III SA/Kr 251/26

III SA/Kr 251/26 - Postanowienie WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2026-02-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-02-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Janusz Kasprzycki /przewodniczący/
Katarzyna Marasek-Zybura
Magdalena Gawlikowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Treść wyniku
wznowiono postępowanie sądowe dot. kosztów nieopłaconej pomocy udzielonej z urzędu zakończone prawomocnym postanowieniem
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) Protokolant specjalista Renata Nowak po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2026 r. ze skargi adwokata M. W. o wznowienie postępowania dotyczącego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zakończonego prawomocnym postanowieniem starszego referendarza sądowego z dnia 27 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 124/19 postanawia: I. wznowić postępowanie sądowe dotyczące kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zakończone prawomocnym postanowieniem starszego referendarza sądowego z dnia 27 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 124/19; II. zmienić prawomocne postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 27 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 124/19 w ten sposób, że przyznać na rzecz adwokata M. W. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie 1200 ( tysiąc dwieście) złotych, podwyższone o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 7 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 124/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi A. N. na opisane w sentencji postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Wyznaczony z urzędu pełnomocnika A. N. – adw. M. W. pismem z 27 sierpnia 2019 r. sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Za sporządzenie ww. opinii, postanowieniem z 27 listopada 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 124/19 referendarz sądowy przyznał adw. M. W. od Skarbu Państwa kwotę 600 zł, podwyższoną o należny podatek VAT, tytułem nieopłaconej przyznanej z urzędu pomocy prawnej.
Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 250 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 oraz § 21 ust. 1 pkt 2 lit. "b" Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714).
Pismem wniesionym 4 czerwca 2024 r. (data nadania) adw. M. W., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 27 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 124/19 oraz o zmianę rozstrzygnięcia o kosztach. W uzasadnieniu podał, że wyrokiem z 27 lutego 2024 r., sygn. akt SK 90/22 Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż § 2 pkt 1 w związku z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2023 r., poz. 2631) w zakresie, w jakim określa opłaty stanowiące ponoszone przez Skarb Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w wysokości niższej niż stawki minimalne opłat określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.), jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z powyższym, z uwagi na to, że przepisy rozporządzenia stanowiły podstawę do przyznania adwokatowi z urzędu kosztów za udzieloną pomoc prawną, zaistniała, zdaniem autora skargi, podstawa do wznowienia wskazanego na wstępie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 27 listopada 2019 r., w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 124/19 - jest dopuszczalna i zasadna.
Zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 2025 r., II FPS 1/25, którą orzekający w niniejszej sprawie Sąd jest związany na podstawie art. 269 § 1 p.p.s.a. "artykuł 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.) w związku z art. 190 ust. 4 i art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej może stanowić podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego także w przypadku, gdy rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją dotyczy przepisów stanowiących podstawę wydania prawomocnego orzeczenia niekończącego postępowania w sprawie, w tym orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy".
Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143); zwanej dalej "p.p.s.a." w przypadkach przewidzianych w dziale VII można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Przepis art. 272 § 1 p.p.s.a. stanowi, że można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Stosownie do art. 277 zd. pierwsze p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Ponadto, według art. 278 P.p.s.a. po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana.
W aspekcie oceny dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania sądowego Sąd miał na uwadze przepisy art. 280 § 1 i art. 281 p.p.s.a. Zgodnie z pierwszym z nich sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Z kolei art. 281 p.p.s.a. stanowi, że na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i jeżeli brak jest ustawowej podstawy wznowienia lub termin do wniesienia skargi nie został zachowany, odrzuca skargę o wznowienie. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy.
Skarga o wznowienie opiera się na ustawowej podstawie (art. 272 § 1 p.p.s.a.) - Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 lutego 2024 r., sygn. akt SK 90/22 orzekł o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane rozstrzygnięcie o kosztach zawarte w postanowieniu referendarza z 27 listopada 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 124/19 objęte skargą o wznowienie postępowania.
W sprawie dotrzymano też terminów z art. 277 zd. pierwsze i art. 278 p.p.s.a., bowiem wyrok Trybunału Konstytucyjnego opublikowany został w Dzienniku Ustaw w dniu 4 marca 2024 r., a skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w dniu 4 czerwca 2024 r.
W konsekwencji Sąd rozpoznał sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia (art. 282 § 1 p.p.s.a.), uwzględnił skargę o wznowienie (art. 282 § 2 p.p.s.a.) i zmienił postanowienie referendarza sądowego z 27 listopada 2019 r.
Orzekający w niniejszej sprawie Sąd miał na względzie, że we wspomnianym wyżej wyroku z 27 lutego 2024 r. sygn. akt SK 90/22, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że § 2 pkt 1 w zw. z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2023 r. poz. 2631) w zakresie, w jakim określa opłaty stanowiące ponoszone przez Skarb Państwa koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w wysokości niższej niż stawki minimalne opłat określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964, z późn. zm.); zwanej dalej: "rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie"), jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zd. pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu Trybunał Konstytucyjny podał m. in., że opłaty z tytułu pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu powinny być ustalane według stawek określonych w rozporządzeniu w sprawie opłat za czynności adwokackie: przy zasądzaniu kosztów pomocy udzielonej przez adwokata z urzędu mają zastosowanie stawki minimalne określone w rozdziałach 2-4 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie (§ 2- § 14).
W świetle powyższego, należne skarżącemu wynagrodzenie za pomoc prawną przez niego udzieloną w charakterze pełnomocnika z urzędu w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 124/19, za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, powinno wynosić 1200 zł powiększone o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności.
Podstawę prawną kształtującą wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu powinien stanowić § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, czyli 240 zł za każdą sprawę, a nie § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, czyli 120 zł za każdą sprawę. Jednocześnie zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, stawkę (opłatę) należało podwyższyć o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 282 § 1-2, art. 250 § 1, art. 258 § 4 w zw. z § 2 pkt 8 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.