III SA/Kr 1753/22

III SA/Kr 1753/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-05-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Hanna Knysiak-Sudyka
Magdalena Gawlikowska /sprawozdawca/
Mariusz Kotulski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 988
Art. 71  ust. 7, art. 140mb pkt 1, 140n ust. 4  i 6
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Dz.U. 2020 poz 568
Art. 1  pkt 17
Ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem  COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. 2021 poz 735
Art. 189f
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie: WSA Hanna Knysiak-Sudyka Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2023 r. sprawy ze skargi S. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 18 sierpnia 2022 r. znak: SKO-RD-4120-52/22 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku rejestracji pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu na rzecz skarżącego S. O. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z Starosty N. z 3 czerwca 2022 r., nr [...] orzeczono o nałożeniu na skarżącego S. O. kary pieniężnej w kwocie 200 zł za niedopełnienie obowiązku zarejestrowania pojazdu marki MAN [...], nr VIN: [...] nr rej. [...], sprowadzonego do Polski z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, że w chwili sprowadzenia pojazd był uszkodzony, a jego nadwozie zostało zdemontowane, zatem pojazd w takim stanie nie mógł być zarejestrowany. Uszkodzone podwozie do 30 września 2020 r. przebywało w naprawie, a następnie pojazd przekazano celem wykonania zabudowy, która trwała do 16 kwietnia 2021r. Rejestracji skarżący dokonał niezwłocznie bo zaledwie 6 dni od powstania takiej możliwości. Skarżący zakwestionował, że osiągnął korzyść finansową za niezarejestrowanie pojazdu w terminie albowiem w dniu rejestracji pojazdu tj. 22 kwietnia 2022 r. uiścił należną opłatę wynikającą z opóźnienia. W ocenie odwołującego termin na rejestrację pojazdu powinien być liczony od daty wykonania badania technicznego tj. od 16 kwietnia 2022 r. Końcowo zakwestionował zasadność nałożenia na niego kary albowiem niezarejestrowanie pojazdu w ustawowym terminie nastąpiło w skutek okoliczności od niego niezależnych.
Decyzją z 18 sierpnia 2022 r., nr SKO-RD-4120-52/22 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia po przywołaniu mających zastosowanie w sprawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy zmieniającej ustawę o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, wskazano ustalenia faktyczne sprawy.
Wynika z nich, że przedmiotowy pojazd został sprowadzony zza granicy 30 września 2020 r., a zatem zgodnie z przepisami powinien zostać zarejestrowany w terminie 180 dni tj. do dnia 29 marca 2021r.Tymczasem pojazd został zarejestrowany 22 kwietnia 2021 r. Organ stwierdził, że takie okoliczności jak konieczność naprawy uszkodzonego pojazdu, problemy zdrowotne pracowników, czy też problemy z dostępnością niektórych części mające wpływ na opóźnienie rejestracji pojazdu, nie mają żadnego znaczenia dla terminowego wykonania obowiązku rejestracji pojazdu sprowadzonego zza granicy. Odwołując się do okoliczności wpływających na ustalenie wysokości kary organ odwoławczy stwierdził, że powstałe naruszenie jest pierwszym jakiego dopuścił się skarżący, zakres czasowy opóźnienia wyniósł 23 dni, a zatem organ pierwszej instancji wymierzając karę finansową w najniższej możliwej kwocie nie przekroczył granic swobodnego uznania.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zakwestionował wydane rozstrzygnięcie wskazując, że zarejestrowanie pojazdu w ustawowym terminie nie było możliwe z przyczyn od niego nie zależnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu jednakże z innych przyczyn niż w niej wskazanych.
Zgodnie z art. 71 ust. 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2022 r., poz. 988) dalej także jako: "p.r.d.", właściciel pojazdu, niebędącego nowym pojazdem, sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej jest obowiązany zarejestrować pojazd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia jego sprowadzenia.
Na mocy przepisu art. 1 pkt 17 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. (Dz.U.z 2020 r., poz. 568) zmieniona została ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 i 567) poprzez dodanie art. 31i, zgodnie z którym:
"ust. 1 W okresie od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COYID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw do dnia 31 grudnia 2020 r.:
wydłuża się do 180 dni terminy określone w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1
ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
art. 140mb ustawy, o której mowa w pkt 1, stosuje się z uwzględnieniem
terminu określonego w pkt 1.
2. Przepisy ust. 1 stosuje się:
do pojazdu, niebędącego nowym pojazdem, sprowadzonego z terytorium państwa
członkowskiego Unii Europejskiej nie później niż 30 dni przed dniem wejścia w życie
ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach
związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych
chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych
innych ustaw;
do pojazdu zarejestrowanego nabytego lub zbytego nie później niż 30 dni przed
dniem wejścia w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o
szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i
zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji
kryzysowych oraz niektórych innych ustaw."
Ustawa weszła w życie w dniu 31 marca 2020 r.
Jednocześnie zgodnie z art. 140 mb pkt 1 p.r.d. kto będąc właścicielem pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej wbrew przepisowi art. 71 ust. 7 nie rejestruje pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł.
Zgodnie natomiast z art. 140n ust. 4 i 6 p.r.d. ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy. Do kar pieniężnych, o których mowa w art. 140m-140mb, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
W kontrolowanej sprawie nie było wątpliwości, że skarżący sprowadził pojazd, nie będący pojazdem nowym, do Polski z kraju Unii Europejskiej 30 września 2020 r., a zarejestrował go 22 kwietnia 2021 r., a zatem uchybił obowiązującemu 180 dniowemu terminowi do dokonania rejestracji nabytego pojazdu.
Sąd podziela stanowisko organu odnośnie braku możliwości przedłużenia ustawowego terminu do dokonania rejestracji pojazdu sprowadzonego do Polski z innego państwa Unii Europejskiej wobec okoliczności powołanych przez skarżącego tj. potrzeby naprawy, braku części, czy problemów zdrowotnych pracowników. Przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym nie przewidują możliwości jakiejkolwiek modyfikacji terminu wykonania obowiązku rejestracji pojazdu wynikającego z art. 71 ust. 7 p.r.d.
Niewątpliwie organ rozważył też w należyty sposób okoliczności mające wpływ na wysokość kary, tj. pierwszorazowe popełnienie naruszenia czy też stosunkowo niedługi czas uchybienia terminu rejestracji pojazdu i na tej podstawie uznał, że kara w najniższej możliwej wysokości będzie adekwatna i wystarczająca.
Nie mniej jednak organy obu instancji nie rozważyły sprawy pod kątem możliwości spełnienia przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary określonych w art. 189 f k.p.a., a uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy.
Dział IVa k.p.a. został wprowadzony do k.p.a. ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935). Przepisy tego działu (art. 189a-189k k.p.a.) mają charakter materialnoprawny i regulują kompleksowo zagadnienia zawiązane z nakładaniem kary pieniężnej, w tym, z przesłankami wymiaru kary, możliwością odstąpienia od jej wymierzania, terminami przedawnienia nakładania i egzekwowania takiej kary, odsetkami od zaległej kary, ulgami w jej wymierzaniu. Przepisy działu IVa k.p.a. mają stanowić uzupełnienie regulacji przewidzianych w przepisach szczególnych, przy poszanowaniu zasady, że przepis szczególny ma pierwszeństwo przed przepisem ogólnym (lex specialis derogat legi generali, por. uzasadnienie do projektu ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, nr druku 1183).
Istotna jest treść art. 189a § 2 k.p.a. in fine. Przepis ten wprowadza regułę kolizyjną, w myśl której, przepisu działu IVa k.p.a. odnośnie zagadnień wymienionych w § 2 art. 189a k.p.a. nie stosuje w zakresie w jakim kwestie te regulują przepisy odrębne. Z tak zredagowanego przepisu art. 189a § 2 k.p.a. wynika, że przepisy odrębne nie mogą być uzupełniane ani modyfikowane regulacjami działu IVa k.p.a. W przypadku natomiast, gdy przepisy odrębne w ogóle nie regulują któregokolwiek z zagadnień wskazanych w § 2 art. 189a k.p.a., to przepisy działu IVa k.p.a. stosuje się wprost w oznaczonym zakresie.
Przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym regulują materialnoprawne przesłanki wymiaru kary administracyjnej oraz sposób określenia wysokości tej kary przy jednoczesnym braku uregulowań w zakresie odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Okoliczność ta, przy uwzględnieniu treści powołanej wcześniej reguły kolizyjnej z art. 189a § 2 k.p.a. in fine oznacza, że zastosowanie znajduje art. 189f k.p.a.
W ocenie Sądu zawarte w art. 140n ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów działu III Ordynacji podatkowej odnośnie kar pieniężnych, o których mowa w art. 140m-140mb, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, nie wyłącza możliwości odwoływania się do regulacji działu IVa k.p.a. (w szczególności art. 189f k.p.a.). "Odpowiednie" stosowanie przepisu może polegać na jego zastosowaniu wprost, albo z pewnymi modyfikacjami – usprawiedliwionymi odmiennością stanu podlegającego pod dyspozycję stosowanego przepisu, bądź na niedopuszczalności jego stosowania do rozpatrywanego stanu w ogóle. Odpowiednie stosowanie nie przesądza zatem ani o bezpośrednim, ani o automatycznym stosowaniu określonej regulacji, jest uzależnione m.in. od oceny charakteru instytucji prawnej. Mając na uwadze wprowadzoną nowelizację k.p.a. oraz to, że kara pieniężna nie stanowi zobowiązania podatkowego, a postępowanie w zakresie wymierzenia kary administracyjnej na podstawie przepisów p.r.d. nie jest postępowaniem podatkowym, lecz postępowaniem administracyjnym - to przy uwzględnieniu "odpowiedniego" stosowania przepisów Ordynacji podatkowej oraz wobec braku w ustawie p.r.d. regulacji o odstąpieniu od wymierzenia kary pieniężnej, należy przyjąć, że zastosowanie w sprawie znajduje przepis art. 189f k.p.a. Należy również mieć na uwadze, że intencją zmian w k.p.a. było ujednolicenie zasad wymiaru kar pieniężnych w systemie prawa, za wyjątkiem przypadków uregulowania tych kwestii w przepisach odrębnych.
Skoro więc przepisy odrębne – ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz Ordynacji podatkowej poprzez odpowiednie stosowanie w rozumieniu art. 140n ust. 6 p.r.d. nie regulują kwestii odstąpienia od wymierzenia kary, w sprawie należało zastosować art. 189f k.p.a.
Pominięcie tej regulacji przez organ, a w konsekwencji, zaniechanie ustalenia przesłanek, o jakich mowa w tym przepisie, stanowiło uchybienie dające podstawy do wyeliminowania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z obrotu prawnego.
Kwestia zastosowania art. 189f k.p.a. w przypadku kar wymierzanych na podstawie art. 140mb p.r.d. nie budzi wątpliwości w orzecznictwie (por. m.in. wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych wydane w sprawach o sygn. akt: III SA/Łd 603/20, II SA/Ol 947/20, II SA/Sz 637/20, II SA/Go 373/20, VII SA/Wa 2139/20, publ. CBOSA).
Dodatkowo zauważyć należy, że tożsama problematyka odnośnie stosowania działu IVa k.p.a. wystąpiła na gruncie ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 847) i nakładanych w jej trybie kar pieniężnych. W świetle dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych jako dominujący można uznać pogląd, że przepisy działu IVa k.p.a. stosuje się w takim zakresie, w jakim przepisy odrębne, dotyczące nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia ulg w jej wykonaniu, nie zawierają swoistych regulacji m.in. terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, a tak się dzieje w przypadku kar pieniężnych wymierzanych na podstawie ustawy o grach hazardowych, to zasadnym jest przyjęcie, że przepisy komentowanego działu winny pełnić funkcję ujednolicania zasad nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej również w sprawach hazardowych. (por. m.in. wyrok NSA z 28 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 2433/17; wyrok NSA z 4 marca 2020 r. sygn. akt II GSK 53/20; wyrok WSA we Wrocławiu z 27 sierpnia 2020 r. sygn. akt III SA/Wr 10/20, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 27 stycznia 2021, sygn. akt II SA/Go 694/2, publ. CBOSA).
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ zobowiązany będzie również rozważyć i uzasadnić czy nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary z art. 189f k.p.a.
Z podanych przyczyn Sąd w punkcie 1 wyroku uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.).
O kosztach postępowania w punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 powołanej wyżej ustawy.