III SA/Gl 721/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Wojewody na zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy Z. z dnia 23 marca 2010 r. nr [...], w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty pobieranej w przypadku udostępniania informacji publicznej. Wojewoda zarzucił, że zarządzenie narusza przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.), w szczególności art. 7 ust. 2 i art. 15 ust. 1, poprzez ustanowienie taryfy opłat za kserokopie, płyty CD/DVD czy wydruki komputerowe. Zdaniem Wojewody, ustawa przewiduje możliwość pobrania opłaty jedynie w przypadku dodatkowych, rzeczywistych kosztów związanych ze sposobem udostępnienia informacji lub jej przekształceniem, a nie w formie z góry ustalonej taryfy. Podkreślono, że takie działanie narusza zasadę konstytucyjną, zgodnie z którą organy władzy publicznej mogą działać tylko na podstawie i w granicach prawa. Gmina argumentowała, że opłaty dotyczą typowych czynności generujących koszty i usystematyzowały kwestię opłat, a upływ czasu uniemożliwia stwierdzenie nieważności zarządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za zasadną. Sąd podzielił stanowisko Wojewody, że zarządzenie narusza przepisy u.d.i.p. poprzez ustalenie taryfy opłat bez wyraźnego upoważnienia ustawowego, co stanowi naruszenie art. 7 Konstytucji. Sąd podkreślił, że pobieranie opłat jest wyjątkiem od zasady nieodpłatności i powinno dotyczyć jedynie rzeczywistych dodatkowych kosztów. Choć stwierdzenie nieważności zarządzenia było niemożliwe z powodu upływu czasu, Sąd, na podstawie art. 94 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, stwierdził, że zarządzenie zostało wydane z naruszeniem prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących opłat za udostępnianie informacji publicznej, zasady działania organów samorządu terytorialnego i stosowania art. 7 Konstytucji.
Dotyczy konkretnego przypadku ustalenia taryfy opłat w zarządzeniu, ale zasady interpretacji przepisów są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zarządzenie organu samorządu terytorialnego ustanawiające taryfę opłat za udostępnianie informacji publicznej, bez wyraźnego upoważnienia ustawowego, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie zarządzenie jest niezgodne z prawem.
Uzasadnienie
Ustawa o dostępie do informacji publicznej ustanawia zasadę nieodpłatnego udostępniania informacji, a możliwość pobierania opłat jest wyjątkiem ograniczonym do dodatkowych kosztów związanych ze sposobem udostępnienia lub przekształcenia informacji. Ustalenie z góry taryfy opłat bez podstawy ustawowej narusza art. 7 Konstytucji.
Czy organ samorządu terytorialnego może regulować kwestię opłat za udostępnianie informacji publicznej aktem niższego rzędu (zarządzeniem) bez wyraźnego upoważnienia ustawowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ samorządu terytorialnego może podejmować działania tylko na podstawie i w granicach prawa.
Uzasadnienie
Zasada konstytucyjna (art. 7 Konstytucji) wymaga, aby organy władzy publicznej działały w granicach upoważnień ustawowych. Ustalenie taryfy opłat za udostępnianie informacji publicznej w zarządzeniu, bez wyraźnego przepisu ustawy na to zezwalającego, stanowi naruszenie tej zasady.
Przepisy (5)
Główne
u.d.i.p. art. 7 § ust. 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Udostępnianie informacji publicznej jest co do zasady bezpłatne.
u.d.i.p. art. 15 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Podmiot udostępniający informację może pobrać opłatę odpowiadającą dodatkowym kosztom związanym ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji.
u.s.g. art. 94 § ust. 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Sąd administracyjny stwierdza, że akt organu jednostki samorządu terytorialnego został wydany z naruszeniem prawa, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów prawa niż nieważność.
Pomocnicze
Konstytucja art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2, orzeka o niezgodności aktu lub czynności z prawem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzuty Wojewody dotyczące naruszenia przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej przez ustalenie taryfy opłat bez upoważnienia ustawowego. • Naruszenie zasady konstytucyjnej (art. 7 Konstytucji) poprzez działanie organu samorządu terytorialnego bez podstawy ustawowej.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Gminy, że przepis art. 15 ust. 1 i 2 u.d.i.p. przewiduje możliwość pobrania opłat za czynności związane z udzieleniem informacji publicznej. • Argumentacja Gminy, że upływ czasu od podjęcia zarządzenia uniemożliwia stwierdzenie jego nieważności.
Godne uwagi sformułowania
przepisy ustawy nie dają podstaw do wprowadzenia jakiejkolwiek taryfy opłat ani stawek ryczałtowych dla kosztów poniesionych w związku z udzielaniem informacji publicznej. • Chodzi tu o koszty rzeczywiste, realne, faktycznie poniesione, które przewyższają zwykłą miarę, a które pobierane są jako wyjątek od zasady bezpłatnego udzielania informacji publicznej. • Burmistrz naruszył zasadę z art. 7 Konstytucji, zgodnie z którą organy władzy publicznej mogą podejmować określone działania tylko wtedy i w takim zakresie, na jaki pozwala im konkretny przepis ustawy. • Naruszenie to polega na uregulowaniu kwestii opłat za czynności związane z udostępnianiem informacji publicznej bez upoważnienia ustawowego, co w efekcie oznacza naruszenie art. 7 Konstytucji. • Nie ma tu zatem miejsca na określanie wysokości opłaty z góry w postaci taryfy opłat.
Skład orzekający
Krzysztof Wujek
przewodniczący-sprawozdawca
Dorota Fleszer
członek
Adam Pawlyta
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat za udostępnianie informacji publicznej, zasady działania organów samorządu terytorialnego i stosowania art. 7 Konstytucji."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku ustalenia taryfy opłat w zarządzeniu, ale zasady interpretacji przepisów są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej i opłat z tym związanych, a także fundamentalnej zasady działania organów władzy publicznej. Jest to istotne dla obywateli i samorządów.
“Czy gmina może ustalać własne stawki za informacje publiczne? Sąd administracyjny odpowiada: tylko w wyjątkowych sytuacjach i na podstawie prawa!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.