III SA/Kr 251/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę adwokata M. W. o wznowienie postępowania w sprawie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, zakończonego prawomocnym postanowieniem starszego referendarza sądowego z dnia 27 listopada 2019 r. (sygn. akt III SA/Kr 124/19). Skarga została oparta na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 lutego 2024 r. (sygn. akt SK 90/22), który orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, w zakresie w jakim określały one opłaty niższe niż stawki minimalne określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Sąd, związany uchwałą składu siedmiu sędziów NSA z 26 maja 2025 r. (II FPS 1/25), uznał skargę za dopuszczalną i zasadną. Stwierdzono, że zaistniała ustawowa podstawa do wznowienia postępowania (art. 272 § 1 p.p.s.a.), a terminy zostały zachowane. W konsekwencji Sąd wznowił postępowanie i zmienił postanowienie referendarza, przyznając adwokatowi M. W. wynagrodzenie w kwocie 1200 zł (zamiast 600 zł) powiększone o podatek VAT, zgodnie ze stawkami minimalnymi określonymi w rozporządzeniu w sprawie opłat za czynności adwokackie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości wynagrodzenia adwokatów z urzędu po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, możliwość wznowienia postępowania w oparciu o orzeczenia TK.
Dotyczy spraw, w których koszty pomocy prawnej z urzędu były ustalane na podstawie przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją przepisów dotyczących stawek za pomoc prawną z urzędu może stanowić podstawę do wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wyrok Trybunału Konstytucyjny o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego wydano prawomocne orzeczenie, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na uchwale NSA II FPS 1/25, która potwierdza, że art. 272 § 1 p.p.s.a. pozwala na wznowienie postępowania, gdy TK orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisów stanowiących podstawę wydania prawomocnego orzeczenia, w tym orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy.
Jakie stawki należy stosować do ustalenia wynagrodzenia adwokata z urzędu po wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność przepisów rozporządzenia z Konstytucją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy stosować stawki minimalne opłat określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny w wyroku SK 90/22 stwierdził, że przepisy rozporządzenia z 2016 r. w zakresie niższych stawek niż minimalne są niezgodne z Konstytucją. Sąd zastosował stawki minimalne z rozporządzenia z 2015 r. (240 zł za sprawę, co daje 1200 zł za opinię) powiększone o VAT.
Przepisy (11)
Główne
p.p.s.a. art. 272 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stanowi podstawę do wznowienia postępowania, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie.
p.p.s.a. art. 282
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje rozpoznanie sprawy po uwzględnieniu skargi o wznowienie.
Dz. U. z 2023 r., poz. 2631 art. 2 § pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie ustalania niższych stawek niż minimalne.
Dz. U. z 2023 r., poz. 2631 art. 4 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie ustalania niższych stawek niż minimalne.
Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Określa stawkę minimalną za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (240 zł).
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 270
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje możliwość żądania wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem.
p.p.s.a. art. 277
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa trzymiesięczny termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania.
p.p.s.a. art. 278
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa pięcioletni termin na żądanie wznowienia postępowania, z wyjątkami.
p.p.s.a. art. 280
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje badanie dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania.
p.p.s.a. art. 281
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje rozstrzyganie o dopuszczalności wznowienia na rozprawie.
Dz. U. z 2023 r., poz. 2631 art. 4 § ust. 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Nakazuje podwyższenie stawki o podatek VAT.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisów rozporządzenia dotyczących stawek za pomoc prawną z urzędu. • Zastosowanie stawek minimalnych opłat za czynności adwokackie z rozporządzenia z 2015 r. zamiast niższych stawek z rozporządzenia z 2016 r.
Godne uwagi sformułowania
przepisy rozporządzenia stanowiły podstawę do przyznania adwokatowi z urzędu kosztów za udzieloną pomoc prawną, zaistniała, zdaniem autora skargi, podstawa do wznowienia • uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 2025 r., II FPS 1/25, którą orzekający w niniejszej sprawie Sąd jest związany • opłaty z tytułu pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu powinny być ustalane według stawek określonych w rozporządzeniu w sprawie opłat za czynności adwokackie
Skład orzekający
Janusz Kasprzycki
przewodniczący
Katarzyna Marasek-Zybura
członek
Magdalena Gawlikowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości wynagrodzenia adwokatów z urzędu po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, możliwość wznowienia postępowania w oparciu o orzeczenia TK."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których koszty pomocy prawnej z urzędu były ustalane na podstawie przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wpływają na bieżące postępowania sądowe i jak można dochodzić swoich praw, gdy przepisy okazują się niezgodne z Konstytucją. Jest to istotne dla prawników i potencjalnie dla osób korzystających z pomocy prawnej z urzędu.
“Wyrok TK zmienia zasady wynagradzania adwokatów z urzędu – sąd podwyższa stawkę po latach.”
Dane finansowe
WPS: 1200 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.