Pełny tekst orzeczenia III SA/Gl 973/24

III SA/Gl 973/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-07-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Machcińska /sprawozdawca/
Małgorzata Herman /przewodniczący/
Marzanna Sałuda
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 lipca 2025 r. sprawy ze skargi G. J. na postanowienie Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 2 października 2024 r. nr 812/RT/2024 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi G. J. (dalej "skarżący") jest postanowienie Zarządu Województwa Śląskiego (dalej również "organ") wydane w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Skarżący wnioskiem z dnia 5 czerwca 2024 r. (wpływ do organu 18 czerwca 2024 r.) zwrócił się do Zarządu Województwa Śląskiego w Katowicach (dalej "organ" lub "ZWSL") o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...].
2. Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2024 r., wydanym na podstawie art. 61a § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej "k.p.a.") w zw. z art. 60 pkt 6, art. 61 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 67 ust. 1 ustawy o finansach publicznych z dnia 27 sierpnia 2009 r. (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1270 ze zm.), art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 566) oraz w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 9 ustawy z 11 lipca 2014 r. zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 818 ze zm.), organ odmówił wszczęcia postępowania.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że 29 kwietnia 2022 r. Zarząd Województwa Śląskiego podjął uchwałę nr [...] o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nieprawidłowo wykorzystanego dofinansowania z wniosku o płatność nr [...], przez K. Sp. z o.o. (adres: ul. [...], [...]-[...] K., NIP: [...], REGON: [...]), otrzymanego na podstawie umowy nr [...] z 9 sierpnia 2018 r. wraz z aneksami o dofinansowanie projektu pn. "[...]", w ramach RPO WSL 2014-2020 współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego.
Na podstawie danych zamieszczonych w Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego (KRS nr: [...]) ustalono, że podmiot będący stroną ww. postępowania administracyjnego od 25 lipca 2022 r. funkcjonuje pod nazwą: Z. Sp. z o.o. (ul. [...], [...]-[...] B.).
Po przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, 30 listopada 2022 r. ZWSL wydał decyzję nr [...], którą zobowiązał Z. Sp. z o.o. do zwrotu nieprawidłowo wykorzystanego dofinansowania w łącznej kwocie 120.740,82 zł powiększonej o wysokość odsetek określonych, jak dla zaległości podatkowych.
Wobec konieczności wyegzekwowania należności wynikających z ww. decyzji, ZWSL 6 września 2023 r. wszczął postępowanie w sprawie odpowiedzialności solidarnej byłych członków zarządu Z. Sp. z o.o. (poprzednio: K. Sp. z o.o., dalej również "spółka"), KRS: [...]: skarżącego i A. J., za zobowiązanie Z. Sp. z o.o. określone decyzją ZWSL nr [...] z 30 listopada 2022 r.
Po przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, 7 lutego 2024 r. ZWSL wydał decyzję nr [...], orzekającą o solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu Z. Sp. z o.o. (poprzednio K. Sp. z o.o.) G. J. za zobowiązanie Z. Sp. z o.o. określone decyzją ZWSL nr [...] z 30 listopada 2022 r. i zobowiązującą solidarnie z Z. Sp. z o.o. do zwrotu środków. Wobec A. J. - byłego członka zarządu Z. Sp. z o.o. postępowanie administracyjne w części dot. odpowiedzialności za zobowiązanie ww. spółki określone decyzją ZWSL nr [...] z 30 listopada 2022 r. - zostało umorzone.
W ocenie organu nie zachodzą okoliczności uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia 30 listopada 2022 r. na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., gdyż skarżący nie był stroną postępowania w sprawie zakończonej tą decyzją.
Z informacji z odpisu pełnemu rejestru przedsiębiorców (nr KRS: [...]) wynika, że skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu spółki w czasie: wpis do KRS z 11 grudnia 2015 r., wykreślony z KRS wpisem z 25 lipca 2022 r.; skarżący w piśmie z 5 czerwca 2024 r. sam wskazał że jest byłym prezesem spółki.
Decyzja ZWSL nr [...] wydana została 30 listopada 2022 r.
Mając powyższe na uwadze, organ stwierdził, że skarżący na dzień wydania decyzji ZWSL nr [...], tj. 30 listopada 2022 r. nie był członkiem zarządu Z. sp. z o.o.
3. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 28 k.p.a. poprzez ustalenie, że skarżący nie może być uznany za stronę postępowania zakończonego decyzją zwrotową, podczas gdy, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Postępowanie w przedmiocie zwrotu dofinansowania wpływa na obowiązek prawny skarżącego z uwagi na jego obowiązek zwrotu kwoty dofinansowania;
2) art. 157 § 2 k.p.a. poprzez brak wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji zwrotowej z urzędu wobec wydania jej z rażącym naruszeniem prawa w sytuacji, gdy Spółka nie miała organów uprawnionych do jej reprezentowania.
4. Postanowieniem z dnia 2 października 2024 r., wydanym na podstawie m.in. art 123, art. 127 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a., organ utrzymał postanowienie zaskarżone z dnia 13 sierpnia 2024 r.
W ocenie organu w sprawie prawidłowo ustalono, że skarżący, jako były prezes spółki K. Sp. z o.o. - nie był stroną postępowania. Stroną w postępowaniu zwrotowym była spółka (Beneficjent), jako adresat decyzji nakazującej zwrot dofinansowania. Zatem nie zaszły okoliczności uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zwrotowej na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Organ wskazał, że skarżący prowadzący działalność gospodarczą pod firmą G. G. J. również nie jest stroną postępowania dotyczącego decyzji zwrotowej.
Na podstawie danych Beneficjenta (tj. dla NIP [...], REGON [...]) zamieszczonych w Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego ustalono, że 25 lipca 2022 r. Sąd Rejonowy dla K. [...] w K., [...] Wydział Gospodarczy, dokonał następujących zmian w KRS [...] Beneficjenta (sygn. [...] [...]):
- wykreślił dane podmiotu: firmę, pod którą spółka działa, tj. K. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, a na jej miejsce wpisał Z. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (Dział 1 Rubryka 1),
- wykreślił siedzibę i adres podmiotu. Dotychczasowy wpis: województwo [...]powiat K., gmina K. miejscowość K. ulica [...] nr domu [...] nr lokalu [...] kod pocztowy [...]-[...] poczta K., został zmieniony na: województwo [...] powiat [...], gmina B. miejscowość B. ulica [...] nr domu [...] nr lokalu [...] kod pocztowy [...]-[...] poczta B. (Dział 1 Rubryka 2),
- wpisał informacje o zmianie paragrafu 2, 3 oraz 6 umowy spółki, na podstawie: Rep. A nr [...] z 14 lipca 2022 r. Kancelaria Notarialna T.K., M.O., Kancelaria Notarialna S.C., ul. [...], [...]-[...] K. (Dział 1 Rubryka 4),
- wykreślił dane wspólników: G. J. i A. J., a na ich miejsce wpisał nowego wspólnika G. LTD (Dział 1 Rubryka 7),
- wykreślił G. J. - prezesa zarządu i A. J. - członka zarządu ze składu zarządu, a na ich miejsce wpisał B.B. - prezesa zarządu (Dział 2 Podrubryka 1).
Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a. zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
W ocenie organu w zaskarżonym postanowieniu z 13 sierpnia 2024 r. słusznie stwierdzono, że żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a. zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną tego postępowania.
5. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia z 2 października 2024 r. i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie:
1) przepisów postępowania, a to art. 28 kpa poprzez ustalenie, iż skarżący nie może być uznany za stronę postępowania zakończonego decyzją [...], podczas gdy stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Postępowanie prowadzone w sprawie [...] niewątpliwie wpływa na obowiązek prawny skarżącego, albowiem decyzja ta stanowi podstawę żądania od skarżącego zapłaty kwoty 120.740,82 zł wraz z odsetkami;
2) przepisów postępowania, a to art. 157 par. 2 k.p.a. poprzez brak wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji [...] z urzędu wobec wydania jej z rażącym naruszeniem prawa, a to w sytuacji gdy spółka nie miała organów uprawnionych do jej reprezentacji.
Skarżący zarzucił, iż o jego solidarnym zobowiązaniu do zapłaty orzeczono w oparciu o decyzję ([...]) wydaną z naruszeniem prawa, albowiem spółka od dnia 14 lipca 2022 r. nie posiadała organów mogących ją reprezentować.
Ponadto Skarżący zarzucił, iż organ w ogóle nie rozważył, czy zasadnym jest wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji [...] z urzędu na podstawie art. 157 par. 2 k.p.a., a to w związku z ujawnieniem nowych dowodów w sprawie poświadczających, iż na chwilę wydania decyzji [...] spółka nie posiadała organów uprawnionych do jej reprezentacji. Z art. 201 § 1 i art. 204 § 1 KSH wynika, że konsekwencją braków w składzie organu zarządczego spółki kapitałowej jest pozbawienie tego podmiotu możliwości skutecznego działania w obrocie prawnym. Jeżeli więc osoba prawna nie posiada organu powołanego do jej reprezentowania, to pomimo posiadania zdolności sądowej i procesowej nie może ujawnić swojej woli i podejmować czynności prawnych lub procesowych. W efekcie spółka od dnia 14 lipca 2022 godz. 22:00 nie posiadała żadnego członka zarządu, który zostałby skutecznie powołany na to stanowisko i przyjął je, a więc nie posiadała reprezentacji w myśl art. 30 ust. 3 k.p.a. Oznacza to, że adresowana do spółki pierwotna decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa - art. 30 § 3 k.p.a.
6. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
W ocenie Sądu organ prawidłowo zastosował w sprawie art. 61a § 1 k.p.a.
Zgodnie z tym przepisem, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio.
Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej z dnia 30 listopada 2022 r., nr [...], którą ZWSL zobowiązał Z. Sp. z o. o. do zwrotu nieprawidłowo wykorzystanego dofinansowania w łącznej kwocie 120.740,82 zł powiększonej o wysokość odsetek określonych jak dla zaległości podatkowych.
Podmiotem legitymowanym do żądania wszczęcia postępowania jest, zgodnie z art. 61a § 1 i art. 157 § 2 k.p.a., strona postępowania. Stroną postępowania jest zaś w świetle art. 28 k.p.a. każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przywołany art. 28 k.p.a. nie stanowi samoistnej normy prawnej, a to z tego względu, że ustalenie interesu prawnego lub obowiązku prawnego może nastąpić tylko w związku z normą prawa materialnego. Od interesu prawnego dającego prawa strony należy jednak odróżnić interes faktyczny, który nie jest chroniony przez obowiązujące normy prawne. W przypadku interesu faktycznego dany podmiot jest bezpośrednio zainteresowany korzystnym dla siebie rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu. Interes faktyczny w postępowaniu administracyjnym może mieć więc każdy, kto ze względu na swoją rzeczywistą sytuację lub subiektywne przekonanie, jest zainteresowany rozstrzygnięciem danej sprawy administracyjnej. Z pojęcia strony postępowania administracyjnego zostały jednak wykluczone podmioty, które mogą wykazać się jedynie posiadaniem interesu faktycznego.
Uznanie zatem skarżącego za stronę postępowania wymaga wymienienia norm przepisów prawa materialnego administracyjnego, które wskazywałyby na jego osobisty, własny i indywidualny interes prawny. Tylko bowiem wskazanie takich przepisów mogłoby zdecydować o przyznaniu skarżącemu przymiotu strony.
Decyzja ostateczna z dnia 30 listopada 2022 r. wydana została wobec Z. Sp. z o.o., a nie wobec skarżącego, który w dacie wydania tej decyzji nie pełnił funkcji członka zarządu tej spółki. Jak wykazał organ w oparciu o wpisy do Krajowego Rejestru Sądowego (odpis pełny w aktach sprawy), 25 lipca 2022 r. Sąd Rejonowy dla K. [...]w K., [...] Wydział Gospodarczy, dokonał następujących zmian w KRS [...] spółki - wykreślił G. J. - prezesa zarządu i A.J. - członka zarządu ze składu zarządu, a na ich miejsce wpisał B. B. - prezesa zarządu (Dział 2 Podrubryka 1). Nie jest zatem tak, jak twierdzi skarżący, że spółka nie miała organów. Dodać trzeba, iż zgodnie z art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz. U. 2025 poz. 869) domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe. Jeżeli dane wpisano do Rejestru niezgodnie ze zgłoszeniem podmiotu lub bez tego zgłoszenia, podmiot ten nie może zasłaniać się wobec osoby trzeciej działającej w dobrej wierze zarzutem, że dane te nie są prawdziwe, jeżeli zaniedbał wystąpić niezwłocznie z wnioskiem o sprostowanie, uzupełnienie lub wykreślenie wpisu.
Zdaniem Sądu skarżący w świetle art. 28 k.p.a. nie posiada interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z dnia 30 listopada 2022 r. wydanej wobec spółki, a więc nie ma przymiotu strony. Brak jest przepisu prawa materialnego, który legitymowałby skarżącego do występowania w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tej decyzji jako jego strona. Takie przepisu również nie wskazał skarżący. Skarżący posiada co najwyżej interes faktyczny, co nie daje mu przymiotu strony.
Z powyższych względów, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), oddalił skargę.
Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 120 tej ustawy.