III SA/Gl 671/20

III SA/Gl 671/20 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2021-01-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Magdalena Jankiewicz
Małgorzata Herman /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Jużków
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 1255/21 - Postanowienie NSA z 2023-10-04
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 92a ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz Sędzia WSA Małgorzata Jużków po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi P.K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: organ odwoławczy, GITD) utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ pierwszej instancji, [...]WITD) z [...] r., nr [...], nakładającą na przedsiębiorcę P. K. prowadzącego działalność w K. pod firmą "A" (dalej: skarżący, przedsiębiorca) karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł z tytułu:
- niewyposażenia kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 2140, dalej: utd) w kwocie [...] zł,
- wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd w kwocie [...] zł,
- niezgłoszenia w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi licencyjnemu zmiany danych wymaganych art.7a i art. 8 utd w kwocie [...] zł.
Jako podstawę prawną jej wydania organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 – dalej: k.p.a.), art. 4 pkt 11 i pkt 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust.1, art. 14 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i ust. 4, art. 18 ust. 4a i ust. 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 i 10 utd oraz lp. 1.12, 1.5, i 2.11 załącznika nr 3 do utd.
Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] r. na ul. [...] w C. inspektorzy transportu drogowego przeprowadzili kontrolę samochodu osobowego marki Skoda
o nr rej. [...], kierowanego przez P. T., kierowcę wykonującego przewóz okazjonalny osób w imieniu i na rzecz skarżącego. Z protokołu kontroli wynika, że wskazany samochód był przeznaczony do przewozu 5 osób, łącznie z kierowcą. W chwili zatrzymania kierujący odpłatnie przewoził pasażera z Al. [...] na ul. [...] w C.. Usługa została zamówiona przez aplikację [...], a za wykonanie usługi pasażer uiścił kierowcy opłatę w wysokości [...] zł, co potwierdza otrzymany przez pasażera paragon fiskalny. Ponadto stwierdzono, że umowa zawarta na realizowany przewóz nie została zawarta w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa. Kontrolowany kierowca nie okazał do kontroli żadnego wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób ani też żadnego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego w zakresie przewozu osób, udzielonego skarżącemu prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą "A". Kierowca przedstawił natomiast prawo jazdy, dowód rejestracyjny oraz kserokopię licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wydaną na skarżącego.
Na podstawie informacji uzyskanych z Urzędu Miasta K. przy piśmie z . r. organ administracji ustalił ponadto, że kontrolowany samochód marki Skoda nr rej. [...] nie został zgłoszony do licencji, którą legitymował się kierowca wykonujący na jego podstawie przewóz osób samochodem osobowym.
Powyższe ustalenia stanowiły podstawę faktyczną do wydania [...] r. decyzji przez [...]WITD o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w kwocie łącznej [...] zł na podstawie art. 92a ust. 1 utd. Uzasadniając decyzję organ pierwszej instancji wskazał, że kierowca nie posiadał w pojeździe i nie okazał do kontroli drogowej wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób ani też żadnego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego w zakresie przewozu osób. Zdaniem organu, z powyższego wynika, że strona nie wyposażyła kierowcę w dokumenty, o których mowa w art. 87 utd. Ponadto skarżący nie zachował obowiązku zgłoszenia zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 utd, w wymaganym przez przepisy terminie czyli w ciągu 28 dni. Organ pierwszoinstancyjny wskazał, że przewóz nie spełniał także wszystkich wymogów przewozu okazjonalnego, ponieważ pojazd, którym wykonywany był w dniu kontroli przewóz osób, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Ponadto, przewóz wykonywany przez stronę w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 utd, który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych pojazdami niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego stanowiącego o liczbie miejsc siedzących powyżej 7 do 9 łącznie z kierowcą, pod pewnymi warunkami, które muszą zostać spełnione kumulatywnie.
W odwołaniu, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji I instancji w całości oraz o umorzenie postępowania. Organowi zarzucił naruszenie:
- art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, a także czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego; a w przypadku uznania, że doszło do wykonywania transportu drogowego niewykorzystanie wszelkich możliwości dowodowych celem ustalenia podmiotu, w imieniu którego wykonywany był przejazd,
- art. 5b utd w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do wskazanej ustawy, polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości [...],- zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 utd,
- art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z Ip. 1.12, Ip. 1.5 oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do utd w zw. z art. 4 pkt 6a utd poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego.
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Uzasadniając rozstrzygniecie organ przywołał stan faktyczny sprawy oraz mające zastosowanie przepisy ustawy o transporcie drogowym, w tym art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art.14 ust. 1, 2 i 4, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 92a ust. 1, 3, 7 pkt 1 i 10 utd i pozycje załącznika nr 3 do ustawy, które określają wysokość kary za stwierdzone naruszenie. Przypomniał ustalenia faktyczne sprawy opisane w protokole kontroli, dokumentacji kserograficznej oraz wynikające z przesłuchania świadków (pasażera i kierowcy).
W uzasadnieniu stwierdził, że w ustalonym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez stronę przepisów prawa w zakresie wykonania przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy, a także nie zgłoszenia przez skarżącego w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 utd, w wymaganym terminie – za każdą zmianę.
Organ zaakcentował, że z dokonanych ustaleń wynika jednoznacznie, że przedsiębiorca realizował przewóz pojazdem Skoda o nr rej [...], nie zgłoszonym w wymaganym 28 dniowym terminie do posiadanej licencji, co dało podstawę do nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł, z tytułu ww. naruszenia sankcjonowanego przez art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 utd oraz z lp. 1.5. zał nr 3 do utd.
Organ odwoławczy zgodził się również z nałożeniem na stronę kary w wysokości [...],- zł za popełnienie naruszenia z Ip. 1.12 załącznika nr 3 do utd. W rozpatrywanej sprawie kontrolowany kierowca P. T. nie okazał bowiem w trakcie kontroli wymaganego wypisu z licencji, a jedynie kserokopię licencji, którą otrzymał od skarżącego.
Odnosząc się natomiast do naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd, organ wyjaśnił, że zgodnie z powołanym przepisem przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Pojazd skarżącego tego warunku nie spełniał bowiem był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co potwierdza wpis w dowodzie rejestracyjnym pojazdu. Ponadto, jak podkreślił organ odwoławczy, przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 utd, który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy, ani opłata nie została ustalona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu. W ocenie organu odwoławczego prawidłowo zatem organ I instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1) utd oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ wskazał dalej, że protokół kontroli, nr [...], stanowi istotny dowód w przedmiotowej sprawie i ma cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., a to oznacza, że organ prowadzący postępowanie nie może swobodnie oceniać ani kwestionować jego treści. Ponadto organ zaakcentował, że kierowca zeznawał pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.
Organ odwoławczy powołał się także na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 20 grudnia 2017 r. C-434/15, w którym stwierdzono, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE.
Ustosunkowując się do zarzutów niewypełnienia znamion przewozu okazjonalnego przez stronę w dniu kontroli, organ odwoławczy podkreślił, że rozporządzenie Rady (EWG) nr 684/92 nie obowiązuje, ponieważ zostało zastąpione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 1073/2009, które dotyczy usług transportowych wykonywanych pojazdem konstrukcyjnie przystosowanym do przewozu powyżej 9 osób łącznie z kierowcą. Definicja przewozu okazjonalnego określona w art. 4 pkt 11 utd, odnosi się do przewozów wykonywanych pojazdem przeznaczonym do przewozu, do 9 osób łącznie z kierowcą. W związku z powyższym obowiązującą definicją przewozu okazjonalnego, jest definicja z ustawy o transporcie drogowym, to ona ma zastosowanie do przewozu osób pojazdami konstrukcyjnie przystosowanymi do zarobkowego przewozu, do 9 osób łącznie z kierowcą.
Organ za nieistotne dla sprawy uznał także to, czy skarżący w dniu kontroli posiadał status przedsiębiorcy. Odwołując się do orzecznictwa podkreślił, że wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.), lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługę przewozu osób lub rzeczy (nawet jednorazowo) odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 utd
W ocenie organu nie było też podstaw faktycznych i prawnych do zastosowania art. 92c utd. W niniejszej sprawie do naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym doszło w wyniku działań skarżącego, w konsekwencji brak było podstaw do uchylenia decyzji w całości i umorzenia postępowania.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, strona zarzuciła organowi drugiej instancji naruszenie:
1. art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a b utd w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie [...], wykonanie tego przejazdu przez kierowcę P. T., nie zaś przez skarżącego (bądź jego pracownika), świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na skarżącego kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżonego, w odniesieniu do tej konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 utd,
2. 18 ust 4 b pkt 1 lit c utd poprzez pominięcie faktu płatności za przejazd na rzecz [...] B.V.,
3. art. 92 a ust 1 i 6 w zw. z lp. 1.5, 1.12 oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt. 6a utd poprzez nałożenia kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego,
4. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak posiadanie uprawnień przedsiębiorcy przez kierowcę, sposób skojarzenia kierującego z pasażerem, sposób płatności (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia [...] r.), wyjaśnienie zasad działalności aplikacji której doszło do wspólnego przejazdu,
5. przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji,
6. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji [...],
7. art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
W szczególności skarżący wskazał, że nie przewoził grupy osób, czego wymaga przewóz okazjonalny, nadto nie on świadczył usługę, tylko kierowca, który został skojarzony z pasażerem przez aplikację. W oparciu o powyżej sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w całości.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie wskazał na orzecznictwo sądów administracyjnych, które w tożsamych stanach faktycznych jest jednolite i wykładnia przepisu o przewozie okazjonalnym nie budzi wątpliwości. Nie zgodził się również z twierdzeniem, że w okolicznościach niniejszej sprawy ukarany winien być kierowca wykonujący przejazd. Wykonywał on przewóz na rzecz skarżącego i z tej przyczyny ponosi on odpowiedzialność administracyjną. Sam charakter stwierdzonych naruszeń wyklucza odpowiedzialność kierowcy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a.).
Sąd zauważa, że istota problemu w niniejszej sprawie, sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w okolicznościach niniejszej sprawy organ zasadnie nałożył karę pieniężną na przedsiębiorcę czy też, jak wskazuje skarżący winien nałożyć ją na kierowcę, który fizycznie wykonał usługę przewozu pasażera zamówioną za pośrednictwem aplikacji [...].
W ocenie Sądu, organy Inspekcji Transportu Drogowego, prawidłowo uznały, że ujawniona w trakcie kontroli i opisana w protokole z [...] r. usługa przewozu wykonywana była na podstawie licencji posiadanej przez skarżącego nr [...] w zakresie transportu drogowego osób. Skarżący był też zarejestrowany w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej jako wykonujący działalność gospodarczą w zakresie transportu lądowego pasażerskiego, miejskiego i podmiejskiego. Kierowca działał w imieniu i na rzecz skarżącego, w ramach jego działalności objętej licencją nr [...], wykonawcą odpłatnej usługi był skarżący, co przede wszystkim potwierdza wystawiony pasażerowi paragon fiskalny w imieniu "A" tytułem usługi transportowej, znajdujący się w aktach sprawy. Jak zatem widać, kierowca samochodu nie wykonał usługi we własnym imieniu i na własną rzecz, to nie kierowca zawarł umowę z pasażerem i nie on otrzymał od niego wynagrodzenia za usługę. Zapłata za usługę nie została zatem dokonana na rzecz kierowcy, a na rzecz skarżącego. Podnoszone przez skarżącego okoliczności, takie jak sposób uiszczenia płatności za przewóz czy kojarzenia klientów i kierowcy nie miały żadnego znaczenia w tej sprawie. Istotne bowiem było to, że to skarżący, jako przedsiębiorca wykonał usługę przewozu, choć posługując się inną osobą. To, czy osobie tej przysługiwał status przedsiębiorcy także pozostaje poza sednem tej sprawy. Jednocześnie podkreślić należy, że w niniejszej sprawie pasażer zapłacił za przejazd gotówką u kierowcy, czego potwierdzeniem jest znajdujący się w aktach sprawy paragon wystawiony przez firmę skarżącego.
Odnosząc się do zarzutu skargi w zakresie braku ustalenia, czy w ogóle wykonano transport drogowy wskazać należy, że wykonanie transportu drogowego jest działaniem faktycznym, polegającym na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadającym transportowi drogowemu (art. 4 pkt 1 utd). Aby czynności zostały zakwalifikowane jako wykonywanie transportu drogowego, nie muszą stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, w tym ewidencjonowanej ( tak też WSA w Białymstoku w wyroku z 28 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Bk 776/19, powołane tu wyroki sądów administracyjnych są dostępne w Bazie Orzeczeń na www.nsa.gov.pl). Wbrew zatem twierdzeniom skarżącego organy administracji prawidłowo przyjęły, że wykonywał on transport drogowy.
W ocenie Sądu organ odwoławczy również zasadnie wywiódł w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny oraz zgromadzony materiał dowodowy, że przedsiębiorca wykonywał [...] r. samochodem osobowym Skoda nr rej [...] przewóz okazjonalny.
Zgodnie z regulacją art. 4 pkt 11 utd przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W myśl art. 18 ust. 4a tej ustawy przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące przewóz okazjonalny przez przepisy prawa wspólnotowego, gdzie jak wynika z § 2 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz. U. UE. L z 2009 r.; 300. s. 8, dalej w skrócie jako "rozporządzenie nr 1073/2009"), za usługi okazjonalne uznaje "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika". Wskazać ponadto należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (zob. wyrok NSA z 20 września 2007 r.; sygn. akt I OSK 1361/06, wyrok WSA w Gdańsku, sygn.. III SA/Gd 149/19 z 30 maja 2019 r, wyrok WSA w Lublinie, sygn. III Sa/Lu 271/19 z 7 listopada 2019 r., WSA w Łodzi , sygn. III SA/Łd 900/17 z 8 lutego 2018 r.; dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak stanowi art. 18 ust. 4b utd dopuszcza się przewóz okazjonalny samochodami osobowymi (będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy) nie spełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a: prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę (a), na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa (b), po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przez rozpoczęciem przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa (c).
Przenosząc powyższą regulację na ustalenia faktyczne wraz z definicją przewozu okazjonalnego wywiedzioną na podstawie powołanych wyżej przepisów art. 4 pkt 11 utd oraz § 2 pkt 4 rozporządzenia nr 1073/2009 nie ma wątpliwości, że skarżący wykonywał [...] r. odpłatny przewóz okazjonalny osób, bez jednoczesnego dopełnienia wszystkich wymagań określonych przepisami prawa. Poza sporem pozostaje, że w chwili przeprowadzenia kontroli drogowej działający w jego imieniu i na jego rzecz kierowca, wykonywał odpłatny przewóz pasażera, którego przewoził na zamówionej przez pasażera trasie. Przewóz wykonywany był samochodem marki Skoda nr rej. [...], który nie był objęty posiadaną przez skarżącego licencją. Pasażer zamówił kurs za pomocą aplikacji [...], która skojarzyła go z kierującym. Opłata za przejazd została wyliczona automatycznie przez aplikację i pasażer dopiero po wykonaniu usługi otrzymał informację o kwocie należnej do uiszczenia za jej zrealizowanie. Kierowca wystawił natomiast paragon fiskalny na, którym jako wystawca widnieje firma prowadzona przez skarżącego.
Należy zgodzić się ze skarżącym, że dla oceny stanu faktycznego sprawy ma istotne znaczenie, że zatrudniony przez skarżącego kierowca zrealizował usługę przewozu zamówioną za pośrednictwem aplikacji [...]. Powyższa okoliczność nie wyklucza jednak - a przeciwnie potwierdza - że sporny przejazd miał charakter zarobkowy i był przejazdem okazjonalnym. Pasażer zapłacił za zamówiony i zrealizowany przewóz, co jednoznacznie potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w tym protokoły zeznań pasażera oraz znajdujący się w aktach sprawy paragon fiskalny. Skarżący nie wykonał usługi osobiście ale przez kierowcę, któremu winien zapłacić za wykonane zlecenie. Bezspornym też jest, że usługa nie została wykonana na postawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa skarżącego oraz że zapłata za usługę nie została ustalona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu. Kierowca nie działał samodzielnie, we własnym imieniu. Czynności działającego na zlecenie skarżącego kierowcy miały ścisły związek ze złożonym zamówieniem i wykonaną usługą przewozu bowiem aplikacja [...] jest wykorzystywana do przyjmowania zleceń, ich wykonywania i rozliczania się z osobą wykonującą usługi przewozu. To, że aplikacja [...] służy do zamawiania usług przewozu osób i inkasowania bezgotówkowo opłaty za przejazd nie wyłącza w ocenie Sądu odpowiedzialności konkretnego wykonawcy tej usługi ani za jej jakość, ani za zgodność z obowiązującymi przepisami prawa. [...] jako przedsiębiorca nie jest więc podmiotem świadczącym usługi przewozu, a jedynie podmiotem udostępniającym aplikację służącą "skojarzeniu" innych podmiotów, które świadczą tego rodzaju usługi z ich potencjalnymi klientami.
Dla oceny stanu faktycznego sprawy wystarczające było ustalenie, że usługę przewozu osób zamówioną przez pasażera za pośrednictwem aplikacji [...] zrealizował działający w imieniu skarżącego kierowca, za co została przez pasażera wniesiona opłata. Z uwagi na to, że kierowca wykonał przewóz w imieniu i na rzecz skarżącego skutkowało to zasadnym obciążeniem skarżącego odpowiedzialnością za wykonanie usługi przewozu w sposób niezgodny z ustawą o transporcie drogowym. Okoliczność, że kierowca działał na zlecenie skarżącego wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym z zeznań kierowcy oraz wystawionego paragonu. W tym stanie rzeczy nie było wymagane dodatkowe ustalenie, czy kierowca wykonywał powierzone mu czynności w ramach własnej działalności gospodarczej. Ponieważ skontrolowany, a nieujęty w licencji pojazd jest samochodem pięcioosobowym organ odwoławczy zasadnie przypisał skarżącemu odpowiedzialność za naruszenie z lp. 2.11 z załącznika nr 3 do cyt. ustawy polegające na wykonywaniu przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym. Ustawodawca umożliwił bowiem wykonywanie tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Bezsprzecznie jest natomiast, że kontrolowany pojazd nie był przeznaczony do przewozu takiej ilości osób, co potwierdza dowód rejestracyjny. W tej sytuacji aby wykonać legalnie przewóz okazjonalny pięcioosobowym samochodem osobowym, niezgłoszonym do licencji skarżący winien zadbać o łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 18 ust. 4b ustawy o transporcie drogowym. Jak zasadnie przyjęto w zaskarżonej decyzji przedsiębiorca nie wywiązał się z tego obowiązku, o czym świadczy sama forma w jakiej zamówiono przejazd i dokonano za niego zapłaty, a nałożona kara [...]- zł na podstawie lp.2.11 była zasadna.
W ocenie Sądu również wymierzenie kary za naruszenie opisane w pkt.1.12 załącznika nr 3 do utd polegające na niewyposażeniu kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 utd w kwocie [...],- zł było zasadne. Podkreślić należy, że art. 87 ust. 1 pkt 1 utd stanowi, że kierowca pojazdu wykonując transport drogowy jest obowiązany okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji, którego w przedmiotowej sprawie nie okazał, gdyż nie został w taki dokument wyposażony przez podmiot zlecający mu przewóz. Okazał jedynie kserokopię, a nie oryginał dokumentu, co nie jest wystarczające dla uznania, że obowiązek ten został spełniony. Zasadnie również przyjęto w zaskarżonej decyzji, że skarżący nie wywiązał się z obowiązku zgłoszenia w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 utd, co skutkowało nałożeniem kary [...],- zł na podstawie lp. 1.5. załącznika nr 3 do utd. Nie zgłosił on bowiem w ogóle organowi udzielającemu licencji, że będzie wykonywał działalność z wykorzystaniem pojazdu zatrzymanego do kontroli.
Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art. 107 § 3 k.p.a. przez zaniechanie ustosunkowania się do zarzutów przedstawionych w odwołaniu od decyzji pierwszo-instancyjnej, dotyczących zasad działania aplikacji o nazwie [...], a to dlatego, że w odwołaniu zarzutu takiego nie było. Pomijając już ten wzgląd, zasady działania aplikacji [...], podobnie jak [...], należy uznać za fakty powszechnie znane, dostępne w Internecie i nie wymagające szczególnego dowodzenia (tak też WSA w Białymstoku w wyroku z 20 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Bk 858/19).
Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 8 k.p.a., czyli zasady działania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwa. Skoro wszystkie wcześniejsze zarzuty skargi, dotyczące tak trybu postępowania przed organami administracji, jak i wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego, okazały się nieuzasadnione, to nie ma podstaw do formułowania zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. Zarzut ten musi mieć swe umocowanie w wadliwym działaniu organów, czy to procesowym, czy materialno-prawnym, a skoro w niniejszej sprawie umocowania takiego nie ma, to nie sposób, by Sąd zarzut taki uwzględnił.
Zdaniem Sądu, materiał dowodowy w oparciu o który organy wydały swoje rozstrzygnięcia został zebrany w sposób wyczerpujący, pozwalający na ustalenie okoliczności istotnych w niniejszej sprawie. Następnie organy dokonały prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego do przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie, a za stwierdzone naruszenia została wskazana kara pieniężna w prawidłowej wysokości. W podsumowaniu stwierdzić należy, że organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję odpowiadającą prawu, a zatem nie doszło do naruszenia art. 138 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.