III SA/Gl 51/24

III SA/Gl 51/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-10-21
Data wpływu
2024-01-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Małgorzata Herman /przewodniczący sprawozdawca/
Beata Machcińska
Adam Gołuch
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Oświata
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok z art. 179a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 179a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 33 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Beata Machcińska, Protokolant Specjalista Izabela Maj- Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2024 r. na skutek skargi kasacyjnej G.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 maja 2024 r. sygn. akt III SA/Gl 51/24 w sprawie ze skargi G.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 27 listopada 2023 r. nr SKO.FD/41.4/155/2023/22222 w przedmiocie ustanowienia zabezpieczenia na majątku przewidywanych należności z tytułu zwrotu dotacji 1) uchyla zaskarżony wyrok; 2) uchyla zaskarżoną decyzję; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 27 listopada 2023 r., nr SKO.FD/41.4/155/ 2023/22222, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: organ odwoławczy, SKO) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. (dalej: organ pierwszej instancji) z 18 września 2023 r., nr [...], orzekającą o zabezpieczeniu na majątku G. J. (dalej: skarżący) na poczet przewidywanych należności z tytułu zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w wysokości 277 691,20 zł oraz odsetek za zwłokę w wysokości 68 798,92 zł
Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji SKO z 27 listopada 2023 r., decyzją z 18 września 2023 r. nr [...], organ pierwszej instancji, orzekł o zabezpieczeniu na majątku skarżącego przewidywanych należności
z tytułu zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w wysokości 277 691,20 zł oraz odsetek za zwłokę w wysokości 68 798,92 zł. Uznał bowiem, że
w niniejszej sprawie zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie do zwrotu dotacji wraz z odsetkami nie zostanie wykonane przez skarżącego, po tym jak decyzja określająca kwotę dotacji do zwrotu i termin naliczania odsetek stanie się ostateczna.
Skarżący nie zgodził się z tym rozstrzygnięciem. Wniósł odwołanie, w którym podkreślił, że organ pierwszej instancji uzasadniając obawę niewykonania zapłaty nie powołał się na przesłanki wymienione w art. 33 § 1 O.p., a jako podstawę swojej decyzji podał sytuację majątkową strony, ale w ogóle nie dokonał jej oceny. Dodał, że uzasadnienie musi zawierać co najmniej podstawowe dane o aktualnej sytuacji majątkowej i życiowej podatnika. W niniejszej sprawie, zdaniem skarżącego, organ powołał się jedynie na ogólnikowe twierdzenia zawarte w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (sygn. akt III SA/Gl 441/23). Dodał, że organ wprost przyznał, że danymi o sytuacji majątkowej i finansowej strony nie dysponuje i nie dokonał ich zbadania. Podkreślił, że organ wydał decyzję bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania w sprawie. W odwołaniu wniósł o przeprowadzenie dowodu z powołanych w tym piśmie dokumentów.
Zaskarżoną decyzją z 27 listopada 2023 r. SKO utrzymało w decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazało na określone w art. 33 O.p. przesłanki zastosowania zabezpieczenia zobowiązania podatkowego oraz wyjaśniło, że zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. Oznacza to, że wydanie decyzji o zabezpieczeniu powinno poprzedzać ustalenie, czy istnieje zobowiązanie lub toczy się postępowanie w celu wydania decyzji wymiarowej (określającej wysokość zobowiązania), a ponadto należy uprawdopodobnić obawę niewykonania lego zobowiązania.
Dalej organ odwoławczy podkreślił, że przed organem pierwszej instancji toczy się postępowanie w sprawie określenia wysokości kwoty dotacji do zwrotu za okres od 1 września 2021 r. do 31 sierpnia 2022 r. w związku z rozwiązaną umową nr [...] na realizację zadania pn.: "Organizacja opieki nad dziećmi do lat 3 w Żłobku K przy ul. [...] G.", a przedmiotowe zobowiązania nie uległy przedawnieniu.
Odnosząc się do przesłanki uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego stwierdził, że organ pierwszej instancji, wbrew temu co twierdzi skarżący, zbadał czy brak zabezpieczenia może pozbawić wierzyciela publicznego, zaspokojenia należnych od podatnika zobowiązań podatkowych. Zaakcentował, że wydając decyzję organ pierwszej instancji oparł się na informacjach posiadanych
z urzędu, w szczególności na twierdzeniach samego skarżącego, które zawarł on w skardze z 27 kwietnia 2023 r., wniesionej do WSA w Gliwicach na wcześniejszą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 24 lutego 2023 r. nr [...] orzekającą o zwrocie dotacji w kwocie 22.219,77 zł, a także argumentacji zawartej we wniosku o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący szczegółowo opisał wówczas sytuację finansową prowadzonej przez siebie firmy oraz wskazał, że wykonanie decyzji rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podał również, że konieczność zapłaty kwoty ponad 20.000 zł spowoduje utratę płynności finansowej i doprowadzi do upadłości prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa, które przez pandemię COVID-19
i związane z nią ograniczenia sanitarne poniosło straty. Przy czym sytuacja jest nadal trudna ze względu na znaczny spadek liczby dzieci od marca 2020 r., co spowodowane jest licznymi ograniczenia w funkcjonowaniu placówek oraz pracę zdalną rodziców. Uznał jednocześnie, że jego sytuacja nie ulegnie w najbliższym czasie poprawie. W konkluzji skarżący stwierdził, że konieczność jednorazowej zapłaty kwoty ponad 20.000 zł doprowadziłaby przedsiębiorstwo do upadku co wiązałoby się z utratą pracy 150 osób oraz pozostawieniem bez zapewnienia opieki 500 dzieciom. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania skarżący powołał się również na fakt, iż w dwóch innych sprawach WSA w Gliwicach wydał postanowienia o wstrzymaniu zaskarżonych decyzji (sygn. akt III SA/Gl 59/22 i III SA/Gl 713/22).
Uwzględniając wszystkie wskazane okoliczności SKO stwierdziło, że organ pierwszej instancji słusznie uznał, że istnieje realna obawa, że zobowiązanie podatkowe (zwrot dotacji publicznej) nie zostanie przez skarżącego wykonane.
Organ odwoławczy podkreślił ponadto, że w związku z wszczętym wobec skarżącego postępowaniem karnym przez Prokuraturę Rejonową G., w dniu 16 czerwca 2023 r. zostało wydane postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym na mieniu skarżącego, poprzez obciążenie hipotekami przymusowymi na kwotę 20.000 zł i 422.400 zł. Ponadto, z księgi wieczystej nieruchomości wynika, że jest już obciążona hipoteką umowną na kwotę 619.351,20 zł na rzecz [...]. Również, co istotne, jak wynika z dodatkowych wyjaśnień z 10 października 2023 r., które wpłynęły już po wydaniu zaskarżonej decyzji, Prezydent Miasta G. otrzymał zajęcie innej wierzytelności pieniężnej skierowane do Naczelnika Urzędu Skarbowego K., z którego wynika, że skarżący nie zapłacił na rzecz Prezydenta Miasta Z. kwoty około 7.350,00 zł, co jedynie potwierdza, że nie uiszcza on wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym. Istnieje zatem uzasadniona obawa co do skuteczności przeprowadzenia egzekucji, bez uprzedniego zabezpieczenia zwrotu dotacji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Rozstrzygnięciu zarzucił:
- naruszenie przepisów postępowania, tj art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. poprzez powołanie się przez organ na ustalenia dokonane w innym postępowaniu, pomimo że organ winien poczynić ustalenia własne, a nie powoływać się na stanowisko strony zaprezentowane w innym postępowaniu, któremu zresztą organ nie dał wiary. Ponadto organ w zasadzie nie odniósł się do argumentów podniesionych
w odwołaniu, a jedynie w sposób lakoniczny potwierdził prawidłowość stanowiska organu pierwszej instancji,
- naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 33 O.p. poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do zabezpieczenia zobowiązania na majątku skarżącego, podczas gdy przesłanki te nie zostały chociażby uprawdopodobnione w toku postępowania administracyjnego prowadzonego zarówno przez organ pierwszej instancji jak i przez organ odwoławczy.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że określenie przesłanki zabezpieczenia terminem "uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania" oznacza, że nie chodzi o jakąkolwiek obawę, ale o obawę poważną, uzasadnioną konkretnymi, zidentyfikowanymi okolicznościami sprawy sytuację ekonomiczną podatnika. Natomiast decyzja o zabezpieczeniu powinna zostać oparta na całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych świadczących o tym, że w danej sprawie może nie dojść do wykonania zobowiązania podatkowego. Powinna ona zawierać co najmniej podstawowe dane o aktualnej sytuacji majątkowej i życiowej podatnika. Dalej skarżący podniósł, że w niniejszej sprawie organ uzasadniając obawę nie powołał się na przesłanki wymienione literalnie w treści art. 33 § 1 O.p., ale jako podstawę swojej decyzji podał sytuację majątkową strony, przy czym w ogóle nie dokonał jej oceny. Rozstrzygnięcie nie zawiera bowiem jakichkolwiek konkretnych danych obrazujących jego sytuację majątkową. Organ pominął również fakt, że
w innej sprawie zainicjowanej przez skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Gliwicach odmawiał wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji. Z kolei,
w postępowaniu prowadzonym pod numerem [...], w którym skarżący powoływał się na analogiczne przesłanki, organ zwrócił bez rozpoznania wniosek
o udzielenie ulgi wskazując jednocześnie, że wniosek ten nie zawiera danych finansowych pozwalających na aktualną ocenę jego sytuacji majątkowej. Skarżący podkreślił również, że w postępowaniu na które powołuje się organ kwota dotacji do zwrotu została zapłacona w całości. Natomiast wskazane przez organ postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach sygn. akt III SA/Gl 59/22 i III SA/Gl 713/22 orzekające o wstrzymaniu wykonania zaskarżonych decyzji zostały wydane w oparciu o stan faktyczny na rok 2022 r., podczas gdy organ winien dokonać ustaleń własnych, a przede wszystkim aktualnych na dzień wydania decyzji tj. drugą połowę 2023 r.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Jak już wskazano Sąd wyrokiem z 28 maja 2024 r. oddalił skargę.
Od powyższego wyroku skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wystarczające dla uprawdopodobnienia przesłanki uzasadnionej obawy jest oświadczenie Skarżącego złożone w innym postępowaniu administracyjnym, które w tymże postępowaniu nie zostało uznane przez Organ za wiarygodne i wystarczające dla wydania rozstrzygnięcia zgodnego z wnioskiem Skarżącego, przy jednoczesnym braku jakichkolwiek ustaleń własnych dokonanych przez Organ w niniejszym postępowaniu, podczas gdy zastąpienie wymogu udowodnienia uprawdopodobnieniem nie oznacza w żadnej mierze przyzwolenia na gołosłowność formułowanych twierdzeń, a przedmiotem uprawdopodobnienia winno być wykazanie, że organ miał podstawy, aby żywić taką uzasadnioną obawę. Skoro w innym postępowaniu oświadczenie Skarżącego zostało uznane za niewiarygodne i niewystarczające dla wydania zgodnego z wnioskiem rozstrzygnięcia to nie może ono stanowić wystarczającego dowodu dla uprawdopodobnienia przesłanki uzasadnionej obawy;
- art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przesłanka uzasadnionej obawy zachodzi, pomimo że w postępowaniu karnym już ustanowiono zabezpieczenie. W ocenie Skarżącego ustanowienie zabezpieczenia w postępowaniu karnym przy jednoczesnym określeniu wysokości szkody winno wyłączać przesłankę uzasadnionej obawy, albowiem interes Organu jest już zabezpieczony;
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz lit. c, art. 151 oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji, mimo że decyzja została wydana w oparciu o ustalenia dokonane w innym postępowaniu, pomimo że Organ winien poczynić ustalenia własne, a nie powoływać się na stanowisko strony zaprezentowane w innym postępowaniu, któremu zresztą Organ nie dał wiary. Skarżący zarzuca również, że Organ w zasadzie nie odniósł się do argumentów podniesionych w odwołaniu, a jedynie w sposób lakoniczny potwierdził prawidłowość stanowiska Prezydenta Miasta G.. Tym samym nie wykazano uzasadnionej obawy, która jest konieczną przesłanką dla zabezpieczenia;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz lit. c, art. 151 oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji, pomimo iż ustalając stan faktyczny pominięto okoliczność, że w sprawie [...] w związku z toczącym się postępowaniem [...] zabezpieczono już kwotę 101.760,00 zł, a rzekoma szkoda to 101.760,00 zł.
Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 179a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.), jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna. Powyższa regulacja wprowadzająca wyjątek od zasady dewolutywności skargi kasacyjnej podyktowana jest względami ekonomiki postępowania. W ramach uprawnień autokontrolnych sąd I instancji może uchylić własne, zaskarżone orzeczenie bez przesyłania skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, jeżeli stwierdzi nieważność postępowania albo uzna, że podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione.
Usprawiedliwione podstawy wywiedzionej skargi kasacyjnej występują w sytuacji, gdy Sąd podziela zarzuty i żądania skargi kasacyjnej, uznając swoją pomyłkę w tym zakresie (por. wyrok WSA z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 269/16; wszystkie cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Pojęcie oczywistości mieści się zatem w sferze obiektywnej i łączy się z powinnością wykazania, że powołane podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, bez dokonywania głębszej analizy tekstu powołanych przepisów i bez doszukiwania się ich znaczenia. (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 179a p.p.s.a., tezy 1 i 3, LEX 2019 r.).
Zaznaczyć należy, że zastosowanie autokontroli w istocie prowadzi do ponownego rozpoznania sprawy przez sąd pierwszej instancji w jej całokształcie. Sąd ten bowiem nie rozpoznaje skargi kasacyjnej jak sąd drugiej instancji. Z mocy wyłącznie art. 179a p.p.s.a ma kompetencje do uchylenia wydanego przez siebie orzeczenia w całości i obowiązek, na tym samym posiedzeniu, rozpoznania sprawy. Zwrot normatywny "ponownie rozpoznaje sprawę", oznacza rozpoznanie sprawy w jej całokształcie, zgodnie z brzmieniem art. 134 § 1 p.p.s.a., a nie rozpoznanie sprawy w rozumieniu art. 183 § 1 p.p.s.a., tzn. w granicach skargi kasacyjnej. (por. wyrok NSA z 9 sierpnia 2016 r. sygn. akt II FSK 1291/16).
Dokonując oceny wniesionej przez stronę skargi kasacyjnej w świetle art. 179a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że w sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające zastosowanie tego przepisu, bowiem podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście uzasadnione.
Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, należy stwierdzić, że zgodnie z art. 33 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, a w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim także na majątku wspólnym, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. W przypadku zabezpieczenia na majątku wspólnym małżonków przepis art. 29 § 2 stosuje się odpowiednio.
Z uwagi na treść art. 33 § 1 O.p. kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy w sprawie zaistniała uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego przez podatnika.
Przepis art. 33 § 1 O.p. reguluje nie tylko przesłankę dokonania zabezpieczenia, którą jest uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, lecz zawiera również przykładowe wyliczenie okoliczności, które mogą uzasadniać tę obawę. Pomimo, że ustawodawca wskazał tylko przykładowe okoliczności precyzujące główną dyrektywę orzekania w przedmiocie zabezpieczenia, to jednak niewątpliwie wynika z nich, że chodzi o działania podatnika bądź sytuacje z nim związane, które wpływają na jego stan majątkowy w kontekście przewidywanych zobowiązań i możliwości przeprowadzenia skutecznej egzekucji.
Określenie przesłanki zabezpieczenia zobowiązania terminem "uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania" oznacza, że nie chodzi o jakąkolwiek obawę, ale o obawę poważną, uzasadnioną konkretnymi, zdefiniowanymi okolicznościami sprawy. Jednocześnie ocena sytuacji w tym zakresie powinna być dokonywana na podstawie obiektywnych kryteriów, gdyż tylko wtedy decyzja o zabezpieczeniu podlegająca kontroli sądowej, będzie poddawała się tej kontroli. Uzasadniona obawa winna mieć swoje źródło w obiektywnie stwierdzonym stanie faktycznym sprawy.
W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 2023 r., sygn. akt III FSK 695/23 stwierdzono, że "Nie jest zatem wystarczające stwierdzenie jakiejkolwiek obawy w odniesieniu do wykonania zobowiązania podatkowego, lecz takiej, która ma wymiar kwalifikowany poprzez jej uzasadnienie. Ustalenie całokształtu okoliczności, które należy brać pod uwagę przy ocenie zaistnienia kwalifikowanej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego jest istotne z uwagi na to, iż prawodawca posłużył się w tym przypadku zwrotem kategorycznym, wskazując, że stan ten zachodzi, a nie jest jedynie stanem potencjalnym".
Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że w orzecznictwie tego Sądu podkreśla się konieczność uwzględnienia całokształtu okoliczności, które należy brać pod uwagę przy ocenie zaistnienia przesłanki uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego, które to ustalenie nie może oznaczać dowolności. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 października 2023 r., sygn. akt I FSK 843/23 przyjęto, w oparciu o orzecznictwo tego Sądu, że "Ustalenie to nie może oznaczać przy tym dowolności, lecz powinno być dokonane na podstawie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych. Istotne jest zwłaszcza ustalenie sytuacji finansowej podatnika, w tym wielkości jego majątku mogącego pokryć ewentualne przyszłe zobowiązania publicznoprawne. Konieczne jest także ustalenie, że zobowiązania finansowe wobec budżetu państwa pozostają w takiej proporcji w stosunku do posiadanego majątku, że zaspokojenie określonych decyzjami wymiarowymi zobowiązań podatkowych dobrowolnie bądź w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie będzie utrudnione lub udaremnione"
Ocenę, czy istnieje obawa niewykonania zobowiązania w konkretnym wypadku pozostawiono do uznania właściwego w sprawie organu. Uznanie to nie może oznaczać dowolności działania, lecz powinno być oparte na całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych. Nie może ono być domyślne, ale powinno być uprawdopodobnione w sposób jasny i czytelny dla podatnika por. wyrok NSA z 29 lutego 2024 r.,sygn. akt III FSK 1199/23).
Tymczasem w kontrolowanej sprawie brak jakichkolwiek własnych ustaleń organu co do sytuacji majątkowej skarżącego i uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania. Organ ograniczył się do wskazania na informacje skarżącego zawarte w innym postępowaniu i służące zupełnie innym celom (uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji). Organ nie ustalił w kontrolowanej sprawie, sytuacji majątkowej skarżącego, a w szczególności, nie ustalił, że skarżący nie ma majątku w postaci nieruchomości oraz ruchomości, nie ma dochodów, nie ma obrotów z prowadzonej działalności. Ponadto organ nie ustalił, że skarżący trwale nie uiszcza zobowiązań publicznoprawnych lub dopuszcza się wyzbywania majątku, albo w inny sposób może utrudnić lub udaremnić egzekucję. Organ wydając zaskarżoną decyzję, wprawdzie powołuje się na informacje zawarte w innych sprawach sądowych, ale ich w żaden sposób nie udokumentował. Fakt wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie sądowoadministracyjnej nie jest równoznaczny z zaistnieniem przesłanek z art. 33 § O.p. Uprawdopodobnienie uzasadnionej obawy co do wykonania egzekucji nie może być gołosłowne i opierać się jak w niniejszej sprawie na pustych twierdzeniach organu, które wymykają się spod kontroli. Co więcej, przedłożone akta administracyjne są niekompletne, nie zawierają nawet decyzji pierwszoinstancyjnej, a jedynie stanowisko Prezydenta Miasta G. co do wniesionego odwołania, akta nie są ponumerowane i czytelne.
Podsumowując, zarzuty skarżącego co do naruszenia przez organ przepisów postępowania tj. art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. i przepisów prawa materialnego tj. art. 33 §1 O.p okazały się słuszne. Ponadto stanowisko organu nie zostało należycie i przekonująco uzasadnione, natomiast uzupełniająca argumentacja zawarta w odpowiedzi organu na skargę kasacyjną nie podlega ocenie Sądu, który kontroluje zaskarżone rozstrzygnięcie.
Ponownie prowadząc postępowanie, SKO będzie zobowiązane uwzględnić przedstawioną wyżej ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania. W szczególności będzie miał na uwadze, że uzasadnienie wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji w innej sprawie nie stanowi podstawy do uznania, że zachodzą przesłanki do zabezpieczenia przewidywanych należności w tej sprawie. Przede wszystkim organ ponownie oceni i uprawdopodobni uzasadnioną obawę niewykonania zapłaty własnymi ustaleniami co do sytuacji majątkowej skarżącego oraz postępowania skarżącego, a w tym wykaże czy skarżący trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. Ponadto uporządkuje akta administracyjne sprawy.
Organ będzie miał na uwadze, że dopiero spełnienie przesłanek z art. 33 § 1 O.p. pozwoli na zabezpieczenie przewidywanych należności.
Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 179a p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję SKO z 27 listopada 2023 r. O kosztach postępowania, w tym postępowania kasacyjnego, łącznie w kwocie 797,- zł obejmujących wpis od skargi i wpis od skargi kasacyjnej (300,-zł) wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej (radcy prawnego) wg norm przepisanych (480,- zł) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17,- zł) orzeczono na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1) i art. 205 § 2 p.p.s.a.