III SA/KR 972/20

III SA/Kr 972/20 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2021-02-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-08-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna
Janusz Kasprzycki /sprawozdawca/
Renata Czeluśniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 2035/21 - Wyrok NSA z 2025-01-15
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
Art. 4  pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87  ust. 1 pkt 1, 92a ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki (spr.) WSA Ewa Michna po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 lutego 2021 r. sprawy ze skargi Spółki B Sp. z o.o. w K (dawniej A Sp. z o.o. w K) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 15 czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala
Uzasadnienie
Uzasadnienie:
Zaskarżoną przez Spółkę A Spółka z o.o. w K (zwanej dalej skarżącą Spółką) decyzją z dnia 15 czerwca 2020 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r., poz. 2140, zwanej dalej ustawą o transporcie drogowym) oraz l.p. 1.5, 1.12, 2.10 i 2.11 załącznika nr 3 do ww. ustawy o transporcie drogowym, Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2019 r. nr [...] o nałożeniu na skarżącą Spółkę kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł.
Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego:
W dniu 31 sierpnia 2019 r. w miejscowości K przy ul. L przeprowadzono kontrolę pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którego kierowcą był A. W. Zatrzymania dokonał funkcjonariusz Policji z Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji. Kierowca wykonywał zarobkowy, okazjonalny przewóz osób w imieniu firmy: A Sp. z o.o. z siedzibą w K przy ul. K lok. [...], posiadającej licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wydaną przez Prezydenta Miasta. W trakcie czynności kontrolnych ustalono, że kierowca wykonywał przewóz pasażerów na trasie z ul. T na ul. L do T w K, za co pobrana została opłata w kwocie 5,56 zł.
Kontrolowany pojazd marki [...] został wyprodukowany w 2018 r. (nie jest pojazdem zabytkowym) i był przystosowany konstrukcyjnie do przewozu 5 pasażerów, a przejazd odbywał się z naruszeniem art. 18 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym. Na bocznych drzwiach z prawej i lewej strony znajdowały się napisy "B", co jest reklamą platformy technologicznej, która łączy kierowców z pasażerami za pomocą aplikacji w smartfonie. Kierowca nie okazał wypisu z licencji bądź zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Kierowca przedstawił jedynie kserokopię wypisu nr l z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Kierowca nie posiadał w pojeździe oryginału wypisu z licencji.
Postępowanie zakończyło się wydaniem przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, jako organu I instancji, decyzji administracyjnej z dnia [...] 2019 r. nr [...] nakładającej na stronę karę pieniężną w wysokości 12.000 zł (słownie: dwanaście tysięcy złotych), zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło:
- wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b ustawy o transporcie drogowym;
- wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu lub zakazów, o którym mowa w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym,
- niewyposażenie kierowcy w dokumenty o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym,
- niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej organowi,
który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca Spółka, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła organowi pierwszej instancji:
- art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącą Spółkę czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej;
- art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego; nie znajdujące oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy ustalenie, że aplikacja o nazwie B jest przedsiębiorstwem przewozowym, które miałby reklamować kierujący kontrolowanym pojazdem;
- art. 5b ustawy o transporcie drogowym w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym polegające na wymierzeniu skarżącej Spółce kary w wysokości 8 000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym;
- art. 92 a ust. 1 i 6 w zw. z Ip. 1.5, 1.12, 2.10 oraz Ip 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącą Spółkę.
Opisaną na wstępie decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał treść przepisów mających zastosowanie w sprawie.
Wskazał, że stosownie do treści Ip. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu lub zakazów, o których mowa w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8.000 zł (słownie: osiem tysięcy złotych). Z kolei w myśl Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8.000 zł (słownie: osiem tysięcy złotych). Stosowanie zaś do treści Ip. 1.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym - za każdy dokument - sankcjonowane jest karą 500 zł (słownie: pięćset złotych). Zaś w myśl Ip. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie, za każdą zmianę sankcjonowane jest karą w wysokości 800 zł (słownie: osiemset złotych).
Przewóz wykonywany przez skarżącą Spółkę w dniu kontroli nie spełniał wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Mianowicie pojazd, którym A. W. wykonywał w dniu kontroli przewóz osób w imieniu strony, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynika z protokołu kontroli drogowej, z dowodu rejestracyjnego pojazdu oraz ze zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji fotograficznej. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym - przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem pojazd skarżącej Spółki tego warunku nie spełniał. Ponadto należy wskazać, że przewóz wykonywany przez skarżącą Spółkę w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy, ani opłata nie została ustalona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu. Dlatego organ pierwszej instancji prawidłowo nałożył na skarżącą Spółkę karę pieniężną w wysokości 8.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy.
W ocenie organu strona w chwili zatrzymania do kontroli, naruszyła art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym. Na bocznych drzwiach z prawej i lewej strony znajdowały się napisy "B" - co uznać należy za reklamę platformy technologicznej, która łączy kierowców z pasażerami za pomocą aplikacji w telefonie. Należy podkreślić, że dla wykonywania okazjonalnego przewozu osób ustawodawca przewidział szereg ograniczeń mających na celu odróżnienie tego typu działalności od licencjonowanych przewozów osób taksówką. Celem regulacji z art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym było to, aby pojazdy te nie wyróżniały się względem pozostałych oraz aby sposób oznakowania pojazdu nie wpływał na możliwość jego zatrzymania, którego celem było zawarcie umowy przewozu. Podkreślić należy, że umieszczanie na pojeździe oznaczeń mających na celu reklamę przedsiębiorców świadczących usługi taksówkowe jest przywilejem przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką na podstawie posiadanej stosownej licencji. Takie oznakowanie pojazdu jest natomiast zakazane dla wszystkich innych przedsiębiorców wykonujących okazjonalny przewóz osób pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą.
Czynnikiem decydującym o uznaniu umieszczonych na pojeździe urządzeń technicznych i oznaczeń za naruszające zakazy z art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym jest, aby w odbiorze skierowanym do nieograniczonej liczby osób tego rodzaju oznaczenie wywarło lub mogło wywrzeć wrażenie, że pojazd może zatrzymać się w celu zawarcia umowy przewozu. Takie urządzenie pełni bowiem rolę znaku identyfikującego, wyróżniającego pojazd wykonujący okazjonalny transport drogowy osób. Celem zaś regulacji z art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym jest, aby pojazdy te nie wyróżniały się względem pozostałych oraz aby sposób oznakowania pojazdu nie wpływał na możliwość jego zatrzymania, którego celem jest zawarcie umowy przewozu. O zatrzymaniu pojazdu nie może bowiem decydować przeświadczenie przeciętnego pasażera, że zatrzymując pojazd z takim oznakowaniem będzie z pewnością mógł skorzystać z umowy przewozowej. Bez wątpienia oznaczenie pojazdu napisem "B" w sposób jednoznaczny identyfikujący usługi przewozu pasażerów stanowi naruszenie przytoczonego powyżej zakazu. Aplikacja "B" jest powszechnie znana, w świadomości użytkowników identyfikowana w sposób jednoznaczny z usługą przewozu pasażerów. Kara pieniężna w wysokości 8.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym oraz Ip. 2.10 załącznika nr 3 do tej ustawy została przez organ pierwszej instancji nałożona w sposób prawidłowy.
Materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie jednoznacznie wskazuje, że w dniu 31 sierpnia 2019 r. kierujący pojazdem A. W. wykonywał przewóz okazjonalny osób w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy - A Sp. z o.o. w K. Zgodnie z informacją przekazaną pismem z dnia 9 września 2019 r. przez Urząd Miasta, strona w dniu kontroli posiadała licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego. A. W. nie okazał w trakcie kontroli drogowej wypisu z powyższej licencji, przedstawił jedynie kserokopię wypisu nr l z licencji nr [...]. W związku z tym kierowca nie został wyposażony przez stronę w dniu kontroli, w wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Powyższe potwierdza protokół kontroli drogowej, który został podpisany przez kierowcę bez wnoszenia jakichkolwiek uwag.
Uwzględniając powyższe słusznie organ pierwszej instancji nałożył na skarżącą Spółkę karę pieniężną w wysokości 500 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym i Ip. 1.12 załącznika nr 3 do tej ustawy. Zgodnie z informacją przekazaną pismem z dnia 9 września 2019 r. przez Urząd Miasta, strona w dniu kontroli posiadała licencję nr [...]. Dodatkowo, Urząd Miasta poinformował w ww. piśmie organ, że do ww. licencji nie został zgłoszony samochód osobowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...].
W związku z powyższymi ustaleniami organ pierwszej instancji zasadnie nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 800 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym i Ip. 1.5 załącznika nr 3 do tej ustawy. Strona nie zgłosiła w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, zmiany danych pojazdu.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy wyjaśnił, że protokół kontroli drogowej nr [...] jest istotnym dowodem w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Protokół podpisuje kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania. A. W. podpisał protokół kontroli nr [...] bez zastrzeżeń. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2008 r. ( sygn. akt II GSK 89/08) protokół kontroli ma cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 §1 k.p.a. Protokół jako dokument urzędowy korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Dokument urzędowy stanowi podstawowy element materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym.
W przedmiotowym postępowaniu administracyjnym prawidłowo ustalono podmiot wykonujący przewóz z dnia kontroli. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli drogowej A. W. wykonywał przewóz okazjonalny osób w imieniu i na rzecz skarżącej Spółki A Sp. z o.o. w K. W chwili zatrzymania do kontroli kierowca odpłatnie przewoził pasażerów: U. U. oraz D. M. z ul. T na ul. L do T w K. Przesłuchani w charakterze świadków pasażerowie oraz kierowca kontrolowanego pojazdu A. W. zeznali, że przejazd został zamówiony za pomocą aplikacji B zainstalowanej w telefonie. Za wykonanie usługi pasażer zapłacił opłatę w wysokości 5,56 zł (słownie: pięć złotych pięćdziesiąt sześć groszy). Na potwierdzenie powyższego okazano fakturę nr [...] na kwotę 5,56 zł wystawioną na rzecz skarżącej Spółki A Sp. z o.o. w K oraz paragon fiskalny wystawiony przez skarżącą. Dodatkowo, kierowca zeznał, iż wykonywał przewóz okazjonalny dla firmy A Sp. z o.o. w K. Świadkowie zeznawali pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Wykonywanie przewozu okazjonalnego osób w imieniu skarżącej potwierdza również wypis nr 1 z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wystawiony na skarżącą Spółkę A Sp. z o.o. w K Skarżąca Spółka w toku postępowania administracyjnego nie wskazała jakiegokolwiek dowodu wskazującego, że to kierowca wykonywał w dniu kontroli drogowej okazjonalny przewóz osób w imieniu własnym.
Definicja przewozu okazjonalnego określona w art. 4 pkt 11 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, odnosi się do przewozów wykonywanych pojazdem przeznaczonym do przewozu, do 9 osób łącznie z kierowcą. W związku z powyższym obowiązującą definicją przewozu okazjonalnego, jest definicja z ustawy o transporcie drogowym, to ona ma zastosowanie do przewozu osób pojazdami konstrukcyjnie przystosowanymi do zarobkowego przewozu, do 9 osób łącznie z kierowcą.
Zgodnie z wyrokiem WSA w Opolu z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Op 529/12, Legalis nr 771068, wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.), czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej lub rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługę przewozu osób lub rzeczy (nawet jednorazowo) odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym.
Organ pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a. Nie został zatem naruszony przez organ art. 5b ustawy o transporcie drogowym, gdyż czynności podejmowane przez skarżącą mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego. Prawidłowo też nałożył na skarżącą karę pieniężną przewidzianą w ustawie o transporcie drogowym, ponieważ była podmiotem świadczącym przewóz drogowy w rozumieniu ww. ustawy. Zarzut naruszenia art. 92a ust. 1 i 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z Ip. 1.5 i Ip. 1.12, 2.10 oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ww. ustawy jest zatem bezzasadny.
Błędnym jest pogląd, że to wyłącznie na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek zgromadzenia dowodów, które świadczą na korzyść strony i mogą być podstawą do zmniejszenia lub uchylenia kary pieniężnej. Powyższe potwierdza wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 września 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 661/08, zgodnie z tezą którego zakres materiału dowodowego, niezbędnego
do rozstrzygnięcia, wynika z treści żądania strony, a organ winien podjąć stosowne działania, w tym również żądać od strony przedstawienia dokumentów na poparcie jej twierdzeń, w celu ustaleniu stanu faktycznego. Zasada oficjalności postępowania dowodowego nie oznacza jednak, że w jego toku strona może zachowywać się biernie, ponieważ to na stronie spoczywa ciężar wskazania konkretnych faktów i zdarzeń z których wywodzi ona określone, korzystne dla siebie skutki prawne. Przytoczony wyżej pogląd potwierdził NSA w wyroku z dnia 7 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 2020/06, w którym wskazał, że zasada określona w art. 77 § 1 k.p.a., nie może być tak rozumiana, iż nawet jeśli strona ma w sprawie interes prawny, niezależnie od tego, czy działa osobiście, czy też przez pełnomocnika, to organ administracji publicznej ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności leżących w interesie strony. Strona nie może zasadnie oczekiwać, że organ administracji publicznej, niejako w jej interesie, dysponując już określonym materiałem dowodowym, będzie poszukiwał jeszcze innych dowodów, które prowadziłyby do obalenia ustaleń dokonanych na podstawie już zgromadzonych dowodów.
Postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ I instancji dokonał wszechstronnej oceny okoliczności sprawy i analizy całokształtu materiału dowodowego. Organ odwoławczy informuje, że materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy w pełni potwierdza fakt naruszenia przepisów przez stronę. Kary pieniężne za naruszenia powstałe na gruncie ustawy o transporcie drogowym są określone w sposób sztywny i nie mają charakteru uznaniowego. Ustalone kary nie podlegają obniżeniu nawet w przypadku incydentalnego charakteru wykonywanego przewozu. Nakładane są w przypadku stwierdzenia naruszenia w wysokości ściśle określonej w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Pokreślić przy tym trzeba, że ustawodawca nie przewidział możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej od możliwości finansowych, zdarzeń losowych czy rodzaju wykonywanego zawodu lub prowadzonej działalności przez stronę. Jednocześnie organ odwoławczy informuje, że strona może wystąpić z wnioskiem o umorzenie kary w całości lub w części, rozłożenie kary pieniężnej na raty lub odroczenie terminu jej płatności do Głównego Inspektora Transportu Drogowego.
W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z tym przepisem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Do naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym doszło w wyniku działań skarżącej. Gdyby strona przestrzegała obowiązujących regulacji prawnych, to do naruszenia by nie doszło. Dlatego brak jest podstaw do zmiany decyzji i umorzenia postępowania w całości.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższa decyzję, skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie przepisów:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a i b ustawy o transporcie drogowym w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez Skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie B, wykonanie tego przejazdu przez kierowcę A. W., nie zaś przez skarżącą Spółkę (bądź jego pracownika), świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na skarżącą Spółkę kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez nią, w odniesieniu do tej konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 18 ust 4 b pkt 1 lit c ustawy o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącej Spółki był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest B B.V;
3. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust 1 i 6 w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt. 6a ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącą Spółkę;
4. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust 5 ustawy o transporcie drogowym w zw. z Ip. 2. 10 załącznika nr 3 do ww. ustawy - polegające na wymierzeniu skarżącej Spółce kary 8.000 zł za naruszenie zakazu umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą przedsiębiorcy czy też reklam usług taksówkowych lub przedsiębiorców świadczących takie usługi (niesprecyzowane w treści decyzji), podczas gdy umieszczenie na samochodzie napisu "B" nie stanowi oznaczenia identyfikującego przedsiębiorcę ani reklamę usług taksówkowych i przedsiębiorcy świadczącego takie usługi, z tego względu, że aplikacja o nazwie "B" nie jest przedsiębiorcą ani nie świadczy usług taksówkowych;
5. naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez Kierującego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku wyjaśnienia w oparciu o jaki stosunek prawny, kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu skarżącej Spółki;
6. naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia 31 sierpnia 2019 r.), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;
7. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącej Spółki, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;
8. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji;
9. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącą Spółkę w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji o nazwie B.;
10. art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
W uzasadnieniu skargi skarżąca Spółka podniosła, że zaskarżona decyzja nie wskazuje w żaden sposób, z jakich powodów za przejazd wykonany przez kierowcę – A. W., odpowiedzialność ma ponosić skarżąca Spółka. Zgromadzony w toku materiał dowodowy, jak również tok rozumowania organu przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazują żadnego powiązania pomiędzy kierującym, a skarżącą Spółką. Tym samym brak jest podstaw do uznaniu, że to skarżąca Spółka podejmowała i wykonywała działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób w dniu 31 sierpnia 2019 r. Aby uznać, że skarżąca Spółka wykonywała krajowy transport drogowy bez wymaganej licencji, należy w pierwszej kolejności ustalić czy czynności podejmowane przez skarżącą Spółkę mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego określonej w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Nadto wykonywanie krajowego transportu krajowego zakłada świadczenie odpłatnie usługi przewozu osób lub rzeczy w ramach wykonywania działalności gospodarczej. W tym kontekście należy skonstatować, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie tylko nie ustalił czy formalnie skarżąca Spółka posiada status przedsiębiorcy, ale również nie wykazał, aby czynności przez niego wykonywany (stwierdzony w toku kontroli) posiadały cechy prowadzenia działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej "działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły".
Skarżąca Spółka podniosła, że nie tylko nie posiadał statutu przedsiębiorcy, ale również wykonywane przez nią czynności stwierdzone protokołem kontroli nie mają cech wykonywania działalności gospodarczej. Przede wszystkim skarżąca Spółka pragnie podkreślić, że nie otrzymała wynagrodzenia za swoje czynności od pasażera w kwocie i w sposób podany przez niego. Przejazd samochodem skarżącej Spółki możliwy był dzięki skorzystaniu przez pasażera przez platformę internetową o nazwie B. Dzięki tej aplikacji możliwe jest skojarzenie kierowcy, który jedzie na określonej trasie z osobą trzecią, która chciałaby na tej trasie zostać przewieziona. Co ważne, zapłata za taki przejazd odbywa się na rzecz platformy internetowej B (nie zaś na rzecz kierowcy!) za możliwość skojarzenia kierowcy i pasażera. Na wysokość tej zapłaty w żaden sposób nie ma wpływu stanowisko samego kierowcy. Podkreślenia wymaga fakt, że zgodnie z regulaminem świadczenia usług przez platformę internetową B - karta płatnicza pasażera jest automatycznie obciążana po zakończonym przejeździe. Dzieję się to jednak nie na rzecz kierującego, ale na rzecz B. B.V. Nadto według skarżącej Spółki protokół kontroli drogowej, stanowiący podstawę ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie w żaden sposób nie wskazuje, na jakiej podstawie skarżąca Spółka miałaby dopuścić się "wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia". Sam brak okazania dowodu rejestracyjnego oraz zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji nie świadczy w żaden sposób o tym, że skarżąca Spółka wykonywała w dniu kontroli transport drogowy.
Ponadto podkreśliła, że jeżeli już organ uznał, że doszło do wykonania krajowego transportu drogowego w rozumieniu ustawy, to podmiotem wykonującym transport, a więc naruszającym przepisy ustawy z pewnością nie był adresat decyzji.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd dokonując bowiem kontroli według wyżej wskazanych kryteriów zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji stwierdził, że przy ich wydawaniu orzekające organy nie naruszyły, ani przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawę kontrolowanych rozstrzygnięć stanowiły przepisy art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. jedn., Dz.U. z 2019 r., poz. 2140, zwanej dalej ustawą o transporcie drogowym).
Ustawa o transporcie drogowym określa zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego, zasady działania Inspekcji Transportu Drogowego i odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym, zasady i tryb wyznaczania dworców, w których jest udzielana pomoc osobom niepełnosprawnym i zasady ochrony praw pasażerów ( art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym).
Wobec powyższego, zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12 000 zł za każde naruszenie.
Przy tym, jak stanowi art. 92a ust. 3 tej ustawy, suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 zł.
Stosownie do treści art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym obowiązki lub warunki przewozu drogowego to - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz wskazanych w tym przepisie rozporządzeń, decyzji i innych ustaw.
W myśl art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym, przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE .
W myśl natomiast art. 5b ust. 1 ustawy podjęcie i wykonywanie: 1. samochodem osobowym, 2. pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3. taksówką – wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.
Licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 jak i licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu określonych wymagań wskazanych w art. 5c i art. 6 ustawy o transporcie drogowym.
Zgodnie z art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.
Dopuszcza się, jak stanowią postanowienia art. 18 ust. 4b ustawy o transporcie drogowym, przewóz okazjonalny:
1. pojazdami zabytkowymi; 2. samochodami osobowymi: a. prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b. na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, c. po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przez rozpoczęciem przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa
- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu
tego przedsiębiorcy.
Według art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się:
1) umieszczania w pojeździe taksometru;
2) umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi;
3) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.
Podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, stosownie do art. 87 ustawy, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku (...), a ponadto wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.
Analiza powyższych regulacji ustawy o transporcie drogowym, doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że orzekające w rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo ustaliły, iż wskazane przepisy ustawy o transporcie drogowym, miały zastosowanie w niniejszym stanie faktycznym. Organy poprawnie też je odczytały i zastosowały.
W ocenie Sądu zgodzić się należało z orzekającymi organami inspekcji transportu drogowego, że w oparciu o prawidłowo przez nie ustalony stan fatyczny oraz zgromadzony materiał dowodowy, uzasadnione było przyjęcie, iż skarżąca Spółka, jako przedsiębiorca, wykonywała w dniu 31 sierpnia 2019 r. transport drogowy, a w ramach jego wykonywała przewóz okazjonalny, tj. przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego, a pojazd, którym wykonywana była usługa, nie odpowiadał wymaganiom przewidzianym w ustawie o transporcie drogowym.
Przyznać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, iż zawarta w art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym definicja legalna przewozu okazjonalnego, nie jest precyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym. W związku z tym uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" zawarte w przepisach prawa wspólnotowego, gdzie jak wynika z § 2 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L.2009.300.88, zwanego dalej rozporządzeniem Nr 1073/2009), za usługi okazjonalne uznaje się "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika".
Ponadto, wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się także, iż zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji – okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06, publ. Lex nr 384423).
Zestawienie zatem dokonanych w niniejszej sprawie ustaleń faktycznych
z definicją "przewozu okazjonalnego", wywiedzioną na podstawie powołanych wyżej przepisów art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym oraz § 2 pkt 4 rozporządzenia Nr 1073/2009, pozwalało rzeczywiście uznać organom orzekającym, że skarżąca Spółka wykonywała w dniu 31 sierpnia 2019 r. odpłatny przewóz okazjonalny osób, bez jednoczesnego dopełnienia wszystkich wymagań określonych przepisami ustawy o transporcie drogowym.
Ustalony bowiem w tym zakresie przez organy stan faktyczny nie budzi zdaniem Sądu wątpliwości. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dacie przeprowadzonej kontroli drogowej skarżąca Spółka wykonywała odpłatny przewóz pasażerów, których przewoziła z ul. T na ul. L do T w K. Przewóz ten wykonywany był samochodem marki [...] o nr rej. [...], niespełniającym wymogów 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, a więc pojazdem, który nie był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Pojazd ten był przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co potwierdza protokół z kontroli oraz zapisy w dowodzie rejestracyjnym pojazdu. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2008 r. (sygn. akt II GSK 89/08) protokół kontroli ma cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Protokół jako dokument urzędowy korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Dokument urzędowy stanowi podstawowy element materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym. Dokumenty urzędowe korzystają ze szczególnej mocy dowodowej, ponieważ stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Przedmiotowy kurs został zamówiony, co potwierdza zeznanie świadka (k. 5 akt administracyjnych), przy pomocy zainstalowanej w telefonie komórkowym pasażera aplikacji "B". W pojeździe znajdował się smartfon kierowcy wyposażony także w aplikację "B", umożliwiającą przyjmowanie zleceń przewozowych, zamawianie kursów i kontakt z dyspozytorem oraz przekazywanie informacji do poszczególnych pojazdów dot. realizowanych kursów, co wynika z zeznania przesłuchanego kierowcy. Po zakończeniu kursu aplikacja naliczyła opłatę za kurs w wysokości 5,56 zł., a płatność nastąpiła w formie bezgotówkowej, jak wynika z materiału dowodowego, w tym zeznań kierowcy, świadków – pasażerów, zdjęć z tzw. zrzutu z ekranu telefonu komórkowego oraz kopii raportu fiskalnego dobowego. W trakcie czynności kontrolnych kierowca okazał badania lekarskie i psychologiczne, a w trakcie czynności przedstawiciel skarżącej Spółki dostarczył, jak wynika z zapisów protokołu kontroli kserokopię wypisu nr 1 z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób. Kierowca nie posiadał jednak w pojeździe i przy sobie oryginału wypisu z tej licencji. Zeznał, że przedsiębiorca wyposażył go tylko w kserokopię licencji.
W trakcie czynności kontrolnych stwierdzono naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Kontrola została udokumentowana protokołem nr [...] z dnia 31 sierpnia 2019 r.(k. 1 akt administracyjnych).
Stwierdzono, że samochód, którym kierowca wykonywał przedmiotowy przewóz nie spełniał wymagań wskazanych w art. 18 ust. 4a i 4b ustawy o transporcie drogowym.
Niezrozumiała jest wobec tego argumentacja pełnomocnika skarżącej Spółki, podnosząca, że brak było przesłanek do uznania, iż wykonywane przez skarżącego czynności nosiły znamiona przewozu okazjonalnego. Trafnie i prawidłowo orzekające organy odczytały pojęcie tego rodzaju przewozu, zawarte w art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym. Definicja przewozu okazjonalnego wskazuje, że przewozem okazjonalnym jest przecież przewóz osób niestanowiący przewozu regularnego, regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
Żadnego z tych ostatnio wskazanych skarżąca Spółka, w imieniu której przewóz realizował kierowca, nie wykonywała.
Przewozem regularnym, w świetle pkt 7 art. 4 ustawy o transporcie drogowym, jest publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w ustawie i w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1983).
Przewozem regularnym specjalnym, jest natomiast niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób (pkt 9 art. 4 ustawy).
Przewóz wahadłowy - wielokrotny przewóz zorganizowanych grup osób tam i z powrotem, między tym samym miejscem początkowym a tym samym miejscem docelowym, przy spełnieniu łącznie następujących warunków:
a) każda grupa osób przewiezionych do miejsca docelowego wraca do miejsca początkowego,
b) miejsce początkowe i miejsce docelowe oznaczają odpowiednio miejsce rozpoczęcia usługi przewozowej oraz miejsce zakończenia usługi przewozowej, z uwzględnieniem w każdym przypadku okolicznych miejscowości leżących w promieniu 50 km.
Zgodzić się więc należało z orzekającymi organami, że wykonywany przez kierowcę w dniu 31 sierpnia 2019 r. przewóz, to zatem odpłatny przewóz okazjonalny osób pojazdem, który nie spełniał kryterium konstrukcyjnego, przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób. Zasadnie wskazały organy, że ustawodawca umożliwił wykonywanie tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, z wyjątkiem przewozów określonych w art. 18 ust. 4b ustawy o transporcie drogowym. Bezsprzeczne kontrolowany pojazd nie był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób wraz z kierowcą, co potwierdzają ustalenia protokołu kontroli i zapisy dowodu rejestracyjnego pojazdu. Nadto, nie zostały zrealizowane (podkreślić należy) - łącznie warunki wykonywania przewozu okazjonalnego - pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, o których mowa w art. art. 18 ust. 4b ustawy o transporcie drogowym. Nie był to bezsprzecznie pojazd zabytkowy. W omawianym przypadku przewóz został zamówiony za pośrednictwem aplikacji B, co wyklucza zawarcie z pasażerem umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa. Art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b ustawy o transporcie drogowym wprost wymaga, jak trafnie wskazały organy, zawarcia umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa w sytuacji wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem osobowym niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a. Złożenie oświadczenia woli w formie elektronicznej, za pośrednictwem aplikacji zainstalowanej w smartfonie, odbywa się poza lokalem przedsiębiorstwa. Nadto, opłata za usługę nie została określona przed rozpoczęciem przewozu. Nie ma więc racji w tym zakresie pełnomocnik skarżącej Spółki podnosząc, że nie był to przewóz okazjonalny. Zeznania przesłuchanych w charakterze świadków pasażerów oraz kierowcy wraz z ustaleniami protokołu kontroli potwierdzają więc niezbicie odpłatny charakter tego rodzaju przewozu.
W ocenie też Sądu nie ulega wątpliwości, że aplikacja "B" była przez kierowcę wykorzystywana do przyjmowania zleceń, ich wykonywania i rozliczania się z pasażerem za usługę przewozu. Fakt, ten znajduje potwierdzenie nie tylko w zeznaniach pasażerów, ale i sam kierowca temu nie zaprzeczył, podpisując protokół z kontroli bez zastrzeżeń. Dostatecznie potwierdzają to znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy (k. 25 - 8) kopie tzw. zrzutów z ekranu telefonu komórkowego pasażera, na których widnieje trasa przejazdu, data przejazdu, tytuł płatności, jak i kopie raportu fiskalnego dobowego oraz faktura VAT oraz pozostałe zdjęcia i dokumenty. Niezasadna jest wobec powyższego argumentacja skarżącej Spółki, że w stanie faktycznym sprawy, nie miał miejsca przewóz okazjonalny osób. Przeczy temu nawet zrzut z ekranu telefonu komórkowego pasażera, znajdujący się na k. 25 akt administracyjnych oraz faktura VAT na k. 10 i zrzut z ekranu na k.14, gdzie wyraźnie widnieje kwota 5,56 zł. Rację mają zatem w tym zakresie organy, że był to ten rodzaj przewozu osób. W ocenie Sądu nie ulega też wątpliwości, że aplikacja "B" była przez kierowcę wykorzystywana do przyjmowania zleceń, ich wykonywania i rozliczania się z pasażerem za usługę przewozu. "To, że płatności nie dokonano bezpośrednio na rzecz skarżącej Spółki, lecz odbyła się ona w trybie automatycznym poprzez obciążenie rachunku bankowego pasażera na skutek akceptacji warunków określonych w aplikacji nie oznacza, że przewóz nie miał charakteru odpłatnego." (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 20 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Bk 858/19; LEX nr 2837735).
Niezasadna jest wobec powyższego argumentacja pełnomocnika skarżącej Spółki, że w stanie faktycznym sprawy, nie miał miejsca przewóz okazjonalny osób.
Zasadnie też argumentują orzekające organy, że w świetle art. 87 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym podczas wykonywania przewozu kierowca obowiązany mieć jest przy sobie i okazywać do kontroli wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. Skoro kierowca wykonywujący przewóz osób w imieniu skarżącej Spółki nie miał w pojeździe - wypisu z licencji - podczas wykonywania przewozu, to zasadnie z tego tytułu organy nałożyły na skarżącego karę administracyjną.
Przedsiębiorca nie zgłosił też do dnia wydania zaskarżonej decyzji zmian danych, o których mowa w art. 7a i 8 ustawy o transporcie drogowym – tj. nie zgłosił pojazdu marki [...] o nr rej. [...], którym w dniu 31 sierpnia 2019 r. wykonywany był przedmiotowy przewóz osób. Z tego tytułu także zasadne było nałożenie stosownej kary.
Skarżąca Spółka nie zdołała więc podważyć prawidłowo dokonanych przez organy ustaleń stanu faktycznego i oceny zgromadzonego materiału dowodowego.
Zdaniem Sądu organy w sposób przekonywujący i wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia wykazały, że aplikacja "B" była jedynym sposobem porozumiewania się pomiędzy kierowcą a pasażerem w dostosowaniu usług. Była pośrednikiem pomiędzy nimi, co nawet w skardze przyznała sama skarżąca Spółka. W wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt C-34/15, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami, nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług tych kierowców.
Zdaniem Sądu zebrany przez organy w niniejszej sprawie administracyjnej materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza, że skarżąca Spółka wykonywała zarobkowo przewóz drogowy osób. Dowodem na to jest choćby przedstawiona przez pasażera podczas kontroli faktura nr [...], której treści wprost wynika, że została ona wystawiona przez B B.V w imieniu A Sp. z o.o., a więc skarżącej Spółki (k. 10 akt administracyjnych). Działalność wykonywana w taki sposób jest działalnością gospodarczą odpowiadającą definicji działalności gospodarczej zawartej w art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 1829 ze zm.) i obecnie obowiązującej ustawie prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2018 r. poz. 646 ze zm.).
Sąd podziela ustalenie dokonane przez organy, że jest to krajowy transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. W tej sytuacji aktualizuje się obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego, który dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 ustawy o transporcie drogowym, a zatem nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została przez
ten podmiot zgłoszona jako przedmiot prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. W pełni należy zatem zgodzić się ze stanowiskiem, że wykonywanie transportu drogowego musi być traktowane jako działanie faktycznie polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowaniu transportu drogowego, z tym jednak, iż nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (por. NSA w wyroku z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 670/08; Legalis nr 219202). Podkreślić zatem należy, że wykonywaniem transportu jest więc nie tylko samo przemieszczanie się pojazdu wraz z kierowcą na określonej trasie ale także złożenie przez przewoźnika oferty na przewóz skierowanej do potencjalnych klientów, czego wyrazem może być choćby oczekiwanie na klienta w pojeździe gotowym do wykonywania usługi przewozowej (por. wyrok NSA z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1059/10, CBSA).
Niewątpliwe zaś ustalenia organów, że skarżącej Spółce udzielono licencji nr [...] (pismo Urzędu Miasta z dnia 9 września 2019 r., znak: [...]; k. 30 akt administracyjnych) na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym potwierdzają dowody z dokumentów. Skarżąca Spółka była więc przewoźnikiem i wykonywała zarobkowy przewóz osób z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Rację mają też orzekające organy podnosząc, że skarżąca Spółka, jako przedsiębiorca posiadający licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób pojazdem osobowym powinna uprzednio dostosować sposób realizacji przewozów osób do warunków określonych w art. 5 ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b ustawy o transporcie drogowym, czego nie uczyniła.
Prawidłowe są też ustalenia orzekających organów i ocena tych ustaleń, że w stanie faktycznym sprawy doszło do naruszenia zakazów ustanowionych w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym dla podmiotów wykonujących przewozy okazjonalne. Skoro podczas przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że na samochodzie marki [...] o nr rej. [...] znajdowały się niedopuszczalne oznaczenia sugerujące, że pojazd ten jest licencjonowaną taksówką, to zasadne było nałożenie także i z tego tytułu przewidzianej przepisami ustawy i załącznika do ustawy kary pieniężnej za złamanie tych zakazów. Podzielić należy stanowisko organów, że celem regulacji art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym było to,
by pojazdy się nie wyróżniały względem pozostałych oraz by sposób oznakowania pojazdu nie wpływał na możliwość jego zatrzymania, którego celem byłoby zawarcie umowy przewozu. Art. 18 ust. 5 wprost stanowi, że zabrania się pojeździe wykonującym przewóz okazjonalny: 1) umieszczania i używania w pojeździe taksometru; 2) umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi; 3) umieszczania
na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych. W takim razie trafnie argumentował organ odwoławczy, że umieszczenie na prawym boku pojazdu marki Skoda, który 12 sierpnia 2019 r,. wykonywał okazjonalny przewóz osób z naruszeniem warunków ustawy, napisu "B" pełniło rolę znaku identyfikującego, wyróżniającego ten pojazd wykonujący przewóz okazjonalny. Istotną rolę nie odgrywało tyle potencjalne przeświadczenie przeciętnego pasażera, że zatrzymując ten pojazd będzie mógł zawrzeć umowę przewozu, ale to, iż w ten sposób dano do zrozumienia potencjalnym odbiorcom, że pojazdem tym wykonuje się zarobkowe przewozy osób "jak taksówką." Wbrew twierdzeniom skargi stanowi to bezsprzecznie naruszenie postanowień art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym.
Zdaniem Sądu organy zasadnie więc nałożyły kary pieniężne, na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym za stwierdzone niezbicie naruszenia postanowień art. 18 ust. 4a i 4b (lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy) i art. 18 ust. 5 (lp. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy), art. 87 (lp. 1.12 załącznika nr 3 do ustawy), art. 7a i 8 (lp. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy).
Z uwagi na to, że suma kar pieniężnych, nałożonych w niniejszej sprawie na skarżącą Spółkę podczas jednej kontroli przekraczała kwotę 12 000 zł, to prawidłowo organy orzekły karę za stwierdzone naruszenia jedynie w tej wysokości, zgodnie z postanowieniami art. 92a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym.
Podkreślić bowiem należy, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany. W razie zatem stwierdzenia w czasie kontroli drogowej naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ - co do zasady - zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości nie wyższej, niż wynikająca z art. 92a ust. 1 i 3 ustawy o transporcie drogowym. Natomiast odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się
przez wykonującego przewóz przewoźnika z odpowiedzialności możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c ustawy. Takie okoliczności jednak w sprawie nie zaistniały. Również skarżąca Spółka w trakcie postępowania administracyjnego takich okoliczności nie wskazała.
Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, podniesione w skardze, więc nie potwierdziły się.
Podobnie, za nieuzasadnione uznać należało, w ocenie Sądu, także zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1, 107 § 3, 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz.U. z 2020 r., poz. 256, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), przez pełnomocnika skarżącej Spółki, a które to miały jego zdaniem polegać na niewykorzystaniu przez organy wszystkich możliwości dowodowych i nieustaleniu w sposób należyty stanu faktycznego. Nie można też organom postawić zarzutu naruszenia art. 80 k.p.a. i dokonaniu błędnej oceny zebranego materiału dowodowego oraz, że nie wskazały
w uzasadnieniu kontrolowanych decyzji w sposób wystarczający okoliczności faktycznych i prawnych podjętych rozstrzygnięć, w myśl wymogów art. 107 § 3 k.p.a. w motywach podjętych rozstrzygnięć organy wskazały bowiem w dostateczny sposób, czym się kierowały wydając decyzje co do istoty sprawy.
Zasadne jest też stanowisko organów, że nie zaistniały żadne przesłanki do zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym skoro do naruszeń doszło w wyniku działań skarżącego. W niniejszym przypadku wobec reguły kolizyjnej, zawartej 189 § 2 k.p.a., pierwszeństwo miały bowiem przepisy odrębne – przepisy ustawy o transporcie drogowym, a nie zawarte w Kodeksie postępowania administracyjnego w dziale IVa.
Orzekające organy nie naruszyły też pozostałych, wskazanych w skardze przepisów postępowania, ani też przepisów prawa materialnego, które w sposób prawidłowy ustaliły, odczytały i zastosowały.
Organ odwoławczy mógł więc skorzystać ze swych kompetencji, wskazanych w art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Działań organów w rozpatrywanej sprawie, nie można było więc ocenić, wbrew twierdzeniom skargi, jako naruszających zaufanie obywateli do organów państwa.
Skarga nie mogła zatem odnieść zamierzonego skutku.
Z uwagi na wskazanie w piśmie procesowym z dnia 28 września 2020 r. okoliczności zmiany nazwy (firmy) skarżącej Spółki, która znajduje w dołączonym do tego pisma informacji z KRS (k. 30 i następne akt sądowych), w wyroku uwzględniono powyższą zmianę nazwy skarżącej Spółki.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), orzekł, jak w sentencji wyroku.