Orzeczenie · 2024-11-27

III SA/Kr 1289/24

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Miejsce
Kraków
Data
2024-11-27
NSAAdministracyjneWysokawsa
świadczenie pielęgnacyjneopieka nad niepełnosprawnymrezygnacja z zatrudnieniastan zdrowiadokumentacja medycznapostępowanie administracyjneprawo rodzinnepomoc społeczna

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej D. C., która zrezygnowała z pracy w celu sprawowania opieki nad swoją matką, Z. H., legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że zakres opieki nad matką (przygotowywanie posiłków, pomoc w higienie, dowożenie na chemioterapię) nie jest na tyle intensywny, aby uniemożliwiał podjęcie zatrudnienia przez skarżącą, nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy. Kolegium powołało się na oświadczenie skarżącej, że z pracy zrezygnowała z powodu urodzenia dzieci, a pogorszenie stanu zdrowia matki nastąpiło później. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Sąd wskazał, że organy nie zebrały i nie oceniły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, w szczególności nie zweryfikowały stanu zdrowia matki na podstawie aktualnej dokumentacji medycznej ani nie ustaliły precyzyjnie zakresu czynności opiekuńczych. Sąd podkreślił, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wymaga wykazania związku przyczynowego między rezygnacją z pracy a koniecznością sprawowania opieki, która faktycznie uniemożliwia podjęcie zatrudnienia. Wskazano na potrzebę ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w tym wezwania skarżącej do przedłożenia dokumentacji medycznej i oceny stopnia samodzielności matki.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, w szczególności związku między rezygnacją z pracy a zakresem sprawowanej opieki oraz wymogiem wykazania stanu zdrowia osoby niepełnosprawnej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i wymaga indywidualnej oceny każdego przypadku, zwłaszcza w kontekście zmieniających się przepisów (świadczenie wspierające).

Zagadnienia prawne (2)

Czy zakres sprawowanej opieki nad niepełnosprawną matką, która wymaga pomocy w codziennych czynnościach i dowożenia na leczenie, stanowi przeszkodę życiowo-organizacyjną uniemożliwiającą podjęcie zatrudnienia przez osobę sprawującą opiekę, uzasadniającą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sam fakt sprawowania opieki nie jest wystarczający. Konieczne jest wykazanie, że zakres i rozmiar czasowy opieki faktycznie uniemożliwia podjęcie zatrudnienia lub prowadzi do rezygnacji z niego w celu jej sprawowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały w sposób wystarczający, czy zakres opieki nad matką skarżącej faktycznie uniemożliwiał jej podjęcie pracy. Wskazano na potrzebę dokładnego ustalenia stanu zdrowia matki, zakresu czynności opiekuńczych i stopnia jej samodzielności, a także na brak weryfikacji dokumentacji medycznej.

Czy organ administracji prawidłowo ocenił materiał dowodowy, w tym dokumentację medyczną i oświadczenia strony, przy rozpatrywaniu wniosku o świadczenie pielęgnacyjne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ zaniechał kompleksowej oceny materiału dowodowego, nie zweryfikował dokumentacji medycznej i nie ustalił precyzyjnie stanu faktycznego, co stanowi naruszenie przepisów postępowania.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i oceny materiału dowodowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Brak było ustaleń co do aktualnego stanu zdrowia matki i zakresu opieki.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji

Przepisy (17)

Główne

u.ś.r. art. 17 § 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie, która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności lub o niepełnosprawności ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby.

Pomocnicze

u.ś.r. art. 17 § 1b

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Dotyczy warunku powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki w określonym okresie.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu oceny każdego dowodu według stanu faktycznego.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zasada sprawowania przez sądy administracyjne wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada związania sądu granicami sprawy, ale nie zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia aktu administracyjnego przez sąd.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez sąd.

p.p.s.a. art. 119 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

p.p.s.a. art. 120

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skład sądu w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek organu uwzględnienia wskazań sądu przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

p.p.s.a. art. 206

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

u.ś.w.

Ustawa o świadczeniu wspierającym

Wspomniana jako ustawa wprowadzająca zmiany, której należy uwzględnić przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

k.r.o.

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Wspomniany w kontekście obowiązku alimentacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji nie zebrały i nie oceniły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. • Nie zweryfikowano stanu zdrowia matki na podstawie aktualnej dokumentacji medycznej. • Nie ustalono precyzyjnie zakresu czynności opiekuńczych i stopnia samodzielności matki. • Brak związku przyczynowego między rezygnacją z pracy a koniecznością sprawowania opieki nie został wykazany w sposób wystarczający.

Odrzucone argumenty

Zakres opieki nad matką nie wyklucza możliwości podjęcia zatrudnienia przez skarżącą. • Rezygnacja z pracy nastąpiła z innych przyczyn (urodzenie dzieci), a nie wyłącznie z powodu opieki nad matką.

Godne uwagi sformułowania

nie chodzi tu jednak o niemożliwość fizyczną podjęcia jakiejkolwiek innej aktywności, lecz przeszkodę życiowo-organizacyjną związaną z koniecznością wykonywania czynności opiekuńczych w określonych porach dnia i tygodnia, jak również stałego czuwania i pozostawania w pełnej gotowości do wykonywania niezbędnej pomocy w ramach wykonywanej opieki. • nie można przyjąć, iż odwołująca stale i nieprzerwanie sprawuje osobistą opiekę nad niepełnosprawną matką. • nie każda rezygnacja z zatrudnienia stanowi podstawę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a tylko taka, która jest podyktowana opieką. • Związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia, a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły. • nie można zastępować organów administracji w rozpatrzeniu sprawy administracyjnej.

Skład orzekający

Jakub Makuch

przewodniczący

Bogusław Wolas

sędzia

Ewelina Dziuban

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, w szczególności związku między rezygnacją z pracy a zakresem sprawowanej opieki oraz wymogiem wykazania stanu zdrowia osoby niepełnosprawnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i wymaga indywidualnej oceny każdego przypadku, zwłaszcza w kontekście zmieniających się przepisów (świadczenie wspierające).

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia socjalnego i pokazuje, jak ważne jest dokładne udokumentowanie stanu zdrowia oraz zakresu opieki, aby uzyskać świadczenie. Pokazuje też rolę sądu administracyjnego w kontroli działań organów.

Czy opieka nad chorą matką zawsze oznacza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego? Sąd wyjaśnia kluczowe wymagania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst