III SA/Gl 45/23

III SA/Gl 45/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-04-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-01-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Dorota Fleszer
Małgorzata Herman /przewodniczący/
Marzanna Sałuda /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 180
art. 92a  ust. 1, 3 i 7
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi T. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 16 listopada 2022 r. nr BP.501.468.2022.1284.KA12.293199 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 30 listopada 2021 r. w G. przy ul. [...] miała miejsce kontrola drogowa pojazdu samochodowego marki [...]o nr rej. [...], którym kierował E.K.. Kontrola została przeprowadzona przez funkcjonariuszy Policji. W toku kontroli stwierdzono, że kierowca wykonywał krajowy transport drogowy osób tj. przewoził pasażera z ul. [...] (Dworzec [...]) na ul. [...] w G.. Kierowca okazał do kontroli m.in. wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką na obszar miasta R. wydaną przedsiębiorcy T. O. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą: I. T. O., ul. [...], [...]-[...] R. przez Prezydenta Miasta R. na pojazd o nr rej. [...] (obszar prowadzenia ww. pojazdu R.). Ponadto ustalono, że kierowca używał aplikacji [...]. Stwierdzono naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym (m.in. Ip. 1.3 i 1.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym). Wyniki kontroli zostały udokumentowane w protokole kontroli z 30 listopada 2021 r. nr [...]. Protokół wraz z dokumentacją z kontroli został przekazany wraz z pismem z 2 grudnia 2021 r. do Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w K. celem dalszego wykorzystania. Ponadto, w uzupełnieniu przesłano również notatkę urzędową wraz z dokumentacją fotograficzną z kontroli.
Pismem z 15 grudnia 2021 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił przedsiębiorcę T. O. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: I. T.O., ul. [...], [...]-[...] R. o wszczęciu wobec niego postępowania administracyjnego z urzędu w zakresie naruszenia stwierdzonego w protokole kontroli nr [...] oraz zgromadzonego materiału dowodowego tj. Ip. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji).
W toku postępowania skarżący przesłał dwie wiadomości e-mail (25 grudnia 2021 r. na adres: [...].pl), w których wskazał, że przesyła skany wymaganych dokumentów dotyczących sprawy nr [...]. W załączeniu do jednej z wiadomości przesłał jedynie skan pisma z 25 grudnia 2021 r. w którym wskazał, że firma od której kierowca otrzymał zlecenie to B. SP. z o.o. [...], [...]-[...] W. REGON: [...], NIP: [...].
Postępowanie zakończyło się wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego jako organu I instancji decyzji administracyjnej z dnia 9 lutego 2022 r. o nr [...] nakładającej na stronę karę pieniężną w wysokości 12.000 zł.
W odwołaniu od decyzji pełnomocnik strony zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania pasażera oraz kierowcy E. K.. Ponadto, zarzucono naruszenie przepisów materialnych tj. art. 6 ust. 5 utd poprzez niezastosowanie w sytuacji zamówienia przejazdu przez klienta z innego obszaru niż objęty licencją; art. 18 ust. 4a i b w zw. z Ip. 1.1 i wymierzenie kary w sytuacji, gdy skarżący posiada licencję wydaną przez Prezydenta Miasta R. na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką; art. 92c ust. 1 pkt 1 utd) poprzez niezastosowanie w sytuacji, gdy skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia i nastąpiło ono wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć; a także art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w sytuacji znikomej wagi naruszenia (pojazd był oznaczony jako taxi, skarżący posiadał licencję) i zaprzestania naruszenia (skarżący uzyskał licencję na terenie miasta R.).
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 16.11.2022r. nr BP.501.468.2022.1284.KA12.293199 utrzymał w mocy decyzje organu I instancji w podstawie prawnej wskazując art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 zwana dalej "k.p.a."), art. 4 pkt 1, 3, 22, art. 5b ust. 1, art. 6 ust. 1, 4 i 5, art. 7 ust. 4 pkt 3, art. 13b ust. 1, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2022, poz. 2201 zwanej dalej "u.t.d. ) oraz Ip. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Organ II instancji po przywołaniu treści art. 189a § 2 k.p.a. stwierdził, iż nie znajdzie on w sprawie zastosowania. Wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Treść art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 w zw. z załącznikiem nr 3 do ww. ustawy określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Wskazał, iż zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.
Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.
Następnie organ przywołał treść art. art. 4 pkt 22 , art. 4 pkt 1 art. 4 pkt 3, art. 5b ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 6 ust. 4, art. 6 ust. 5, art. 13b ust. 1, 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, z art. 92a ust. 3, art. 92a ust. 7 pkt 1 i treść lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym zgodnie z którym wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 12000 zł. Organ II instancji wskazał, iż z ustaleń stwierdzonych podczas kontroli wynika, że kierowca wykonywał krajowy transport drogowy osób (około 20:30 w G. zabrał pasażera ul [...] Dworzec [...] i przewiózł na ul. [...] w G.. Kierowca okazał do kontroli m.in. wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką nr [...] na obszar miasta R. wydanej przedsiębiorcy T.O. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą: I. T. O., ul. [...], [...]-[...] R.. Z analizy wypisu wynika, że był wystawiony 10 sierpnia 2021 r. przedsiębiorcy T. O. I. przez Prezydenta Miasta R. na pojazd o nr rej. [...] (obszar prowadzenia ww. pojazdu R.). W wypisie wskazano nr rej. pojazdu: [...], czyli taki jak pojazd zatrzymany do kontroli, natomiast jako obszar prowadzenia wskazano R.. Ponadto, z dokumentacji fotograficznej pojazdu wynika, iż na dachu pojazdu znajdowała się lampa z napisem "Taxi". Jednocześnie nie posiadał innych oznaczeń typowych dla taksówki. Poza tym, z notatki urzędowej sporządzonej przez funkcjonariusza Policji wynika:" W trakcie kontroli kierowca oświadczył, że przewóz był wykonywany jako praca dodatkowa, na co dzień pracuje w zupełnie innym charakterze tj. w [...]. Kierowca nie okazał licencji na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką na terenie miasta G.". W pojeździć [...] o nr rej. [...] nie było zainstalowanego taksometru, a także kasy fiskalnej, zaś z systemu CEPIK wynika, że pojazd jest zarejestrowany jako pojazd TAXI. Kierowca posługiwał się jedynie aplikacją "[...]" (dowody: protokół kontroli, notatka urzędowa, okazane dokumenty, dokumentacja fotograficzna - w aktach sprawy). Dodatkowo, z informacji z organu licencyjnego - Urzędu Miejskiego w G. wynika, że na dzień 30.11.2021 r. przedsiębiorca T. O. I. nie posiadał licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką na obszarze miasta G..
Jednocześnie ustalono, iż przedsiębiorca posiada udzieloną w dniu [...] r. przez Prezydenta Miasta G. licencję nr [...] oraz wypis nr [...] wydany dla pojazdu o nr rej, [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką na obszarze miasta G. z ważnością do dnia 14 grudnia 2036 r.; wniosek o wydanie licencji złożono 6 grudnia 2021 r. Ponadto, z informacji z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: I. T. O. posiada licencje na przewóz taksówką wydane przez: Urząd Miasta R. (ważną od [...] do [...]), Urząd Miasta G. (nr [...], ważną od [...] do [...]), Urząd Miasta Z.(ważną od [...] do [...]), Urząd Miejski B. (nr [...], ważną od [...]do [...]), Urząd Miasta S. (ważną od [...] do [...]), Miasto K. (ważną od [...] do [...]), Urząd Miasta T. ([...] do [...] ) - wydruk z CEIDG - w aktach sprawy.
Z powyższego w ocenie organu bezspornie wynika, że w dniu 30 listopada 2021 r. kierowca przewoził pasażera pojazdem marki [...] o nr rej. [...] w G. z ul. [...], (Dworzec [...]) na ul. [...] w sytuacji gdy przedsiębiorca nie posiadał uprawnień do wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką na obszarze miasta G..
W konsekwencji organ II instancji uznał za zasadne zastosowanie po myśli Ip. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł.
W ocenie organu odwoławczego postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone zarówno z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, jak i prawa materialnego znajdującego zastosowanie w niniejszej sprawie, w szczególności ustawy o transporcie drogowym. Organ II instancji wskazał, że przestrzegania obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 4 pkt 22 oraz przestrzegania obowiązków łub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 4 pkt 22 stosownie do art. 50 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym należy do zadań Inspekcji Transportu Drogowego. Jednocześnie zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym inspekcja współdziała w szczególności z: Policją, Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencją Wywiadu, Służbą Ochrony Państwa, Żandarmerią Wojskową, Strażą Graniczną, Służbą Celno-Skarbową, Państwową Inspekcją Pracy, Inspekcją Handlową, Inspekcją Ochrony Środowiska, Inspekcją Weterynaryjną i zarządcami dróg - w zakresie bezpieczeństwa i porządku ruchu na drogach publicznych oraz zwalczania przestępstw i wykroczeń drogowych dokonywanych w zakresie transportu drogowego lub w związku z tym transportem, z uwzględnieniem właściwości i kompetencji tych organów oraz zadań Inspekcji. Poszczególne uprawnienia inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego określa art. 73 utd, który m.in. przewiduje możliwość przesłuchiwania świadków i kontrolowanego w charakterze strony. Jednocześnie stosownie do art. 134a prd w stosunku do pojazdów wykonujących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, a także w przypadku kontroli, o której mowa w art. 129a ust. 1 pkt 2-4, uprawnienia i obowiązki policjantów oraz organów Policji określone w art. 132 ust. 1-2 i 5-7, art. 132a oraz w art. 133 wykonują również odpowiednio inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego oraz organy tej inspekcji.
Jednocześnie ustawa o transporcie drogowym w art. 89a ustawy o transporcie drogowym wskazuje podstawy prawne do prowadzenia kontroli przez inne organy, w tym Policję. Zgodnie z art. 89a ust. 3 utd funkcjonariusze Policji dokonują kontroli na warunkach i w sposób określonych w przepisach o kontroli ruchu drogowego. Funkcjonariusze Policji mają możliwość przeprowadzenia kontroli drogowej w zakresie naruszeń określonych w ustawie o transporcie drogowym. Ich uprawnienia w tym zakresie określa art. 129 ord. Poza tym, zadania Policji określa również ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. 2022, poz. 1882). O ile przepisy dotyczące kontroli nie przewidują wprost możliwości przesłuchania kontrolowanego, to w ocenie organu odwoławczego powyższe nie ma znaczenia w sprawie. W toku postępowania administracyjnego prowadzonego przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego strona nie zgłaszała wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania pasażera ani kierowcy. Co więcej, postępowanie administracyjne przede wszystkim opiera się na dowodach z dokumentów. Organ I instancji przeanalizował materiał dowodowy zebrany podczas kontroli przez funkcjonariuszy Policji, który uzupełnił jedynie o informację z organu licencyjnego. W ocenie organu I instancji zebrany materiał był wystarczający do przedmiotowego rozstrzygnięcia. Za niezasadne organ uznał zarzuty naruszenia prawa. Ustawa o transporcie drogowym wprowadza w przypadku wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką obowiązek posiadania odpowiedniego uprawnienia (art. 5b ust. 1 utd), a poza tym samo wykonywanie przewozu taksówką również sankcjonowane jest różnymi wymaganiami (art. 6 utd), w tym dotyczącymi obszaru, na jaki wydawana jest licencja (gminy, gmin sąsiadujących - po uprzednim zawarciu przez nie porozumienia, miasta stołecznego Warszawy). Z powyższego wynika, że wydana licencja obowiązuje jedynie na terenie obszaru, na jaki została wydana. Organ odwoławczy przeanalizował treść art. 6 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym wskazując, że przepis dotyczy wyjątków w zakresie wykonywania przewozu z obszaru określonego w licencji poza ten obszar, jednak w sytuacjach: przewozu wykonywanego w drodze powrotnej lub w przypadku złożenia zamówienia przez klienta z innego obszaru. Dodał iż przepis precyzuje orzecznictwo sądów administracyjnych wskazując na możliwość dokonania przewozu poza obszarem określonym w licencji tylko gdy kurs co najmniej zaczyna się lub kończy na obszarze objętym licencją (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt: II GSK 2142/15).Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 18 ust. 4a i 4b w zw. z Ip. 1.1 i nałożenia kary za brak licencji w sytuacji, gdy skarżący posiadał licencję na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką na terenie miejscowości R. wskazał, że przepisy ustawy o transporcie drogowym stanowią, że licencja na wykonywanie przewozu osób taksówką wydawana jest na określony obszar. Kierowca okazał do kontroli wypis licencji uprawniającej do wykonywanie przewozu na terenie R., a przewóz był wykonywany w G.. Poza tym strona nie posiadała w dniu kontroli licencji uprawniającej do wykonywania przewozu osób taksówką w G.. Co więcej, przepis art. 18 ust. 4a i 4b utd dotyczy przewozu okazjonalnego, natomiast w niniejszej sprawie z zebranego materiału dowodowego wynika, że wykonywany był przewóz taksówkarski. Tym samym nałożona kara jest zasadna a zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Organ odwoławczy przeanalizował przesłanki zawarte w art. 92c utd. Jednak uznał, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania ww. przepisu zatem zarzut strony uznał za niezasadny.Wskazał, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a ust. 1, 3 i 7 w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. W odniesieniu zaś do wysokości kary to art. 92a ust. 3 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do utd określają w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów. Organ nie ma w tym zakresie możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej, dlatego też regulacja wynikająca z art. 189d kpa, na mocy art. 189a § 2 pkt 1 kpa nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Odnośnie twierdzeń strony dotyczących art. 189f § 1 k.p.a. wskazał, że przepis ten nie znajdzie zastosowania w sprawie, gdyż reguluje on przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Natomiast kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.
W skardze do WSA w Gliwicach skarżący postawił organowi II instancji zarzut naruszenia ;
1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 4 pkt 11, art. 5b ust 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym w zw. z Ip. 1.1 oraz 2.11 załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary w wysokości łącznie 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez Skarżącego nie wypełniały definicji przewozu okazjonalnego, a stanowiły przewóz osób taksówką - na którą Skarżący posiada odpowiednią licencję;
2) przepisów prawa materialnego tj. art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 roku w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006, polegające na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w ustawie o transporcie drogowym, jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w cytowanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób);
3) przepisów postępowania tj. naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania pasażera, zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania kierowcy p. E. K.;
4) art. 107 § 3 kpa poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez Skarżącego w odwołaniu od decyzji Organu I stopnia ,
a) naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania pasażera, zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania kierowcy p. E. K.,
b) art. 6 ust 5 ustawy o transporcie drogowym, poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, w której zamówienie na przejazd zostało złożone przez klienta z innego obszaru niż obszar ujęty w licencji,
c) art. 92c ust 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym polegające na jego niezastosowaniu, w sytuacji, w której okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a samo naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć;
d) art. 189f § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na jego niezastosowaniu, w sytuacji, w której waga naruszenia prawa jest znikoma (przejazd odbywał się prawidłowo oznaczonym pojazdem taxi. Skarżący posiadał licencję na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką), a strona zaprzestała naruszenia prawa (Skarżący uzyskał bowiem licencję na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką na terenie miasta G.),
5) przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj. art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
6) art. 8 kpa poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. W konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 9 lutego 2022 r. o nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł na podmiot wykonujący transport drogowy bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji – T. O. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "I." z siedzibą w R. za naruszenie z lp.1.1. załącznika nr 3 do ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 180 ze zm.; dalej powoływana jako u.t.d.).
Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Według art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 1 - załącznika nr 3 do ustawy. Zgodnie z lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji innej niż licencja wspólnotowa podlega karze w wysokości 12.000 zł.W myśl art. 5b ust. 1 pkt 3 u.t.d. podjęcie i wykonywanie drogowego transportu krajowego w zakresie przewozu osób: taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.t.d. 4. Licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, jest udzielana na określony obszar obejmujący:
1) gminę;
2) gminy sąsiadujące - po uprzednim zawarciu przez nie porozumienia;
3) miasto stołeczne Warszawę.
Ust. 5. Dopuszcza się wykonywanie przewozu z obszaru określonego w licencji poza ten obszar, lecz bez prawa świadczenia usług przewozowych poza obszarem określonym w tej licencji, z wyjątkiem przewozu wykonywanego w drodze powrotnej lub w przypadku złożenia zamówienia przez klienta z innego obszaru. Po myśli art.7 u.t.d. udzielenie, odmowa udzielenia, zmiana oraz zawieszenie lub cofnięcie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego następuje w drodze decyzji administracyjnej. Organem właściwym w sprawach udzielenia, odmowy udzielenia, zmiany lub cofnięcia: licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką: a)na obszarze, o którym mowa w art. 6 ust. 4 pkt 1, jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta, b) na obszarze, o którym mowa w art. 6 ust. 4 pkt 2, jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy dla siedziby albo miejsca zamieszkania przedsiębiorcy,(.....). Zgodnie z art.87 ust. 4 u.t.d. podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca taksówki jest obowiązany mieć przy sobie i okazać na żądanie licencję albo wypis z licencji. W sprawie niniejszej bezspornym pozostaje to, że 30 listopada 2021 r. w G .przy ul. [...] zatrzymano do kontroli drogowej pojazd samochodowy marki [...] o nr rej. [...], którym kierował E. K.. Z ustaleń kontroli wynikało, że kierowca wykonywał krajowy transport drogowy osób. gdzie około 20:30 w G. zabrał pasażera z ul. [...]. Dworzec [...] i przewiózł na ul. [...] w G., przy czym do kontroli okazał m.in. wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego z 10 sierpnia 2021 r. w zakresie przewozu osób taksówką nr [...] na obszar miasta R. wydanej przedsiębiorcy T.O.. Z wypisu z licencji wynika, że był wystawiony przedsiębiorcy T. O. I. przez Prezydenta Miasta R. na pojazd o nr rej. [...] z obszarem prowadzenia ww. pojazdu R.. Nadto, z dokumentacji fotograficznej pojazdu wynika, iż na dachu pojazdu znajdowała się lampa z napisem "Taxi" a pojazd nie posiadał innych oznaczeń typowych dla taksówki. Przedstawiony stan faktyczny niewątpliwie wskazuje, że doszło do deliktu administracyjnego, gdyż przedsiębiorca wykonywał krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób taksówką bez wymaganej licencji na wykonywanie tego przewozu na terenie G.. Posiadana prze zeń licencja dotyczyła tego rodzaju działalności lecz na terenie obszaru R. a zatem nie dotyczyła obszaru na którym był wykonany przewóz – teren G. poddany kontroli drogowej. Licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką, podobnie jak licencja na wykonywanie transportu drogowego, ma charakter podmiotowy (jest udzielana konkretnemu przedsiębiorcy, jeżeli spełnia warunki określone w art. 6 ust. 1 pkt 1-2). Jednakże należy zwrócić uwagę, że z przepisu ust. 4 art. 6 u.t.d. wynika jednoznacznie również charakter przedmiotowy tej licencji. Licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką jest bowiem wydawana na ściśle określony pojazd oraz obszar. Działalność gospodarcza polegająca na wykonywaniu przewozów taksówką jest ściśle powiązana i uzależniona od faktu wykonywania przewozu konkretnym pojazdem. Pojazd ten jest wpisywany w treści licencji poprzez ujawnienie danych, takich jak numer rejestracyjny pojazdu i numer podwozia VIN. Licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką jest zatem uprawnieniem przedmiotowo-podmiotowym. Licencji tej udziela się bowiem nie tylko określonemu przedsiębiorcy, ale także na określony pojazd oraz obszar (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 290/10). W konsekwencji powyższego stwierdzić należy, że skoro licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką udzielona jest na określony pojazd oraz ściśle oznaczony obszar, to uprawnia ona do wykonywana transportu drogowego taksówką tylko na konkretnie oznaczonym w niej obszarze i konkretnym pojazdem, przy uwzględnieniu sytuacji wymienionych w ust. 5 art. 6 u.t.d. Dlatego nie można przyjąć, by wykonywanie przewozu na terenie innym, niż określonym w wydanej danemu przedsiębiorcy licencji, za wyjątkiem sytuacji podanych w ww. przepisie, nie naruszało określonych w ustawie warunków, od których spełnienia uzależniona jest dopuszczalność wykonywania transportu drogowego taksówką, a to z kolei stanowi przesłankę do nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a ust. 1 i ust. 3 ust. 7 oraz Ip. 1.1. załącznika 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Stąd zasadnie została nałożona przedmiotowa kara pieniężna.
Dodać należy, że w działaniu organów obu instancji nie można doszukać się naruszenia zasad wyznaczonych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem zbadały one wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 Kpa.). Nie było konieczności przeprowadzania dowodu z przesłuchania kierowcy jak i pasażera w sytuacji, gdy stan faktyczny został w sprawie już w sposób wyczerpująco ustalony.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ art. 6 ust. 5 u.t.d., należy mieć na uwadze treść tego przepisu, zgodnie z którym dopuszcza się wykonywanie przewozu z obszaru określonego w licencji poza ten obszar, lecz bez prawa świadczenia usług przewozowych poza obszarem określonym w tej licencji, z wyjątkiem przewozu wykonywanego w drodze powrotnej lub w przypadku złożenia zamówienia przez klienta z innego obszaru. Sytuacja opisana w art. 6 ust. 5 u.t.d., nie ma miejsca w sprawie albowiem w dniu kontroli kierowca E. K. w imieniu przedsiębiorcy - strony skarżącej dokonywał przewozu pasażera w ramach licencji taksówkowej na obszarze G., a to z ul. [...] (Dworzec [...]) na ul. [...] w G.. Powyższy przewóz nie mógł, zdaniem Sądu, być uznany za wykonywanie tego przewozu w warunkach określonych treścią przepisu art. 6 ust. 5 u.t.d., gdyż brak jest w tym przypadku punktu stycznego z licencją. Powyższy przepis ma zastosowanie w wypadku, gdy osoba przyjmuje zlecenie z obszaru innego niż licencja przebywając na obszarze określonym licencją. W niniejszej sprawie w chwili przyjęcia zamówienia spoza obszaru licencji, skarżący przebywał w G. a więc nie wypełniał przesłanki znajdowania się na obszarze licencji (R.) koniecznej do uznania powyższego przejazdu za dopuszczalny.
Odnosząc się do zarzutu wadliwego niezastosowania w sprawie przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. należy wskazać że nie jest słuszny. Zgodnie z dyspozycją art. 92a ust. 1 u.t.d., kara pieniężna może być nałożona na podmiot wykonujący przewóz, a więc w rozpoznawanej sprawie na przedsiębiorcę, który w ramach prowadzonej działalności realizuje przewozy drogowe. Przepis ten ustanawia odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny (vide: np. wyrok NSA z 10 kwietnia 2013 r., II GSK 2460/11, pub. CBOSA). Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy. Natomiast sama ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Jej celem jest zapewnienie przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów służących bezpieczeństwu powszechnemu, tj. zapewnieniu wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Należy wskazać, że nałożona zaskarżoną decyzją sankcja administracyjna ma przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność ten przedsiębiorca i na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (vide: wyrok NSA z 6 lipca 2011 r., II GSK 716/10, pub. CBOSA). Przepis ten ustanawia domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych prawem obowiązków (vide: wyrok NSA z 26 lipca 2007 r., I OSK 1257/06, LEX nr 382716; wyrok WSA w Warszawie z 8 września 2011 r., VIII SA/Wa 364/11, pub. CBOSA). Domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy możliwe jest do obalenia w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 92b ust. 1 i art. 92 c ust. 1 u.t.d. co w sprawie nie miało miejsca. Z kolei w myśl art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 pkt 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Treść tego uregulowania nie pozostawia wątpliwości, że za stwierdzone naruszenia odpowiada podmiot wykonujący przewozy, chyba że okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot ten nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. Należy podnieść, że skarżący jest podmiotem profesjonalnie wykonującym krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób taksówką w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Oceniając należytą staranność podmiotu profesjonalnie zajmującego się wykonywaniem tego typu przewozów należy mieć zatem na uwadze wyższe wymagania, które związane są z zawodowym charakterem tej działalności. Przedsiębiorca musi wykazać, że dołożył należytą staranność tzn. uczynił wszystko czego można od niego rozsądnie wymagać, a jedynie wskutek niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. W ocenie Sadu skarżący nie wskazał na jakiekolwiek nadzwyczajne okoliczności mogące wykluczyć jego odpowiedzialność.
Chybionym jest także zarzut naruszenia art. 107 k.p.a. albowiem organ II instancji wypowiedział się w treści wydanej decyzji w przedmiocie zarzutów odwołania .
Zdaniem sądu brak jest w sprawie także podstaw do zastosowania instytucji o której mowa w art. 189f K.p.a. Z systematyki wewnętrznej ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego wynika, że przywołany przepis usytuowany został w jej Dziale IVa – "Administracyjne kary pieniężne". Zakres stosowania przepisów tego działu wyznacza art. 189a, stanowiąc w § 1, że w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu. W § 2 stanowi on jednocześnie, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej – przepisów wymienionego działu w tym zakresie nie stosuje się.
Końcowo Sąd zauważa, iż pozostawił bez komentarza zarzuty dot. naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego w zakresie błędnego przez nie ustalenia iż czynności podejmowane przez skarżącego wypełniały definicję przewozu okazjonalnego albowiem organy w sprawie ustaleń takich nie dokonały, przyjmując iż mamy do czynienia z krajowym transportem drogowym przewozem taksówką. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.
-----------------------
2