III SA/Gl 701/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący R. D. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. i jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał na trudną sytuację materialną, utrzymując żonę w ciąży i syna, pozostając bez pracy i zasiłku dla bezrobotnych. Jedynym dochodem rodziny miał być zasiłek chorobowy żony. W trakcie postępowania okazało się, że skarżący mieszka w domu T. D. i Z. D., co wzbudziło domniemanie prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z pięcioma osobami. Mimo wezwań sądu do wykazania aktualnego stanu majątkowego i finansowego T. D. i Z. D. oraz wyjaśnienia relacji z nimi, skarżący nie przedstawił wystarczających dowodów. Pełnomocnik skarżącego stwierdził jedynie, że skarżący korzysta z uprzejmości T. D. i Z. D. i mieszka w ich domu. Osoby te odmówiły wydania dokumentów. Sąd, powołując się na przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podkreślił obowiązek strony do wykazania swojej sytuacji materialnej. Uznał, że skarżący nie udowodnił, iż nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z T. D. i Z. D., ani nie wykazał ich sytuacji finansowej, co uniemożliwiło ocenę jego możliwości ponoszenia kosztów postępowania. W konsekwencji, postanowieniem z dnia 31 lipca 2014 r., referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaWykazanie obowiązku strony do udokumentowania swojej sytuacji majątkowej i finansowej przy wniosku o prawo pomocy, w tym sytuacji osób z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe.
Dotyczy sytuacji osób fizycznych ubiegających się o prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy strona składająca wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych musi wykazać swoją rzeczywistą sytuację majątkową i finansową, w tym stan osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, strona ma obowiązek wykazać swoją rzeczywistą sytuację majątkową i finansową, a jeśli prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z innymi osobami, również ich stan majątkowy i kondycję finansową, aby móc ubiegać się o prawo pomocy.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przyznanie prawa pomocy wymaga wykazania przez stronę obiektywnie zaistniałych przesłanek, co nakłada na nią inicjatywę dowodową. Brak wykazania sytuacji majątkowej wszystkich osób tworzących wspólne gospodarstwo domowe uniemożliwia ocenę, czy strona spełnia ustawowe przesłanki do zwolnienia od kosztów.
Czy sąd jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sprawie sytuacji majątkowej wnioskodawcy, jeśli przedstawione dane są niewystarczające lub budzą wątpliwości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń z urzędu, jeśli przedstawione przez stronę dane uniemożliwiają pełną ocenę jej stanu majątkowego lub są niejasne. Obowiązek wykazania spoczywa na wnioskodawcy.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że inicjatywa dowodowa leży po stronie wnioskodawcy, a sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy strona nie wykaże istnienia przesłanek uzasadniających uwzględnienie żądania prawa pomocy.
Jak należy traktować sytuację, gdy wnioskodawca twierdzi, że mieszka w domu osób trzecich, korzystając z ich uprzejmości, ale nie przedstawia dowodów na brak wspólnego gospodarstwa domowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W takiej sytuacji istnieje domniemanie prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego, a strona jest zobowiązana do wykazania przeciwieństwa. Brak takiego wykazania może skutkować odmową przyznania prawa pomocy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że enigmatyczne oświadczenie o korzystaniu z uprzejmości i mieszkaniu w domu innych osób, bez określenia więzów i bez przedstawienia dowodów na brak wspólnego gospodarstwa, jest niewystarczające. Opierając się na doświadczeniu życiowym, sąd przyjął domniemanie prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego.
Przepisy (8)
Główne
P.p.s.a. art. 243 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 245 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 245 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 245 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 246 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
P.p.s.a. art. 258 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 258 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 255
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Strona nie wykazała swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej. • Strona nie wykazała sytuacji majątkowej osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. • Brak wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy.
Godne uwagi sformułowania
inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy • rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę • powstało domniemanie, że skarżący pozostaje w pięcioosobowym (a nie trzyosobowym) wspólnym gospodarstwie domowym • trudno dać wiarę takiemu sformułowaniu, a w szczególności temu, że skarżący (wraz ze swoją żoną i synem) mieszka w domu T. i Z. D., korzystając jedynie z ich gościnności • brak jest prawnych podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej wnioskodawcy, jeżeli on sam nie wykaże istnienia przesłanek uzasadniających uwzględnienie żądania prawa pomocy
Skład orzekający
Leszek Wolny
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykazanie obowiązku strony do udokumentowania swojej sytuacji majątkowej i finansowej przy wniosku o prawo pomocy, w tym sytuacji osób z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji osób fizycznych ubiegających się o prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne aspekty ubiegania się o prawo pomocy i podkreśla znaczenie rzetelnego udokumentowania swojej sytuacji finansowej, co jest istotne dla wielu uczestników postępowań sądowych.
“Niepełne dokumenty mogą kosztować Cię prawo do obrony – jak skutecznie wnioskować o pomoc prawną?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.