III SA/GL 874/24

III SA/Gl 874/24 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-03-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-10-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Machcińska /sprawozdawca/
Magdalena Jankiewicz /przewodniczący/
Małgorzata Herman
Symbol z opisem
6063 Opłaty eksploatacyjne
Hasła tematyczne
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Sygn. powiązane
II GSK 1896/25 - Postanowienie NSA z 2025-11-04
Skarżony organ
Urząd Górniczy
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 280 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Protokolant Starszy Referent Weronika Leśniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2025 r. sprawy ze skargi J. P. na Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 października 2022 r., sygn. akt III SA/Gl 215/22 postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę w wysokości 376,00 zł (słownie: trzysta siedemdziesiąt sześć złotych).
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 10 października 2022 r., wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 215/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę J. P. (dalej: "skarżący") na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z dnia 10 grudnia 2021 r. nr PR.543.7.2017 ldz.37800/12/2021/TM. Wyrok ten został zaskarżony do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z dnia 23 stycznia 2024 r. NSA oddalił skargę kasacyjną (sygn. akt II GSK 576/23, k. 122).
Pismem z dnia 10 października 2024 r. skarżący wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyżej powołanym wyrokiem. Skarżący wskazał na podstawę wznowienia zawartą w art. 271 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej: "p.p.s.a.". Zarzucił, że w składzie Sądu uczestniczyły osoby nieuprawnione – sędziowie nieprawidłowo powołani na stanowisko.
Uprawdopodobniając zachowanie terminu, skarżący wskazał, iż "świadomość uczestniczenia w składzie orzekającym sędziów nieprawidłowo powołanych uświadomił sobie w wyniku innego postępowania w którym składzie uczestniczyli ci sami sędziowie".
Na rozprawie w dniu 17 marca 2025 r. skarżący podniósł, że czuje się nieszanowany przez własne Państwo. Został oskarżony o kradzież piasku z własnego stawu przez osobę skazaną prawomocnym wyrokiem za kradzież piasku w tym stawie, popełnioną, zanim został jego właścicielem. Stwierdził również, że został pozbawiony prawa do uczciwego procesu z uwagi na zasiadanie w składzie sądzącym Sędziów, którzy uzyskali stanowiska w procedurze z udziałem tak zwanej "NEO KRS".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W rozpoznawanej sprawie jako podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego skarżący wskazał art. 271 pkt 1 p.p.s.a.
Zdaniem skarżącego w składzie sądu uczestniczyły 3 osoby, które zostały nieprawidłowo powołane na stanowisko sędziego na podstawie wniosku Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3).
W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 271 pkt 1 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności:
- jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia (pkt 1);
- jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe (pkt 2).
Skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia (art. 277 p.p.s.a.).
Co do terminu do wniesienia skargi skarżący stwierdził, że jest on zachowany, gdyż o statusie Sędziów biorących udział w wydaniu wyroku o sygn. akt III SA/Gl 215/22 dowiedział się w wyniku innego postępowania, w którym składzie uczestniczyli ci sami Sędziowie.
Stanowiska tego Sąd jednak nie podziela. W wyniku analizy akt sądowych Sąd stwierdził, że o podstawie wznowienia, skarżący dowiedział się w dniu doręczenia pełnomocnikowi skarżącego zawiadomienia o rozprawie, tj. 7 września 2022 r. (k. 61), w którym poinformowano o składzie rozpoznającym sprawę. Jako przewodniczącego wskazano sędziego WSA Dorotę Fleszer, jako sędziego sprawozdawcę wskazano sędziego WSA Adama Gołucha oraz jako członka składu wskazano asesor WSA Aleksandrę Żmudzińską.
Trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania zgodnie z art. 83 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 112 zdanie pierwsze ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r., poz. 1061) upłynął 7 grudnia 2022 r. Natomiast skargę o wznowienie postępowania wniesiono pismem z dnia 10 października 2024 r., nadanym w placówce pocztowej w dniu 11 października 2024 r., czyli z uchybieniem ustawowego terminu.
Skoro skargę o wznowienie postępowania wniesiono z uchybieniem terminu do jej wniesienia, Sąd w pkt 1 sentencji odrzucił ją na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a.
W pkt 2 sentencji Sąd na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł o kosztach postępowania, zwracając skarżącemu kwotę w wysokości 376 zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi o wznowienie postępowania.
W tej sprawie skargę odrzucono na rozprawie, jednak w ocenie Sądu zawarte w art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zastrzeżenie "do dnia rozpoczęcia rozprawy" dotyczy tylko umorzenia postępowania w związku z cofnięciem pisma. Sąd jest natomiast zobligowany do zwrotu stronie całego uiszczonego wpisu od pisma odrzuconego, niezależnie od tego, czy odrzucenie pisma nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, czy na rozprawie.
Jest oczywiste, że zwrot "do dnia rozpoczęcia rozprawy" odnosi się do pisma cofniętego. Poprzestanie na literalnej wykładni art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. budzi jednak wątpliwości, czy ten zwrot dotyczy również pisma odrzuconego, a więc tej części przepisu, która została zawarta przed spójnikiem alternatywnym "lub". Wobec tego, dla dokonania właściwego wyboru możliwości interpretacyjnej opartej na wykładni językowej, należy skorzystać z argumentów zaczerpniętych z metod wykładni pozajęzykowych, tj. systemowej i celowościowej.
Dlatego Sąd wziął pod uwagę art. 222 p.p.s.a. zgodnie z którym nie żąda się opłat od pisma, jeżeli już z niego wynika, że podlega ono odrzuceniu. Z tej regulacji wynika zatem wniosek, że pobranie wpisu powinno każdorazowo obligować Sąd do zwrotu wpisu w przypadku odrzucenia skargi i to nawet gdyby miało to nastąpić orzeczeniem NSA wydanym na podstawie art. 189 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1236/16). Interpretacja art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powinna zatem uwzględniać inny przepis, dotyczący obowiązku ponoszenia opłaty od pisma odrzucanego, aby istotne w tej mierze regulacje były spójne i konsekwentne.
Po drugie, trzeba dostrzec, że cofnięcie skargi, to czynność dyspozycyjna strony. Jest rozumiana jako wyraz przyznanego jej prawa do rozporządzalności skargą i w pełni zależy od woli skarżącego, który samodzielnie decyduje kiedy - przed rozprawą, czy w jej trakcie - tego dokona. Z kolei odrzucenie skargi jest rozstrzygnięciem podejmowanym autorytatywnie przez Sąd, który decyduje także, czy uczynić to na posiedzeniu niejawnym (a więc przed rozprawą), czy po przeprowadzeniu rozprawy. Stosownie bowiem do art. art. 90 § 2 p.p.s.a. sąd może wyznaczyć rozprawę także wówczas, gdy sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
W tej sytuacji, uzależnianie zwrotu wpisu w razie, całkowicie zależnego od woli strony, cofnięcia skargi do dnia rozpoczęcia rozprawy, o której strona jest zawiadamiana z odpowiednim wyprzedzeniem (art. 91 § 2 p.p.s.a.) jest racjonalne. Natomiast nieprzystające do art. 222 p.p.s.a., jak również niecelowe, byłoby takie uzależnienie w odniesieniu do odrzucenia skargi, które nie zależy od woli strony, lecz wyłącznie od oceny prawnej Sądu, bazującej na kryteriach obiektywnych, odnoszonych do momentu jej złożenia (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 16 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 279/20) .