Pełny tekst orzeczenia III SA/Kr 1661/25

III SA/Kr 1661/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2026-05-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-12-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna
Jakub Makuch /sprawozdawca/
Maria Zawadzka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
Art. 54 par. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędzia WSA Ewa Michna Sędzia WSA Jakub Makuch (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 maja 2026 r. sprawy ze skargi A. R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 14 października 2025 r., znak 1201-IEE.7113.2.167.2025.2.ID w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej: "DIAS") zaskarżonym do Sądu postanowieniem z 14.10.2025 r. (znak: 1201-IEE.7113.2.167.2025.2.ID), po rozpatrzeniu zażalenia A. R. (dalej jako: "skarżący"), utrzymał
w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS w Krakowie z 12.09.2025 r. (znak: 180000.71.23.2025-RED-KF) oddalające skargę na czynność egzekucyjną.
Stan sprawy przedstawiał się następująco:
1.1. Dyrektor Oddziału ZUS w Krakowie, jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych z 01.10.2019 r. o nr od [...] do [...]. Tytuły te obejmują zaległości wynikające z niezapłaconych przez skarżącego składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne za okres od października 2013 r. do grudnia 2016 r. Jako podstawę prawną obowiązku, w powyżej wskazanych tytułach wykonawczych wierzyciel powołał orzeczenie z 21.07.2017 r., identyfikując je poprzez wskazanie numeru: [...]. Z akt wynika, że wskazane atrybuty odnoszą się do decyzji ZUS stwierdzającej, że skarżący jest dłużnikiem Zakładu z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, a zadłużenie to, wraz z odsetkami na dzień wydania tej decyzji wynosiło 44 075,73 zł (k. 13 a.a.). Z akt wynika także, iż Sąd Okręgowy w Krakowie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 18.06.2019 r. ([...]) oddalił odwołanie skarżącego na powyżej wskazaną decyzję z ZUS z 21.07.2017 r. (k. 15), a wyrok ten jest prawomocny od 10.07.2019 r.
1.2. Odpisy tytułów wykonawczych o numerach wskazanych powyżej, wraz z zawiadomieniami z 07.10.2019 r. o zajęciu świadczenia skarżącego z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej - zostały doręczone skarżącemu 24.10.2019 r. (k. 60, 60v a.a.).
2. Pismem z 11.08.2025 r. (k. 68 a.a.) zatytułowanym "skarga na działania ZUS wobec skarżącego polegające na nielegalnym postępowaniu egzekucyjnym" wniesionym bezpośrednio do DIAS, skarżący podał, że "w oparciu o wskazanie ZUS zawarte w piśmie z 03.07.2025 r. (...) odpis w załączeniu, wnoszę o wstrzymanie czynności egzekucyjnych prowadzonych ze świadczenia emerytalnego na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do [...], albowiem nie ma ono znamion legalności". W uzasadnieniu tego pisma skarżący wskazywał, że: "brak legalności wynika z postanowienia Dyrektora Oddziału nr [...] z 6.04.2018 r. i z postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 16.03.2018 r. Ponadto, brak legalności postępowania egzekucyjnego wynika z faktu, że decyzja z 24.06.2011 r. nr [...] stanowiła również podstawę prawną wyżej wyszczególnionych tytułów wykonawczych i również wobec nich nie została prawidłowo doręczona. A przede wszystkim została wydana bez zawiadomienia skarżącego o wszczęciu, jak również zakończeniu postępowania, a to dowodzi, że decyzja z 24.06.2011 r. dotknięta jest nieważnością".
Do opisywanego pisma skarżący załączył m.in. przywoływane pismo organu I instancji z 03.07.2025 r. informujące skarżącego o pozostawieniu bez rozpoznania jego wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych. W piśmie tym, w części "dotyczy" organ podał: "pisma z dnia 12.06.2025 r. w sprawie skargi". Wskazywał również, że organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać z urzędu na czas określony czynności egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. Wyjaśnił przy tym, że DIAS (jako organ nadzoru) wszczyna takie postępowanie wyłącznie z urzędu, a jeżeli skarżący ma informacje uzasadniające takie wstrzymanie, to powinien przekazać je bezpośrednio właśnie do DIAS.
3. DIAS pismem z 19.08.2025 r. (k. 69 a.a.) przekazał opisane w pkt 2 pismo skarżącego z 11.08.2025 r. do organu I instancji wskazując, że dotyczy ono skargi na działanie ZUS związane z nielegalnym postępowaniem egzekucyjnym, a z intencji zobowiązanego wynika, że jego złożenie ma związek z zajęciem świadczenia emerytalnego. DIAS wskazał, że zgodnie z art. 54 u.p.e.a. postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną wydaje organ egzekucyjny.
4. Postanowieniem z 12.09.2025 r. organ I instancji oddalił skargę na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego dokonaną na podstawie zawiadomień o zajęciu świadczenia emerytalnego z 07.10.2019 r. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 13 ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw z 11.09.2019 r., do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejsze ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W związku z powyższym, do spraw wszczętych na gruncie obowiązywania wcześniejszych przepisów należy stosować u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 30.07.2020 r. Zgodnie zaś art. 54 § 4 u.p.e.a. w stosownym brzmieniu - termin na wniesienie skargi na czynności egzekucyjne wynosi 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej. Informacja o możliwości skorzystania z takiego środka zawarta jest w każdym egzemplarzu zawiadomienia o zajęciu. Organ wskazał przy tym, że zajęcia zostały doręczone skarżącemu w dniu 24.10.2019 r., wobec czego termin na wniesienie skargi upłynął w dniu 07.11.2019 r. Dalej wyjaśnił, że oddalenie skargi może nastąpić zarówno z przyczyn merytorycznych, jak i formalnych (np. przekroczenie terminu) zauważając, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. Oznacza to, że skoro art. 54 § 5 u.p.e.a. reguluje ogólnie kwestie oddalenia skargi, bez precyzowania przyczyn, to w każdym przypadku niemożności jej uwzględnienia skarga powinna być oddalona.
Organ odniósł się do podnoszonej przez skarżącego nieważności decyzji z 24.06.2011 r. nr: [...] (jest to decyzja stwierdzająca podleganie skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniom od 1.01.1999 r.; k. 3 a.a., od której Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z 13.06.2018 r. prawomocnie oddalił odwołanie; k. 9 – przyp. Sądu) wyjaśniając, że w postępowaniu skargowym z art. 54 § 1 u.p.e.a. - dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, np. zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej.
5. W zażaleniu skarżący podniósł, że organ egzekucyjny nie rozpoznał istoty sprawy. W jego ocenie pominięta została podstawa roszczenia, tj. niedopuszczalności egzekucji prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych. Zdaniem skarżącego, organ egzekucyjny naruszył art. 29 § 2 w związku z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Wskazał, że podstawą prawną wszystkich tytułów wykonawczych jest decyzja ZUS z 21.07.2017 r., która weszła do obrotu prawnego 14.08.2017 r., a jej podstawę, jako decyzji wymiarowej stanowiła decyzja z 24.06.2011 r., która weszła do obrotu prawnego 28.09.2017 r. Wskazał, że żadna z decyzji nie została mu prawidłowo doręczona analogicznie, jak wobec jeszcze kilku innych analogicznych decyzji wymiarowych ZUS, co skutkowało umorzeniem lub wycofaniem ponad 100 tytułów wykonawczych. Skarżący ponownie przywołał postanowienie organu egzekucyjnego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie innych (niż wskazanych w punkcie 1.1 uzasadnienia) tytułów wykonawczych.
Zdaniem skarżącego, nietrafnym było zastosowanie przez organ egzekucyjny art. 54 u.p.e.a., podczas gdy podstawa jego roszczenia wynikać miała z art. 29 § 1 i 2 u.p.e.a. "wobec zastosowania decyzji z 21.07.2017 r. jako podstawy prawnej tytułów wykonawczych". Wg skarżącego, nie istniał jego obowiązek ubezpieczeniowy z racji nieistnienia w obrocie prawnym decyzji z 2011 r. i z 2017 r. (zarzut nieistnienia obowiązku). Następnie wyraził niezadowolenie z działań organu egzekucyjnego.
6. Po rozpoznaniu zażalenia DIAS postanowieniem z 14.10.2025 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W pierwszej kolejności odniósł się do zarzutu skarżącego podniesionego w zażaleniu, że niewłaściwym było oparcie przez organ egzekucyjny jego rozstrzygnięcia o art. 54 u.p.e.a. W tym aspekcie wyjaśnił, że skarżący pismo nazwał "skarga na działania ZUS Oddział w Krakowie wobec skarżącego polegające na nielegalnym postępowaniu egzekucyjnym". Wskazał przy tym na czynności egzekucyjne prowadzone ze świadczenia emerytalnego wnosząc równocześnie o ich wstrzymanie. Pozostała część pisma skarżącego poświęcona jest argumentom, które mają świadczyć o "braku legalności postępowania egzekucyjnego". Zdaniem organu odwoławczego, organ egzekucyjny nie mógł mieć wątpliwości co do kwalifikacji powyższego pisma skarżącego słusznie przyjmując, że skarżący złożył skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu świadczenia emerytalnego wraz z wnioskiem o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.
Dalej wyjaśnił, że w sprawie znajdzie zastosowanie art. 54 § 1 u.p.e.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji ustawy dokonanej 30.07.2020 r. Zgodnie bowiem z art. 13 pkt 1 ustawy zmieniającej ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy (tj. 30.07.2020 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe. W tej sprawie postępowanie egzekucyjne wszczęto na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych 1.10.2019 r., zatem niewątpliwie przed wejściem w życie nowelizacji u.p.e.a.- w tym art. 54 tejże ustawy. Zgodnie z tym przepisem (w brzmieniu poprzednio obowiązującym) zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skargę na czynności egzekucyjne wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej. DIAS zaznaczył przy tym, że ze znajdującego się w aktach sprawy potwierdzenia odbioru wynika, że odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniami o zajęciu świadczenia emerytalnego doręczono skarżącemu osobiście 24.10.2019 r. Termin do złożenia skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu świadczenia emerytalnego, upłynął zatem 07.11.2019 r. Skoro zatem skarga została złożona 11.08.2025 r., to organ I instancji słusznie uznał tę skargę za złożoną po terminie. Skarga ta, z przyczyn formalnych (bez badania merytorycznego) nie mogła zostać oceniona. Skargę na czynność egzekucyjną wniesioną z uchybieniem terminu należało zatem oddalić.
Odnosząc się do powołanego w zażaleniu art. 29 § 1 i 2 u.p.e.a. organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z tym przepisem organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Przepis ten w § 2 przewiduje regulację, w której organ egzekucyjny nie jest jednocześnie wierzycielem, a więc sytuację inną, niż występującą w badanej sprawie. Podnoszone przez skarżącego badanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej następuje zaś we wstępnym jej etapie, tj. przed przystąpieniem do czynności egzekucyjnych. DIAS podkreślił, że skarżący w zażaleniu domagał się zastosowania tego przepisu, lecz regulacja ta nie stanowi o istnieniu środka zaskarżenia przysługującego zobowiązanemu zamiast skargi na czynność egzekucyjną. Nie mógł być zatem podstawą rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego.
Końcowo organ odwoławczy wyjaśnił, że we wdrożonym przez skarżącego postępowaniu, nie mogła być również badana kwestia skuteczności doręczenia zobowiązanemu decyzji. Okoliczność taka może być badana w innym - przewidzianym do tego - trybie, z którego zobowiązany już skorzystał.
7. W skardze skarżący wniósł o "uchylenie postanowień jako niezgodnych z przepisami art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. oraz z art. 29 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 6,7,8,9, k.p.a., a jednocześnie spełniających przesłanki zawarte w art. 231 § 1, art. 296 § 1, art. 303 § 1 k.k.", nakazanie organowi egzekucyjnemu zbadanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej wobec skarżącego prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od: [...] do [...], których podstawę prawną stanowi decyzja z 21.07.2017 r. nr [...] (stwierdzająca, że skarżący jest dłużnikiem ZUS z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne) oraz o nakazanie organowi egzekucyjnemu na podstawie art. 45 § 1 u.p.e.a. bezzwłoczne odstąpienie od czynności egzekucyjnych wobec skarżącego na podstawie postanowienia ZUS z 06.04.2018 r.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że decyzja wymiarowa z 21.07.2017 r. będąca podstawą tytułów wykonawczych została "rzekomo podjęta na podstawie decyzji bazowej z 24.06.2011 r.". Podkreślił, że decyzja z 24.06.2011 r. weszła do obiegu prawnego dopiero 28.09.2017., a decyzja wymiarowa z 21.07.20217 r. – w dniu 14.08.2017 r. Tym samym, zdaniem skarżącego, decyzji z 21.07.2017 r. "nie można uznać za decyzję jako, że decyzji stanowiącej rzekomo jej podstawę nie było wówczas w obiegu prawnym". Skarżący podkreślił, że w świetle tych okoliczności tytuły wykonawcze mają zatem nie spełniać wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., a postępowanie egzekucyjne jest prowadzone nielegalnie. Powtórzył ponadto, że organy nie rozpoznały istoty sprawy.
8. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
9.1. W piśmie z 20.02.2026 r. (k. 20 a.s.) skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w całości, w szczególności co do braku rozpoznania istoty sprawy, tj. prowadzenia przez ZUS bezprawnej egzekucji.
9.2. Z kolei w piśmie z 22.05.2026 r. (k. 43 a.s.) wskazał, iż stan sprawy nie uwzględnia zaświadczenia o wpisie skarżącego do ewidencji działalności gospodarczej z 23.08.1990 r., decyzji ZUS z 1990 r. stwierdzającej, że zarejestrowana działalność gospodarczą nie posiada cech działalności gospodarczej, dokumentów zgłoszeniowych skarżącego do ubezpieczeń społecznych z września 1990 r., zgłoszenia zmiany wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Wskazał, że ZUS uznał 99 tytułów wykonawczych opiewających na kwotę 170 956,23 zł – za "pomyłkę". Akcentował brak poprawnego doręczenia decyzji z 24.06.2011 r. – aż do 28.09.2017 r., podkreślając że została ona podjęta w sprawie zmiany interpretacji działalności z "czerpania pożytków z rzeczy" na "pozarolniczą działalność gospodarczą".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
10. Skarga podlegała oddaleniu.
11.1. W pierwszej kolejności zająć należało stanowisko odnośnie tego, czy orzekające organy obu instancji dokonały poprawnej kwalifikacji pisma skarżącego z 11.08.2025 r. (por. punkt 2 uzasadnienia; k. 68 a.a.) przyjmując, iż stanowi ono skargę na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego polegającą na zajęciu świadczenia emerytalnego – o której mowa w art. 54 u.p.e.a. Dostrzec w tym aspekcie należy, iż wskazane pismo zostało przez skarżącego skierowane bezpośrednio do DIAS w Krakowie (organu nadzoru), a następnie zostało ono przekazane (pismem z 19.08.2025 r.; k. 69 a.a.) organowi egzekucyjnemu (ZUS o. w Krakowie). Z pisma tego wynikało, że skarżący kwestionował dopuszczalność prowadzenia względem niego postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuły wykonawcze o numerach wskazanych w punkcie 1.1. części historycznej uzasadnienia. W tym aspekcie skarżący akcentował brak legalności tegoż postępowania, a cechy tej upatrywał w twierdzeniu, że decyzja z 24.06.2011 r. (stwierdzająca, że prowadzi on działalność gospodarczą i podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu oraz wypadkowemu od 1.01.1999 r. – por. k. 9v a.a.) stanowiła również podstawę spornych tytułów wykonawczych i "również wobec nich nie została prawidłowo doręczona", przez co obarczona jest nieważnością. Rozwinięcie tych twierdzeń zostało zaprezentowane w zażaleniu od wydanego przez organ I instancji postanowienia, gdzie skarżący twierdził, iż sporna egzekucja, prowadzona w oparciu o tytuły wykonawcze wskazane w punkcie 1. uzasadnienia - nie jest dopuszczalna, albowiem decyzja określająca wysokość należności z tytułu składek ubezpieczeniowych (z 21.07.2017 r.; k. 13 a.a.) weszła do obrotu prawnego 14.08.2017 r., a podstawę tej decyzji stanowiła decyzja o podleganiu ubezpieczeniom z 2011 r., która – w ocenie skarżącego – weszła do obrotu prawnego później niż decyzja z 2017 r., tj. w dniu 28.09.2017 r. Według skarżącego, w tej sytuacji jego obowiązek ubezpieczeniowy nie istniał, co organ "konsekwentnie pomija". Skarżący powoływał w tym aspekcie art. 29 par. 1 k.p.a., który stanowi, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej.
11.2. Dokonaną przez organ kwalifikację pisma skarżącego inicjującego kontrolowane postepowanie Sąd ocenił jako niewadliwą. Ocena powyższego zagadnienia wiążę się jednak z koniecznością uwzględnienia szerszego kontekstu wyznaczonego rozstrzygnięciami organów oraz wyrokami sądów administracyjnych zapadłymi w szeroko rozumianej sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej względem skarżącego.
11.3. Jak wyjaśnił bowiem NSA w wyroku z 29.01.2025 r., sygn. akt I GSK 660/21 (nawiasem mówiąc zapadłym w sprawie skarżącego dotyczącej kontroli orzeczeń organów wydanych w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną zajęcia wierzytelności z emerytury - jednak odnoszonej do tytułów wykonawczych innych niż w obecnej sprawie) "ustawodawca w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewidział kilka środków ochrony prawnej zobowiązanego. Są nimi zarzuty (art. 33 u.p.e.a.), wniosek o umorzenie postępowania (art. 59 u.p.e.a.) oraz skarga na czynność egzekucyjną (art. 54 u.p.e.a.). Każdy z tych środków ma na celu kontrolę działań organu egzekucyjnego, jednakże co istotne, środki te wzajemnie się nie zastępują. Każdy z nich, w szczególności skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty, dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek. I tak zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.), które zobowiązany może wnieść w terminie 7 dni od chwili doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego jest środkiem prawnym umożliwiającym obronę przed niedopuszczalną egzekucją. Z kolei skarga na czynności egzekucyjne (art. 54 § 1 u.p.e.a.) dotyczy czynności technicznych i swym zakresem obejmuje wyłącznie kwestie odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego, bądź egzekutora, w świetle przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych. Tym samym nie bada się w ramach skargi na czynności egzekucyjne kwestii materialnoprawnych." NSA wskazał, że "środek zaskarżenia wniesiony w trybie art. 33 u.p.e.a. został rozpoznany w ramach odrębnego postępowania, zatem w ramach przedmiotowego postępowania należało przyjąć tryb wyznaczony przepisem art. 54 u.p.e.a."
11.4. Zwrócić należy uwagę, że odnośnie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] (pkt 1.1. części historycznej uzasadnienia) - skarżący uruchomił postępowanie dotyczące zarzutów (art. 33 u.p.e.a.). Legalność rozstrzygnięć organów administracji zapadłych w rozpoznaniu zarzutów skarżącego - została skontrolowana przez WSA w Krakowie w prawomocnym wyroku z 19.09.2024 r. (sygn. akt III SA/Kr 304/24). W wyroku tym Sąd oceniał kwestię zarzutu obejmującego nieistnienie obowiązku z powołaniem się skarżącego na funkcjonujące w obrocie prawnym decyzje z 24.06.2011 r. i z 21.07.2017 r. Sąd podał, że zarzut nieistnienia obowiązku był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu sądowym zakończonym prawomocnym rozstrzygnięciem i stwierdził, że organy działając na podstawie art. 34 § 1a u.p.e.a. słusznie stwierdziły niedopuszczalność takiegoż zarzutu. Jak z kolei podał WSA w Krakowie w wyroku z dnia 19.02.2026 r. (sygn. akt III SA/Kr 816/25) - zarzut ten (dotyczący nieistnienia obowiązku), ponownie zgłoszony w kolejnej skardze, będącej przedmiotem rozpoznania w sprawie nie mógł podlegać ponownie badaniu. Nadto, we wskazanym ostatnio wyroku Sąd przesądził, że niewadliwe było stanowisko organów, iż należności skarżącego dochodzone tytułami wykonawczymi nr od [...] do nr [...] – nie uległy przedawnieniu. Zarzut w tym względzie oceniony został więc jako niezasadny.
Z kolei w wyroku WSA w Krakowie z 4.03.2026 r. (sygn. akt III SA/Kr 1180/25) Sąd kontrolował rozstrzygnięcie organów administracji w rozpoznaniu żądania skarżącego dotyczącego umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego m.in. w oparciu o wskazane wyżej tytuły wykonawcze. Sąd uznał za legalne postanowienie organu o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego wskazując, że należności objęte spornymi tytułami wykonawczymi – nie uległy przedawnieniu.
W zaprezentowanym wyżej stanie sprawy egzekucji administracyjnej prowadzonej w oparciu o sporne tytuły wykonawcze, pismo skarżącego z 11.08.2025 r. (k. 68 a.a., punkt 2 części historycznej uzasadnienia) wniesione zatem zostało w warunkach istnienia (funkcjonowania) w obrocie prawnym prawomocnych orzeczeń organów zapadłych w rozpoznaniu zarówno zarzutów skarżącego zwróconych względem postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o w.w. tytuły wykonawcze (nr [...] do nr [...]), jak też w warunkach rozpoznania jego żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tychże tytułów. W tej sytuacji, "niewyczerpany" dotychczas środek merytorycznej obrony skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym stanowiła właśnie skarga na czynność egzekucyjną (por. rozważania NSA w punkcie 11.3 uzasadnienia). Zatem, w ramach oceny kwalifikacji pisma skarżącego z 11.08.2025 r. przyjąć należało właśnie tryb z art. 54 u.p.e.a., jako środek prawny, niewdrożony dotychczas przez skarżącego względem egzekucji prowadzonej w oparciu o przedmiotowe tytuły wykonawcze.
Sąd dostrzega, że pismo skarżącego z dnia 11.08.2025 r. zostało złożonego po uprzednio dokonanym przez ZUS pouczeniu skarżącego (pismo z 3.07.2025 r.; k. 66 a.a.) o możliwości skierowania do organu sprawującego nadzór - żądania wstrzymania z urzędu postępowania egzekucyjnego – w trybie art. 23 par. 6 u.p.e.a. Niemniej jednak dostrzec trzeba, iż przeciwko uruchomieniu tegoż właśnie trybu w rozpoznaniu żądania skarżącego zawartego w piśmie z 11.08.2025 r. przemawiał fakt, iż tryb ten dotyczy jedynie wstrzymania czynności egzekucyjnych i tylko na określony czas – podczas gdy treść ocenianego i analizowanego pisma skarżącego z 11.08.2025 r. wskazywała na "nielegalność" prowadzonej egzekucji i oczekiwanie trwałego jej zaprzestania (dalszego kontynuowania). Zatem, sformułowane w powyższym piśmie oczekiwanie skarżącego wykluczało możliwość kwalifikacji spornego pisma z perspektywy normy zawartej w art. 23 par. 6 u.p.e.a. Nadto, przepis ten nie przewiduje wstrzymania postępowania egzekucyjnego na wniosek. Wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego skierowany do organu nadzoru może, co najwyżej zainicjować przeprowadzenie czynności kontrolnych w nadzorowanym organie i w ramach tej kontroli dokonanie wstrzymania tychże czynności lub postępowania. Uprawnienie organu nadzoru do wstrzymania czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez nadzorowany organ egzekucyjny powstaje więc zarówno w przypadku rozpatrywania zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego, jak i w przypadku przeprowadzania z urzędu czynności kontrolnych u nadzorowanego organu egzekucyjnego. Uprawnienie to ma charakter uznaniowy (wyrok NSA z 14.04.2000 r., III SA 1419/99). Dostrzec zaś trzeba, że organ nadzoru (DIAS w Krakowie) rozpatrując dotychczas szereg środków prawnych skarżącego wnoszonych od orzeczeń ZUS wydawanych w ramach toczącej się względem skarżącego, szeroko rozumianej sprawie egzekucji administracyjnej i będąc zaznajomionym z uwarunkowaniami tejże sprawy – nie uczynił użytku z kompetencji do czasowego wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Asumptu w tym względzie nie stanowiło także, złożone w tej sprawie pismo skarżącego z dnia 11.08.2025 r., które – jak wynika z akt – DIAS przekazał do rozpoznania ZUS, jako skargę na czynność egzekucyjną. Ta zaś skarga, jak już wskazano, stanowiła "niewyczerpany" dotychczas przez skarżącego środek obrony w postępowaniu egzekucyjnym, stąd też słuszne było przyjęcie zaprezentowanej przez organy kwalifikacji tegoż pisma.
12. Jak stanowił art. 54 u.p.e.a. – w mającym w sprawie zastosowaniu brzmieniu obowiązującym do 29.07.2020 r. w związku z art. 13 ustawy z 11.09.2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070) - zobowiązanemu przysługuje prawo do złożenia skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, którą – wedle par. 4 tego przepisu, należało wnieść w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej. W sprawie nie ulegało wątpliwości, że skarga ta została wniesiona po terminie, skoro o zajęciu świadczenia emerytalnego został skarżący zawiadomiony 24.10.2019 r. (k. 60v), a skargę złożył 13.08.2025 r. (k. 68). Z tego też względu podlegała ona oddaleniu, o czym zasadnie orzekły orzekające organy.
13. W nawiązaniu zaś do argumentacji skarżącego zasadzającej się na twierdzeniu o niedopuszczalności egzekucji prowadzonej w oparciu o tytuły wykonawcze wskazane w punkcie 1.1. uzasadnienia, dostrzec należy, że argumentacja ta sprowadza się do kwestionowania istnienia obowiązku podlegającego egzekucji. W tym aspekcie zauważyć należy, że argumenty te mogły być podnoszone w ramach zarzutu. Jak wynika z ustaleń Sądu (por. punkt 11.4) postępowanie o takim przedmiocie skarżący wcześniej wdrożył, a organy administracji oraz Sąd, wypowiadały się już w tej kwestii. Nadto, podkreślić trzeba, że prawidłowość decyzji będącej podstawą egzekwowanego obowiązku (z 21.07.2017 r.) była weryfikowana przez Sąd Okręgowy w Krakowie, który prawomocnym wyrokiem z 18.06.2019 r. (sygn. akt [...]) oddalił odwołanie skarżącego (k. 15 a.a., pkt 1.1. uzasadnienia). Decyzja ta jest więc prawomocna i wywołuje skutki prawne. Tytuły wykonawcze wydane na podstawie tejże decyzji noszą datę 1.10.2019 r., a więc wydane zostały już po wyroku Sądu Okręgowego. W uwarunkowaniach sprawy, w tym wyznaczonej jej przedmiotem – wbrew stanowisku skarżącego – nie wchodziło więc w rachubę badanie przez organ egzekucyjny wskazanego aktu (decyzji), w tym badanie jego doręczenia, co trafnie wyeksponował DIAS na s. 4 wydanego postanowienia (k. 80v a.a.).
Końcowo i tylko na marginesie wskazać należy, że przywoływane przez skarżącego postanowienie ZUS z 6.04.2018 r. (k. 65) o umorzeniu postępowania egzekucyjnego odnosiło się do postępowania prowadzonego w oparciu o inne tytuły wykonawcze niż wskazane w punkcie 1.1. uzasadnienia, przez co o tak nie mogło ono mieć żadnej doniosłości prawnej dla tej sprawy.
13. Mając powyższe na uwadze, Sąd skargę oddalił. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 151 p.p.s.a.