III SA/GL 642/22

III SA/Gl 642/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-02-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-08-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Marzanna Sałuda /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 180
art. 92a  ust. 1 i  art. 92c, lp. 6.2.1  zał. nr 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant referent-stażysta Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi C. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia 7 lipca 2022 r. nr BP.501.1683.2021.1001.GR4.240801 w przedmiocie kary pieniężnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie na rzecz strony skarżącej 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 07.07.2022r. nr BP.501.1683.2021.1001.GR4.240801 Główny Inspektor Transportu Drogowego – dalej organ II instancji, organ odwoławczy - utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o numerze [...] z dnia 27.08.2021 r. o nałożeniu na skarżącego C.B. prowadzącego działalność gospodarczą B - dalej strona, skarżący- kary pieniężnej w wysokości 10000,00 złotych.
W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy.
Stwierdził, że u skarżącego przeprowadzono kontrolę, przedmiotem której było przestrzeganie przez stronę obowiązków i warunków przewozu drogowego w wyniku której stwierdzono niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu i przebytej drogi.
Powyższe stwierdzono w dniu 30.06.2021 r. o godzinie [...]podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w punkcie kontroli droga ekspresowa [...] [...], autobusu marki Setra o numerze rejestracyjnym [...]. Pojazdem kierował T.M. w załodze dwuosobowej z W.G.. Pojazdem wykonywany był krajowy transport drogowy osób miejscowości K. Kierowca wykonywał przewóz w oparciu o wypis z licencji nr [...] dotyczącej międzynarodowego autobusowego i autokarowego zarobkowego przewozu osób, wydanej na rzecz strony. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z dnia 30.06. 2021 r.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję administracyjną nr [...], którą nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 10.000 zł .
Pismem z 13.09.2022 r. strona odwołała się od przedmiotowej decyzji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia Ip. 6.2.1. zał. Nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Strona wskazała, że w trakcie postępowania naruszone zostało jej prawo do swobody wypowiedzi i przedstawienia argumentów w toku postępowania administracyjnego, zbieżnych ze stanem faktycznym. Zarzuciła, że organ oparł się jedynie na ustaleniach kontroli, nie uwzględniając wyjaśnień strony złożonych w trakcie kontroli. Wskazała, że nie uchyla się od odpowiedzialności, a wnosi o zmianę kwalifikacji prawnej czynu. Wskazała, że kierowcy podróżowali jako pasażerowie, bez włożonej karty kierowcy, dokonali w późniejszym czasie wpisu manualnego. W jej ocenie nie zaszły okoliczności nierejestrowania na kartach aktywności, przyznała, że dokonany przez kierowców wpis nie był właściwy, to mimo wszystko dane na kartach kierowców i tachografie zostały utrwalone. Dane, które powinny zostać zarejestrowane automatycznie przez tachograf, zostały zapisane ręcznie.
Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym, Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że stosownie do art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie.
Stosownie do art. 92a ust. 7 ustawy o transporcie drogowym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa Ip. 1-9, - załącznika nr 3 do ustawy.
Wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Treść art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do utd określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do utd. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d kpa, na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Ponadto, zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f, które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 kpa daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale lVa kpa.
Odnośnie naruszenia polegającego na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu łub przebytej drogi; lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do utd. organ II instancji stwierdził, iż zgodnie z art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem 165/2014:
1. Kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Wykresówki ani karty kierowcy nie wyjmuje się z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów lub jest konieczne do wprowadzenia symbolu państwa po przekroczeniu granicy. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona.
2. Kierowcy odpowiednio chronią wykresówki lub karty kierowcy i nie używają zabrudzonych lub uszkodzonych wykresówek lub kart kierowcy.
3. Jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać tachografu zainstalowanego w pojeździć, to okresy, o których mowa w ust. 5 lit. b) ppkt (ii), (iii) oraz (iv):
a) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf analogowy - wprowadza się na wykresówkę ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc wykresówki; lub
b) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf cyfrowy - wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do manualnego wprowadzania danych, w jakie wyposażony jest tachograf
Państwa członkowskie nie nakładają na kierowców obowiązku przedkładania formularzy potwierdzających ich czynności w trakcie oddalenia się od pojazdu.
4. Jeżeli w pojeździć wyposażonym w tachograf cyfrowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy ci zapewniają, aby ich karty kierowcy zostały włożone w odpowiednie czytniki tachografu.
Jeżeli w pojeździć wyposażonym w tachograf analogowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy zmieniają odpowiednio wykresówki, aby właściwe informacje były zapisywane na wykresówce kierowcy prowadzącego pojazd.
5. Kierowcy:
a) zapewniają zgodność czasu zapisywanego na wykresówce z czasem urzędowym/oficjalnym kraju rejestracji pojazdu;
b) obsługują przełączniki umożliwiające osobną i wyraźną rejestrację następujących okresów:
(i) pod symbolem
: czas prowadzenia pojazdu;
(ii) pod symbolem
: "inna praca", która oznacza wszelkie czynności inne niż prowadzenie pojazdu, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 lit. a) dyrektywy 2002/15/WE, a także wszelkie prace wykonywane dla
tego samego lub innego pracodawcy w sektorze transportowym lub poza nim;
(iii) pod symbolem
: "okresy gotowości" zgodnie z definicją w art. 3 lit. b) dyrektywy 2002/15/WE;
(iv) pod symbolem
: przerwy lub odpoczynek.
7. Kierowca wprowadza w tachografie cyfrowym symbole państw, w których rozpoczyna i kończy dzienny okres pracy.
Od dnia 2.02.2022 r. kierowca na początku pierwszego postoju po przekroczeniu granicy państwa członkowskiego wprowadza również symbol państwa, do którego wjechał. Ten pierwszy postój odbywa się w najbliższym możliwym miejscu postoju na granicy lub po jej przekroczeniu. W przypadku gdy przekraczanie granicy państwa członkowskiego odbywa się na promie lub w pociągu, kierowca wprowadza symbol państwa w porcie lub na stacji przybycia.
Kierowcy nie muszą wprowadzać informacji, o których mowa w akapicie pierwszym, jeśli tachograf rejestruje automatycznie dane dotyczące lokalizacji zgodnie z art. 8.
Natomiast zgodnie z art. 32 rozporządzenia 165/2014
1. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek.
2. Tachografy cyfrowe nie mogą być ustawione w sposób powodujący automatyczne przełączanie się na konkretną kategorię czynności po wyłączeniu silnika lub zapłonu pojazdu, chyba że kierowca ma w dalszym ciągu możliwość ręcznego wyboru odpowiedniej kategorii czynności.
3. Zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie łub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach.
4. W pojazdach nie instaluje się więcej niż jednego tachografu, chyba że do celów badań eksploatacyjnych, o których mowa w art. 21.
5. Państwa członkowskie zabraniają produkcji, dystrybucji, reklamy łub sprzedaży urządzeń wykonanych łub przeznaczonych do celów manipulowania tachografami.
Konsekwencją tego rozwiązania jest treść Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do ww. ustawy, który karą pieniężna w wysokości 5.000 złotych sankcjonuje niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego techniczne tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.
Organ wskazał, iż w toku przeprowadzonej kontroli zostało ustalone na podstawie danych pobranych z kart kierowców oraz potwierdzone zeznaniami kierowców, że w dniu 28.06.2021 r. doszło do nierejestrowania na kartach kierowców aktywności. W tym zakresie organ przywołał zeznania T.M. zatrudnionego jako kierowca w firmie strony. Kierowca w dniu 28.06.2021 r. po godz. [...]wyjechał autobusem o nr. rej. [...] w trasę z grupą emerytów z miejscowości J. Od rozpoczęcia dnia do ok. godz. [...]. T. M. prowadził pojazd w obsadzie pojedynczej do MOP za miejscowością M., po czym wyjął on kartę kierowcy z tachografu i usiadł na miejscu dla pasażera, nie rejestrując w żaden sposób swojej aktywności, aż do miejscowości K. Zeznał dodatkowo, że na odcinku S3 pierwszy MOP za M., a K. pojazd prowadził W.G. (który wsiadł z innego autobusu o nr. rej. [...] w miejscowości P.) i do pierwszego MOP za M. na drodze S3, siedział na miejscu pasażera, nie rejestrując swojej aktywności. W.G. rozpoczął prowadzenie kontrolowanego pojazdu od pierwszego MOP za miejscowością M. na drodze S3.
Organ wskazał także na zeznania W.G. z których wynika, że w dniu kontroli nie był zatrudniony w przedsiębiorstwie strony, a przewóz wykonywał w oparciu o usługę kierowania pojazdem w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. W. G. zeznał dodatkowo, że w dniu 28.06.2021r. około godziny [...] wyjechał autobusem o nr. rej. [...] w trasę z grupą emerytów z miejscowości D. Od rozpoczęcia dnia do godziny [...] prowadził wskazany powyżej pojazd w obsadzie pojedynczej do stacji paliw w miejscowości P., po czym wyjął swoją kartę kierowcy z tachografu i usiadł na miejscu pasażera innego autobusu o nr. rej. [...], nie rejestrując w żaden sposób swojej aktywności na trasie P. - pierwszy MOP za miejscowością M., kiedy to pojazd prowadził T.M. Na pierwszym MOP za miejscowością M. na drodze S3 T.M. wyjął swoją kartę kierowcy ze slotu I tachografu i usiadł w pojeździe. Po czym W.G. włożył swoją kartę kierowcy do slotu I tachografu pojazdu [...], deklarując wpisem manualnym przejazd jako pasażer na trasie P. - MOP S3 za miejscowością M. jako odpoczynek. W.G. prowadził pojazd aż do miejscowości K.
W związku z powyższym w ocenie organu odwoławczego zasadnym było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł za naruszenie uchybienia usankcjonowanego w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do utd.
Odnosząc się do zarzutu strony co do błędnego zakwalifikowania naruszenia jako naruszenie określone w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do utd zamiast Ip. 6.3.5 załącznika nr 3 do utd, stwierdził, iż nie jest zasadny. Zgodnie z art. 4 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. nr 561/2006 kierowcą jest osoba, która prowadzi pojazd nawet przez krótki okres, lub która jest przewożona w pojeździe w celu podjęcia w ramach swoich obowiązków jego prowadzenia w razie potrzeby. Dodatkowo zgodnie z art. 4 lit. o ww. rozporządzenia nr 561/2006 "załoga kilkuosobowa" oznacza sytuację, w której w trakcie każdego okresu prowadzenia pojazdu pomiędzy dwoma kolejnymi dziennymi okresami odpoczynku, lub pomiędzy dziennym okresem odpoczynku a tygodniowym okresem odpoczynku, w pojeździe przebywa co najmniej dwóch kierowców w celu prowadzenia pojazdu. Przez pierwszą godzinę obsady kilkuosobowej obecność innego kierowcy lub kierowców jest fakultatywna, ale przez pozostałą część tego okresu jest obowiązkowa. W odniesieniu do kontrolowanych kierowców zostało to wykazane, bowiem obaj prowadzili pojazd na określonym fragmencie trasy, po której przewóz był realizowany. Dodatkowo, jako kierowcy mieli oni obowiązek rejestrować swój czas pracy w sposób określony przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 165/2014. Gdy pojazd prowadzony jest przez dwóch lub większą liczbę kierowców, czas nieprzeznaczony na kierowanie pojazdem jest czasem dyżuru (zgodnie z art. 9 ust. 3 ustawy o czasie pracy kierowców). Dodatkowo zgodnie z art. 3 lit. b dyrektywy nr 2002/15/WE - okres gotowości, czyli czas spędzony na siedzeniu obok kierowcy lub na kuszetce, gdy pojazd jest w ruchu, ten okres gotowości powinien być rejestrowany przy użyciu tachografu. Wpisy manualne są możliwe, ale tylko w warunkach określonych w art. 34 ust. 3 rozporządzenia 165/2014 - przesłanką dokonywania wpisu jest niemożliwość używania tachografu na skutek oddalenia się kierowcy od pojazdu. W niniejszej sprawie, takiej sytuacji nie było, bo obaj kierowcy znajdowali się w pojeździe, wobec czego nie mogli zastąpić wymaganych wpisów, wpisami manualnymi. Uzasadnienie dla Ip. 6.2.1 zał. nr 3 do utd jest takie, że w istocie poprzez niewłożenie karty do slotu stanowiło o niewłaściwej obsłudze tachografu. Skoro kierowca jest zobligowany do rejestrowania aktywności na karcie kierowcy, to zaniechanie polegające na niewłożeniu tej karty do tachografu stanowi o jego niewłaściwej obsłudze, bowiem zaniechanie to powoduje, że tachograf nie może spełniać swojej funkcji, tj. zarejestrować na karcie rzeczywistą aktywność kierowców (w ruchu).
W odniesieniu do naruszenia określonego w Ip. 6.3.5 to organ zauważył iż przepis ten sankcjonuje sytuację, gdy kierowca włożył kartę i wyjął przed zakończeniem danej aktywności, nie rejestrując jakiegoś fragmentu tej aktywności. Natomiast w przypadku pracy w załodze, jeżeli kierowca zmienia swoją aktywność z jazdy na gotowość, to wyjęcie karty ze slotu 1 tachografu jest dozwolone, a wręcz konieczne. Nie zachodzi więc przypadek określony w Ip. 6.3.5 zał. 3 do utd, gdzie mowa o niedozwolonym wyjęciu karty kierowców. W przypadku, który miał miejsce w tej sprawie, wyjęcie karty było konieczne, jednocześnie konieczne było jej przełożenie do slotu 2 w tachografie, żeby rejestrować zamianę sytuacji aktywności czyli gotowość. Natomiast żaden z kierowców nie włożył karty do slotu nr 2 w tym celu. Skoro więc karta nie została włożona do slotu nr 2, to i nie mogła być w sposób niedozwolony z niego wyjęta. Omawiany przypadek wyczerpuje w ocenie organu II instancji dyspozycję określoną w Ip. 6.2.1 zał. nr 3 do utd, polegający na niewłaściwej obsłudze tachografu.
Organ II instancji zaznaczył, iż w przedmiotowej sprawie art. 92b ustawy nie znajdzie zastosowania bowiem ustawodawca daje możliwość zastosowania tegoż zapisu tylko w przypadku, gdy podczas kontroli zostały stwierdzone naruszenia dotyczące czasu pracy kierowców. W niniejszej sprawie takie naruszenia nie miały miejsca.
Organ wskazał, iż w sprawie strona nie wskazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Wobec czego w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Skarżący w toku postępowania nie wskazał także żadnych okoliczności nadzwyczajnych łub nieprzewidzianych, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania art. 92c utd, nie przedstawił w toku postępowania administracyjnego także żadnych dowodów na powstanie okoliczności, mogących obalić ustalenia organu I instancji. Wszystkie okoliczności sprawy związane z naruszeniem Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym były okolicznościami, na które przedsiębiorca miał wpływ i mógł je przewidzieć. Przedsiębiorca nie wskazał wystąpienia żadnych innych okoliczności na które nie miał wpływu, lub których nie mógł przewidzieć.
W skardze do WSA w Gliwicach skarżący zarzucił organowi naruszenie zarzuca naruszenie przepisów prawa procesowego a to; art. 7a k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść strony; art. 8 k.p.a poprzez prowadzenie postępowania w sposób budzący wątpliwości; art. 77 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego;
Organ II instancji utrzymał decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, w całości opierając się na materiale uznanym za wystarczający przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego tym samym Organ II instancji powielił błędy organu I instancji i ponownie nałożył karę administracyjną. Ponadto organy obydwu instancji nie dostrzegły w zgromadzonym materiale dowodowym oczywistych dowodów potwierdzających brak istnienia naruszenia polegającego na - niewłaściwej obsłudze lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce łub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi (Ip. 6.2.1 zał. nr 3 do utd).
Zdaniem strony doszło do naruszenia zasad rejestracji aktywności zawodowej kierowców, niemniej jednak nie w sposób wskazany w decyzjach Głównego Inspektora Transportu Drogowego, a w sposób polegający na niedopuszczalnym wyjęciu wykresówek lub karty kierowcy, mające wpływ na rejestrację danych (Ip. 6.3.5 zał. nr 3 do utd).
Zdarzenie, którego dopuścili się kierowcy jest równoznaczne ze zmianą sposobu rejestracji danych, a nie ich nierejestrowaniem, wpis manualny jest sposobem uznanym przez przepisy krajowe i wspólnotowe jako jedna z metod rejestracji aktywności. Jakkolwiek wpis manualny wykonuje się w określonych okolicznościach, niemniej jednak przyjmując, że ów wybrany przez kierowców sposób zapisu aktywności nie był właściwy to mimo wszystko, dane na kartach i tachografie zostały utrwalone, nie można zatem uznać czynów kierowców za "nierejestrowania na kartach aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi". W ocenie strony czyn jakiego dopuścili się kierowcy nie był czynem z kategorii INGERENCJI - (6.2. Wykonywanie przewozu drogowego z ingerencją w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf), a UŻYTKOWANIA - (6.3. Naruszenie zasad i warunków użytkowania tachografu) zatem i sankcja za to winna być inna niż przyjęta w sprawie.
Skarżący podkreślił, iż plan pracy, przejazdów, przesiadek, został wcześniej skomponowany w taki sposób by zrealizować usługę w zgodzie z normami czasu pracy, przerw i odpoczynków, wynikających z rozporządzenia 561/2006 i ustawy o czasie pracy kierowców. Przewidziane zostało również to, że zarówno T. M. jak W. G., będą w części swojego dnia pracy, prowadzili pojazd, w części będą przewożeni z jednego miejsca na drugie i że w dniu 28.06.2021r., nie będą stanowić załogi w rozumieniu przepisów rozporządzenia 561/2006, a zakres ich aktywności zawodowej zaplanowany był na maksymalny okres operacyjny do 15 godzin.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącej postawił organowi zarzut błędnej oceny stanu faktycznego co do uznania, iż kierowcy jechali w załodze, w sytuacji gdy W. G. wsiadł do swojego pojazdu o godzinie [...] i prowadził do [...], z kolei kierowca M. wsiadł do swojego pojazdu o godzinie [...]. O godzinie [...] kierowca G. wsiadł jako pasażer do pojazdu M. i w ten sposób był prowadzony pojazd T. M. do godziny [...]i o tej godzinie na miejsce kierowcy wsiada G., a kierowca M. przesiada się jako pasażer. Z przywołanej sekwencji zdarzeń wynika, że kierowca G. wsiadł do pojazdu M. dopiero po ponad 7 godzinach od rozpoczęcia jazdy przez M., dlatego nie można stwierdzić, że jechali w załodze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w kwocie 10.000 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Kontrolując wskazaną decyzję Sąd stwierdził naruszenie przez organy przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy .
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 919 – zwanej dalej jak dotychczas utd), która w art. 92a ust. 1 przewiduje odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów ustalających warunki i obowiązki tego przewozu, określając jednocześnie ogólne granice wysokości kary za naruszenia w tym zakresie. Zgodnie z tą regulacją, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie.
Odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 utd nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara nie jest zatem konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa we wskazanej regulacji, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Omawiana kara jest niezależna także od winy kierowcy oraz jego ewentualnej odpowiedzialności wynikającej z innych przepisów prawa. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został w załączniku Nr 3 do ustawy, do którego odsyła art. 92a ust. 7 utd. Określone w tym załączniku kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów i kara nie może być nałożona w innej wysokości, niż podana w załączniku.
Powyższe oznacza, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ, co do zasady, zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 1 i 7 utd. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz z odpowiedzialności możliwe jest bowiem jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c utd.
Na podstawie art. 4 pkt 22 utd przyjąć należy, że odpowiedzialność z art. 92a ust. 1 utd dotyczy naruszenia obowiązków lub warunków wynikających zarówno z ustawy, jak i podanych w tym przepisie aktów, w tym m.in. z przepisów cyt. wyżej rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 - zwanego w dalszym ciągu rozporządzeniem nr 561/2006, a także z przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014 r. – dalej zwanego rozporządzeniem nr 561/2006).
Wyjaśnić wymaga również, że postępowanie w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a utd, jest postępowaniem administracyjnym, do którego zastosowanie znajdują przepisy k.p.a. Na podstawie art. 93 ust. 7 utd, w postępowaniu tym nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy w ślad za organem I instancji stanął na stanowisku, że w dniu 28.06.2021 r. doszło do nierejestrowania na kartach kierowców T. M. i W. G. aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi w sytuacji, gdy kierowcy ci prowadząc pojazd o nr rej. [...] w załodze mieli obowiązek rejestrować swój czas pracy w sposób określony przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 165/2014. Wg organu gdy pojazd prowadzony jest przez dwóch lub większą liczbę kierowców, czas nieprzeznaczony na kierowanie pojazdem jest czasem dyżuru zgodnie z art. 9 ust. 3 ustawy o czasie pracy kierowców, a po myśli art. 3 lit. b dyrektywy nr 2002/15/WE czas spędzony na siedzeniu obok kierowcy lub na kuszetce, gdy pojazd jest w ruchu jest okresem gotowości który to winien być rejestrowany przy użyciu tachografu. Skoro ta gotowość nie była rejestrowana przy użyciu tachografu gdyż niesporne pomiędzy stronami jest to, iż kierowcy T. M. oraz W. G. nie włożyli do slotu nr 2 tachografu kart kierowcy, to w ocenie organu nałożenie kary w łącznej kwocie 10.000 zł jest zgodne z prawem – dyspozycją przepisu określonego w Ip. 6.2.1 zał. nr 3 do utd, polegającego na niewłaściwej obsłudze tachografu. Organ podkreślił w treści decyzji, iż w przypadku pracy w załodze, jeżeli kierowca zmienia swoją aktywność z "jazdy" na "gotowość", to wyjęcie karty ze slotu 1 tachografu jest konieczne podobnie jak konieczne jest przełożenie jej do slotu nr 2 żeby rejestrować zamianę sytuacji aktywności czyli gotowość.
Sąd po zapoznaniu się z treścią zaskarżonej decyzji z dnia 07.07.2022r. stwierdza, iż została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, a to art. 107 kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie braków w uzasadnieniu faktycznym i prawnym sprawy. W istocie bowiem organ wydając sporną decyzję nie dokonał w sprawie subsumpcji zastosowanych w sprawie przepisów prawa. Zgodnie z art. 4 lit. c rozporządzenia nr 561/2006, kierowcą jest osoba, która prowadzi pojazd nawet przez krótki okres, lub która jest przewożona w pojeździe w celu podjęcia w ramach swoich obowiązków jego prowadzenia w razie potrzeby. W myśl natomiast art. 4 lit. o ww. rozporządzenia nr 561/2006 "załoga kilkuosobowa" oznacza sytuację, w której w trakcie każdego okresu prowadzenia pojazdu pomiędzy dwoma kolejnymi dziennymi okresami odpoczynku, lub pomiędzy dziennym okresem odpoczynku, a tygodniowym okresem odpoczynku, w pojeździe przebywa co najmniej dwóch kierowców w celu prowadzenia pojazdu. Przez pierwszą godzinę obsady kilkuosobowej obecność innego kierowcy lub kierowców jest fakultatywna, ale przez pozostałą część tego okresu jest obowiązkowa.
W zakresie oceny, czy pojazd o nr rej. [...] w dniu 28.06.2021r. był prowadzony w załodze przez w/w obu kierowców T. M. i W. G. organ nie dokonał wykładni prawa wynikającej z art. 4 lit. o ww. rozporządzenia nr 561/2006 na tle ustalonego przez organy stanu faktycznego. Organ II instancji wspomniał bowiem jedynie, iż w odniesieniu do kontrolowanych kierowców zostało wykazane, iż jechali w załodze bowiem obaj prowadzili pojazd na określonym fragmencie trasy po której przewóz był realizowany. Rzeczą jednak organu było wskazanie w którym momencie i fragmencie trasy i wykonywanych obowiązków w dniu 28.06.2021r. kierowcy ci w załodze kilkuosobowej pozostawali. Przypomnienia bowiem wymaga okoliczność, iż w dniu 28.06. 2021 r. T. M. po godz. [...] wyjechał autobusem o nr. rej. [...] z miejscowości J. i do godziny ok. [...] prowadził pojazd do MOP za miejscowością M., przy czym w miejscowości P. wsiadł do autobusu W. G., który na odcinku S3 pierwszy MOP za M. przejął autobus by prowadzić go do K. Skoro ustawodawca zdefiniował pojęcie załogi kilkuosobowej nawiązując w niej do konieczności przebywania w pojeździe co najmniej dwóch kierowców w celu prowadzenia pojazdu w trakcie każdego okresu prowadzenia pojazdu pomiędzy dwoma kolejnymi dziennymi okresami odpoczynku, lub pomiędzy dziennym okresem odpoczynku a tygodniowym okresem odpoczynku, przy zastrzeżeniu, iż przez pierwszą godzinę obsady kilkuosobowej obecność innego kierowcy lub kierowców jest fakultatywna, ale przez pozostałą część tego okresu jest obowiązkowa obowiązkiem organu było dokonanie analizy i oceny w tym zakresie w aspekcie prowadzenia pojazdu przez w/w dwóch kierowców. Tego zaś całkowicie brak w treści spornej decyzji, co powoduje iż decyzja jest dowolna albowiem nie znajduje oparcia w rzetelnie przeprowadzonej analizie w oparciu o dokumentację źródłową zebraną w toku postępowania. Skoro bowiem pochodną obowiązku pracy w załodze obu kierowców była konieczność zmiany ich aktywności z "jazdy" na "gotowość", podczas przejazdu to przyjęcie konieczności w zachowaniu kierowców polegające na przełożeniu karty do slotu nr 2 tachografu by rejestrować zamianę sytuacji aktywności po wyjęciu karty ze slotu 1 tachografu jako warunek zastosowania sankcji z zał. nr 2 lp. 6.2.1. było niezbędne do ustalenia i obszernego omówienia w treści decyzji. Motywy zaskarżonej decyzji nie wyjaśniają omawianego zagadnienia w jakikolwiek sposób. W tym zaś zakresie, jak nadmieniono, koniecznym było dokonanie przez organ wywodu prawnego co zasadności zastosowanego w sprawie w/w przepisu. Aby zaś ocenić wydaną przez organ decyzję, sąd musi dysponować wyrażonym w uzasadnieniu decyzji stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek) będących podstawą wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Braki uzasadnienia decyzji w zakresie podstawowych elementów przewidzianych przepisem art. 107 § 3 k.p.a. uniemożliwiają dokonanie przez sąd oceny zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem a organ nie może konwalidować braków uzasadnienia decyzji argumentacją zawartą w odpowiedzi na skargę. ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2021 r., sygn. akt III OSK 2858/21). Zaznaczenia także wymaga, iż Sad nie może zastępować organu w sporządzeniu prawidłowego uzasadnienia decyzji,
Wskazane zastrzeżenie co do braku poprawności wydanej decyzji implikuje dalszą oceną decyzji za przedwczesną i jako taką wadliwą w zakresie postawionych wobec przedsiębiorcy zastrzeżeń co do naruszenia przez obu kierowców przepisów o stosowaniu tachografów z zał. Nr 3 lp. 6.2.1. utd. Skoro bowiem organ nie dokonał oceny, czy kierowcy wykonywali przejazd w dniu 28.06.2022r. w załodze kilkuosobowej postawienie im zarzutów niewłaściwej obsługi tachografu skutkującego nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy ich aktywności jako kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi należy uznać za co najmniej przedwczesne, a w konsekwencji nieprawidłowe .
Reasumując z uwagi na fakt, iż sporna decyzja została wydana z istotnym naruszeniem przepisów art. 6, 7,80, 107 § 3 k.p.a. jako taka musiała zostać usunięta z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Orzeczenie o kosztach zostało wydane w oparciu o art. 200 i art. 205 p.p.s.a. obejmujące zwrot opłaty sądowej zgodnie z wnioskiem skarżącego.
Ponownie orzekając w sprawie organ uwzględni uwagi zawarte w treści wydanego wyroku.