Orzeczenie · 2008-04-18

III SA/Gl 20/08Uchylenie decyzji VAT naruszenie procedury podatkowej 20

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2008-04-18
NSAPodatkoweWysokawsa
VATpodatek naliczonyprawo do odliczeniafakturykontrahentfikcyjność transakcjipostępowanie podatkowenaruszenie proceduryzasada prawdy materialnejczynny udział strony

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę L.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za dany okres. Organy podatkowe zakwestionowały prawo skarżącej do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez P.P.H.U. "A" H.W., powołując się na ustalenia kontroli wskazujące, że H.W. nie dokonywał zakupu towarów, a jego działalność polegała na wystawianiu fikcyjnych faktur, a także nie był zarejestrowany jako podatnik VAT w chwili wystawienia faktur. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych, w tym art. 86 ust. 1 i 2 ustawy o VAT oraz art. 122, 187, 123, 190, 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając liczne naruszenia przepisów proceduralnych przez organy obu instancji. Wskazano na naruszenie zasady prawdy materialnej (art. 122 O.p.) i obowiązku wyczerpującego rozważenia materiału dowodowego (art. 187 § 1 O.p.), ponieważ organy pominęły dowody przedstawione przez stronę (dowody wpłaty KP, oświadczenia o autentyczności transakcji) i nie wyjaśniły, czy i za co zapłacono. Naruszono również zasadę czynnego udziału strony (art. 123 O.p.) poprzez niepowiadomienie o przeprowadzeniu dowodu z zeznań H.W. Ponadto, organ odwoławczy zmienił podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w stosunku do organu pierwszej instancji, naruszając zasadę dwuinstancyjności postępowania. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o zwrocie kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Naruszenia przepisów proceduralnych w postępowaniu podatkowym, zwłaszcza w kontekście odliczania VAT od faktur z nieprawidłowościami u kontrahenta.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym w danym okresie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy odmowa prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT jest uzasadniona, gdy faktury zostały wystawione przez kontrahenta, który nie był zarejestrowany jako podatnik VAT lub którego transakcje okazały się fikcyjne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli organy podatkowe nie przeprowadziły należytego postępowania dowodowego, nie zapewniły czynnego udziału strony i naruszyły inne przepisy proceduralne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe naruszyły zasady postępowania dowodowego i prawdy materialnej, nie badając wystarczająco dowodów przedstawionych przez stronę (dowody wpłaty, oświadczenia o transakcjach) i opierając się głównie na oświadczeniach kontrahenta. Brak wyjaśnienia, czy i za co zapłacono, oraz naruszenie zasady czynnego udziału strony i dwuinstancyjności postępowania skutkowały uchyleniem decyzji.

Czy organ odwoławczy może zmienić podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w stosunku do organu pierwszej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zmiana podstawy materialnoprawnej narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania.

Uzasadnienie

Organ pierwszej instancji oparł rozstrzygnięcie na § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia, podczas gdy organ odwoławczy zastosował § 14 ust. 2 pkt 4 lit. a tego samego rozporządzenia. Ta zmiana podstawy prawnej stanowiła naruszenie zasady dwuinstancyjności.

Czy pozbawienie podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego tylko z powodu niespełnienia przez kontrahenta wymogów formalnych (np. rejestracji VAT) jest prawidłowe?

Odpowiedź sądu

Nie, jest to nieprawidłowe i narusza zasadę neutralności i proporcjonalności VAT.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że istotne jest wystąpienie sprzedaży, a negatywne konsekwencje dla nabywcy nie powinny wynikać wyłącznie z niedopełnienia przez sprzedawcę wymogów ustawowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej została uchylona. Orzeczono, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Przepisy (20)

Główne

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 86 § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

rozp. MF art. 14 § ust. 2 pkt 4 lit. a

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

rozp. MF art. 14 § ust. 2 pkt 1 lit. a

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 123

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

O.p. art. 233 § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 13 § 1 pkt 2 lit. a

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 21 § § 3

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 207

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 190

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § § 4

Ordynacja podatkowa

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.p.s.a. art. 3 § § 1 i 2 pkt. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. a, b, c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 127

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe nie zebrały i nie rozważyły wyczerpująco materiału dowodowego. • Organy podatkowe nie zapewniły stronie czynnego udziału w postępowaniu. • Organ odwoławczy zmienił podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia, naruszając zasadę dwuinstancyjności. • Dowody wpłaty gotówkowej i oświadczenia strony o autentyczności transakcji zostały pominięte przez organy.

Godne uwagi sformułowania

Organy podatkowe obowiązane są podejmować wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. • Przez wyczerpujące rozważenie całego materiału dowodowego należy rozumieć ustosunkowanie się przez organ podatkowy do każdego dowodu lub grupy dowodów jednorodnych i dokonanie ich oceny we wzajemnym ze sobą powiązaniu. • Obowiązkiem organu jest nie tylko wskazanie, na podstawie jakich dowodów ustalono stan faktyczny sprawy, ale także odniesienie się do dowodów, którym odmówiono wiarygodności. • Pozbawienie podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego tylko w oparciu o okoliczność nie spełnienia przez kontrahenta wymogu formalnego jakim jest rejestracja w charakterze podatnika podatku VAT jest nieprawidłowe i narusza zasadę neutralności i proporcjonalności tego podatku.

Skład orzekający

Ewa Karpińska

przewodniczący

Gabriela Jyż

sędzia

Marzanna Sałuda

asesor (sprawozdawca)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenia przepisów proceduralnych w postępowaniu podatkowym, zwłaszcza w kontekście odliczania VAT od faktur z nieprawidłowościami u kontrahenta."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym w danym okresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są procedury w postępowaniu podatkowym i jak błędy organów mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli istnieją wątpliwości co do faktycznego charakteru transakcji.

“Organy podatkowe popełniły błędy proceduralne, uchylono decyzję VAT mimo wątpliwości co do transakcji.”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst