod który dokonuje doręczeń jest to aktualny adres skarżącego. Przeczą temu dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, w szczególności dwie notatki służbowe z dnia 8 i 19 września 2022 r.(a więc jeszcze przed wydaniem drugiej decyzji ustalającej wysokość opłaty za pobyt dziadka skarżącego w DPS), z których wynika, że pracownik socjalny ustalił, że pod adresem zameldowania w T. ul. T. [...], na który organ kierował wszelką korespondencję, skarżący od dawna nie mieszka, a jego matka oświadczyła, że nie ma z synem kontaktu i nie zna jego adresu. Zatem postępowanie zakończone wydaniem decyzji ustalającej (oraz zmieniającej) wysokość opłaty za pobyt dziadka skarżącego w DPS – było prowadzone z rażącym naruszeniem przepisów prawa.
Z całą pewnością adresat pisma nie powinien ponosić jakichkolwiek negatywnych konsekwencji niezawinionych przez siebie uchybień przy doręczaniu mu korespondencji, będących wynikiem zaniedbań organu lub podmiotu dokonującego doręczenia, a wszelkie pojawiające się w tym zakresie wątpliwości winny być interpretowane i oceniane na jego korzyść. (wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2024 r. sygn. akt II GSK 962/23).
Nie ma wątpliwości, że wynikający z mocy ustawy obowiązek ponoszenia opłaty za osobę przebywająca w domu pomocy społecznej, ciążący z mocy prawa na wskazanych w ustawie osobach, jednak wymaga on skonkretyzowania i zindywidualizowania zarówno co do wysokości oraz, co do osoby nim obciążonej. Zgodnie z powołanym wyżej art. 60 ust. 2 pkt 2 lit. a i b u.p.s. aby obciążyć skarżącego opłatą za pobyt dziadka w DPS należało wcześniej ustać czy skarżący gospodaruje samotnie i czy jego dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub też czy prowadzi wspólne gospodarstwo domowe i czy posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Wskazany wyżej próg 300 % warunkuje w ogóle możliwość obciążenia opłatą, przy czym kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium lub w przypadku prowadzenia wspólnego gospodarstwa - na osobę w rodzinie (por. wyrok WSA w Warszawie z 28 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 2920/22).
Takich ustaleń organ nie poczynił. Organ mając pełną świadomość, że skarżący jest nieznany z miejsca pobytu uznał, że nieobecność skarżącego 7 czerwca 2021 r. w miejscu zameldowania za jednoznaczna z niewyrażeniem przez skarżącego zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Podobnie organ potraktował nie podpisanie umowy przez skarżącego, która również nie została skutecznie doręczona skarżącemu – ponieważ przesyłka również wróciła do organu dwukrotnie awizowana. Dopiero w postępowaniu o ustalenie należności podlegającej zwrotowi z tytułu wydatków poniesionych zastępczo przez Gminę Trzebinia na opłatę za pobyt w DPS w K. dziadka skarżącego w okresie od dnia 1 czerwca 2021 r. do dnia 7 października 2022 r. w wysokości 11 107,86 zł, w terminie 30 dni – organ ustanowił dla skarżącego kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu.
Podkreślić jednak należy, że ustanowienie kuratora nie zwalnia organu z obowiązku ustalenia realnych możliwości finansowych osoby, a tym bardziej nie daje podstaw do obciążenia kosztami osoby, o której wiadomo, że jest nieznana z miejsca pobytu, w przeszłości przebywała w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, który niedawno opuściła (najprawdopodobniej wychowywała się w trudnych warunkach i nie uzyskała samodzielności finansowej) oraz nie osiąga żadnych dochodów, co potwierdza notatka z urzędu skarbowego z dnia 20 kwietnia 2023 r., z której wynika, że skarżący za 2020 rok wykazał dochód w łącznej kwocie 1232,32 zł, a za 2021 r. 1151,64 zł..
Ustanowiony przez Sąd kurator nie "zastępuje" ustaleń o sytuacji materialnej strony. Kurator dla osoby nieznanej z miejsca pobytu (art. 34 §1 kpa) ma zapewnić stronie reprezentację formalną, aby postępowanie mogło się toczyć zgodnie z prawem. Nie jest jednak jego rolą dostarczanie informacji o dochodach, majątku czy stanie cywilnym reprezentowanego.
Zatem poprzez nieustalenie przez organ faktycznej sytuacji finansowej skarżącego doszło do naruszenie art. 61 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, w myśl którego wysokość opłaty ustala się w zależności od dochodu osoby zobowiązanej. Skoro organ nie znał dochodu (wiadomo było tylko z informacji z urzędu skarbowego, że był on jednie symboliczny), to brak było podstaw materialnoprawnych do ustalenia jakiejkolwiek odpłatności. Decyzja została więc wydana bez spełnienia przesłanek ustawowych;
Organ naruszył także art. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej. Pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i wspierający, nie represyjny. Nie można zatem przerzucać ciężaru utrzymania dziadka w DPS na osobę, która jest najprawdopodobniej niezdolną do samodzielnego utrzymania, nie ma ustalonej sytuacji życiowej, a nadto która dopiero co opuściła z przeszłością wychowanka Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy. Zdaniem Sądu nie było żadnych podstaw do nałożenia na skarżącego przedmiotowej opłaty.
Organ naruszył również art. 61 ust. 2e u.p.s. ponieważ w postępowaniu o ustalenie wysokość opłaty za pobyt mieszkańca w DPS skoro nieznane było miejsce pobytu skarżącego, brak było możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego oraz ustalenia wysokości dochodów osoby zobowiązanej. Organ zatem nieprawidłowo przyjął, że jest to równoznaczne z odmową zawarcia umowy i przeprowadzenia wywiadu środowiskowego przez skarżącego. Omawiany przepis zakłada swoistą sankcję za brak woli współpracy z organem pomocowym przez osobę zobowiązaną. Zdaniem Sądu interpretacja omawianego przepisu zakłada istnienie elementu woli osoby zobowiązanej, co ma się przejawiać podwójną odmową - zawarcia umowy oraz przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Porównując treść art. 61 ust. 2e do art. 61 ust. 2d u.p.s. wyraźnie widać, że w art. 61 ust. 2 e u.p.s. występuje swoista gradacja następstw uzależniona od postawy osoby zobowiązanej. Art. 61 ust. 2e u.p.s. przewiduje najdalej idące skutki, tj. określenie wysokości opłaty bez uwzględnienia ograniczeń, o których mowa w art. 61 ust. 2 pkt 2 i art. 103 ust. 2 u.p.s. Ratio legis tych unormowań sprowadza się do założenia, że skoro osoby te nie chcą ujawnić swojej sytuacji, to organ ma prawo założyć, że są w stanie ponosić opłatę w pełnym wymiarze. Jednak brak zgody na wywiad musi iść w parze z brakiem zgody na przyjęcie warunków umowy".(por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 7 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 677/21oraz wyroki WSA w Krakowie z 9 listopada 2022 r. sygn. akt III SA/Kr 657/22 oraz z dnia 10 września 2024 r. sygn. akt III SA/Kr 1710/23).
Nie można zdaniem Sądu zastosować ww. regulacji w stosunku do osoby, której miejsce pobytu nie jest znane, nie wiadomo w jakich żyje warunkach i która z wysokim prawdopodobieństwem nie jest świadoma toczącego się postępowania. Nie ma żadnych podstaw aby zakładać, że skarżący świadomie unika kontaktu z organem, skoro organ nie zawiadomił do prawidłowo o toczącym się postępowaniu oraz o wydanych decyzjach.
W ocenie Sądu okoliczności niniejszej sprawy nie odpowiadają hipotezie normy zawartej w art. 61 ust. 2d, ust. 2e i 2f u.p.s., a brak możliwości poczynienia ustaleń wymaganych na podstawie art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s. z powodu nie ustalenia miejsca pobytu skarżącego, uniemożliwia obciążenie skarżącego przedmiotową opłatą. Nie jest również możliwe postawienia znaku równości pomiędzy sytuacją gdy nie jest znane miejsce pobytu skarżącego i uchylaniem się przez zobowiązanego od przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i odmową zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2 u.p.s.
W konsekwencji doszło również do naruszenie art. 7, 77 i 80 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego, nie wyjaśnił, na jakiej podstawie przyjął zdolność skarżącego do ponoszenia opłat, a wydając przedmiotowe decyzje oparł się na domniemaniach, a nie dowodach.
Z powyższego wynika, że nie tylko błędna jest interpretacja omawianych przepisów ustawy o pomocy społecznej przyjęta w zaskarżonej decyzji ale także zaskarżone rozstrzygnięcie narusza określoną w art. 8 k.p.a. zasadę zaufania do władzy publicznej. Zgodnie z jej treścią organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (§ 1). Organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym (§ 2). W kontrolowanej sprawie na kanwie zasadniczo tożsamego stanu faktycznego zapadły zgoła odmienne decyzje.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią stanowisko wyrażone w uzasadnieniu niniejszego wyroku, zgodnie z postanowieniami art. 153 p.p.s.a. i podejmą stosowne rozstrzygnięcie.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.