III SA/Gl 982/25

III SA/Gl 982/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2026-04-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-10-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Dorota Fleszer
Magdalena Jankiewicz /sprawozdawca/
Marzanna Sałuda /przewodniczący/
Symbol z opisem
6064 Stwierdzenie kwalifikacji do wykonywania, dozorowania i kierowania pracami geologicznymi lub górniczymi
Hasła tematyczne
Prawo geologiczne i górnicze
Skarżony organ
Urząd Górniczy
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1290
art. 57 ust. 1
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Protokolant Specjalista Małgorzata Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi W. H. (H.) na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z dnia 31 lipca 2025 r. nr PR.6003.1.2025 w przedmiocie odmowy dopuszczenia do egzaminu stwierdzającego posiadanie kwalifikacji do wykonywania czynności geologa górniczego w zakładach górniczych innych niż podziemne zakłady górnicze oraz zakładach wykonujących roboty geologiczne 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z 13 marca 2025 r. nr [...], 2. zasądza od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 31 lipca 2025r. nr PR.6003.1.2025 Prezes Wyższego Urzędu Górniczego utrzymał w mocy własną decyzję z 13 marca 2025 r., znak [...] odmawiającą dopuszczenia skarżącego W. H. do egzaminu stwierdzającego kwalifikacje do wykonywania czynności geologa górniczego w zakładach górniczych innych niż podziemne oraz zakładach wykonujących roboty geologiczne.
Organ wskazał, że 28 lutego 2025 r. do Prezesa WUG wpłynął wniosek strony o stwierdzenie posiadania kwalifikacji do wykonywania czynności geologa górniczego w zakładach górniczych innych niż podziemne zakłady górnicze oraz zakładach wykonujących roboty geologiczne, o których mowa w art. 86 Pgg. Do wniosku zostały dołączone następujące dokumenty potwierdzające spełnianie wymagań dotyczących kwalifikacji w zakresie przygotowania zawodowego oraz doświadczenia zawodowego:
1) dyplom Akademii [...] im. [...] w K. - Wydziału [...], z 25 kwietnia 2012 r. wraz z suplementem, potwierdzający ukończenie studiów na kierunku Górnictwo i Geologia w specjalności Ochrona środowiska w gospodarce oraz uzyskanie tytułu magistra inżyniera;
2) "Zaświadczenie o odbyciu praktyki zawodowej", wydane przez G. Sp. z o.o. z siedzibą w S. z 24 lutego 2025 r., potwierdzające praktykę strony jako osoby dozoru ruchu w specjalności geologicznej w zakładach górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi "[...]" i "[...]" od 2 stycznia 2023 r. do dnia wystawienia zaświadczenia;
3) "Zaświadczenie nr [...]", wydane przez G. Sp. z o.o. z siedzibą w S. z 10 stycznia 2023 r., stwierdzające, że strona posiada kwalifikacje niezbędne do zatrudnienia w charakterze osoby dozoru ruchu w specjalności geologicznej w zakładach górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczym "[...]" i "[...]";
4) świadectwo Dyrektora [...] Urzędu Górniczego w R. z 9 grudnia 2024 r., stwierdzające, że skarżący posiada kwalifikacje do wykonywania czynności osoby wyższego dozoru ruchu w specjalności geologicznej w zakładach górniczych wydobywających węglowodory otworami wiertniczymi;
5) świadectwo Dyrektora [...] Urzędu Górniczego w R. z 9 grudnia 2024 r. stwierdzające, że strona posiada kwalifikacje do wykonywania czynności osoby wyższego dozoru ruchu w specjalności geologicznej w zakładach wykonujących roboty geologiczne służące poszukiwaniu lub rozpoznawaniu złóż węglowodorów.
Decyzją z 13 marca 2025 r., znak [...], Prezes WUG odmówił dopuszczenia skarżącego do egzaminu. W uzasadnieniu wskazał, że wnioskodawca nie spełnia wymagania w zakresie przygotowania zawodowego, określonego w tabeli nr 2 w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Przemysłu z 25 czerwca 2024 r. w sprawie kwalifikacji w zakresie górnictwa i ratownictwa górniczego (Dz. U. poz. 992), zwanej dalej "tabelą", ponieważ ukończenie studiów na kierunku Górnictwo i Geologia w specjalności Ochrona środowiska w gospodarce nie odpowiada wymogom określonym w tabeli.
Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podniósł, że spełnia wymagania określone w tabeli, na co wskazuje ukończenie przez niego studiów na kierunku Górnictwo i Geologia, jak również przedmiotów wymienionych w suplemencie do dyplomu, w tym dotyczących nauk o Ziemi: geologia ogólna, geologia naftowa, górnictwo, hydrogeologia, geofizyka poszukiwawcza, wiertnictwo, eksploatacja złóż ropy naftowej (górnictwo naftowe), hydrologia, geochemia środowiska, zagospodarowanie wód i projektowanie systemów dystrybucji, systemy monitoringu środowiska.
W odpowiedzi na pismo Prezesa WUG z 29 kwietnia 2025 r. zawierające prośbę o wyjaśnienia, czy skarżący w toku studiów realizował przedmiot geologia górnicza i czy zdał egzaminy z przedmiotów: geologia górnicza oraz górnictwo, a także jakie czynności w zakresie geologii górniczej wykonywał w ramach praktyki geologicznej, pismem z 20 maja 2025 r. skarżący wyjaśnił, że "W toku studiów przedmiot "geologia górnicza " z uwagi na kierunek studiów związany z górnictwem otworowym, w tym złożami węglowodorów, był pod nazwą "geologia naftowa" (...)", a na potwierdzenie tego faktu załączył wypisy z ramowego programu przedmiotowych studiów. Ponadto, ponownie podniósł, że zgodnie z art. 57 ust. 1 Pgg wystarczy spełnienie przez niego wymogu w postaci ukończenia studiów na kierunku "Górnictwo i Geologia". Ponadto, w swoim wyjaśnieniu wskazał na czynności wykonywane w ramach praktyki geologicznej.
Mając na uwadze uzyskane wyjaśnienia, pismem z 29 maja 2025 r., Prezes WUG zwrócił się do Dziekana Wydziału [...] im. [...] w K., o wyjaśnienie, czy:
1) studia na Wydziale [...] A. w K. na kierunku Geologia i Górnictwo w specjalności Ochrona środowiska w gospodarce (jednolite studia magisterskie ukończone w 2012 r.) mogą stanowić odpowiednik studiów w zakresie geologii górniczej lub geologii stosowanej, ewentualnie studiów w zakresie geologii, geoinżynierii lub geofizyki?
2) wiedza uzyskana w ramach przedmiotu geologia naftowa, realizowanego w trakcie ww. studiów, odpowiada geologii górniczej, zgodnej z programem studiów w zakresie geologii górniczej lub geologii stosowanej?
3) wiedza uzyskana w ramach przedmiotu hydrogeologia, realizowanego w trakcie ww. studiów odpowiada hydrogeologii, zgodnej z programem studiów w zakresie geologii górniczej, geologii stosowanej lub geologii?
4) w trakcie ww. studiów był realizowany przedmiot górnictwo, który odpowiadałby górnictwu, zgodnemu z programem studiów w zakresie geologii górniczej lub geologii stosowanej?
5) wiedza uzyskana w ramach przedmiotów "geologia naftowa", "wiertnictwo I", "gazownictwo I", "zagospodarowanie wód i projektowanie systemów dystrybucji" praz "eksploatacja ropy naftowej I", realizowanych w trakcie ww. studiów, odpowiada geologii górniczej oraz górnictwu, zgodnych z programem studiów w zakresie geologii górniczej lub geologii stosowanej?
W piśmie z 7 lipca 2025 r., Prodziekan ds. Kształcenia Wydziału [...] A. w K. wyjaśnił, że "program studiów kierunku Górnictwo i geologia realizowany od 2005/2006 zawierał przedmioty istotne z zakresu kwalifikacji geologa górniczego, takie jak m.in.: Geologia ogólna; Zarys górnictwa otworowego, Geologia regionalna i złóż surowców stałych, Górnictwo ogólne, Geologia naftowa, Geofizyka poszukiwawcza i wiertnicza, Geologia inżynierska, Wiertnictwo I, Gazownictwo I, Zagospodarowanie wód i projektowanie systemów dystrybucji, Eksploatacja złóż ropy naftowej I. Nadto odniósł się do przepisów tabeli i interpretacji art. 57 ust. 1 Pgg.
Prezes WUG, ponownie rozpoznając sprawę, zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy własną decyzję o odmowie dopuszczenia skarżącego do egzaminu.
Wskazał, że stosownie do art. 53 ust. 1 pkt 5 Pgg, osoby wykonujące czynności geologa górniczego są obowiązane posiadać kwalifikacje określone Pgg, tj. kwalifikacje w zakresie przygotowania zawodowego, o którym mowa w art. 54 pkt 1 lit c oraz pkt 3 i 4 Pgg, a także w zakresie doświadczenia zawodowego, o którym mowa w art. 55 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 Pgg. Szczegółowe wymagania dotyczące kwalifikacji do wykonywania czynności geologa górniczego w zakładach górniczych innych niż podziemne zakłady górnicze oraz zakładach wykonujących roboty geologiczne, o których mowa w art. 86 Pgg zostały określone w tabeli.
Zgodnie z tabelą, osoby wykonujące ww. czynności geologa górniczego są obowiązane:
1) w zakresie przygotowania zawodowego:
a) posiadać tytuł zawodowy magistra inżyniera albo inżyniera nadany po ukończeniu studiów, których zakres został określony następująco:
- kierunek studiów: (1) górnictwo i geologia albo (2) geologia stosowana,
- specjalność studiów: (1) geologia górnicza albo (2) geologia stosowana,
- przedmioty lub efekty uczenia się, określone w suplemencie do dyplomu: geologia górnicza, hydrogeologia, górnictwo i wiertnictwo,
albo
b) posiadać tytuł zawodowy magistra inżyniera albo inżyniera nadany po ukończeniu studiów, których zakres został określony następująco:
- kierunek studiów: (1) górnictwo i geologia, (2) geologia, (3) geofizyka albo (4) inżynieria geologiczna,
- specjalność studiów: (1) geologia, (2) geoinżynieria albo (3) geofizyka, oraz złożone egzaminy uzupełniające z następujących przedmiotów:
- geologia górnicza, górnictwo i wiertnictwo, zgodnie z programem studiów w zakresie geologii górniczej lub geologii stosowanej,
- hydrogeologia, zgodnie z programem studiów w zakresie geologii górniczej łub geologii stosowanej, lub geologii.
2) w zakresie doświadczenia zawodowego: odbyć praktykę geologiczną, w tym co najmniej połowę w ruchu odkrywkowego zakładu górniczego lub zakładu górniczego wydobywającego kopaliny otworami wiertniczymi, przy czym całkowity czas trwania praktyki zawodowej został określony w tabeli w zależności od rodzaju przygotowania zawodowego.
Podkreślił, że w tabeli zastosowano wyjątkową konstrukcję dla określenia wymagań dotyczących przygotowania zawodowego - w tabeli w ramach kolumny pt. "Zakres ukończonych studiów" zostały wyodrębnione trzy "podkolumny" pt.:
1) "Kierunek studiów";
2) "Specjalność";
3) "Przedmioty lub efekty uczenia się, określone w suplemencie do dyplomu".
Taka konstrukcja została zastosowana wyłącznie dla określenia wymagań w zakresie przygotowania zawodowego dla mierniczych górniczych (w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Przemysłu z dnia 25 czerwca 2024 r. w sprawie kwalifikacji w zakresie górnictwa i ratownictwa górniczego, zwanego dalej "RMP",) oraz geologów górniczych (w załączniku nr 3 do RMP). W przypadku osób wykonujących czynności w kierownictwie lub w dozorze ruchu zakładu górniczego lub zakładu (w załączniku nr 1 do RMP), geofizyków górniczych (w załączniku nr 4 do RMP) oraz osób kierownictwa w ratownictwie górniczym (w załączniku nr 5 do RMP) wymagania w zakresie przygotowania zawodowego dotyczące wykształcenia wyższego są ujęte w jednej kolumnie pt. "Zakres ukończonych studiów" bez wyodrębniania dodatkowych "podkolumn". Ponadto, zasadą jest, że wymagania określone w obrębie danego wiersza muszą być spełnione łącznie.
Dokonując oceny adekwatności zakresu studiów ukończonych przez stronę do wymagań dotyczących kwalifikacji w zakresie przygotowania zawodowego, określonych w tabeli, Prezes WUG zważył, że stosownie do art. 57 ust. 1 Pgg, zakres ukończonych studiów potwierdza się na podstawie:
1) nazw kierunków studiów lub
2) nazw specjalności, lub
3) wykazu przedmiotów, z których zostały złożone egzaminy, lub wykazu efektów uczenia się, zweryfikowanych przez złożenie egzaminów, określonych w suplemencie do dyplomu lub w innym dokumencie wydanym przez uczelnię.
Prezes WUG zważył, że dla ustalenia zakresu ukończonych studiów często konieczne jest przeanalizowanie nie tylko nazwy kierunku studiów, ale również nazwy specjalności (profilu) oraz wykazu przedmiotów lub wykazu efektów uczenia.
Skarżący ukończył studia na kierunku "Górnictwo i geologia" w 2012 r. Jednak nazwa kierunku studiów "Górnictwo i geologia" jest bardzo ogólna, dopiero w ramach tego kierunku następowało przygotowanie do wielu potencjalnych specjalności. W konsekwencji, na podstawie samej nazwy kierunku studiów nie jest możliwe dokonanie jednoznacznej oceny zakresu ukończonych studiów w oparciu wyłącznie o art. 57 ust. 1 Pgg i konieczne jest odniesienie do nazwy specjalności ukończonej w toku studiów, jak również wykazu przedmiotów łub efektów uczenia się.
Zdaniem organu, nazwa specjalności "Ochrona środowiska w gospodarce" nie jest wymieniona w tabeli, w konsekwencji nie potwierdza spełniania wymagania w odniesieniu do specjalności w zakresie określonym w tabeli.
Prezes WUG zważył, że w suplemencie do dyplomu A. w K., potwierdzającego ukończenie studiów na Wydziale [...] na kierunku Górnictwo i Geologia w specjalności Ochrona środowiska w gospodarce, w programie studiów nie wskazano zdania egzaminu z przedmiotu "górnictwo", jak również realizacji przedmiotu "geologia górnicza".
Analiza przedmiotów, określonych w suplemencie do dyplomu, wskazuje, że w programie ww. studiów były realizowane głównie przedmioty z obszaru poszukiwania
i eksploatacji kopalin otworami wiertniczymi, a przedmioty w zakresie geologii ("hydrogeologia" i "geologia naftowa") oraz geofizyki ("geofizyka poszukiwawcza i wiertnicza") były realizowane jako ich uzupełnienie. W ocenie Prezesa WUG wykaz tych przedmiotów może wskazywać na ukończenie studiów dających przygotowania do pracy przy poszukiwaniu lub eksploatacji kopalin metodą otworową (wiertnictwo lub górnictwo otworowe, geoinżynieria).
W toku studiów nie był realizowany przedmiot "geologia górnicza", wymieniony w tabeli. Nie można uznać, że realizacja przedmiotu "geologia naftowa" stanowi spełnienie tego warunku, ponieważ geologia naftowa stanowi tylko wycinek geologii górniczej. Należy mieć na uwadze, że kwalifikacje, o które ubiega się strona obejmują wykonywanie czynności w zakresie obsługi geologicznej odkrywkowego zakładu górniczego, do czego niezbędne jest przygotowanie zawodowe w postaci realizacji przedmiotu "geologia górnicza".
Prezes WUG zważył również, że z odpowiedzi Wydziału [...] A. w K. nie wynika, aby studia na tym wydziale na kierunku Górnictwo i Geologia w specjalności Ochrona środowiska w gospodarce stanowiły odpowiednik studiów w zakresie geologii górniczej lub geologii stosowanej, ewentualnie studiów w zakresie geologii, geoinżynierii lub geofizyki.
Mając na uwadze powyższe Prezes WUG stwierdził, że w świetle przedłożonych dokumentów skarżący nie wykazał spełniania wymagań w zakresie przygotowania zawodowego, określonych w tabeli w obrębie wierszy 1 lub 2, a wymagania dotyczące kwalifikacji w zakresie przygotowania zawodowego oraz doświadczenia zawodowego, określone w obrębie danego wiersza, muszą być spełnione łącznie, którego to warunku strona nie spełnia.
Prezes WUG rozważył także fakt, że skarżący uzyskał stwierdzenie posiadania kwalifikacji do wykonywania czynności osoby wyższego dozoru ruchu w specjalności geologicznej w zakładach górniczych wydobywających węglowodory otworami wiertniczymi oraz w zakładach wykonujących roboty geologiczne służące poszukiwaniu lub rozpoznawaniu złóż węglowodorów (świadectwa Dyrektora [...] Urzędu Górniczego w R. z 9 grudnia 2024 r.), ale uznał, że Prezes WUG dokonuje samodzielnej oceny kwalifikacji i nie jest związany ustaleniami w obszarze przygotowania zawodowego w postępowaniach prowadzonych przez Dyrektora OUG w R.
Wobec powyższego uznał, że brak podstaw do dopuszczenia strony do egzaminu.
W skardze na to rozstrzygnięcie strona zarzuciła:
1. naruszenie art. 57 ust. 1 Pgg w związku z tabelą nr 2 w załączniku nr 3 do rozporządzenia poprzez błędne przyjęcie, że zakres ukończonych studiów potwierdza się na podstawie (a) nazw kierunków studiów, (b) nazw specjalności oraz (c) wykazu przedmiotów, z których zostały złożone egzaminy, lub wykazu efektów uczenia się, zweryfikowanych przez złożenie egzaminów, określonych w suplemencie do dyplomu lub w innym dokumencie wydanym przez uczelnię - analizowanych łącznie;
2. naruszenie art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez niedokonanie dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego (brak zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego), w szczególności poprzez brak uzyskania wyczerpujących informacji o zakresie studiów od Wydziału [...] Akademii [...] w K.;
- co doprowadziło do błędnego ustalenia, że w sprawie tej - skarżący nie wykazał spełniania wymagań w zakresie przygotowania zawodowego określonych w tabeli nr 2 w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Przemysłu z 25 czerwca 2024 r. w sprawie kwalifikacji w zakresie górnictwa i ratownictwa górniczego;
3. naruszenie art. 80 kpa poprzez dokonanie dowolnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego, w szczególności poprzez dowolne przyjęcie jakoby wyjaśnienia uzyskane przez organ od Wydziału [...] Akademii [...] w K. nie potwierdzały by "geologia górnicza" znajdowała się wśród przedmiotów lub efektów uczenia się strony;
4. dowolne przyjęcie jakoby z wyjaśnień uzyskanych przez organ od Wydziału [...] Akademii [...] w K. nie wynikało, by w ramach przedmiotów zrealizowanych przez stronę została nabyta wiedza odpowiadająca zakresowi przedmiotu "geologia górnicza", pomimo, że zgodnie z tymi wyjaśnieniami, skarżący zrealizował przedmiot "geologia naftowa" oraz, że "program studiów kierunku Górnictwo i Geologia realizowany od 2005/2006 zawierał przedmioty istotne z zakresu kwalifikacji geologa górniczego’’.
5. realizacja przedmiotu "geologia naftowa" nie spełniała wymogu realizacji przedmiotu "geologia górnicza";
- co doprowadziło do błędnego ustalenia, że w sprawie tej skarżący nie wykazał spełniania wymagań w zakresie przygotowania zawodowego określonych w tabeli nr 2 w załączniku nr 3 do ww. rozporządzenia;
6. naruszenie art. 7a §1 kpa (zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony) - poprzez jej pominięcie, podczas gdy w świetle całokształtu sprawy (w szczególności ukończonych studiów, zrealizowanych przedmiotów, praktyki zawodowej oraz uzyskanych kwalifikacji) - uzasadnionym było uwzględnienie wniosku wszczynającego postępowanie.
W oparciu o takie zarzuty, wniósł o:
1. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z 31 lipca 2025 r.;
2. uchylenie w całości decyzji organu I instancji - decyzji Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z 13 marca 2025 r.;
3. zobowiązanie organu I instancji do wydania w określonym przez Sąd terminie decyzji dopuszczającej stronę do egzaminu przewidzianego dla stwierdzenia kwalifikacji do wykonywania czynności geologa górniczego w zakładach górniczych innych niż podziemne zakłady górnicze oraz zakładach wykonujących roboty geologiczne, o których mowa w art. 86 tej ustawy Pgg (na podstawie art. 145a §1 ppsa);
4. przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji (w przypadku nieuwzględnienia wniosku o zobowiązanie organu do wydania decyzji dopuszczającej do egzaminu);
5. zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie strony podtrzymały prezentowane stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143, ze zm.) - dalej także: ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy).
Badając sprawę w zakreślonych wyżej ramach, Sąd stanął na stanowisku, że decyzja organu narusza prawo.
Zgodnie z art. 58 ust. 2 pkt 4 lit. b ustawy z 9 czerwca 2011r. Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 1290) – dalej powoływana jako Pgg, wykonywanie czynności geologa górniczego w zakładach górniczych innych niż podziemne zakłady górnicze oraz zakładach wykonujących roboty geologiczne, o których mowa w art. 86, wymaga stwierdzenia posiadania kwalifikacji do wykonywania tych czynności, w drodze świadectwa wydanego przez Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego.
Art. 62 pgg stanowi, że organ właściwy do stwierdzenia posiadania kwalifikacji dopuszcza kandydata do egzaminu po ustaleniu, że kandydat spełnia wymagania dla określonej we wniosku kategorii kwalifikacji albo odmawia dopuszczenia do takiego egzaminu jeśli stwierdzi, że takich wymagań nie spełnia.
Po myśli art. 69a ust. 1 Pgg, minister właściwy do spraw gospodarki surowcami energetycznymi określi, w drodze rozporządzenia:
1) szczegółowe wymagania:
a) dotyczące kwalifikacji w zakresie przygotowania zawodowego, o którym mowa w art. 54 pkt 3 i 4, oraz w zakresie doświadczenia zawodowego, o którym mowa w art. 55, które są obowiązane posiadać osoby wykonujące czynności, o których mowa w art. 53 ust. 1 pkt 1 i 4-7.
W wykonaniu tej delegacji, Minister Przemysłu wydał rozporządzenie z 25 czerwca 2024 r. w sprawie kwalifikacji w zakresie górnictwa i ratownictwa górniczego (Dz. U. z 2024r., poz. 992).
W myśl § 4 rozporządzenia, szczegółowe wymagania dotyczące kwalifikacji w zakresie przygotowania zawodowego, o którym mowa w art. 54 pkt 3 i 4 ustawy, oraz w zakresie doświadczenia zawodowego, o którym mowa w art. 55 ustawy, które są obowiązane posiadać osoby wykonujące czynności geologa górniczego, są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia.
Szczegółowo wymagania te dla osób wykonujących czynności geologa górniczego w zakładach górniczych innych niż podziemne określa tabela nr 2, dla analizy której istotne znaczenie ma jej graficzny obraz.
I tak, w wierszu 1. dla osoby posiadającej tytuł zawodowy magistra inżyniera (takiej jak skarżący) tabela określa pojęcie "zakresu ukończonych studiów", przy czym pojęcie to obejmuje 3 kolumny: kierunek studiów, specjalność, przedmioty lub efekty uczenia się określone w suplemencie do dyplomu. Nadto określenie "zakresu ukończonych studiów" opatrzone zostało indeksami 2) i 3), pod którymi odpowiednio kryje się informacja:
2) Jeżeli określono kilka zakresów ukończonych studiów, wystarczające jest ukończenie studiów w jednym z tych zakresów.
3) Zgodnie z art. 57 ust. 1 pgg zakres ukończonych studiów potwierdza się na podstawie:
(1) nazw kierunków studiów lub
(2) nazw specjalności lub
(3) wykazu przedmiotów, z których zostały złożone egzaminy, lub wykazu efektów uczenia się, zweryfikowanych przez złożenie egzaminów, określonych w suplemencie do dyplomu lub w innym dokumencie wydanym przez uczelnię.
Treść przypisu 3). stanowi powtórzenie treści art. do art. 57 ust. 1 Pgg, stosownie do którego zakres ukończonych studiów potwierdza się na podstawie:
1) nazw kierunków studiów lub
2) nazw specjalności, lub
3) wykazu przedmiotów, z których zostały złożone egzaminy, lub wykazu efektów uczenia się, zweryfikowanych przez złożenie egzaminów, określonych w suplemencie do dyplomu lub w innym dokumencie wydanym przez uczelnię.
W języku prawnym spójnik "lub" oznacza tzw. alternatywę łączną. Oznacza ona, że aby warunek został spełniony, wystarczające jest zrealizowanie już jednej z podanych opcji, choć możliwe jest też spełnienie większej ich ilości, w tym nawet wszystkich.
Zdaniem Sądu z powyższego wynika, że dla spełnienia wymagań określonych w tabeli nr 2 co do "zakresu ukończonych studiów" wystarczające jest ukończenie studiów na kierunku: 1. Górnictwo i geologia czy 2. Geologia stosowana, choć możliwe jest także wykazanie owego zakresu przez ukończenie innych studiów niż ww., ale w określonej specjalności, takiej jak 1. Geologia górnicza czy 2. Geologia stosowana.
Nie jest zatem warunkiem niezbędnym dla spełnienia warunków określonych w tabeli nr 2 załącznika nr 3 do rozporządzenia, aby kandydat jednocześnie ukończył studia np. na wydziale górnictwa i geologii w specjalności geologia górnicza, a dodatkowo w ramach efektów uczenia się, określonych w suplemencie do dyplomu zrealizował np. geologię górniczą. Wystarczającym jest, aby ukończył np. kierunek górnictwo i geologia lub specjalność geologia górnicza lub – w ramach efektów uczenia się – jednocześnie geologię górniczą, hydrogeologię, górnictwo i wiertnictwo, ale w takim przypadku przedmioty te winien zaliczyć łącznie, co wynika z zamieszczenia ich razem w jednej pozycji tabeli.
Nadto fakt, że przedmiot geologia górnicza wskazany jest dwukrotnie zarówno w kolumnie "specjalność", jak i "przedmioty lub efekty uczenia się" potwierdza stanowisko zajęte przez Sąd. Skoro bowiem – jak przyjął organ - wymogi z tabeli winny być spełnione łącznie, a dany kandydat już zrealizowałby w ramach studiów specjalność geologia górnicza, to jaki byłby cel zaliczenia tego samego przedmiotu w ramach efektów uczenia się? Dlatego jedynym logicznym wytłumaczeniem dwukrotnego ujęcia tego samego przedmiotu w różnych kolumnach tabeli, określających wymagania dla tego samego wiersza (wymagania dla osoby posiadającej tytuł magistra inżyniera) jest to, że jeśli przedmiot ten nie był realizowany w ramach specjalności, to dla spełnienia wymagań kwalifikacyjnych musi być zaliczony w ramach efektów uczenia się. Wskazuje to jednocześnie, że ocena spełnienia wymagań kwalifikacyjnych w oparciu o kierunek studiów lub specjalność lub efekty uczenia się winna być badana nie łącznie, jak przyjął organ, a przeciwnie: niezależnie od pozostałych.
Skarżący ukończył studia na kierunku "Górnictwo i Geologia", co wynika ze znajdującej się w aktach sprawy kserokopii dyplomu, a czego organ nie kwestionuje. Z powyższego wynika, że – zgodnie z treścią przypisu 3. i art. 57 ust. 1 Pgg – skarżący potwierdził warunek "zakresu ukończonych studiów" na podstawie kierunku studiów, a ponieważ w przypadku alternatywy łącznej realizacja jednej z możliwości jest wystarczająca dla spełnienia warunku, tym samym warunek "zakresu ukończonych studiów" określony w tabeli nr 2 załącznika nr 3 został przez niego spełniony.
Zatem zajmując stanowisko przeciwne, organ dokonał błędnej wykładni prawa materialnego, a to art. 57 ust. 1 Pgg oraz pojęcia "zakresu ukończonych studiów" użytego w tabeli nr 2 załącznika nr 3 do rozporządzenia, co zasadnie zarzucił skarżący w pkt. 3.1. skargi.
Na str. 4. zaskarżonej decyzji organ omawiając konstrukcję tabeli stwierdził, że "zasadą jest, że wymagania określone w obrębie danego wiersza muszą być spełnione łącznie", ale w żaden sposób tego twierdzenia nie rozwinął ani nie uzasadnił z czego pogląd taki wywodzi, podczas gdy stoi on w sprzeczności z treścią art. 57 ust. 1 Pgg, konsekwentnie używającego spójnika "lub", a więc dopuszczającego uznanie warunku za spełniony przy realizacji jednej tylko możliwości.
Zasadnym jest także zarzut naruszenia art. 7a § 1 kpa. Stosownie do tego przepisu, jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ.
Co prawda w art. 7a § 1 kpa nie chodzi o sytuacje, w których pojawiają się wątpliwości interpretacyjne przepisów mających zastosowanie w danej sprawie, ale o przypadki, w których pomimo użycia różnych metod wykładni, wciąż pozostają co najmniej dwa, równie uprawnione, sposoby rozumienia danego przepisu (tzw. pat interpretacyjny).
Drugim warunkiem jego zastosowania jest, aby przedmiotem postępowania było nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia.
W ocenie Sądu obie te przesłanki zostały spełnione.
Nie ma już niewykorzystanych metod wykładni, które dałyby odpowiedź co do wyboru jednej z możliwości wykładni art. 57 ust. 1 Pgg w zw. z tabelą nr 2, a przedmiot postępowania dotyczy odebrania stronie uprawnienia do dopuszczenia do egzaminu zawodowego. Nie zachodzą też przesłanki negatywne, określone w § 2 art. 7a kpa, tj. sytuacja, gdy owego ograniczenia wymaga ważny interes publiczny albo sprawa dotyczy spraw osobowych funkcjonariuszy oraz żołnierzy zawodowych.
Zatem w sytuacji, gdy organ miał wątpliwości, czy wymagania kwalifikacyjne określone w tabeli nr 2 co do zakresu ukończonych studiów winny być spełnione łącznie, tj. co do wszystkich kolumn, czy wystarczającym jest spełnienie tylko jednej z nich, winien był zastosować powyższy przepis i wątpliwości te rozstrzygnąć na korzyść strony dopuszczając ją do egzaminu, chyba, że stoją temu na przeszkodzie inne jeszcze okoliczności, niż dotychczas podniesione w decyzji organu.
W tym stanie rzeczy, podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa, Sąd uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu z 13 marca 2025r., albowiem opierały się one na tej samej błędnej wykładni art. 57 ust. 1 Pgg w zw. z tabelą nr 2 załącznika nr 3 do rozporządzenia. Nie uwzględniły także dyrektywy wynikającej z art. 7a § 1 kpa. Na zasądzone koszty składa się jedynie 200 zł wpisu od skargi, gdyż skarżący działał osobiście.