III SA/KR 294/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Trzebinia. Decyzje te dotyczyły ustalenia skarżącemu należności podlegającej zwrotowi z tytułu wydatków poniesionych zastępczo przez gminę na opłatę za pobyt jego dziadka w domu pomocy społecznej. Sąd uznał, że postępowanie było prowadzone z rażącym naruszeniem przepisów prawa. Kluczowe zarzuty dotyczyły braku prawidłowego doręczenia pism skarżącemu, który był nieznany z miejsca pobytu, co uniemożliwiło ustalenie jego aktualnej sytuacji życiowej i dochodowej. Sąd podkreślił, że ustanowienie kuratora nie zwalnia organu z obowiązku ustalenia realnych możliwości finansowych strony, a w tym przypadku organ oparł się na domniemaniach, a nie na dowodach. Ponadto, sąd wskazał na naruszenie zasady subsydiarności pomocy społecznej oraz błędną interpretację przepisów dotyczących ustalania opłat w przypadku braku współpracy ze strony zobowiązanego. Sąd stwierdził, że brak możliwości ustalenia miejsca pobytu skarżącego i jego sytuacji finansowej uniemożliwia obciążenie go przedmiotową opłatą, a także narusza zasadę zaufania do władzy publicznej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPrawidłowe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących ustalania opłat za pobyt w DPS, zwłaszcza w przypadku osób nieznanych z miejsca pobytu, oraz znaczenie prawidłowych doręczeń i ustaleń faktycznych.
Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego nieznanego z miejsca pobytu i problemów z doręczeniami.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił należność podlegającą zwrotowi z tytułu wydatków poniesionych zastępczo przez gminę na opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej, w sytuacji gdy skarżący był nieznany z miejsca pobytu i nie przeprowadzono prawidłowego postępowania dowodowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nieprawidłowo ustalił należność, ponieważ nie poczynił wystarczających ustaleń faktycznych dotyczących sytuacji finansowej skarżącego i naruszył przepisy proceduralne dotyczące doręczeń i prowadzenia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego, nie ustalił prawidłowo sytuacji finansowej skarżącego i naruszył przepisy proceduralne, w tym dotyczące doręczeń, co uniemożliwiło obciążenie skarżącego opłatą.
Czy brak możliwości ustalenia miejsca pobytu skarżącego i jego sytuacji finansowej może być traktowany jako odmowa współpracy z organem i stanowić podstawę do ustalenia opłaty w pełnym wymiarze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak możliwości ustalenia miejsca pobytu nie jest równoznaczny z odmową współpracy, zwłaszcza gdy organ nie zapewnił prawidłowego doręczenia i nie podjął wszelkich starań do ustalenia sytuacji strony.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że przepis art. 61 ust. 2e u.p.s. zakłada element woli osoby zobowiązanej do odmowy współpracy, a nie sytuację, gdy miejsce pobytu jest nieznane z powodu zaniedbań organu.
Czy pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i wspierający, czy represyjny?
Odpowiedź sądu
Pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i wspierający, nie represyjny.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że nie można przerzucać ciężaru utrzymania dziadka w DPS na osobę, która jest prawdopodobnie niezdolna do samodzielnego utrzymania i wychowywała się w trudnych warunkach.
Przepisy (16)
Główne
u.p.s. art. 60 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 61
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 61 § 2d
Ustawa o pomocy społecznej
Ustalenie opłaty w drodze decyzji w przypadku odmowy zawarcia umowy.
u.p.s. art. 61 § 2e
Ustawa o pomocy społecznej
Ustalenie opłaty w drodze decyzji w przypadku odmowy zawarcia umowy i nieprzeprowadzenia wywiadu środowiskowego, z uwzględnieniem ograniczeń.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji.
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozstrzygnięcia sprawy co do istoty.
Pomocnicze
u.p.s. art. 104 § 4
Ustawa o pomocy społecznej
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek uwzględnienia wykładni prawa przez sąd wyższej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada zaufania do władzy publicznej.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny dowodów na podstawie własnego przekonania.
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 103 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 34 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustanowienie kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów proceduralnych przez niedostateczne powołanie podstawy prawnej, nieprecyzyjne określenie organu, brak wyjaśnienia podstawy prawnej i niewłaściwe uzasadnienie. • Naruszenie art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej przez nieuwzględnienie wniosku o odstąpienie od żądania zwrotu wydatków w sytuacji gdy zobowiązany nie jest w stanie uiścić należności. • Brak prawidłowego ustalenia sytuacji finansowej skarżącego. • Niewłaściwe doręczenia pism procesowych. • Naruszenie zasady subsydiarności pomocy społecznej.
Godne uwagi sformułowania
Zatem postępowanie zakończone wydaniem decyzji ustalającej (oraz zmieniającej) wysokość opłaty za pobyt dziadka skarżącego w DPS – było prowadzone z rażącym naruszeniem przepisów prawa. • Adresat pisma nie powinien ponosić jakichkolwiek negatywnych konsekwencji niezawinionych przez siebie uchybień przy doręczaniu mu korespondencji, będących wynikiem zaniedbań organu lub podmiotu dokonującego doręczenia, a wszelkie pojawiające się w tym zakresie wątpliwości winny być interpretowane i oceniane na jego korzyść. • Ustanowiony przez Sąd kurator nie "zastępuje" ustaleń o sytuacji materialnej strony. • Pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i wspierający, nie represyjny.
Skład orzekający
Maria Zawadzka
przewodniczący sprawozdawca
Jakub Makuch
sędzia
Magdalena Gawlikowska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Prawidłowe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących ustalania opłat za pobyt w DPS, zwłaszcza w przypadku osób nieznanych z miejsca pobytu, oraz znaczenie prawidłowych doręczeń i ustaleń faktycznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego nieznanego z miejsca pobytu i problemów z doręczeniami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organów mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet w sprawach dotyczących pomocy społecznej. Podkreśla znaczenie prawidłowego doręczania pism i ustalania sytuacji materialnej strony.
“Błędy w doręczeniach i brak ustaleń faktycznych: WSA uchyla decyzję o zwrocie kosztów pobytu w DPS.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.