III SA/Gl 933/22

III SA/Gl 933/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-03-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-12-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch /sprawozdawca/
Barbara Orzepowska-Kyć /przewodniczący/
Magdalena Jankiewicz
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 180
art. 92a ust 1 i 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 699
art. 27 ust. 7
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 marca 2023 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia 5 października 2022 r. nr BP.501.1201.2021.1284.KA12.272643 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 5 października 2022 r. nr BP.501.1201.2021.1284.KA12.272643 Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej określany jako: organ odwoławczy, GITD), po rozpatrzeniu odwołania M. W. (dalej określanego jako: strona, skarżący, przedsiębiorca) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej określanego skrótem ŚWITD, organ I instancji) z 29 czerwca 2021 r., nr [...] nakładającej na skarżącego karę pieniężną w wysokości 12.000 zł - utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.
W podstawie prawnej powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735, dalej określanej skrótem k.p.a.), art. 4 pkt 22 lit.h oraz v, oraz art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 180 ze zm. dalej ustawa o transporcie drogowym, dalej: utd), art. 24 ust. 1 i 7, art. 50 ust. 1 pkt 5 lit b oraz ust 2 i 3, art. 49 ust. 1 - 6, art. 51 ust. 1, art. 52 ust. 1 pkt 1-3 i 8 lit a, art. 54 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r. poz. 699, dalej: "ustawa o odpadach"), art.34 ust.1-5 rozporządzenia, Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.Urz. UE L 60 z 28.2.2014, s. 1, dalej: rozporządzenie UE nr 165/2014), § 5, § 8 ust.1 i 2, § 9, § 10 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (Dz.U. z 2016 r. poz. 1742), lp. 4.7, 4.8, 4.11,6.3.8. oraz lp. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy i argumentację prawną. Wyjaśnił, że organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 12.000 zł (słownie; dwanaście tysięcy złotych). Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły naruszenia polegające na:
1) Wykonywaniu przewozu drogowego przez transportującego odpady bez dokumentu potwierdzającego rodzaj transportowanych odpadów, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.
2) Wykonywaniu przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.
3) Wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady w sposób umożliwiający rozprzestrzenianie się odpadów poza środki transportu oraz nieograniczający do minimum uciążliwości zapachowej.
4) Niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis.
5) Niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie - za każdą zmianę.
W dniu 6 maja 2021 r. w K. na ul. [...] zatrzymano do kontroli drogowej pojazd marki [...] o nr rej. [...]. W toku kontroli stwierdzono, iż kierowca wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy (gleba, kamienie z wykopu tj. odpad o kodzie 17 05 04) w K. z ul. [...] na ul. [...] na rzecz przedsiębiorcy. Stwierdzono naruszenia ustawy o transporcie drogowym. Kontrola została przeprowadzona przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane protokołem kontroli nr [...].
Pismem z 11 maja 2021 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w zakresie naruszeń stwierdzonych w protokole kontroli drogowej tj. Ip. 4.7, 4.8, 4.11, 6.3.8 załącznika nr 3 do utd. Ww. zawiadomienie zostało doręczone adresatowi 14 maja 2021 r. W odpowiedzi pismem z 21 maja 2021 r. strona złożyła wyjaśnienia i wniosła o przesłuchanie w charakterze świadka kierowcy i skarżącego. W załączeniu przesłano kopię umowy o roboty budowlane wraz z aneksem zawarte pomiędzy H. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. a Przedsiębiorstwem Wielobranżowym "[...]" Sp. o.o.
Pismem z 8 czerwca 2021 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w zakresie naruszenia Ip. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Ww. zawiadomienie zostało doręczone 15 czerwca 2021 r. W odpowiedzi strona w piśmie z 17 czerwca 2021 r. złożyła wyjaśnienia i przesłała informację o zmianie numeru rejestracyjnego i wykaz pojazdów.
Postępowanie zakończyło się wydaniem przez organ I instancji decyzji z dnia 29 czerwca 2021 r. o nr [...] nakładającej na stronę karę pieniężną w wysokości 12.000 zł (słownie: dwanaście tysięcy złotych). Przedmiotową decyzję doręczono stronie 5 lipca 2021 r.
Następnie pismem z dnia 8 lipca 2021 r. skarżący wniósł odwołanie od decyzji wskazując, że nie uwzględniono wszystkich wyjaśnień i dowodów wnosząc o ich ponowne rozpatrzenie. Skarżący wskazał, że w czasie popełniania naruszeń samochód wraz z kierowcą znajdował się pod zarządzaniem przedsiębiorstwa H. Sp. z o.o. Sp. k., która wynajęła pojazd z operatorem do przewozu kruszywa. Dalej wskazał, że bezpośrednim motywem do wykorzystania samochodu skarżącego z kierowcą powierzonego spółce H. Sp. z o.o. Sp. k. do innych nieumownych prac były uzgodnienia rozliczeń finansowych, których podstawą był koszt roboczogodziny.
Organ odwoławczy po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie zważył, co następuje:
Kierowca nie okazał żadnego dokumentu potwierdzającego rodzaj transportowanych odpadów, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach. W ocenie organu odwoławczego kara pieniężna w wysokości 10000 (dziesięć tysięcy) złotych z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 4.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym została nałożona na stronę zasadnie jak i kara pieniężna w wysokości 10000 (dziesięć tysięcy) złotych z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 4.8 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym również została nałożona na stronę zasadnie.
Odnośnie naruszenia z Ip. 4.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ odwoławczy wyjaśnił:
Stosownie do art. 24 ust. 1 ustawy o odpadach transport odpadów odbywa się zgodnie z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, w szczególności w sposób uwzględniający właściwości chemiczne i fizyczne odpadów, w tym stan skupienia, oraz zagrożenia, które mogą powodować odpady, w tym zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 7.
Zgodnie z art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach minister właściwy do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu oraz ministrem właściwym do spraw żeglugi śródlądowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania dla transportu odpadów, w tym dla środków transportu i sposobu transportowania, oraz oznakowanie środków transportu, biorąc pod uwagę właściwości odpadów i ich wpływ na środowisko oraz bezpieczeństwo życia i zdrowia ludzi.
Stosownie do § 5 rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów transport odpadów odbywa się w sposób uniemożliwiający rozprzestrzenianie się odpadów poza środki transportu, w szczególności ich wysypywanie, pylenie i wyciek, oraz ograniczający do minimum uciążliwość zapachową.
W myśl Ip. 4.11 załącznika nr 3 do utd, wykonywanie przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady w sposób umożliwiający rozprzestrzenianie się odpadów poza środki transportu oraz nieograniczający do minimum uciążliwości zapachowej sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 10.000 złotych.
Zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że 6 maja 2021 r. w K. strona wykonywała pojazdem marki [...] o nr rej. [...] przewóz drogowy rzeczy tj. ładunek w postaci masy ziemnej z kamieniami pochodzącej z budowy (odpady o kodzie 17 05 04) przy ul. [...] w K. na ul. [...]. Jednocześnie z ustaleń stwierdzonych podczas kontroli wynikało, że odpady były załadowane luzem na skrzyni ładunkowej pojazdu, nie były zabezpieczone w sposób uniemożliwiający rozprzestrzenianie się odpadów poza środek transportu (dowody: protokół kontroli i dokumentacja fotograficzna - w aktach sprawy). Co więcej, jak wynika z zeznań kierowcy: (...) "samochód nie jest zaplandeczony, ponieważ uznałem, że przejazd odbywa się na bardzo krótkim odcinku drogi" (protokół przesłuchania świadka w aktach sprawy).
Mając na uwadze powyższe, organ nałożył karę pieniężną za wyżej opisany stan faktyczny w wysokości 10.000 zł (dziesięć tysięcy złotych) zgodnie z przepisami prawa.
Odnośnie naruszenia z Ip. 6.3.8 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ odwoławczy wyjaśnił, co następuje;
Stosownie do art. 32 ust. 1 rozporządzenia 165/2014 przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek.
Konsekwencją tego rozwiązania jest treść Ip. 6.3.8 załącznika nr 3 do ww. ustawy, który karą pieniężna w wysokości 50,00 złotych sankcjonuje niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis.
W niniejszej sprawie analiza danych cyfrowych z karty kierowcy wykazała, że kierowca nie zarejestrował na karcie kierowcy wymaganych aktywności za okres, za okres kiedy karta znajdowała się poza tachografem. Organ odwoławczy ustalił, że podczas kontroli kierowca nie okazał żadnych dokumentów za okresy, w których nie wykonywał pracy. Na podstawie protokołu przesłuchania świadka organ odwoławczy ustalił, że kierowca zeznał, iż: "Nie dokonałem wpisów dotyczących kraju rozpoczęcia dziennego czasu pracy w dniach 13, 16 i 28.04.2021 r. ponieważ być może po włożeniu karty do tachografu czymś się zająłem i przez to nie dokonałem w tych dniach powyższych wpisów. Nie wprowadziłem wpisów manualnych na karcie kierowcy za okresy, w których karta była wyciągnięta z tachografu, ponieważ myślałem, że wpis dokonuje się w trybie automatycznym. Miałem szkolenie zorganizowane przez firmę, w której jestem aktualnie zatrudniony w zakresie obsługi tachografu cyfrowego. Dane z tachografu cyfrowego są pobierane co około 28 dni przez stronę. Nie zwracano mi uwagi, że nie wprowadzam danych dotyczących mojej aktywności na karcie kierowcy. W okresach za które nie wprowadziłem danych dotyczących mojej aktywności nie wykonywałem żadnej pracy" (dowód: protokół przesłuchania świadka -w aktach sprawy).
Z powyższego wynika, że łącznie kierowca nie dokonał 19 wpisów. W związku z powyższym organ stwierdził naruszenie polegające na niespełnieniu wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis.
Mając na uwadze powyższe, została nałożona kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny w wysokości 950,00 zł (słownie; dziewięćset pięćdziesiąt złotych) i zgodnie z przepisami prawa.
Z informacji z organu licencyjnego wynikało, że przedsiębiorca zgłosił do posiadanej licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy pojazd marki [...] o nr rej. [...] VIN [...] wnioskiem z 13 stycznia 2016 r. (dowód: pismo nr [...] -w aktach sprawy). Natomiast kontroli poddano pojazd marki [...] o nr rej. [...], VIN: [...]. Z powyższego wynika, że strona nie zgłosiła zmiany numeru rejestracyjnego.
Mając powyższe na uwadze GITD nałożył łączną karę pieniężną w wysokości 800,00 (słownie; osiemset) z tytułu ww. naruszenia sankcjonowanego przez lp. 1.5 zał. nr 3 do utd.
Podsumowując, wskazał, że łączna kara pieniężna z tytułu naruszeń Ip. 4.7, 4.8, Ip. 4.11, Ip. 6.3.8 oraz 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, stosownie do art. 92a ust. 1 oraz 92a ust. 3 i 7 ustawy o transporcie drogowym została przez organ I instancji nałożona zasadnie.
W oparciu o powyższe organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł (słownie; dwanaście tysięcy złotych) tytułem popełnienia naruszenia z Ip. Ip. 4.7, 4.8, Ip. 4.11, Ip. 6.3.8 oraz 1.5 załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym.
Skarżący wskazał w odwołaniu w szczególności na nieuwzględnienie wszystkich wyjaśnień i dowodów złożonych przez stronę. Podniósł, że w czasie popełnionych wykroczeń samochód wraz z kierowcą znajdował się pod zarządzaniem przedsiębiorstwa H. Sp. z o.o. Sp. k., która wynajęła pojazd z operatorem do przewozu kruszywa (bezpośrednim motywem do wykorzystania samochodu skarżącego z kierowcą powierzonego spółce H. Sp. z o.o. Sp. k. do innych nieumownych prac były uzgodnienia rozliczeń finansowych, których podstawą był koszt roboczogodziny). Ponadto, skarżący złożył wnioski dowodowe o przesłuchanie kierowcy i strony.
Odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, organ II instancji zważył, iż są one niezasadne i nie mogą zostać uwzględnione.
Przede wszystkim wskazał, że postępowanie administracyjne w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów prawa materialnego, w szczególności ustawy o transporcie drogowym, ustawy o odpadach oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ wskazał, że działanie na podstawie prawa w postępowaniu administracyjnym obejmuje dwa zasadnicze elementy, a mianowicie ustalenie przez organ administracji publicznej zdolności prawnej do prowadzenia postępowania w danej sprawie oraz zastosowanie przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. Organ wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2015 r., I OSK 557/14, Legalis nr 1985949: Jakkolwiek art. 6 kpa stanowi, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, to nie można tego przepisu rozumieć w ten sposób, że istnienie przepisu prawa jest nadrzędną wartością wykluczającą analizę konkretnego przypadku w odniesieniu do zasady słusznego interesu obywatela, jak też zwalniającą organ władzy publicznej od obowiązku czuwania na tym, by strona postępowania, wskutek niedoinformowania nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa. Wszystkie działania, które organ podejmował w sprawie mają swoje oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Organ odwoławczy nie dopatrzył się również w wydanej decyzji wadliwości, która wskazywałaby na jej nieważność.
Organ odwoławczy wskazał, iż materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy w pełni potwierdza fakt naruszenia przepisów przez skarżącego. Kary pieniężne za naruszenia powstałe na gruncie ustawy o transporcie drogowym są określone w sposób sztywny i nie mają charakteru uznaniowego. Ustalone kary nie podlegają obniżeniu nawet w przypadku incydentalnego charakteru wykonywanego przewozu. Nakładane są w przypadku stwierdzenia naruszenia w wysokości ścisłe określonej w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Podkreślić przy tym trzeba, że ustawodawca nie przewidział możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej od możliwości finansowych, zdarzeń losowych czy rodzaju prowadzonej działalności przez stronę.
Organ wskazał, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera również żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z tym przepisem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Do naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym doszło w wyniku działań skarżącego, ponieważ przewóz drogowy wykonywany był przez transportującego odpady bez dokumentu potwierdzającego rodzaj transportowanych odpadów oraz bez oznakowania środków transportu, o czym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, w sposób umożliwiający rozprzestrzenianie się odpadów poza środki transportu oraz nieograniczający do minimum uciążliwości zapachowej. Ponadto nie został spełniony wymóg ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis, a także nie zgłoszono w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie - za każdą zmianę. Gdyby skarżący przestrzegał obowiązujących regulacji prawnych, to do naruszenia by nie doszło. Dlatego brak było podstaw do uchylenia decyzji w całości i umorzenia postępowania.
Organ podkreślił, iż to przedsiębiorca powinien udowodnić okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zastosowania przepisu art. 92c ustawy o transporcie drogowym, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu. Powyższe potwierdza w wyroku z dnia 15 września 2020 r., sygn. akt: II GSK 101/18 Naczelny Sąd Administracyjny: Obie przesłanki określone w art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym muszą być spełnione łącznie, a przepis ten obejmuje wyjątkowe sytuacje, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Zaaprobowanie poglądu, że wina kierowcy zwalnia przedsiębiorcę z odpowiedzialności za powstałe naruszenia prowadziłaby do nieakceptowalnego skutku w postaci przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej z przedsiębiorcy na zatrudnionych u niego kierowców (...).
Dodatkowo, organ zwrócił uwagę również na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt: II GSK 914/18.- Przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym odnosi się jedynie do wyjątkowych sytuacji i to takich, w których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i takich rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem, a jednocześnie zapewniać przedsiębiorcy stałą i bieżącą kontrolę przestrzegania obowiązków przez kierowców nałożonych na nich przez pracodawcę i przepisy prawa obowiązków. Akceptacja poglądu przeciwnego prowadziłaby do trudnych do zaaprobowania skutków, tj. przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej w jej najbardziej ryzykownym wymiarze z przedsiębiorcy na jego kierowców. (...) W dyspozycji art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym nie mieszczą się w ogóle takie sytuacje, które co prawda są wynikiem zachowania kierowcy, ale bezpośrednio wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych w zakresie dyscyplinowania osób.
W związku z czym organ II instancji decyzją z dnia 5 października 2021 r., utrzymał w całości w mocy decyzję organu I instancji.
Na wspomnianą wyżej decyzję organu odwoławczego skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, datowaną na dzień 18 listopada 2022 r.
Domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenie postepowania i zasądzenia na swą rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa, podniósł przeciwko zaskarżanej decyzji następujące zarzuty tj. naruszenie:
-prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, tj. art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.) - dalej jako: "kpa.") poprzez bezpodstawne uznanie, że skarżący jest stroną w niniejszym postępowaniu, podczas gdy nie spełnia on ku temu ustawowych przesłanek, bowiem przedmiotowe postępowanie nie dotyczy ani jego interesu prawnego, ani obowiązku, ani też nie żądał on czynności organu ze względu na swój interes prawny, czy obowiązek, co w konsekwencji spowodowało niesłuszne skierowanie do niego zaskarżonej decyzji, co z kolei stanowi przesłankę stwierdzenia jej nieważności zgodnie z treścią art. 156 §1 pkt. 4 kpa.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 2 ppsa wniósł o:
1. stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości.
2. zasądzenie, na podstawie art. 200 ppsa, na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm prawem przepisanych;
3. rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym,
4. przeprowadzenie dowodu ze zlecenia z dnia 30.04.2021 r, na fakt outsorcingu usług przez skarżącego, zlecenia przez podmiot trzeci transportu materiałów budowlanych sypkich.
II Ewentualnie, w razie nieuwzględnienia powyższych zarzutów i wniosków, zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. na podstawie art. 145 §1 pkt. 1 lit. a ppsa naruszenie przepisu prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
1.1. art. 3 ust. 1 pkt. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 roku o odpadach (Dz. U. z 2022 r. poz. 1726 z późn. zm.) - dalej jako: "ustawy o odpadach." - w zw. z kodem 17 05 04 Załącznika do Rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 roku w sprawie katalogu odpadów (Dz. U.2020 poz. 10) - dalej jako: "Rozporządzenie MK" - poprzez ich błędną wykładnię i bezpodstawne uznanie, że przewożony ładunek w postaci masy ziemnej z kamieniami stanowił odpad inny niż niebezpieczny skatalogowany pod kodem 17 05 04 jako gleba i ziemia, w tym kamienie inne niż kod 17 05 03, podczas gdy ładunek ten w rzeczywistości nie jest odpadem a materiałem budowlanym przeznaczonym do budowy pasa startowego lotniska, w związku z czym przepisy o odpadach nie mają wobec niego zastosowania, co w konsekwencji spowodowało bezpodstawne stosowanie tych przepisów oraz nałożenie na Skarżącego kar administracyjnych;
1.2. art. 27 ust. 1, 6 i 7 u.o odpadach w zw. z §9 ust. 1-5 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 roku w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (Dz. U. z 2016 r. poz. 1742 z późn. zm.) - dalej jako: "Rozporządzenie MŚ"- będący konsekwencją naruszenia z pkt. 1.1 powyżej, poprzez ich bezpodstawne zastosowanie w sytuacji, gdy przewóz będący przedmiotem niniejszej sprawy nie był przewozem odpadów, a zatem przepisy te nie powinny mieć zastosowania w niniejszej sprawie;
1.3. art. 92a ust. 1 i 3 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 209 z późn. zm.) - dalej jako: "u.t.d.", będący konsekwencją naruszenia z pkt. 1.1 powyżej, poprzez ich błędną interpretację i niesłuszne nałożenie na Skarżącego kary administracyjnej, podczas gdy przewożony ładunek nie stanowił odpadu w rozumieniu ustawy o odpadach;
1.4. § 8 ust. 1 i 2 Rozporządzenia MŚ, będący konsekwencją naruszenia z pkt. 1.1 powyżej, poprzez ich bezpodstawne zastosowanie w sytuacji, gdy przewóz będący przedmiotem niniejszej sprawy nie był przewozem odpadów, a zatem przepisy te nie powinny mieć zastosowania w niniejszej sprawie;
1.5. art. 92a ust. 1 i 3 u.t.d. w zw. z l.p. 4.8 Załącznika nr 3 do u.t.d., będący konsekwencją naruszenia z pkt. 1.1 powyżej, poprzez ich błędną interpretację i niesłuszne nałożenie na Skarżącego kary administracyjnej, podczas gdy przewożony ładunek nie stanowił odpadu w rozumieniu ustawy o odpadach;
1.6.§ 5 pkt. 1 i 2 Rozporządzenia MŚ, będący konsekwencją naruszenia z pkt. 1.1 powyżej, poprzez ich bezpodstawne zastosowanie w sytuacji, gdy przewóz będący przedmiotem niniejszej sprawy nie był przewozem odpadów, a zatem przepisy te nie powinny mieć zastosowania w niniejszej sprawie;
1.7. art. 92a ust. 1 i 3 u.t.d. w zw. z l.p. 4.11 Załącznika nr 3 do u.t.d., będący konsekwencją naruszenia z pkt. 1.1 powyżej, poprzez ich błędną interpretację i niesłuszne nałożenie na Skarżącego kary administracyjnej, podczas gdy przewożony ładunek nie stanowił odpadu w rozumieniu ustawy o odpadach ustawy o odpadach;
1.8. art. 92c ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 92a ust. 1 i 3 u.t.d. w zw. z l.p. 4.7 Załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez bezpodstawne ich niezastosowanie w sytuacji, gdy spełniona jest ku temu przesłanka, gdyż okoliczności sprawy i dowody w istocie wskazują, że w czasie kontrolowanego przejazdu kierowca został outsourcowany, a samochód został wynajęty podmiotowi trzeciemu, tj. H. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością Spółce komandytowej z siedzibą w Z. (dalej jako: "H."), a zatem znajdowali się oni pod zarządzeniem i w ramach odpowiedzialności podmiotu trzeciego, w związku z czym Skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których Przedsiębiorca nie mógł przewidzieć, co w konsekwencji spowodowało niesłuszne nałożenie na niego kary administracyjnej;
1.9. art. 92c ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 92a ust. 1 i 3 u.t.d. w zw. z l.p. 4.8 Załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez bezpodstawne ich niezastosowanie w sytuacji, gdy spełniona jest ku temu przesłanka, gdyż okoliczności sprawy i dowody w istocie wskazują, że w czasie kontrolowanego przejazdu kierowca został outsourcowany, a samochód został wynajęty podmiotowi trzeciemu, tj. H., a zatem znajdowali się oni pod zarządzeniem i w ramach odpowiedzialności podmiotu trzeciego, w związku z czym Skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których Przedsiębiorca nie mógł przewidzieć, co w konsekwencji spowodowało niesłuszne nałożenie na niego kary administracyjnej;
1.10. art. 92c ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 92a ust. 1 i 3 u.t.d. w zw. z l.p. 4.11 Załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez bezpodstawne ich niezastosowanie w sytuacji, gdy spełniona jest ku temu przesłanka, gdyż okoliczności sprawy i dowody w istocie wskazują, że w czasie kontrolowanego przejazdu kierowca został outsourcowany, a samochód został wynajęty podmiotowi trzeciemu, tj. H., a zatem znajdowali się oni pod zarządzeniem i w ramach odpowiedzialności podmiotu trzeciego, w związku z czym Skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których Przedsiębiorca nie mógł przewidzieć, co w konsekwencji spowodowało niesłuszne nałożenie na niego kary administracyjnej;
2. na podstawie art. 145 §1 pkt. 1 lit. c ppsa naruszenie przepisu postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
2.1. art. 7 kpa. poprzez brak działania mającego na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i uznanie, że Skarżący nie wykazał swojej współpracy z H. w przedmiocie udostępnienia jej kontrolowanego pojazdu, podczas gdy Przedsiębiorca wyraźnie wskazał to w odwołaniu od decyzji i składanych wyjaśnieniach, jednocześnie podkreślając, że były to uzgodnienia ponadkontraktowe, opierające się na obowiązującej umowie o roboty budowlane z dnia 26 lutego 2021 roku (dalej jako: "umowa") wraz z aneksem nr [...] z dnia 1 marca 2021 roku (dalej jako: "aneks"), które to dokumenty przedłożył na ten fakt, co w konsekwencji spowodowało niezgodne z literą prawa ustalenie stanu faktycznego w niniejszej sprawie, na podstawie którego nie można wydać prawidłowej decyzji administracyjnej, a nadto także naruszenie art. 8 §1 k.p.a. oraz art. 77 §1 kpa.;
2.2. art. 8 §1 kpa., będący konsekwencją naruszenia z pkt. 2.1 powyżej, poprzez działanie powodujące utratę zaufania do władzy publicznej kierując się stronniczością poprzez brak działania mającego na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i uznanie, że Skarżący nie wykazał swojej współpracy z H. w przedmiocie udostępnienia jej kontrolowanego pojazdu, podczas gdy Przedsiębiorca wyraźnie wskazał to w odwołaniu od decyzji i składanych wyjaśnieniach, jednocześnie podkreślając, że byty to uzgodnienia ponadkontraktowe, opierające się na obowiązującej umowie wraz z aneksem, które to dokumenty przedłożył na ten fakt, co w konsekwencji spowodowało niezgodne z literą prawa ustalenie stanu faktycznego w niniejszej sprawie;
2.3. art. 77 §1 kpa., będący konsekwencją naruszenia z pkt. 2.1 powyżej, poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego i uznanie, że Skarżący nie wykazał swojej współpracy z H. w przedmiocie udostępnienia jej kontrolowanego pojazdu, podczas gdy Przedsiębiorca wyraźnie wskazał to w odwołaniu od decyzji i składanych wyjaśnieniach, jednocześnie podkreślając, że były to uzgodnienia ponadkontraktowe, opierające się na obowiązującej umowie wraz z aneksem, które to dokumenty przedłożył na ten fakt, co w konsekwencji spowodowało niezgodne z literą prawa ustalenie stanu faktycznego w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 i § 3 ppsa wniósł o:
1.uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania; Ewentualnie, w razie nieuwzględnienia powyższego wniosku, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 ppsa, wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.
Nadto wniósł o:
2. zasądzenie, na podstawie art. 200 ppsa, na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm prawem przepisanych;
3. rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym,
4. przeprowadzenie dowodu ze zlecenia z dnia 30 kwietnia 2021 na fakt outsourcingu usług przez skarżącego, zlecenia przez podmiot trzeci transportu materiałów budowlanych sypkich.
W uzasadnieniu wskazał m.in., że organ II instancji nie ustrzegł się błędu stanowiącego przesłankę stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Skierował on bowiem rozstrzygnięcie do skarżącego, który, w świetle okoliczności niniejszej sprawy, nie może zostać w tym przypadku uznany za stronę przeprowadzonego postępowania administracyjnego. Przedsiębiorca nie spełnia ku temu ustawowych przesłanek wyliczonych enumeratywnie przez art. 28 kpa, bowiem przedmiotowe postępowanie nie dotyczy ani jego interesu prawnego, ani obowiązku, ani też nie żądał on czynności organu ze względu na swój interes prawny, czy obowiązek. Co więcej, Przedsiębiorca podnosił brak swojej legitymacji w tej sprawie nie tylko w postępowaniu odwoławczym, w sporządzonym odwołaniu od decyzji organu I instancji, ale także składając wyjaśnienia przed Wojewódzkim Inspektorem. Wskazał wówczas, że w czasie kontrolowanego przejazdu kierowca został outsourcowany, a samochód został wynajęty podmiotowi trzeciemu, tj. H. To oznacza, że znajdowali się oni wówczas pod zarządzeniem i w ramach odpowiedzialności podmiotu trzeciego, w związku z czym Skarżący nie miał wpływu na powstanie ewentualnego naruszenia i w żadnym stopniu się do niego nie przyczynił, wobec czego nie powinien być brany pod uwagę jako strona niniejszego postępowania. Sam fakt bycia właścicielem samochodu, jak również pracodawcą kierowcy, zupełnie o tym fakcie nie przesądza. Powyższe potwierdza nadto fakt, iż to H. wydała kierowcy niewypełniony druk WZ, a także to, że ładunek na pojazd ładował pracownik tej spółki, będący operatorem koparki. Skarżący przedkłada także zlecenie z dnia 30.04.2021, na podstawie którego H. zleciło mu transport materiałów budowlanych. Konstatując, należy z całą mocą stwierdzić, że to H. organizowała ów przejazd wykorzystując do tego sprzęt i pracownika Przedsiębiorcy.
W związku z powyższym, zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego wskazany w petitum skargi należy uznać za pełni zasadny i w konsekwencji prowadzący do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w całości. Taki wniosek składa zatem Skarżący opierając się na omówionym uchybieniu organu II instancji.
Niezależnie od powyższego, strona skarżąca podnosi, że organ II instancji powielił w wydanej przez siebie decyzji błąd organu I instancji oraz inspektora przeprowadzającego kontrolę polegający na uznaniu przewożonego ładunku za odpad. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt. 6 ustawy o odpadach za odpad uznaje się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Ładunek z kolei stanowił jedynie urobek z wykonanych robót ziemnych, który następnie miał służyć jako materiał budowlany wykorzystywany do budowy pasa startowego lotniska. Powyższe wynika wprost z umowy, aneksu, zlecenia. Organ II instancji całkowicie zignorował ten fakt i bezpodstawnie uznał, że materiał ten stanowi odpad inny niż niebezpieczny o kodzie 17 05 04 wskazany w Rozporządzeniu w żaden sposób tego nie wykazując.
Sam fakt wpisu Przedsiębiorcy do Rejestru, który umożliwia mu przewóz odpadów o tym nie świadczy.
Powyższe przeoczenie stało się podstawą do dalszych naruszeń prawa przez Głównego Inspektora. W konsekwencji uznania urobku za odpad, organ II instancji błędnie przyjął, że w stosunku do transportu będą mieć zastosowanie przepisy dotyczące przewozu odpadów, w tym w szczególności wymogi z art. 27 ust. 1, 6 i 7 ustawy o odpadach w zw. z § 9 ust. 1-5 Rozporządzenia MŚ dotyczące odpowiedniego oznakowania pojazdu je transportującego, czy też sposobu ich transportowania, czyli art. 24 ust. 1 i 7 ustawy o odpadach. w zw. z §5 ust. 1 Rozporządzenia MŚ, a także konieczności posiadania odpowiedniego dokumentu potwierdzającego rodzaj przewożonych odpadów zgodnie z §8 ust. 1 i 2 Rozporządzenia MŚ. Takie rozumowanie z kolei, bezpodstawnie prowadziło do konstatacji, iż przepisy te zostały naruszone przez Skarżącego, w związku z czym konieczne jest nałożenie na niego administracyjnych kar pieniężnych na podstawie: (i) art. 92a ust. 1 i 3 u.t.d. w zw. z l.p. 4.7 Załącznika nr 3 do u.t.d., (ii) art. 92a ust. 1 i 3 u.t.d. w zw. z l.p. 4.8 Załącznika nr 3 do u.t.d. oraz (iii) art. 92a ust. 1 i 3 u.t.d. w zw. z l.p. 4.11 Załącznika nr 3 do u.t.d.
W związku z powyższym, zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego wskazane w pkt. 1.1 - 1.7 petitum należy uznać za w pełni zasadne.
Wskazał, że Organ II instancji niezasadnie nie zastosował przepisu art. 92c ust. 1 pkt.1 u.t.d. nakazującego umorzenie wszczętego postępowania administracyjnego. Jako przepis szczególny w stosunku do art. 189f kpa, ma on zastosowanie w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Do takiego wniosku należało właśnie dojść analizując niniejszy stan faktyczny. Jak Skarżący podnosił składając wyjaśnienia i przedkładając umowę oraz aneks, w czasie kontrolowanego przejazdu kierowca został outsourcowany, a samochód został wynajęty podmiotowi trzeciemu, tj. H. To z kolei prowadzi do konstatacji, że znajdowali się oni wówczas pod zarządem i w ramach odpowiedzialności podmiotu trzeciego, w związku z czym Skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których Przedsiębiorca nie mógł przewidzieć.
To z kolei w konsekwencji spowodowało niesłuszne nałożenie na niego kary administracyjnej, gdyż na mocy art. 92c ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 92a ust. 1 i 3 u.t.d. w zw. z l.p. 4.7 Załącznika nr 3 do u.t.d. (w stosunku do pierwszej administracyjnej kary pieniężnej), art. 92c ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 92a ust. 1 i 3 u.t.d. w zw. z l.p. 4.8 Załącznika nr 3 do u.t.d. (w stosunku do drugiej administracyjnej kary pieniężnej) oraz art. 92c ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 92a ust. 1 i 3 u.t.d. w zw. z l.p. 4.11 Załącznika nr 3 do u.t.d. (w stosunku do trzeciej administracyjnej kary pieniężnej) organ II instancji powinien umorzyć postępowanie. Do nałożenia tych kar nie wystarcza ustalenie stanu obiektywnej bezprawności, rozumianego jako naruszenie powszechnie obowiązujących norm prawnych. Konieczne jest jeszcze wykazanie przez organ, że kontrolowany podmiot owo naruszenie mógł przewidzieć. To na organie spoczywa ciężar dowodu i obowiązek dowiedzenia tejże okoliczności. Niedopuszczalne jest przerzucanie ciążącego na organie administracji publicznej obowiązku na stronę postępowania. W ocenie Przedsiębiorcy, organ II Instancji nie wskazał, w jaki sposób właściciel kontrolowanego pojazdu mógł i powinien był się zachować, jakie obowiązywały go reguły ostrożności, czy też według jakich kryteriów ustalił właściwy w sprawie miernik należytej staranności, nie ustalił również rzeczywistego sposobu postępowania przedsiębiorcy, na którego nałożył karę. Uzasadnienie decyzji organu II instancji, zawiera zatem swoiste domniemanie winy, a taka konstrukcja jest niedopuszczalna w świetle art. 93a - 93c u.t.d. i tym samym sprzeczna z ich treścią oraz intencją ustawodawcy.
W związku z powyższym, zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego wskazane w pkt. 1.8 - 1.10 petitum skargi należy uznać za w pełni zasadne.
Co więcej, powyższe rozważania nieodłącznie związane są z prawidłowym działaniem organu w sferze gromadzenia i przeprowadzania zebranych w sprawie dowodów. W analizowanym przypadku nie sposób jednak uznać, aby organ II instancji działał zgodnie z zasadami przewidzianymi przez kpa. Organ złamał przede wszystkim normę art. 7 kpa, poprzez brak działania mającego na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. Uznał bowiem, że Skarżący nie wykazał swojej współpracy z H. w przedmiocie udostępnienia jej kontrolowanego pojazdu, podczas gdy, jak już wskazywano. Przedsiębiorca wyraźnie wskazał to w odwołaniu od decyzji i składanych wyjaśnieniach, jednocześnie podkreślając, źe były to uzgodnienia ponadkontraktowe, opierające się na obowiązującej umowie i aneksie, które to dokumenty przedłożył na ten fakt.
Powyższe spowodowało dodatkowo naruszenia art. 8 § 1 kpa poprzez działanie powodujące utratę zaufania do władzy publicznej, kierując się stronniczością w stosunku do Strony oraz art. 77 § 1 kpa poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego w tym zakresie. Przede wszystkim jednak spowodowało to ustalenie stanu faktycznego w sposób niezgodny z literą prawa, co skutkuje brakiem możliwości wydania w tym stanie rzeczy prawidłowej decyzji administracyjnej. W postępowaniu administracyjnym, wydanie prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji w każdym przypadku powinno bowiem poprzedzać dokładnie ustalenie i rozważenie stanu faktycznego sprawy, stosownie do art. 7 k.p.a., art. 8 §1 k.p.a., art. 77 §1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. Obowiązek przeprowadzenia całego postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności spoczywa na organie i nie może być przerzucony na stronę. Ciężar dowodu na mocy art. 77 §1 kpa obciąża organ administracyjny. Jeżeli strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, organ ma obowiązek z własnej inicjatywy go uzupełnić. Zaniechanie przez organ podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem. Co więcej, realizacja zasady prawdy obiektywnej wymaga, by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowolne należy traktować zatem ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (tj. w zgodzie z art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (tj. w zgodzie z art. 77 §1 kpa.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków koniecznych do jednoznacznego wyjaśnienia okoliczności sprawy, jako warunku niezbędnego wydania rozstrzygnięcia o przekonującej treści. Biorąc pod uwagę podniesione przez Skarżącego uchybienia procesowe w sferze gromadzenia i przeprowadzania dowodów przez organ II instancji w niniejszej sprawie, nie sposób uznać, że dokonane przez Głównego Inspektora ustalenia faktyczne są pozbawione dowolności, a zatem także, że wydana na ich podstawie zaskarżona decyzja jest prawidłowa i zgodna z literą prawa.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259, dalej w skrócie "ppsa") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności).
Spór w niniejszej sprawie dotyczy oceny, czy transportowany przez kierowcę skarżącego w dniu 6 maja 2021 r. ładunek w postaci gleby, ziemi, kamieni z wykopu jest odpadem w rozumieniu ustawy o odpadach gdyż przesadza to o tym czy ich transport musi odbywać się zgodnie ze stosownymi wymaganiami, w tym odpowiednim oznakowaniem środka transportu (art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach), ponieważ naruszenie przepisów o przewozie odpadów podlega karze pieniężnej, określonej przez ustawodawcę w załączniku nr 3 - l.p.4.4.8. do utd.
Zgodnie z art. 3 pkt 6 ustawy o odpadach, odpadem jest każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. W piśmiennictwie zauważono, że zdefiniowanie pojęcia "odpady" nie jest sprawą prostą, a to ze względu na konstrukcję tego pojęcia i odwoływanie się przez prawodawcę do kryteriów subiektywnych, przy czym kluczowe znaczenie ma tu pojęcie "pozbywanie się odpadów". Ono bowiem odróżnia odpady od innych substancji i przedmiotów (B. Rakoczy i. K. Karpus (w:) B. Rakoczy (red.) Ustawa o odpadach. Komentarz. Komentarz do art. 3 i cytowana tam literatura; Lex). Opisane stanowisko w zakresie ww. definicji Sąd w pełni podziela.
Jest poza sporem, że w kontrolowanym samochodzie w dniu 6 maja 2021 r. był ładunek w postaci gleby, ziemi, kamieni z wykopu o kodzie 17 05 04.
Wynika to z ustaleń kontroli, podpisanego przez kierowcę protokołu kontroli nr [...].
Zasadnicze znaczenie ma zatem ustalenie, czy przewożony ładunek mógł zostać uznany za odpad. Tylko w takim przypadku można bowiem nałożyć karę pieniężną, jeżeli miało miejsce transportowanie odpadów, ale nie zostały spełnione wymagania dotyczące ich transportu.
Problematyka kwalifikacji danej substancji jako odpadu była analizowana m.in. przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej jako TSUE). TSUE w uzasadnieniu wyroku z 14 marca 2019 r., C-399/17 (Dz.U. UE. C. 2019/155/5) w sprawie ze skargi Komisji Europejskiej przeciwko Republice Czeskiej, wskazał, że dana substancja jest odpadem nie ze względu na swój charakter, ale ze względu na zamiar lub obowiązek usunięcia tej substancji przez jej posiadacza, a więc ze względu na wolę posiadacza lub ustawodawcy. Opierając się na swoim wcześniejszym orzecznictwie TSUE powtórzył stanowisko, że skład chemiczny danej substancji może co najwyżej stanowić wskazówkę co do tego, że ma ona charakter odpadu, zaś zagrożenia stwarzane przez daną substancję dla środowiska naturalnego lub zdrowia ludzkiego nie mają decydującego wpływu na jej kwalifikację jako odpadu (por. także wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 2058/17).
Przenosząc powyższe na grunt badanej sprawy stwierdzić należy, że przewożony w dniu kontroli 6 maja 2021 r. ładunek w postaci gleby, ziemi, kamieni z wykopu przez kierowcę skarżącego stanowił odpad w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy o odpadach. Już z samego opisu przewożonego towaru, wynika, że należy zakwalifikować go jako odpad w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy o odpadach, skoro odpad, to każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Jak bowiem wyjaśniono w uwagach wprowadzających kluczowe znaczenie ma tu pojęcie "pozbywanie się odpadów".
Skarżący przedsiębiorca nie wskazał na żadne okoliczności wyłączające powyższe ustalenia. Co prawda postępowanie dowodowe jest tak skonstruowane, że ciężar dowodu spoczywa na organie, jednakże strona nie może pozostawać bierna, zwłaszcza jeśli twierdzi przeciwnie niż organ. Powinna wykazać się aktywnością w dowodzeniu swoich racji. Na uwarunkowanie to zwraca zresztą uwagę orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, które akcentuje, że generalną zasadą postępowania dowodowego jest to, że każdy, kto z faktów wyprowadza dla siebie konsekwencje prawne, obowiązany jest fakty te udowodnić (por.: wyroki NSA z 20 sierpnia 2014 r. sygn. akt II FSK 2104/12., czy z 27 sierpnia 2013 r. sygn. akt II FSK 2609/11.). Organ nie jest więc zobowiązany do prowadzenia postępowania dowodowego w nieskończoność, a tylko do momentu zgromadzenia wystarczającego materiału w sprawie tj. uzyskania pewności w zakresie stanu faktycznego sprawy. Zasady te nie mają jednak charakteru bezwzględnego. Bezwzględne ich stosowanie prowadziłoby do faktycznej niemożności ukończenia postępowania z obawy przed pominięciem jakiegoś dowodu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt I FSK 180/11).
Przepis art. 24 ust. 1 ustawy o odpadach reguluje problematykę transportu odpadów. Transport odpadów odbywa się zgodnie z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, w szczególności w sposób uwzględniający właściwości chemiczne i fizyczne odpadów, w tym stan skupienia, oraz zagrożenia, które mogą powodować odpady, w tym zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 7. Na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach została wydana delegacja ustawowa, na podstawie której minister właściwy do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu oraz ministrem właściwym do spraw żeglugi śródlądowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania dla transportu odpadów. Na podstawie § 9 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów (Dz.U. 2016, poz. 1742) środki transportu odpadów stanowiące pojazd albo zespół pojazdów w rozumieniu ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 988, ze zm.) oznacza się tablicą: 1) koloru białego o wymiarach 400 mm szerokości i 300 mm wysokości; 2) na której umieszcza się napis "ODPADY" naniesiony wielkimi literami koloru czarnego o wysokości minimum 100 mm i szerokości linii minimum 15 mm. Oznakowanie umieszcza się w widocznym miejscu z przodu środka transportu, na jego zewnętrznej powierzchni. Oznakowanie powinno być czytelne i trwałe, w tym odporne na warunki atmosferyczne. Wzór oznakowania środków transportu odpadów określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.
Bezsprzecznie zatem, skoro jak ustalono powyżej, przedsiębiorca dokonywał przewozu odpadów w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach, środek transportu odpadów powinien zostać oznakowany tablicą, o której mowa w § 9 ww. rozporządzenia. Takiego oznakowania pojazd jednak w dniu kontroli nie posiadał, co również jest bezsporne. Natomiast ustawodawca przewidział sankcje administracyjnoprawne w postaci administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie przepisów o przewozie odpadów.
Zdaniem Sądu prawidłowo została też nałożona kara pieniężna za niewprowadzenie danych do karty kierowcy (brak 19 wpisów) w wysokości 950,00 zł. Jak również kara za niezgłoszenie organowi udzielającemu licencji zmiany danych przewoźnika drogowego.
W związku z powyższym w badanej sprawie organy prawidłowo wymierzyły skarżącemu karę następująco:
za pierwsze naruszenie, na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z l.p. 4.7 Załącznika nr 3 do u.t.d., karę 10.000,00 zł;
za drugie naruszenie, na na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z l.p. 4.8 Załącznika nr 3 do u.td., karę 10.000,00 zł;
za trzecie naruszenie, na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z l.p. 4.11 Załącznika nr 3 do u.t.d., karę 10.000,00 zł;
za czwarte naruszenie, na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z l.p. 6.3.8 Załącznika nr 3 do u.t.d., karę 50,00 zł za każdy przypadek (wpis), niespełnienia wprowadzenia danych na wykreskówkę lub kartę kierowcy tj. łącznie karę 950,00 zł;
za piąte naruszenie, na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z l.p. 1.5 Załącznika nr 3 do u.t.d., karę 800,00 zł za niezgłoszenie zmian do posiadanej licencji;
Mając na uwadze treść art. 92a ust. 3 u.t.d. wymierzono łącznie karę administracyjną w wysokości 12.000,00 zł.
Kontrolując wysokość wymierzonej kary Sąd stwierdził, że organy uczyniły zadość obowiązującym w tej mierze przepisom prawa. Stosownie do art. 93 ust. 1 utd karę pieniężną, o której mowa w art. 92a ust. 1 i 3, art. 92d oraz art. 92e, nakłada, w drodze decyzji administracyjnej, właściwy ze względu na miejsce wykonywanej kontroli organ, którego pracownicy lub funkcjonariusze stwierdzili naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, z uwzględnieniem ust. 4-6. Zgodnie z art. 92a ust. 1 utd podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 w zw., z art. 92a ust. 1 i 3 oraz zał. Nr 3 do utd . Sąd zauważył, że GITD rozważył możliwość zastosowania tego przepisu w stosunku do skarżącego przedsiębiorcy. Uznał jednak, a Sąd w pełni podziela to stanowisko, że dyspozycja tego przepisu nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie. Powołany przepis zawiera przesłanki wyłączające odpowiedzialność podmiotu dokonującego naruszeń. Jak podnosi się w orzecznictwie do tego, by uwolnić się od odpowiedzialności, podmiot wykonujący przewozy musi wykazać okoliczności wskazujące, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć (obie przesłanki spełnione muszą być kumulatywnie). Tylko wówczas postępowania w sprawie nałożenia kary nie wszczyna się, a wszczęte umarza (zob. np. wyrok WSA w Białymstoku z 14.11.2019 r. sygn. akt III SA/Bk 622/19, publ.). Nawet w sytuacji, gdy naruszenie wynika z zawinionego działania kierowcy, którym posługuje się przedsiębiorca przy wykonywaniu transportu drogowego, a nie jest wynikiem nadzwyczajnych, niemożliwych do przewidzenia okoliczności, na które przedsiębiorca nie ma wpływu, wyłączenie odpowiedzialności tego przedsiębiorcy nie może mieć miejsca, albowiem prowadziłoby to w istocie do możliwości każdorazowego uniknięcia sankcji przez ten podmiot za błędy w szkoleniu, nadzorze i doborze pracowników (por. wyrok WSA z dnia 24.10.2019 r. sygn. akt III SA/Gd 529/19, CBOSA).
Słusznie zatem podnosi GITD, że przedsiębiorca nie ma wpływu na powstanie naruszenia w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do powstania naruszenia. W szczególności, sytuacja taka może mieć miejsce, jeżeli do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego dochodzi z powodu siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący przewozy nie był w stanie się przeciwstawić. Brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń lub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy przy uwzględnieniu wiedzy, umiejętności i doświadczenia nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń z uwagi na ich nadzwyczajny charakter. W badanej sprawie skarżący nie wykazał żadnych okoliczności, ani dowodów na poparcie swoich twierdzeń, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 kpa w zw., z naruszeniem art. 92c ust. 1 pkt 1 w zw., z art. 92a ust. 1 i 3 oraz zał. Nr 3 do utd, poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego co do umowy współpracy strony z H. w przedmiocie udostępnienia kontrolowanego pojazdu Sąd w tej kwestii podzielił stanowisko organu tj. sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i takich rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem, a jednocześnie zapewniać przedsiębiorcy stałą i bieżącą kontrolę przestrzegania obowiązków przez kierowców nałożonych na nich przez pracodawcę i przepisy prawa obowiązków. Akceptacja poglądu przeciwnego prowadziłaby do trudnych do zaaprobowania skutków, tj. przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej w jej najbardziej ryzykownym wymiarze z przedsiębiorcy na jego kierowców.
W tej sytuacji nieuzasadnione okazały się wszystkie zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 8 § 1, 77 § 1 kpa). W ocenie Sądu organy przeprowadziły wystarczające postępowanie dowodowe, pozwalające na zakwalifikowanie spornego ładunku jako odpadów. Organy ustalenia te oparły na zgromadzonym materiale dowodowym, w szczególności: wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 6 maja 2021 r., podpisanego przez kierowcę protokołu kontroli nr [...].wyjaśnieniach kierowcy. Nadto materiał dowodowy został zgromadzony zgodnie z obowiązującymi w tej mierze postanowieniami art. 7 i 77 kpa. Kontrolowana decyzja zawiera również kompletne, spójne i spełniające wymogi art. 107 § 3 kpa uzasadnienie, pozwalające na prześledzenie procesu myślowego organu je sporządzającego. Organ ocenił również zgromadzony materiał zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, a jego wnioski mają oparcie w materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy. Strona miała także zapewniony czynny udział na każdym etapie postępowania.
Na koniec odnosząc się do zarzutu współpracy skarżącego z H. w przedmiocie udostępnienia jej kontrolowanego pojazdu czyli uczynnienia niewłaściwego podmiotu stroną postępowania, w ocenie Sądu należy przyznać rację organom, że strona skarżąca nie wykazała zakresu udziału stron w przedłożonej kopii umowy zlecenia z dnia 30 kwietnia 2021 r zawartej między skarżącą, a H. oraz skarżąca nie przedstawiła dokumentacji "outsourcowania" kierowcy i wynajęcia pojazdu.
W związku z powyższym Sąd uznał, iż skarżąca nie wskazała w postępowaniu administracyjnym żadnych okoliczności, ani dowodów na poparcie swoich twierdzeń, pozwalających na przyjęcie odmiennej niż ustalona wersji stanu faktycznego. Nie można w szczególności dopatrywać się przekroczenia zakresu swobodnej oceny dowodów w tym, że organ uznał za wiarygodne dowody przemawiające przeciwko twierdzeniom strony postępowania. Jeśli chodzi natomiast o zarzut dalej idący, jakim jest nieposiadanie przez skarżącego statusu strony, a więc skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie, Sąd nie dopatrzył się w materiałach sprawy okoliczności, które mogłyby ten zarzut potwierdzić. Nie znajduje on w szczególności oparcia w dodatkowych dowodach przedłożonych sądowi administracyjnemu w postaci umowy zlecenia z dnia 30 kwietnia 2021 r.
W przedmiotowej sprawie wobec jasnego brzmienia art. 27 ust. 7 ustawy o odpadach, § 9 rozporządzenia wykonawczego do ustawy, jak i art. 92a ust. 1 utd., stwierdzony przez organ brak tablicy "ODPADY" świadczy o niespełnieniu przez przedsiębiorcę wymagań w zakresie wyposażenia i oznakowania pojazdu w związku z przewozem określonej kategorii towaru, co musiało skutkować nałożeniem kary. Podsumowując, po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu. Decyzja znajduje bowiem podstawy w prawie materialnym, jej wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym i zebrano pełny materiał dowodowy niezbędny do rozstrzygnięcia sprawy.
W tym stanie sprawy Sąd na zasadzie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.