III SA/GL 744/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Z.S. na decyzję Dyrektora ARiMR utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która ustaliła kwotę nienależnie pobranej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wysokości 484,27 zł. Beneficjent złożył wniosek o płatności na rok 2020, a zaliczka w wysokości 808,44 zł została przelana na jego konto 4 listopada 2020 r. Beneficjent zmarł 3 listopada 2020 r. Spadkobiercy nie złożyli wniosku o przejęcie płatności w terminie. Organ uznał, że środki przelane na konto zmarłego beneficjenta po jego śmierci zostały pobrane nienależnie i podlegają zwrotowi. Skarżąca argumentowała, że zatwierdzenie wypłaty nastąpiło za życia beneficjenta, a przelew był czynnością techniczną. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że płatności mogą być przyznane tylko żyjącemu podmiotowi, a środki przelane po śmierci beneficjenta, bez formalnego wstąpienia spadkobiercy do postępowania, nie weszły do masy spadkowej i podlegają zwrotowi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących płatności obszarowych w przypadku śmierci beneficjenta, zwrotu nienależnie pobranych środków i masy spadkowej.
Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci beneficjenta tuż przed wypłatą zaliczki i braku formalnego przejęcia postępowania przez spadkobierców.
Zagadnienia prawne (2)
Czy środki przelane na rachunek bankowy zmarłego beneficjenta po jego śmierci, bez formalnego wstąpienia spadkobiercy do postępowania, stanowią nienależnie pobraną płatność podlegającą zwrotowi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, środki te stanowią nienależnie pobraną płatność, ponieważ płatności mogą być przyznane tylko żyjącemu podmiotowi, a brak wniosku transferowego przez spadkobierców uniemożliwia przejęcie płatności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wypłata zaliczki na poczet płatności obszarowych nastąpiła po śmierci beneficjenta. Brak złożenia przez spadkobierców wniosku o wstąpienie do postępowania w terminie 7 miesięcy od otwarcia spadku skutkował bezprzedmiotowością postępowania i koniecznością ustalenia kwoty nienależnie pobranej. Środki te nie weszły do masy spadkowej.
Czy umorzenie postępowania karnego wobec skarżącej ma wpływ na postępowanie administracyjne dotyczące zwrotu nienależnie pobranych płatności?
Odpowiedź sądu
Nie, umorzenie postępowania karnego nie ma wpływu na postępowanie administracyjne, gdyż są to odrębne postępowania z różnym przedmiotem.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postępowanie karne miało na celu ustalenie osoby fizycznie pobierającej środki i jej złej wiary, podczas gdy postępowanie administracyjne dotyczyło ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności z uwagi na brak podstawy prawnej.
Przepisy (8)
Główne
ustawa o płatnościach art. 27 § ust. 1-2 i 10
Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
W przypadku śmierci rolnika po złożeniu wniosku, płatności przysługują spadkobiercy, jeżeli grunty były w jego posiadaniu i spełnia warunki. Spadkobierca musi złożyć wniosek transferowy w terminie 7 miesięcy od otwarcia spadku.
ustawa o ARiMR art. 29 § ust. 1, ust. 1a, ust. 2
Ustawa o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Określa obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności.
Pomocnicze
ustawa o płatnościach art. 46 § ust. 3-5
Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Reguluje możliwość wypłaty zaliczek na poczet płatności bezpośrednich.
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
K.c. art. 924
Kodeks cywilny
Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.
K.c. art. 925
Kodeks cywilny
Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.
Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 809/2014
Określa przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności (np. błąd organu).
Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95
Dotyczy ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich i okresów przedawnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Środki przelane na konto zmarłego beneficjenta po jego śmierci, bez złożenia wniosku transferowego przez spadkobierców, stanowią nienależnie pobraną płatność. • Płatności obszarowe mogą być przyznane tylko żyjącemu podmiotowi. • Brak wniosku transferowego przez spadkobierców uniemożliwia przejęcie płatności i skutkuje bezprzedmiotowością postępowania w sprawie przyznania płatności.
Odrzucone argumenty
Wniosek o przyznanie płatności został złożony za życia beneficjenta. • Kontrola administracyjna nie wykazała nieprawidłowości. • Zatwierdzenie wypłaty zaliczki nastąpiło za życia beneficjenta. • Przelew bankowy jest czynnością techniczną. • Umorzenie postępowania karnego wobec skarżącej.
Godne uwagi sformułowania
podmiot, który ubiega się o płatności musi istnieć (żyć), aby możliwa była wypłata zaliczki • środki przelane na konto bankowe beneficjenta po jego śmierci nie weszły do masy spadkowej • postępowanie karne i administracyjne są to odrębne postępowania prowadzone przez dwa różne organy
Skład orzekający
Barbara Orzepowska-Kyć
przewodniczący sprawozdawca
Magdalena Jankiewicz
członek
Marzanna Sałuda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących płatności obszarowych w przypadku śmierci beneficjenta, zwrotu nienależnie pobranych środków i masy spadkowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci beneficjenta tuż przed wypłatą zaliczki i braku formalnego przejęcia postępowania przez spadkobierców.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne konsekwencje śmierci beneficjenta w trakcie procedury wypłaty środków unijnych i podkreśla znaczenie formalnych kroków prawnych, nawet w obliczu śmierci.
“Czy środki z ARiMR przelane po śmierci rolnika należą się spadkobiercom?”
Dane finansowe
WPS: 484,27 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.