III SA/Gl 86/26

III SA/Gl 86/26 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2026-06-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-01-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch
Dorota Fleszer
Krzysztof Wujek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1836
poz. 19.4
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
Dz.U. 2025 poz 277
art. 235 (1)
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Adam Gołuch, Protokolant Specjalista Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi T Sp. z o.o. w S. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 27 listopada 2025 r. nr NS-HP.2332.2.28.2025 w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Uzasadnienie
T. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej jako "Skarżąca") zaskarżyła decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego ("organ II Instancji" lub "organ odwoławczy") z 27 listopada 2025 r. o numerze NS-HP.2332.2.28.2025. Decyzją tą Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. ("organ I instancji “) z 27 czerwca 2025 r., nr [...], stwierdzającą u J. S. chorobę zawodową - przewlekłą chorobę układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy - przewlekłe zapalenie okołostawowe barku, wymienioną w pozycji 19/4 wykazu chorób zawodowych.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, postępowanie w sprawie zostało wszczęte 21 sierpnia 2024 r. na wniosek J. S., który otrzymał od lekarza skierowanie na badania w związku z podejrzeniem choroby zawodowej. W toku postępowania ustalono przebieg pracy zawodowej J. S. u poszczególnych pracodawców poczynając od 1 września 1981 r., w tym u Skarżącej od 1 kwietnia 1996 r. do chwili wydania decyzji. Określono stanowiska, jakie zajmował i sposób wykonywania obowiązków pracowniczych. Ustalenia te zawarto w Kartach oceny narażenia zawodowego sporządzonych w dniach 16-17 września 2024 r. oraz 20 września 2024 r. Ustalono w ten sposób, że wykonując czynności zawodowe od 1982 r. do nadal J. S. obciążał obie kończyny górne z możliwością ich przeciążania, w tym przeciążenia obu stawów nadgarstkowych, łokciowych i barkowych.
Orzeczeniem lekarskim z 27 maja 2025 r., nr [...], lekarze Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S. rozpoznali u pracownika przewlekłe okołostawowe zapalenie barku prawego przy jednoczesnym uznaniu, że istnieją podstawy do stwierdzenia z przeważającym prawdopodobieństwem związku przyczynowo-skutkowego między warunkami pracy J. S. a rozpoznanym schorzeniem - przewlekłym zapaleniem okołostawowym barku.
Orzekające w sprawie organy uznały w tych warunkach, że zostały spełnione przesłanki do stwierdzenia choroby zawodowej wynikające z przepisu art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, zgodnie z którym Za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Są to dwie przesłanki. Pierwszą jest stwierdzenie schorzenia występującego w wykazie chorób zawodowych, co miało miejsce. Choroba ta jest wymieniona w poz. 19/4 złącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2022 r., poz.1836, dalej jako "rozporządzenie wykonawcze") zawierającego wykaz chorób zawodowych. Druga polega na możliwości stwierdzenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Również ten warunek został spełniony, co łącznie wynika z orzeczenia lekarskiego z 27 maja 2025 r., wydanego przez lekarzy spełniających warunki z przepisu § 5 rozporządzenia wykonawczego.
W swej skardze Spółka T. zarzuciła orzekającym w sprawie organom:
1) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego przez zaniechanie wyjaśnienia sprawy w sposób wyczerpujący, w szczególności przez pominięcie sprzeczności pomiędzy Kartami oceny narażenia zawodowego a tezami orzeczenia lekarskiego;
2) naruszenie art. 80 k.p.a. przez dowolną (a nie swobodną) ocenę dowodów i aprioryczne przyjęcie, że doszło do narażenia po 1996 r., mimo że materiał urzędowy temu przeczy;
3) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. przez sporządzenie uzasadnienia, które nie odnosi się do istotnych argumentów strony i nie usuwa kluczowych wątpliwości dowodowych;
4) naruszenie § 6 ust. 1, ust. 3 pkt 2 i ust. 5 oraz § 8 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego bez podjęcia czynności uzupełniających;
5) naruszenie art. 235¹ Kodeksu pracy (w zw. z poz. 19.4 wykazu chorób zawodowych) poprzez uznanie choroby zawodowej mimo braku wykazania związku przyczynowego o co najmniej wysokim prawdopodobieństwie oraz mimo braku zachowania wymaganej relacji czasowej pomiędzy narażeniem a ujawnieniem objawów.
Jak wynika z uzasadnienia skargi, najważniejszą kwestią dla Skarżącej jest brak udowodnienia narażenia na chorobę zawodową po roku 1996 przy jednoczesnym "dopasowaniu" orzeczenia lekarskiego. Skarżąca wskazała, że w pierwotnej wersji orzeczenia lekarskiego nr [...] okres narażenia zawodowego ograniczony został do lat 1981-1996. Następnie, już w toku postępowania, do orzeczenia dopisano okres "1996 - do nadal", przy czym uzasadnienie orzeczenia pozostało bez zmian, a dopisek nie został wyjaśniony w sposób gwarantujący weryfikowalność trybu i podstaw ingerencji w dokument. Jakiekolwiek sprostowanie, uzupełnienie lub zmiana dokumentu urzędowego, która dotyczy elementów istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy (takich jak okres narażenia zawodowego), musi spełniać podwyższone standardy formalne: wskazanie podstawy korekty, jej zakresu, daty dokonania oraz osoby dokonującej zmiany. W realiach niniejszej sprawy korekta ta została dokonana w sposób nieczytelny procesowo: bez nowej daty, bez jednoznacznego oznaczenia trybu jej wprowadzenia oraz bez zmiany uzasadnienia orzeczenia, które w dalszym ciągu opiera się na wcześniejszych ustaleniach. Orzeczeniem dotkniętym tymi wadami organ nie powinien czuć się związany.
Kolejny zarzut skargi dotyczy sprzeczności pomiędzy treścią Karty oceny narażenia zawodowego a orzeczeniem lekarskim. Zdaniem Skarżącej Karty oceny narażenia zawodowego sporządzone w toku dochodzenia epidemiologicznego - zawierają ustalenie, iż praca wykonywana w T. Sp. z o.o. nie wymagała długotrwałego utrzymywania kończyn górnych powyżej linii barków pod obciążeniem. Jest to przesłanka centralna dla poz. 19.4 wykazu chorób zawodowych. Mimo to organ przyjął stan faktyczny przeciwny, nie wskazując kontrdowodów ani nie wyjaśniając, dlaczego ustalenia Kart pomija. Tymczasem, zdaniem Skarżącej, konieczne było żądanie dodatkowego uzasadnienia orzeczenia lekarskiego lub wystąpienie do jednostki II stopnia dla usunięcia tych wątpliwości.
Wskazując na te uchybienie postępowania Skarżąca stwierdziła, że nie został ustalony z wysokim prawdopodobieństwem związek pomiędzy warunkami pracy pracownika a stwierdzoną u niego chorobą, a to wyklucza zastosowanie przepisu art. 235¹ Kodeksu pracy tym bardziej, że z poz. 19.4 wykazu chorób zawodowych wynika ograniczenie czasowe, w ramach którego objawy powinny wystąpić po ustaniu narażenia. Objawy choroby u pracownika udokumentowano dopiero po wielu latach od zakończenia spornego narażenia czyli po roku 1996. Ustalenie, jakoby narażenie to trwało jeszcze przez lata 1996 – 2024, nie zostało prawidłowo przeprowadzone.
Ostatni zarzut skargi dotyczy uzasadnienia zaskarżonej decyzji, która ma nie spełniać wymogów z art. 107 § 3 k.p.a.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko.
Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Sąd nie podzielił zarzutów skargi o naruszeniu zasad postępowania z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., które sprowadzają się do nieustalenia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz wadliwej oceny materiału dowodowego.
Związek pomiędzy warunkami pracy, w tym przypadku sposobem wykonywania pracy, czyli narażeniem zawodowym, o jakim mowa w przepisie art. art. 235¹ k.p. a chorobą zawodową wymaga dwojakich ustaleń. W pierwszej kolejności ustaleń dotyczących sposobu wykonywania pracy i te ustalenia zostały w postępowaniu przyjęte. Zawarte są w Kartach oceny narażenia zawodowego, tej z 20 września 2024 r. oraz z 16-17 września 2024 r. Stwierdzono w nich, że należy przyjąć z dużym prawdopodobieństwem, że Pan J. S. mógł okresowo obciążać obie kończyny górne w stawach barkowych z możliwością ich przeciążenia podczas wykonywania napraw podwozi w kanale samochodowym - czynności te wymagały unoszenia rąk powyżej linii barków z użyciem siły, a także podczas wykonywania remontów maszyn produkcyjnych. Ponadto, Pan J. S. wykonując prace związane z demontażem, montażem, usuwaniem awarii oraz transportem maszyn, urządzeń i elementów m. in. o dużych gabarytach oraz skrobaniem wymagające użycia siły obu rąk, docisku, oraz wykonania ruchów zaginania, prostowania (w płaszczyźnie poziomej i pionowej), skręcania, a także ruchów powtarzalnych wymagających precyzji ruchów obciążał i obciąża obie kończyny górne z możliwością ich przeciążania, w tym obu stawów nadgarstkowych, łokciowych, barkowych. Jednak powyższe czynności nie wymagały konieczności długotrwałego utrzymywania obu rąk powyżej linii barków pod obciążeniem. Opisowi temu towarzyszy wykaz konkretnych czynności wykonywanych przez pracownika na poszczególnych stanowiskach pracy. Ustalenia te zostały przyjęte na podstawie wywiadu u pracodawcy, przesłuchania zainteresowanego pracownika i dokumentacji dotyczącej jego pracy zawodowej. Karty oceny narażenia zawodowego znajdują się w aktach, były dostępne dla Skarżącej w toku postępowania, nie były przez nią kwestionowane.
W drugiej kolejności należy ocenić, czy tak opisany sposób wykonywania pracy pozwala na stwierdzenie bezsporne lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba wstępująca u pracownika jest wynikiem narażenia zawodowego. Ocena tej kwestii należy do lekarzy orzeczników. W orzeczeniu lekarskim nr [...] lekarze orzecznicy przyjęli, że przedstawiony im sposób wykonywania pracy przez pracownika pozwala na stwierdzenie z wysokim prawdopodobieństwem, że stwierdzona u niego choroba jest wynikiem narażenia zawodowego. Orzeczenie to wydali przy uwzględnieniu opisu sposobu wykonywania pracy przedstawionego im przez organ sanitarny.
Słuszność ma Skarżąca gdy twierdzi, że organ Inspekcji Sanitarnej nie jest bezwzględnie związany opinią lekarzy orzeczników, ale żeby ją zakwestionować lub uznać za niewystarczającą do wydania decyzji musi mieć ku temu podstawy, a takowych nie było.
Dochodzimy zatem do kwestii, którą Spółka określiła jako zasadniczą oś sporu, czyli okresu narażenia zawodowego. Jest prawdą, że w orzeczeniu lekarskim przyjęto początkowo, że okres narażenia zawodowego trwał do 1996 r., a następnie zapis ten został uzupełniony przez dodanie, że trwa do nadal, czyli obejmuje również okres zatrudnienia w skarżącej Spółce. Sąd podziela stanowisko organu, że nie ma tu żadnych uchybień procesowych, które mogłyby mieć wpływ na wynika sprawy. To sprostowanie lub uzupełnienie orzeczenia lekarskiego, jak by je nazywać, zostało dokonane przez te same osoby, które sporządziły orzeczenie, zostało przez nie podpisane z wyraźnych wytłumaczeniem, że była to pomyłka, bo orzeczenie wydano przyjmując, że narażenie zawodowe pracownika trwało również po 1996 r. Orzeczenie lekarskie nie jest aktem, którego poprawienie lub uzupełnienie wymagałoby zachowania wymogów procesowych, jak w przypadku wyroku, decyzji, czy postanowienia. Zresztą formułując swe zarzuty w tym kierunku Skarżąca nie wskazała, z czego czerpie podstawy prawne do swych twierdzeń.
Sąd nie podzielił w ten sposób zarzutu o niezgodności pomiędzy ustaleniami wynikającymi z Kart narażenia zawodowego a orzeczeniem lekarskim, co czyni bezzasadnym następny zarzut o tym, że upływ czasu od ustania na narażenie zawodowego do czasu wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych jest zbyt długi by można fakty te połączy stwierdzeniem istnienia choroby zawodowej (pkt 19.4 załącznika do rozporządzenia wykonawczego). Skoro narażenie zawodowe nie ustało z 1996 r., tylko trwało do chwili wydania decyzji przez organ I instancji, to zarzut ten jest chybiony.
Nie było też, zdaniem Sądu, podstaw do zastosowania w postępowaniu § 6 ust. 1, ust. 5 oraz § 8 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego czyli podjęcia czynności uzupełniających (nawiasem mówiąc, wymieniony w skardze § 6 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego został uchylony z dniem 15 lipca 2021 r.). Zgodnie z § 6 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego Jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji, o której mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie. Najwyraźniej lekarze orzecznicy uznali, że zakres informacji zawartych w przekazanej im przez organ sanitarny dokumentacji jest wystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego i równocześnie, że nie było podstaw do zastosowania przepisu § 8 ust. 2 i zwrócenia się przez organ sanitarny do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację.
Wobec takiej oceny naruszenia przepisów postępowania uznać należało, że również zarzut naruszenia prawa materialnego – art. 235¹ k.p. przez jego wadliwe zastosowanie jest nieuzasadniony. Nie ma sporu co do wykładni tego przepisu prawa, a przesłanki jego zastosowania, o czym Sąd już się wypowiedział, zostały ustalone w sposób prawidłowy.
W ostateczności Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Zaskarżona decyzja odpowiada jego wymogom. Organ przedstawił w niej podstawy faktyczne i prawne rozstrzygnięcia. Ustosunkował się do zawartych w odwołaniu zarzutów. Decyzja została uzasadniona wyczerpująco. Treść uzasadnienia decyzji pozwala Sądowi na kontrolę jej legalności.
Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 r., poz. 143)