III SA/Kr 1289/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej D. C., która zrezygnowała z pracy w celu sprawowania opieki nad swoją matką, Z. H., legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że zakres opieki nad matką (przygotowywanie posiłków, pomoc w higienie, dowożenie na chemioterapię) nie jest na tyle intensywny, aby uniemożliwiał podjęcie zatrudnienia przez skarżącą, nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy. Kolegium powołało się na oświadczenie skarżącej, że z pracy zrezygnowała z powodu urodzenia dzieci, a pogorszenie stanu zdrowia matki nastąpiło później. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Sąd wskazał, że organy nie zebrały i nie oceniły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, w szczególności nie zweryfikowały stanu zdrowia matki na podstawie aktualnej dokumentacji medycznej ani nie ustaliły precyzyjnie zakresu czynności opiekuńczych. Sąd podkreślił, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wymaga wykazania związku przyczynowego między rezygnacją z pracy a koniecznością sprawowania opieki, która faktycznie uniemożliwia podjęcie zatrudnienia. Wskazano na potrzebę ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w tym wezwania skarżącej do przedłożenia dokumentacji medycznej i oceny stopnia samodzielności matki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, w szczególności związku między rezygnacją z pracy a zakresem sprawowanej opieki oraz wymogiem wykazania stanu zdrowia osoby niepełnosprawnej.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i wymaga indywidualnej oceny każdego przypadku, zwłaszcza w kontekście zmieniających się przepisów (świadczenie wspierające).
Zagadnienia prawne (2)
Czy zakres sprawowanej opieki nad niepełnosprawną matką, która wymaga pomocy w codziennych czynnościach i dowożenia na leczenie, stanowi przeszkodę życiowo-organizacyjną uniemożliwiającą podjęcie zatrudnienia przez osobę sprawującą opiekę, uzasadniającą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sam fakt sprawowania opieki nie jest wystarczający. Konieczne jest wykazanie, że zakres i rozmiar czasowy opieki faktycznie uniemożliwia podjęcie zatrudnienia lub prowadzi do rezygnacji z niego w celu jej sprawowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały w sposób wystarczający, czy zakres opieki nad matką skarżącej faktycznie uniemożliwiał jej podjęcie pracy. Wskazano na potrzebę dokładnego ustalenia stanu zdrowia matki, zakresu czynności opiekuńczych i stopnia jej samodzielności, a także na brak weryfikacji dokumentacji medycznej.
Czy organ administracji prawidłowo ocenił materiał dowodowy, w tym dokumentację medyczną i oświadczenia strony, przy rozpatrywaniu wniosku o świadczenie pielęgnacyjne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ zaniechał kompleksowej oceny materiału dowodowego, nie zweryfikował dokumentacji medycznej i nie ustalił precyzyjnie stanu faktycznego, co stanowi naruszenie przepisów postępowania.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i oceny materiału dowodowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Brak było ustaleń co do aktualnego stanu zdrowia matki i zakresu opieki.
Przepisy (17)
Główne
u.ś.r. art. 17 § 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie, która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności lub o niepełnosprawności ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 17 § 1b
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Dotyczy warunku powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki w określonym okresie.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu oceny każdego dowodu według stanu faktycznego.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zasada sprawowania przez sądy administracyjne wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada związania sądu granicami sprawy, ale nie zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia aktu administracyjnego przez sąd.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez sąd.
p.p.s.a. art. 119 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 120
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skład sądu w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek organu uwzględnienia wskazań sądu przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
p.p.s.a. art. 206
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
u.ś.w.
Ustawa o świadczeniu wspierającym
Wspomniana jako ustawa wprowadzająca zmiany, której należy uwzględnić przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
k.r.o.
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Wspomniany w kontekście obowiązku alimentacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji nie zebrały i nie oceniły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. • Nie zweryfikowano stanu zdrowia matki na podstawie aktualnej dokumentacji medycznej. • Nie ustalono precyzyjnie zakresu czynności opiekuńczych i stopnia samodzielności matki. • Brak związku przyczynowego między rezygnacją z pracy a koniecznością sprawowania opieki nie został wykazany w sposób wystarczający.
Odrzucone argumenty
Zakres opieki nad matką nie wyklucza możliwości podjęcia zatrudnienia przez skarżącą. • Rezygnacja z pracy nastąpiła z innych przyczyn (urodzenie dzieci), a nie wyłącznie z powodu opieki nad matką.
Godne uwagi sformułowania
nie chodzi tu jednak o niemożliwość fizyczną podjęcia jakiejkolwiek innej aktywności, lecz przeszkodę życiowo-organizacyjną związaną z koniecznością wykonywania czynności opiekuńczych w określonych porach dnia i tygodnia, jak również stałego czuwania i pozostawania w pełnej gotowości do wykonywania niezbędnej pomocy w ramach wykonywanej opieki. • nie można przyjąć, iż odwołująca stale i nieprzerwanie sprawuje osobistą opiekę nad niepełnosprawną matką. • nie każda rezygnacja z zatrudnienia stanowi podstawę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a tylko taka, która jest podyktowana opieką. • Związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia, a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły. • nie można zastępować organów administracji w rozpatrzeniu sprawy administracyjnej.
Skład orzekający
Jakub Makuch
przewodniczący
Bogusław Wolas
sędzia
Ewelina Dziuban
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, w szczególności związku między rezygnacją z pracy a zakresem sprawowanej opieki oraz wymogiem wykazania stanu zdrowia osoby niepełnosprawnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i wymaga indywidualnej oceny każdego przypadku, zwłaszcza w kontekście zmieniających się przepisów (świadczenie wspierające).
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia socjalnego i pokazuje, jak ważne jest dokładne udokumentowanie stanu zdrowia oraz zakresu opieki, aby uzyskać świadczenie. Pokazuje też rolę sądu administracyjnego w kontroli działań organów.
“Czy opieka nad chorą matką zawsze oznacza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego? Sąd wyjaśnia kluczowe wymagania.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.