III SA/Kr 1733/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2023-08-31
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowyprzewóz regularny specjalnyzezwoleniekara pieniężnadzieci niepełnosprawnetransport szkolnyustawa o transporcie drogowym WSA Kraków

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę przewoźnika na karę pieniężną za wykonywanie przewozu regularnego specjalnego bez wymaganego zezwolenia, uznając transport dzieci niepełnosprawnych do szkoły za taki właśnie rodzaj przewozu.

Skarżący, przedsiębiorca transportowy, został ukarany karą pieniężną za wykonywanie przewozu regularnego specjalnego bez wymaganego zezwolenia. Twierdził, że przewóz dzieci niepełnosprawnych do szkoły na podstawie umowy z urzędem miasta miał charakter okazjonalny. Organy administracji i Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały jednak ten przewóz za regularny specjalny, podkreślając jego cykliczność i stałe trasy, mimo pewnej elastyczności wynikającej ze stanu zdrowia dzieci. Sąd oddalił skargę, wskazując na brak skutecznego podważenia ustaleń faktycznych i powołując się na orzecznictwo NSA.

Sprawa dotyczyła skargi B. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, który utrzymał w mocy karę pieniężną nałożoną przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego za wykonywanie przewozu regularnego specjalnego bez wymaganego zezwolenia. Podstawą ukarania było stwierdzenie, że skarżący wykonywał przewóz dzieci do Zespołu Placówek Szkolno-Wychowawczo-Opiekuńczych w N. na linii regularnej specjalnej bez wymaganego zezwolenia. Skarżący argumentował, że przewóz ten miał charakter okazjonalny ze względu na jego elastyczność, zależność od stanu zdrowia dzieci i ustaleń z Urzędem Miasta Z., który miał potwierdzić brak konieczności uzyskania zezwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji. Sąd uznał, że przewóz dzieci do szkoły, mimo pewnej elastyczności, spełniał definicję przewozu regularnego specjalnego ze względu na jego cykliczność, powtarzalność i stałe trasy, zgodnie z umową z Urzędem Miasta. Sąd powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, które kwalifikuje tego typu transporty jako regularne specjalne. Podkreślono, że definicja przewozu okazjonalnego nie obejmuje takich sytuacji, a brak wymaganego zezwolenia uzasadniał nałożenie kary pieniężnej. Sąd odrzucił również argumenty skarżącego dotyczące ustaleń z Urzędem Miasta, wskazując na brak dowodów na takie ustalenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Przewóz dzieci niepełnosprawnych do szkoły, wykonywany cyklicznie i według ustalonego harmonogramu, nawet z pewną elastycznością wynikającą ze stanu zdrowia dzieci, stanowi przewóz regularny specjalny, który wymaga uzyskania stosownego zezwolenia.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na definicjach z ustawy o transporcie drogowym oraz orzecznictwie NSA, które kwalifikuje transport dzieci do szkół jako przewóz regularny specjalny. Podkreślono, że regularność i przewożenie określonej kategorii osób są kluczowe, a pewna elastyczność nie wyklucza tej kwalifikacji. Przewóz okazjonalny ma inny charakter, związany z nadarzającymi się okazjami i brakiem stałego harmonogramu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.t.d. art. 18 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Wykonywanie przewozów regularnych i regularnych specjalnych wymaga zezwolenia.

t.j. Dz.U. 2022 poz. 2201 art. 2.1.1. § załącznik nr 3

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu regularnego specjalnego bez wymaganego zezwolenia.

Pomocnicze

u.t.d. art. 4 § pkt 7

Ustawa o transporcie drogowym

Definicja przewozu regularnego.

u.t.d. art. 4 § pkt 9

Ustawa o transporcie drogowym

Definicja przewozu regularnego specjalnego.

u.t.d. art. 4 § pkt 11

Ustawa o transporcie drogowym

Definicja przewozu okazjonalnego.

u.t.d. art. 18 § ust. 3

Ustawa o transporcie drogowym

Określenie przesłanek przewozu okazjonalnego.

u.t.d. art. 92c

Ustawa o transporcie drogowym

Przepis dotyczący kar pieniężnych.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania niezbędnych działań do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada działania organów na podstawie i w granicach prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przewóz dzieci niepełnosprawnych do szkoły, mimo pewnej elastyczności, spełnia definicję przewozu regularnego specjalnego ze względu na cykliczność i stałe trasy. Brak wymaganego zezwolenia na wykonywanie przewozu regularnego specjalnego uzasadnia nałożenie kary pieniężnej. Twierdzenia skarżącego o ustaleniach z Urzędem Miasta Z. o braku konieczności posiadania zezwolenia nie zostały udowodnione.

Odrzucone argumenty

Przewóz dzieci niepełnosprawnych miał charakter okazjonalny, a nie regularny specjalny. Naruszenie przepisów k.p.a. przez organy administracji (błędna analiza stanu faktycznego, nierozpatrzenie materiału dowodowego, brak ustaleń).

Godne uwagi sformułowania

Z istoty przewozu regularnego specjalnego, który cechuje niepubliczny charakter tego przewozu, wynika, że nie jest to przewóz, w którym może wziąć udział każdy chętny pasażer... Wystarczy, że przewóz ten będzie odbywał się zgodnie z harmonogramem znanym pasażerom – uczniom. Przy ustalaniu, czy zachodzi regularność przewozów należy mieć na względzie pewną cykliczność, powtarzalność kursów, z i do określonych miejsc, wprowadzone stałe zasady przewozu w zakresie jego częstotliwości, podane do wiadomości pasażerów.

Skład orzekający

Renata Czeluśniak

przewodniczący

Jakub Makuch

członek

Ewa Michna

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Kwalifikacja prawna przewozów dzieci do szkół jako przewozu regularnego specjalnego, nawet przy pewnej elastyczności harmonogramu i trasy, oraz konsekwencje braku wymaganego zezwolenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego przewozu dzieci niepełnosprawnych, ale zasady interpretacji przepisów o transporcie drogowym mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu transportu publicznego, jakim jest przewóz dzieci, i pokazuje, jak interpretacja przepisów może prowadzić do nałożenia kary finansowej na przedsiębiorcę. Jest to ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie transportowym i administracyjnym.

Czy przewóz dzieci do szkoły bez zezwolenia to biznesowe ryzyko? Sąd wyjaśnia, co jest przewozem regularnym specjalnym.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 1733/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-08-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna /sprawozdawca/
Jakub Makuch
Renata Czeluśniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GZ 321/24 - Postanowienie NSA z 2024-07-25
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2201
Art. 92c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący S WSA Renata Czeluśniak Sędziowie WSA Jakub Makuch WSA Ewa Michna (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 31 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 15 września 2022 r., nr BP.501.773.2021.2058.ML6.260752 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 13 kwietnia 2021 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na B. S. (dalej: skarżący) karę pieniężną 8 000 zł.
Podstawę faktyczną ukarania stanowiło naruszenie wykazane w protokole kontroli z 4 marca 2021 r., określone lp.: 2.1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2201) – dalej: "u.t.d.", tj. wykonywania przewozu regularnego lub przewozu regularnego specjalnego bez wymaganego zezwolenia.
W odwołaniu skarżący podniósł zarzut naruszenia:
1. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia przez uznanie, że realizowany w dniu kontroli przewóz wyczerpał definicję przewozu regularnego specjalnego, podczas gdy był to przewóz okazjonalny, na podstawie umowy z Urzędem Miasta Z.;
2. art. 7, art. 11 i art.77 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2023 r., poz. 775) - dalej "k.p.a." przez zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy - zaniechanie przeprowadzenia analizy pojęcia "przewóz okazjonalny" i "przewóz regularny specjalny";
3. art. 8 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.
Decyzją z 5 września 2022 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Odnosząc się do stwierdzonego naruszenia określonego l.p.2.1.1. załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy podał, że 4 marca 2021 r. w miejscowości N. przeprowadzono kontrolę drogową autobusu o numerze rejestracyjnym [...]. Autobusem przewożone były dzieci w ramach krajowego transportu drogowego osób na linii regularnej specjalnej Z. – N. zgodnie z umową zawartą 1 września 2020 r. pomiędzy Urzędem Miasta Z., a skarżącym prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą: S. B. - Przewóz Osób. Kierujący okazał do kontroli m.in. wypis z licencji nr [...] na wykonywanie zawodu krajowego transportu drogowego osób udzielonego przez Starostę T., nie okazał natomiast zezwolenia na wykonywanie regularnych specjalnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym. Podczas kontroli kierowca autobusu zeznał, że zgodnie z ww. umową dowozi młodzież do Zespół Placówek [...] w N. na trasie Z. - N. Przewozy wykonywane są codziennie w dni nauki szkolnej - od 1 września 2020 do 25 czerwca 2021 r. zgodnie z załączonym do umowy rozkładem jazdy, konkretną trasą i o konkretnych godzinach. Ponadto oświadczył, że nie posiada zezwolenia na przewóz regularny specjalny. Kierowca podpisał protokół kontroli drogowej i protokół przesłuchania świadka bez uwag i zastrzeżeń.
W toku postępowania skarżący wyjaśniał, że transport uczniów - 16 dzieci niepełnosprawnych, wykonywany w związku z podpisaną przez niego umową z Urzędem Miasta Z. jest przewozem okazjonalnym, a regularnym ze względu na fakt, że nie wszystkie dzieci jeżdżą codziennie i trasa ulega zmianie w związku z koniecznością dostosowania jej pod dojeżdżające do szkoły w danym dniu dzieci. Skarżący wskazał, że posiada korespondencję z Urzędem Miasta, który nie wymaga i nie wydaje zezwoleń na takie przewozy.
Organ wskazał, że na podstawie informacji pochodzących z Urzędu Marszałkowskiego ustalono, że skarżącemu nie wydano zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych specjalnych.
Po przeanalizowaniu materiału dowodowego zgromadzonego w dotychczasowym organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo uznał przewóz z dnia kontroli za przewóz regularny specjalny, o którym mowa w art. 4 pkt 9 u.t.d. Organ wskazał, że taki przewóz nie jest to ogólnodostępny, bowiem nie mogą z niego skorzystać osoby, które nie należą do uprzednio określonej przez przewoźnika grupy osób. Przewóz taki jest wykonywany w określnych odstępach czasu i po określonych trasach. Ponadto pasażerowie są zabierani na z góry określonych przystankach i dowożeni na z góry określone przystanki za ustaloną opłatą. Tym samym skarżący był zobowiązany posiadać zezwolenie na wykonywanie regularnych specjalnych przewozów osób w transporcie drogowym ważne na dzień kontroli drogowej. Ponieważ skarżący w dniu kontroli nie posiadał takiego zezwolenia, przewóz był wykonywany z naruszeniem powołanych przepisów.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ wskazał, że dowody zebrane w sprawie jednoznacznie potwierdzają, że skarżący wykonuje przewozy regularne specjalne, gdyż systematycznie, od poniedziałku do piątku, przewozi wyłącznie dzieci - uczniów do Zespołu Placówek Szkolno-Wychowawczo-Opiekuńczych w N. i z powrotem. Skarżący rozpoczął przewozy regularne specjalne w dniu 1 września 2020 r. i do dnia kontroli tj. do 4 marca 2021 r. nie złożył wniosku o wydanie mu stosownego zezwolenia. A zatem przyczyną powstania naruszenia nie była sytuacja niezależna od przedsiębiorcy, lecz świadome uchybienie przepisom. Organ odwoławczy wskazał też, że twierdzenia skarżącego dotyczące ustaleń z Urzędem Miasta Z. o braku konieczności posiadania zezwolenia na przewóz dzieci nie mają wpływu na wynik rozstrzygnięcia niniejszego postępowania. W związku z faktem wykonywania przewozu regularnego na liniach komunikacyjnych wykraczających poza obszar co najmniej jednego powiatu, jednakże niewykraczających poza obszar województwa - tak jak to ma miejsce w niniejszym postępowaniu wymagane było zezwolenie wydane przez marszałka województwa w uzgodnieniu ze starostami właściwymi ze względu na planowany przebieg linii komunikacyjnej.
W ocenie organu odwoławczego brak było też przesłanek by zastosować art. 92c u.t.d.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżący domagał się uchylenia decyzji organów obu instancji, zarzucając:
1. niewłaściwą analizę stanu faktycznego, skutkującą błędnym zakwalifikowaniem realizowanego przewozu jako przewozu regularnego specjalnego;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia polegające na uznaniu, że przewóz realizowany w dniu kontroli wyczerpał definicję przewozu regularnego specjalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy świadczą o tym, że był to przewóz okazjonalny na podstawie umowy z Urzędem Miasta w Z.;
3. naruszenie art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez ustalanie i dokonanie oceny stanu faktycznego dotyczącego stwierdzonych w skarżonej decyzji naruszeń, na podstawie wybiórczo potraktowanego materiału dowodowego;
4. naruszenie art 7 i art 8 k.p.a. przez niepodjęcie przez organ I instancji działań niezbędnych do dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz oparcie wydanego rozstrzygnięcia w głównej mierze na domysłach i poszlakach, a nie na udowodnionych okolicznościach;
5. naruszenie art 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art 80 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie dowodów mających wpływ na wynik sprawy i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego;
6. unormowań k.p.a., w tym szczególności art 7, art. 8, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, przez brak staranności organu w podejmowaniu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli;
7. naruszenie art. 7 Konstytucji RP przez złamanie generalnych zasad k.p.a.;
8. naruszenie art 8 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób zakładający dokonanie przez stronę zarzucanych jej naruszeń, arbitralne nieuznawanie dowodów i wyjaśnień, bez oceny okoliczności branych pod uwagę podczas analizy przesłanek.
Zdaniem skarżącego elastyczny charakter przewozu jakim był przewóz dzieci niepełnosprawnych, nie przemawiał za uznaniem tego typu przewozu za regularny specjalny, bowiem ustalenie stałego i niezmiennego rozkładu jazdy, a także oznakowanych przystanków w tym przypadku było często niemożliwe. Ten rodzaj przewozu był ściśle uzależniony od planów lekcji przewożonych uczniów, ewentualnych uroczystości szkolnych oraz stanu zdrowia danego dziecka, przez co nie można mu przypisać cech niezmienności i stałości. Ewentualne podane godziny były wyłącznie orientacyjne, bowiem rodzicie docelowo zgłaszali telefonicznie, zapotrzebowanie na przewóz. Dzieci takie w zależności od stanu psychofizycznego w niektóre dni jechały do placówki opiekuńczej, a w inne dni nie są w stanie wsiąść lub wytrzymać drogę przejazdu. Bywały dni kiedy np. z powodu szczególnie silnego napięcia mięśniowego dzieci były unieruchomione, co zdarzało się całkiem często. Wówczas nie przewoził się takich pasażerów, zatem droga i okres przewozu ulegały zmianie. Również często zdarzało się, że szkoła dane dziecko zatrzymywała w internacie np. na 2 dni i tacy pasażerowie również w tym czasie nie korzystali z przewozu, co zmienia zarówno trasę jak i czas przejazdu. Skarżący podał, że wykonywany przewóz był okazjonalny, zgłaszany telefonicznie, a ustalony z Miastem Z. i realizowany na podstawie umowy. Skarżący podał też, że na skierowane zapytanie: "czy konieczne jest otrzymanie zezwolenia na przewóz dzieci niepełnosprawnych" uzyskał odpowiedź z Urzędu Miasta Z., że "zezwolenie nie jest wymagane bowiem przewozy objęte umową posiadają elastyczny charakter i są zależne od kilku czynników takich jak telefoniczne zamówienie rodziców i stanu psychofizycznego dziecka".
W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Skarga nie została uwzględniona ponieważ skarżący nie podważył skutecznie ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie przez organy.
Istota sporu między stronami dotyczyła właściwej kwalifikacji przewozu dzieci do Zespołu Placówek Szkolno-Wychowawczo-Opiekuńczych w N., wykonywanego przez skarżącego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Zdaniem skarżącego ww. przewóz miał charakter przewozu okazjonalnego. Natomiast w ocenie organu był to przewóz regularny specjalny, a w związku z tym, że skarżący w dniu kontroli nie posiadał wymaganego przepisami zezwolenia na wykonywanie przewozu regularnego specjalnego, zasadne było nałożenie na niego kary określonej lp.: 2.1.1. załącznika nr 3 do u.t.d.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela aktualnie prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, zgodnie z którym na tle podobnych stanów faktycznych, uznano za przewóz regularny specjalny transport dzieci do szkół oraz pracowników do pracy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 kwietnia 2013 r., II GSK 165/12, z dnia 13 lutego 2014 r., II GSK 1550/12, z dnia 28 stycznia 2015 r., II GSK 2180/13, z dnia 10 lutego 2015 r., II GSK 80/14, z dnia 12 marca 2015 r., II GSK 305/14).
Zgodnie z treścią art. 4 pkt 7 u.t.d. przewóz regularny jest to publiczny przewóz osób i bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w ustawie i w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. – Prawo przewozowe (Dz.U. z 2000 r. nr 50, poz. 601, ze zm.). Natomiast przewóz regularny specjalny to niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób – art. 4 pkt. 9 u.t.d.
Zasadnicza różnica pomiędzy przewozem regularnym, a przewozem regularnym specjalnym polega na tym, że ten ostatni nie jest przewozem publicznym - jest skierowany tylko do określonej grupy osób. Wspólną natomiast cechą obu rodzajów przewozu jest regularność ich wykonywania (por. wyrok Wojewódzkiego sadu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 października 2017 r. III SA/Po 511/17).
W uzasadnieniu wyroku z dnia 12 marca 2015 r., II GSK 305/14 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że:
"Z istoty przewozu regularnego specjalnego, który cechuje niepubliczny charakter tego przewozu, wynika, że nie jest to przewóz, w którym może wziąć udział każdy chętny pasażer, w konsekwencji przewóz taki nie musi się odbywać na trasie z klasycznym oznaczeniem przystanków, jak również na takich przystankach nie musi być zamieszczony rozkład jazdy kursującego środka transportu. Nie musi też występować klasyczna opłata za bilet. Wystarczy, że przewóz ten będzie odbywał się zgodnie z harmonogramem znanym pasażerom – uczniom. Przy ustalaniu, czy zachodzi regularność przewozów należy mieć na względzie pewną cykliczność, powtarzalność kursów, z i do określonych miejsc, wprowadzone stałe zasady przewozu w zakresie jego częstotliwości, podane do wiadomości pasażerów. Chodzi o przyjętą przez przewoźnika określoną w danym czasie systematyczność, według ustalonego i znanego pasażerom schematu".
Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, że wykonywany przez skarżącego przewoź dzieci z ich miejsca zamieszkania do Zespołu Placówek Szkolno-Wychowawczo-Opiekuńczych w N. i z powrotem odbywał się zgodnie z harmonogramem umowy z dnia 1 września 2020 r. zawartej między Gminą Miasta Z., a skarżącym. Zgodnie z powyższą umową harmonogram dowozu zawierał opis trasy dojazdu do szkoły i z powrotem oraz szczegółowe godziny kursów. W umowie skarżący zobowiązał się do dowozu 16 uczniów wraz z opiekunem na wskazanej trasie, zgodnie z ustalonym rozkładem jazdy oraz do ustalenia optymalnego rozkładu jazdy, mając na uwadze najkrótszy czas przebywania młodzieży szkolonej w podroży oraz obowiązujący w danej szkole harmonogram zajęć. Do umowy załączono też wykaz uczniów z podaniem godziny i miejsca, z którego będą obierani i dowożeni do szkoły.
W ocenie Sądu przedstawione okoliczności bez wątpienia wskazują na wykonywanie przez skarżącego przewozów regularnych specjalnych. Transport odbywał się bowiem w sposób cykliczny, powtarzalny, według zasad podanych do wiadomości pasażerów.
W orzecznictwie podkreśla się też, że aby uznać przewóz za regularny specjalny nie muszą zostać spełnione wszystkie przesłanki w dosłownym brzmieniu, konieczne do kwalifikowania przewozu jako regularnego - wystarczy w takim przypadku spełnienie dwóch przesłanek – regularności i przewożenia określonej kategorii osób (por. wyrok NSA z 28 stycznia 2015 r., II GSK 2180/13).
Przy czym sam wymóg regularności wykonywania przewozu regularnego specjalnego nie wyklucza możliwości zmiany czasu i trasy przewozu z uwagi na potrzeby uczniów – tj. konieczności dostosowania godzin odjazdów i przyjazdów oraz trasy do rozkładu zajęć szkolnych i składu osobowego dzieci w danym dniu wynikającego także ze stanu zdrowia dzieci (por. m.in. wyroki NSA: z 9 listopada 2017 r., II GSK 590/1, z 29 października 2015 r., II GSK 1993/14, z 30 listopada 2016 r., II GSK 1209/15).
Nie jest zasadne zatem stanowisko skarżącego według którego wykonywany przez niego transport dzieci do szkoły stanowi przewóz okazjonalny.
Stosownie do art. 4 pkt 11 u.t.d. przewozem okazjonalnym, jest przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
W orzecznictwie przyjmuje się, że skoro definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d. jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" w prawie unijnym. I tak, w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L.2009.300.88, zwanym dalej: rozporządzeniem Nr 1073/2009), za usługi okazjonalne uznaje się "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika" (art. 2 pkt 4).
Nadto zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny" jako "odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499).
W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok NSA z 20 września 2007 r., I OSK 1361/06).
Z kolei w cytowanym już wyżej uzasadnieniu wyroku z 12 marca 2015 r., II GSK 305/14 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że:
"z art. 18 ust. 3 pkt 1-3 u.t.d. można wywieźć co stanowi przewóz okazjonalny. (...) W pkt 1 ustawodawca określił przesłanki przewozu okazjonalnego. W pkt 2 i 3 zawarte natomiast zostały przypadki tego przewozu ograniczające się tylko do pewnych jego etapów. Nie wymaga zezwolenia wykonywanie przewozu okazjonalnego, jeżeli tym samym pojazdem samochodowym na całej trasie przejazdu przewozi się tę samą grupę osób i dowozi się ją do miejsca początkowego (art. 18 ust. 3 pkt 1 u.t.d.) albo polega on na przewozie osób do miejsca docelowego, natomiast jazda powrotna jest jazdą bez osób (podróżnych) (art. 18 ust. 3 pkt 2 u.t.d.), albo polega on na jeździe bez osób do miejsca docelowego i odebraniu oraz przewiezieniu do miejsca początkowego grupy osób, która przez tego samego przewoźnika drogowego została przewieziona na zasadzie określonej w pkt 2 (art. 18 ust. 3 pkt 3 u.t.d.).
W myśl art. 18 ust. 3 pkt 1 u.t.d. przewozem okazjonalnym jest przewóz tym samym pojazdem samochodowym na całej trasie przejazdu tej samej grupy osób. Transport rozpoczyna się i kończy w tym samym miejscu. Na podkreślenie zasługuje to, że transport ten dotyczy przewozu tej samej grupy osób na całej trasie przejazdu zapoczątkowanego i kończącego się w tym samym miejscu. Zatem wszyscy pasażerowie rozpoczynając i kończąc podróż wsiadają i wysiadają w tym samym miejscu. Zgodnie zaś z art. 18 ust. 3 pkt 3 u.t.d. przewóz polega na transporcie przez tego samego przewoźnika do miejsca początkowego grupy osób, która przez tego samego przewoźnika została przewieziona na zasadzie określonej w art. 18 ust. 3 pkt 2 u.t.d., czyli została zawieziona przez niego do miejsca docelowego".
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego: "Powyższe oznacza, że przewóz okazjonalny w rozumieniu art. 18 ust. 3 pkt 1-3 u.t.d. dotyczy transportu tej samej grupy osób z miejsca początkowego do miejsca początkowego, albo z miejsca początkowego do miejsca docelowego, a także z miejsca docelowego do miejsca początkowego, bez zatrzymywania się w innych miejscach (przystankach) i rotacji przewożonych osób, co z kolei cechuje przewóz regularny".
W orzecznictwie podkreśla się nadto, że również przepisy unijne, choć nie mają bezpośredniego zastosowania do krajowego przewozu osób, mogą stanowić wskazówkę interpretacyjną przepisów prawa krajowego.
Takim aktem prawnym jest między innymi rozporządzenie Rady (EWG) nr 684/92 z dnia 16 marca 1992 r. w sprawie wspólnych zasad międzynarodowego przewozu osób autokarem i autobusem (Dz.U. L 74 z 20.3.1992, str. 1) wskazujące, że specjalne usługi regularne obejmują przewóz uczniów i studentów do instytucji edukacyjnej i powrót z tej instytucji.
Mając na uwadze powyższe zadaniem Sądu organ słusznie przyjął, że opisane działanie skarżącego wypełnia znamiona przewozu regularnego specjalnego w rozumieniu art. 4 pkt 9 u.t.d., a skoro tak podmiot wykonujący taki transport powinien zaś legitymować się stosownym zezwoleniem, o którym mowa w art. 18 ust.1 u.t.d.
Zgodnie z tym przepisem wykonywanie przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych w krajowym i międzynarodowym transporcie drogowym wymaga zezwolenia wydanego przez organ właściwy, w zależności od zasięgu tych przewozów.
Skoro skarżący nie posiadał takiego zezwolenia, słusznie organ II instancji utrzymał w mocy nałożenie na niego kary pieniężnej za wykonywanie przewozu regularnego specjalnego bez zezwolenia.
Skarżący nie wykazał podnoszonych w skardze okoliczności, że w odpowiedzi zapytanie o konieczność uzyskania zezwolenia na przewóz osób niepełnosprawnych został poinformowany przez Urząd Miasta w Z., iż "zezwolenie nie jest wymagane, bowiem przewozy objęte umowa posiadają elastyczny charakter i są zależne od kilku czynników, takich jak telefoniczne zamówienie rodziców i stan psychofizyczny dziecka".
Skarżący ani w toku postępowania administracyjnego, ani sądowego nie przedłożył dowodu, który wskazywałaby, że udzielone zostały mu takie informacje przez Urząd Miasta w Z.
Na wezwanie Sądu z 23 lutego 2023 r. o przedłożenie odpisu zapytania do Urzędu Miasta Z. i uzyskanej odpowiedzi, tj. dokumentów wymienionych na stronie 4 skargi, które miały uzasadniać przekonanie skarżącego, że świadczy przewóz okazjonalny, skarżący przedłożył skierowane do UM w Z. pismo z dnia 10 marca 2021 r. zatytułowane "potwierdzenie wcześniej przekazanej telefonicznej informacji z prośbą o akceptację" , z którego jednak nie wynika by skarżący kierował do Urzędu zapytanie dotyczące konieczności posiadania zezwolenia na przewóz dzieci do szkoły.
Natomiast drugi dokument jaki przedłożył skarżący to wystawione 12 kwietnia 2021 r. przez Burmistrza miasta Z. zaświadczenie, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą polegająca na dowozie uczniów z terenu Gminy Miasta Z. do Placówek [....] w N.
Mając na uwadze powyższe Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI